II SA/Rz 1511/16
WyrokWSA w Rzeszowie2017-04-06
Skład orzekający: Piotr Godlewski, Krystyna Józefczyk, Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy, wybudowany samowolnie w latach 1989-1992, który narusza przepisy techniczno-budowlane dotyczące odległości od granicy działki i wysokości, może zostać nakazany do rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. (powodowanie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia), pomimo braku jednoznacznego wykazania realnego zagrożenia i istnienia opinii technicznych wskazujących na dobry stan techniczny i możliwość zabezpieczenia przeciwpożarowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami technicznymi nie jest wystarczającą podstawą do nakazania rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Organy administracji miały obowiązek wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że naruszenie to powoduje realne niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Brak takiego wykazania, a także nieuwzględnienie opinii technicznych i oświadczenia sąsiada, skutkowało uchyleniem decyzji nakazujących rozbiórkę z powodu wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego i błędnej oceny materiału dowodowego.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego ze względu na jego usytuowanie niezgodne z przepisami technicznymi i potencjalne powodowanie niebezpieczeństwa dla sąsiedniej działki. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący M. M. zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując m.in. na brak wykazania realnego zagrożenia oraz istnienie opinii technicznych potwierdzających dobry stan budynku i możliwość jego zabezpieczenia. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...].
II SA/Rz 1511/16
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z dnia [...] sierpnia 2016 r.
Nr [...] dotycząca nakazu rozbiórki budynku gospodarczego, która wydana została w następującym stanie faktycznym:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) prowadził postępowanie w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego konstrukcji drewnianej i wymiarach zewnętrznych 3,33 x 3,25 m, zlokalizowanego na działce
nr ewid. 243/4 w miejscowości S., stanowiącej własność M. M.
Pierwszą wydaną w sprawie w dniu [...] lipca 2015 r. decyzją (Nr [...]) PINB umorzył postępowanie administracyjne w sprawie. Decyzja ta na skutek odwołania Z. K. została uchylona decyzją WINB z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia; jako powód uchylenia decyzji organu I instancji wskazano brak udokumentowania, że przedmiotowy obiekt został wybudowany legalnie.
W toku dalszego postępowania PINB postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. Nr [...] – wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej: u.P.b.)
w związku z art. 103 ust. 2 tej ustawy i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) - zobowiązał M. M. do przedłożenia w terminie do 30 listopada 2015 r. oceny stanu technicznego budynku gospodarczego usytuowanego na w/w działce, zawierającej m.in. opinię strażaka, czy dany budynek spełnia wymogi ochrony przeciwpożarowej w stosunku do zabudowy na działkach sąsiednich (postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. organ I instancji ustalił nowy termin wykonania obowiązku do dnia [...] lutego 2016 r.).
Po przedłożeniu przez zobowiązanego wymaganych dokumentów (oceny stanu technicznego budynku gospodarczego oraz opinii dot. stanu bezpieczeństwa pożarowego) PINB decyzją z dnia [...] marca 2016 r. (Nr [...]) wydaną na podstawie art. 40 ust. 1 u.P.b. z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 u.P.b. z 1994 r. nakazał M. M. zabezpieczyć w terminie do dnia [...] sierpnia 2016 r. dach oraz ściany budynku gospodarczego do stopnia zabezpieczenia przeciwpożarowego NRO oraz uzyskać zaświadczenie od A. B. (właściciela sąsiedniej działki nr 242/2), że jego budynek letniskowy jest zabezpieczony w ten sam sposób.
Wskutek odwołania Z. K. decyzja ta została uchylona mocą decyzji WINB z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia; w jej uzasadnieniu wskazano, że dopiero wykluczenie przesłanek przymusowej rozbiórki wymienionych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 u.P.b. z 1974 r. daje możliwość zalegalizowania samowolnie wykonanego obiektu – po ewentualnym dokonaniu zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40 tej ustawy.
Kontynuując postępowanie PINB decyzją z dnia [...] lipca 2016 r.
Nr [...] wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.P.b. z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 u.P.b. z 1994 r. i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: K.p.a.) nakazał M. M. rozbiórkę budynku gospodarczego konstrukcji drewnianej o wym. zew. 3,33 x 3,25 m i wys. w kalenicy 4,98 m, usytuowanego na działce nr. ew. 243/4 w miejscowości S. stanowiącej własność M. M., znajdującego się w odległości ok. 3 m od granicy działki 246/9 stanowiącej własność Lasów Państwowych Nadleśnictwo [...] oraz około 2,05 m od granicy działki 242/2 stanowiącej własność A. B.
