II SA/Rz 149/14

z dnia 24 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2014 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. W piśmie z 22 maja 2013 r. Burmistrz Gminy [...] wezwał K. O. do doręczenia w terminie 7 dni deklaracji w sprawie wysokości opłaty gospodarowania odpadami komunalnymi, zaś w piśmie z 16 lipca 2013 r. wezwanie takie skierował do K. i W. O. Następnie decyzją z [...] września 2013 r. ustalił dla K. i W. O. obowiązkową opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 30 zł miesięcznie. Nie zgadzając się z treścią rozstrzygnięcia strony wniosły odwołanie. W następstwie jego rozpatrzenia decyzją z [...] listopada 2013 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] (dalej: SKO) uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Skargą od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła Gmina [...], reprezentowana przez Burmistrza Gminy [...], kwestionując jej prawidłowość. Uzasadniając interes prawny Gminy we wniesieniu skargi podano, że zgodnie z przepisami ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymywaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1399) gmina jest obowiązana do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Pobierane opłaty stanowią dochód gminy, która pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. W razie braku zorganizowania tego obowiązku właściciel nieruchomości jest obwiązany do przekazania komunalnych odpadów właściwemu podmiotowi na koszt gminy. Wydanie zatem decyzji w I instancji przez Burmistrza Gminy [...] nie stanowi przeszkody do wniesienia do sądu skargi przez samą Gminę, celem ochrony swoich interesów finansowych i ochrony samodzielności jednostki samorządu terytorialnego, wyrażonej w art. 165 ust. 2 Konstytucji. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wskazało, że skargę wniósł podmiot niebędący stroną w sprawie, ponieważ organ wykonawczy tej Gminy wydał decyzję w I instancji, przez co jest ona niedopuszczalna. Niezależnie od tego stwierdzono, że decyzja pierwszoinstancyjna została wydana bez należytego wyjaśnienia stanu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi, ponieważ zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "Ppsa"), skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest jej wniesienie przez uprawniony (legitymowany) podmiot. Stosownie do art. 50 § 1 i 2 Ppsa może tego dokonać każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała ona udział w postępowaniu administracyjnym, a inny podmiot, jeżeli ustawy przyznają mu takie prawo. W postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 32). W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz piśmiennictwie naukowym podkreśla się szczególną rolę jednostek samorządu terytorialnego i ich organów w postępowaniu administracyjnym i przed sądami administracyjnymi. Jeżeli ustawa wyznacza organowi jednostki samorządu terytorialnego rolę organu administracji publicznej w rozumieniu przepisu art. 5 § 2 pkt 3 i 6 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "Kpa"), to wtedy będzie on reprezentował interes tej jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie, kierując się zasadą praworządności (art. 6 Kpa oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Jednocześnie sytuacja taka wyłącza możliwość dochodzenia przez taką jednostkę samorządu terytorialnego jej interesu prawnego jako strony postępowania oraz możliwość bycia reprezentowaną przed innym organem lub sądem administracyjnym przez jakikolwiek swój organ lub jednostkę organizacyjną (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 29 października 2008 r. sygn. K.32/08; uchwałę składu pięciu sędziów NSA z 9 października 2000 r. sygn. OPK 14/00; uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 19 maja 2003 r. sygn. OPS 1/2003; wyrok NSA z 5 września 2013 r. sygn. II OSK 1971/13; postanowienie NSA z 3 lutego 2011 r. sygn. I OZ 68/11; postanowienie NSA z 2 lipca 2009 r. sygn. I OSK 815/09 – wszystkie publikowane na stronie internetowej "www.orzeczenia.nsa.gov.pl"; J.P.Tarno, Status prawny jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym i sądowym, Państwo i Prawo 2006/2; B.Dauter, B. Gruszczyńki, A.Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex 2013, komentarz do art. 32, teza 7). Rola organu I instancji kończy się w zasadzie z chwilą wydania rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, natomiast organem, o którym mowa w art. 32 P.p.s.a., jest organ wydający zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzję. Nie jest dopuszczalna sytuacja, aby Burmistrz Gminy w tej samej sprawie raz występował jako organ wydający decyzję, a innym razem jako przedstawiciel Gminy, której jest organem wykonawczym, zmierzającej do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu odwoławczego wydanego wskutek rozpatrzenia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej wydanej przez swój organ wykonawczy. W takiej sytuacji uprawnienia skargowe Gminy jako osoby prawnej doznają ograniczenia wskutek braku legitymacji procesowej (interesu prawnego) do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, ponieważ została ona w drodze ustawy ulokowana w strukturze organów załatwiających daną sprawę administracyjną. Odnosząc się do argumentacji skargi w kwestii interesu prawnego Gminy we wniesieniu skargi zwrócić należy uwagę na ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 29 października 2008 r. sygn. K.32/08, który dotyczył sprawy związanej z dochodem gminy z tytułu podatku. W orzeczeniu tym uznano, że przepisy art. 33 i 50 § 1 Ppsa, rozumiane jako wyłączające możliwość wniesienia przez gminę skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego w sprawie, w której organ wykonawczy tej gminy wydał decyzję w I instancji, są zgodne z Konstytucją, w tym z art. 165 ustawy zasadniczej. Brak jest przy tym w niniejszej sprawie okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od tego stanowiska. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa, skargę Gminy [...] należało odrzucić. Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że skarga została również wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu. Decyzję organu odwoławczemu doręczono Burmistrzowi Gminy [...] 6 grudnia 2013 r., a skargą nadano 8 stycznia 2014 r., podczas gdy termin określony w art. 53 § 1 Ppsa upłynął 7 stycznia 2014 r. Niemniej, okoliczność ta ma drugorzędne znaczenie, wobec niedopuszczalności skargi z wyżej wskazanego powodu.