W uzasadnieniu PINB stwierdził, że przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany jest niezgodnie z warunkami wynikającymi z § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422)
i powodując niebezpieczeństwo dla mienia znajdującego się na sąsiedniej działce
nr 242/2 nie spełnia warunku legalizacji określonego w art. 37 ust. 1 pkt 2 u.P.b.
z 1974 r.
W odwołaniu od tej decyzji M. M. wyjaśnił, że usytuowanie budynku gospodarczego w odległości 2,05 m od granicy działki nr 242/2 stanowiącej własność A. B. wymuszone było ze względu na umożliwienie serwisowania istniejącej studni głębinowej. A. B. wyraził zgodę na takie usytuowanie budynku, którą podtrzymuje także obecnie. Odwołujący zwrócił uwagę, że opinia rzeczoznawcy d/s zabezpieczeń przeciwpożarowych wskazuje, że budynek zlokalizowany jest prawidłowo względem zabudowy na sąsiedniej działce 242/2, a według opinii rzeczoznawcy budowlanego, nie stwarza on zagrożenia dla użytkowników jego oraz działek sąsiednich w zakresie konstrukcyjno – budowlanym. Stan techniczny budynku oceniony został jako dobry. W tych okolicznościach odwołujący zawnioskował o uchylenie decyzji PINB.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. WINB działając na podstawie art. 138 ust. 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazał na słuszność jego stanowiska, podzielając ustalenia dotyczące usytuowania przedmiotowego budynku na działce nr 243/4
w miejscowości S. Budynek wybudowany został w latach 1989 - 1992, bez wymaganego pozwolenia na budowę, które było wymagane stosownie do § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48). Organ zwrócił także uwagę, że zasadą wynikającą z obowiązującej w okresie budowy tego obiektu u.P.b. z 1974 r., której przepisy znajdują zastosowanie
w sprawie, jest legalizacja samowoli budowlanej, a rozbiórce określonej w jej art. 37 ust. 1 podlegają jedynie obiekty budowlane lub ich części wybudowane niezgodnie
z przepisami obowiązującymi w dacie ich budowy, dla których stwierdzono wystąpienie okoliczności przewidzianych w pkt 1 i 2 ust. 1 art. 37, a mianowicie brak zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym (chodzi o przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym, że
w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy także uwzględnić przeznaczenie terenu na którym powstał obiekt, od daty jego budowy) lub powodowanie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
WINB zaznaczył, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi okoliczność wymieniona w art. 37 ust. 1 pkt 1 u.P.b. z 1974 r., gdyż jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia
[...] marca 1985 r. Naczelnik Gminy [...] zatwierdził pod względem architektonicznym i urbanistycznym plan realizacyjny zagospodarowania działki 243/4 w S.
W celu natomiast wykluczenia przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy organ dokonał oceny stanu faktycznego w odniesieniu do przepisów techniczno-budowlanych określonych aktualnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z jego § 12 ust. 3 pkt 4, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, § 60 i § 271 - 273, dopuszcza się sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m
i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Przedmiotowy budynek gospodarczy zlokalizowany jest niezgodnie
z warunkami technicznymi, gdyż znajduje się około 2,05 m od granicy działki nr 242/2 stanowiącej własność A. B. oraz posiada wysokość większą niż 3 m, tj. 4,98 m w kalenicy. W związku z powyższym powoduje niebezpieczeństwo dla mienia znajdującego się na sąsiedniej działce i nie spełnia warunku legalizacji określonego w art. 37 ust. 1 pkt 2 u.P.b. z 1974 r.
Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że do wydania nakazu rozbiórki nie chodzi
o zwykłe pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, będące wynikiem np. niezachowania przepisów techniczno - budowlanych, a koniecznym jest zaistnienie pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia w stopniu niedopuszczalnym. W rozpoznawanej sprawie przedmiotowy budynek gospodarczy jest budynkiem wolnostojącym konstrukcji drewnianej, przykryty dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej pokrytym papą. Wykonany jest z materiałów palnych. Przepisy § 12 i § 271-273 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. stawiają wymóg zachowania odległości co najmniej 16 m pomiędzy dwoma ścianami zewnętrznymi budynków drewnianych oraz zachowania odległości co najmniej 6 m budynku drewnianego od granicy sąsiedniej niezabudowanej działki budowlanej.
W rozpatrywanej sprawie usytuowanie budynku gospodarczego konstrukcji drewnianej w odległości 2,05 m od granicy z działką sąsiednią nr 242/2 w sposób niedopuszczalny ogranicza możliwość jej zabudowy jako działki budowlanej. W tych okolicznościach zachodzi przesłanka określona w art. 37 ust. 1 pkt 2 u.P.b. z 1974 r., uzasadniająca orzeczenie o rozbiórce obiektu.
Skargę do WSA w Rzeszowie na decyzję WINB złożył M. M. wnioskując o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zobowiązanie organu do przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego.
Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego
i przepisów postępowania, a mianowicie:
- art. 15 K.p.a. poprzez brak zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania
i wydanie rozstrzygnięcia przez organ II instancji na podstawie okoliczności co do których organ I instancji nie zajął stanowiska;
- art. 77 w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w szczególności wykazania czy wzniesiony przez niego budynek rzeczywiście stwarza zagrożenie dla znajdujących się na sąsiedniej działce nr 246/9 zabudowań;
- art. 37 u.P.b. z 1974 r. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że przedmiotowy budynek stanowi niebezpieczeństwo dla mienia znajdującego się na sąsiedniej działce z uwagi na wykorzystanie przy jego budowie łatwopalnych materiałów.
W ocenie skarżącego zastosowanie takich materiałów nie rodzi automatycznie realnego zagrożenia dla sąsiedniej nieruchomości;
- art. 40 u.P.b. z 1974 r. poprzez jego niezastosowanie i nieuprawnione przyjęcie, że budynek stanowiący jego własność nie może zostać doprowadzony do stanu zgodnego z przepisami. Materiały "palne" mogą bowiem zostać zabezpieczone odpowiednimi środkami ognioodpornymi, ewentualnie zastąpione elementami niepalnymi. W opinii rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych z dnia
1 lutego 2016 r. wskazano, że dla osiągnięcia odpowiedniego stopnia odporności ogniowej wystarczającym jest pomalowanie elementów środkiem ognioodpornym. Skarżący podkreślił, że newralgiczne elementy konstrukcyjne zostały właśnie w ten sposób zabezpieczone.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione
w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, zasadniczo z przyczyn w niej podniesionych. W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja WINB jak
i poprzedzająca ją decyzja PINB obarczone są wadami naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, co skutkowało koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem tych decyzji jest nakaz rozbiórki drewnianego budynku gospodarczego o wymiarach 3,33 x 3,25 m i wysokości 4,98 m, usytuowanego na działce nr 243/4 w miejscowości Smerek, znajdującego się w odległości ok. 3 m od granicy działki 246/9 oraz około 2,05 m od granicy działki 242/2, podyktowany spełnieniem przesłanki wynikającej z art. 37 ust. 1 pkt 2 u.P.b. z 1974 r.,
tj. powodowaniem niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnym pogorszeniem warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W świetle zebranego materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy budynek zrealizowany został przez zobowiązanego do jego rozbiórki M. M. w ramach tzw. samowoli budowlanej w okresie obowiązywania u.P.b. z 1974 r. i względem zawartych w niej przesłanek pozwalających na nałożenie tego obowiązku podlega ocenie. Na mocy bowiem art. 103 ust. 2 u.P.b. z 1994 r., jej przepisu art. 48 (nakazującego rozbiórkę przedmiotu samowoli) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe (jak ustalono w toku postępowania, budynek został zrealizowany w latach 1989 – 1992, po wcześniejszym legalnym wybudowaniu na tej samej działce budynku rekreacji indywidualnej). Dla oceny skutków samowoli budowlanej istotne znaczenie mają uregulowania zawarte w art. 37 i art. 40 tej ustawy.
Zgodnie z art. 37 ust. 1, obiekty budowlane lub ich części, wybudowane niezgodnie
z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce w przypadku stwierdzenia przez właściwy organ nadzoru budowlanego, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (pkt 1) lub powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (pkt 2).
Dopiero w przypadku stwierdzenia, że przesłanki te nie zachodzą, możliwe było prowadzenie przez organ postępowania zmierzającego do legalizacji obiektu na podstawie art. 40, zgodnie z którym w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ administracji wydaje inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Norma ta ma więc zastosowanie w sytuacji, gdy obiekt zrealizowano bez pozwolenia na budowę i niezgodnie z innymi przepisami, niż przepisy o planowaniu przestrzennym (a więc np. z naruszeniem przepisów dotyczących warunków technicznych wynikających z obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.), przy czym jak już wyżej wskazano, decydujące znaczenie dla orzekania o rozbiórce mają regulacje art. 37 i art. 40 (nakaz rozbiórki wynikający z art. 37 ma zastosowanie wtedy, gdy nie jest możliwe usunięcie zagrożeń czy pogorszeń przez wprowadzenie zmian w oparciu o art. 40).
Zgodnie z ukształtowanym w tym zakresie orzecznictwem sądowym, samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie jest podstawą do zastosowania art. 37 u.P.b. z 1974 r. Skutkiem naruszenia muszą być okoliczności wymienione w tym przepisie, tj. niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, które muszą być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości. Nie wystarczy podanie, że wystąpiło samo zagrożenie, lecz należy je ściśle określić i podać,
w czym organ to zagrożenie upatruje. Zagrożenie musi być realne, a nie tylko teoretyczne. Wydanie decyzji o rozbiórce powinno mieć miejsce nie wtedy, gdy zachodzi taka możliwość, lecz wówczas, gdy występuje taka konieczność
(por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2014 r. VIII SA/Wa 140/14, z dnia
9 stycznia 2013 r. VII SA/Wa 857/12 i z dnia 12 października 2010 r. VIII SA/Wa 409/10). Dla wydania nakazu rozbiórki budynku niezbędne jest zatem zbadanie, czy w realiach sprawy występują wskazane w powyższym przepisie przesłanki.
Okoliczność ta umknęła orzekającym w sprawie organom, z których PINB wskazując na "§ 12 pkt.3 podpunkt 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Dz.U. z 2015 r., poz. 1422" /dopuszczającego sytuowanie w zabudowie jednorodzinnej, z uwzględnieniem przepisów odrębnych oraz zawartych w § 13, 60 i 271-273, budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy
z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych/, ograniczył się do lakonicznego uznania, że
w związku z usytuowaniem budynku gospodarczego niezgodnie z obecnymi warunkami technicznymi, powoduje on niebezpieczeństwo dla mienia znajdującego się na sąsiedniej działce nr 242/2 i nie spełnia warunku legalizacji określonego
w art. 37 ust. 1 pkt 2 u.P.b. z 1974 r. /ubocznie należy wskazać, że prawidłowe oznaczenie tej jednostki redakcyjnej rozporządzenia to § 12 ust. 3 pkt 4, zaś jego daty to 12 kwietnia 2002 r./.
Analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że WINB prawidłowo dostrzegł opisaną powyżej zależność stwierdzając, że przesłanki
w postaci spowodowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia nie można wywodzić i opierać na samym usytuowaniu obiektu z naruszeniem przepisów techniczno – budowlanych dotyczących wymaganych odległości od granicy działki czy zabudowy sąsiedniej, na co powołał się organ I instancji nie wyjaśniając jednakże, na czym to niebezpieczeństwo polega. Sam jednak wyprowadził na jej podstawie błędne i pozbawione konsekwencji wnioski, skutkujące przedwczesną aprobatą stanowiska organu I instancji co do nakazu rozbiórki. Wskazując bowiem na wykonanie budynku z materiałów palnych (konstrukcja drewniana kryta papą)
w odległości 2,05 m od granicy z działką nr 242/2 oraz nawiązując do związanych
z tym wymogów sytuowania budynków zgodnie z zasadami określonymi w § 271-273 rozporządzenia, tj. do wymogów ochrony pożarowej ustanawiających wymóg zachowania odległości co najmniej 16 m pomiędzy dwoma ścianami zewnętrznymi budynków drewnianych oraz zachowania odległości co najmniej 6 m budynku drewnianego od granicy sąsiedniej niezabudowanej działki budowlanej, wywiódł wynikające z tego niedopuszczalne ograniczenie możliwości zabudowy tej działki.
W ocenie Sądu, taka konstrukcja uzasadnienia organu II instancji powoduje, że nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, z jakich przyczyn organ ten faktycznie wywodzi, że budynek gospodarczy na działce nr 234/4 powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, tj. czy wynika to z konstrukcji budynku
i jego usytuowania jako naruszających wymagania przeciwpożarowe, z usytuowania tego budynku w zbytnim zbliżeniu do granicy z działką nr 242/2 powodujące ograniczenie możliwości jej zabudowy, czy też może z obydwu tych przyczyn łącznie.
W tym zakresie wyraźnego podkreślenia wymaga sygnalizowany już wyżej brak podstaw do przyjęcia, że samo naruszenie przepisów techniczno - budowlanych,
w tym dotyczących usytuowania obiektów, przesądza o spowodowaniu zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia
26 listopada 2013 r. II SA/Rz 850/13, WSA w Kielcach z dnia 20 maja 2010 r.
II SA/Ke 213/10). Dotyczy to również stwierdzenia, że budynek narusza obowiązujące przepisy przeciwpożarowe (wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 grudnia 2012 r. II SA/Kr 1262/12 i WSA w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2007 r. II SA/Gd 649/07), jeżeli możliwe jest doprowadzenie budynku do obowiązujących w tym zakresie wymagań.
W kontekście usytuowania budynku, jego konstrukcji i zachowania wymagań przeciwpożarowych należy zauważyć, że w decyzji WINB brak jest jakiegokolwiek odniesienia do sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego w toku postępowania opinii technicznej z dnia [...] lutego 2016 r., określającej stan techniczny tego budynku jako dobry, nie stwarzający zagrożenia zarówno dla użytkowników działki nr 243/4 jak i działek sąsiednich (w tym działki nr 242/2) oraz dający możliwość jego bezpiecznego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. W równym stopniu dotyczy to także opinii rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych z dnia [...] lutego 2016 r. stwierdzającej prawidłowe usytuowanie budynku gospodarczego na działce nr 243/4 względem zabudowy na działce sąsiedniej pod warunkiem zabezpieczenia ich ścian i dachów do stopnia NRO oraz dokonanego w związku z tym przez skarżącego zabezpieczenia elementów drewnianych zewnętrznych budynku mieszkalnego i gospodarczego środkiem trudnozapalnym (na potwierdzenie czego w toku postępowania sądowego przedłożył fakturę z dnia 19 września 2016 r. potwierdzającą wykonanie związanej z tym usługi). Mimo zlokalizowania przedmiotowego budynku w nadmiernym zbliżeniu do granicy z działką nr 242/2, nie bez znaczenia pozostaje fakt istnienia już na niej zabudowy w postaci budynku letniskowego i gospodarczego, co wobec ich długoletniego sąsiedztwa również stawia pod znakiem zapytania dopuszczalność wywodzenia z tego realnego niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia (nie upatruje go zresztą dla siebie i swojego mienia również właściciel działki nr 242/2 A. B., czego dowodzi złożone w toku postępowania sądowego jego oświadczenia z dnia
[...] września 2016 r., że w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym, usytuowanie budynku gospodarczego na działce M. M. w żaden sposób nie narusza jego interesu i uprawnień właścicielskich).
W okolicznościach sprawy i zgromadzonym materiale dowodowym nie znajduje także potwierdzenia wynikające z usytuowania budynku gospodarczego na działce
nr 243/4 rzekome ograniczenie możliwości zabudowy działki nr 242/2. Abstrahując od tego, czy w okolicznościach sprawy w ogóle uprawnione jest wywodzenie takiego ograniczenia w sytuacji kiedy na tej działce istnieje już zabudowa, nie został nawet potwierdzony budowlany jej charakter wynikający chociażby z przeznaczenia
w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
W tej sytuacji, przy braku zastrzeżeń, że w sprawie nie zachodzi przesłanka wynikająca z art. 37 ust. 1 pkt 1 u.P.b. z 1974 r. (o czym świadczy m.in. legalne wybudowanie budynku rekreacyjnego), uznanie przez organy nadzoru budowlanego spełnienia uzasadniającej rozbiórkę budynku gospodarczego przesłanki zawartej
w ust. 1 pkt 2 tego artykułu należy uznać co najmniej za przedwczesne i nie mające odzwierciedlenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
Prowadzi to do stwierdzenia, że wydane w sprawie decyzje skutkujące nakazem rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego zapadły bez prawidłowego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a więc z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a poprzez brak właściwego uzasadnienia, także art. 107 § 3 K.p.a. (w tym zakresie należy dodatkowo podkreślić ogólne powołanie się WINB na brak zachowania wymogów wynikających z § 271 - 273 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, co przy rozbudowanym i szczegółowym charakterze tych regulacji mogło budzić wątpliwości stron – w tym przede wszystkim skarżącego, które z nich faktycznie miały w sprawie zastosowanie). Tym samym wydane rozstrzygnięcia zapadły jednocześnie z naruszeniem art. 37 ust. 1 oraz art. 40 u.P.b. z 1974 r.
Z uwagi na powyżej opisane uchybienia, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1
lit. a) i c) P.p.s.a. zobowiązany był do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji uwzględnią wskazania co do dalszego postępowania, które wynikają wprost
z uzasadnienia niniejszego wyroku.
Z uwagi na brak stosownego wniosku zarówno w treści skargi (podpisanej osobiście przez skarżącego) jak i jego niezłożenia na późniejszym etapie postępowania sądowego w którym skarżący działał przez pełnomocnika (adwokata), Sąd nie orzekł o kosztach postępowania na rzecz strony skarżącej w związku
z regulacją art. 210 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło