II SA/Rz 1515/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak /spr./ Sędziowie WSA Marcin Kamiński WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami - skargę oddala - Przedmiotem skargi B. L. (dalej w skrócie: "skarżący") reprezentowanego przez adw. A. L. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej w skrócie: "SKO") z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] (dalej w skrócie: "Starosta") z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami. Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] Starosta działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1268 z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.k.p.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm. – dalej w skrócie: "k.p.a.") - cofnął skarżącemu uprawnienia wynikające z prawa jazdy kat. AB Nr [...] wydanego dnia [...] kwietnia 2005 r. na druku serii [...] oraz zobowiązał skarżącego do zwrotu ww. prawa jazdy do depozytu Starostwa Powiatowego w [...] niezwłocznie po otrzymaniu decyzji. W uzasadnieniu decyzji Starosta podał, że do organu wpłynęło orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] października 2019 r. z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] (dalej w skrócie: "WOMP") o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kat. AB u skarżącego. Starosta wyjaśnił, że zgodnie z art 103 ust. 1 pkt 1 u.k.p., decyzję o cofnięciu uprawnień wydaje starosta w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Starosta zaznaczył, że przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami nastąpi po przedłożeniu stosownych badań lekarskich o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami z zastrzeżeniem art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. poprzez uznanie, że zachodzą podstawy do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień wynikających z ww. prawa jazdy. Po rozpoznaniu odwołania SKO decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji SKO zwróciło uwagę, że wprawdzie powołana przez Starostę podstawa prawna decyzji nie jest precyzyjna, albowiem wskazany przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 u.k.p. w swej treści obejmuje jednostki redakcyjne lit. a, lit. b, lit. c i lit. d, dotyczące różnych podstaw faktycznych cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami, zaś organ nie skonkretyzował, której z podstaw faktycznych dotyczy wydana decyzja, jednakże uchybienie powyższe nie ma wpływu na prawidłowość wydanej decyzji, w sytuacji gdy z jej uzasadnienia wynika, że podstawa faktyczną cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami jest orzeczenie lekarskie o istnieniu u skarżącego przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kat. AB, a zatem podstawę prawną decyzji stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. SKO wyjaśniło, że wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie, co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. SKO wskazało, że w realiach niniejszej sprawy skarżący wyrokiem sądu uznany został za winnego wykroczenia z art. 86 § 2 k.w. i art. 87 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 1 k.w. Konsekwencją powyższego było skierowanie skarżącego na podstawie decyzji Starosty z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Orzeczeniem lekarskim z dnia [...] października 2019 r. nr [...], wydanym przez lekarza WOMP, uprawnionego do badań lekarskich osób ubiegających się o uzyskanie uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców, stwierdzono u skarżącego istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kat. AM, A1, A2, A, BI1, B, B+E, T. Wprawdzie skarżący wystąpił o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego nie zgadzając się z treścią tego orzeczenia (do czego był uprawniony stosownie do art. 79 ust. 4 u.k.p.), jednak nie stawił się na wyznaczony termin badania, wobec czego nie wydano orzeczenia lekarskiego w trybie odwoławczym. Tym samym w ocenie SKO, orzeczenie lekarskie WOMP z dnia [...] października 2019 r. nabyło walor ostateczności i stanowi podstawę wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. SKO podkreśliło, że orzeczenia lekarskie wydane przez uprawnione jednostki medyczne nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez te organy postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Tym samym przyjętych przez Starostę ustaleń w zakresie konieczności cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, nie może skutecznie podważyć przedłożone wraz z odwołaniem orzeczenie lekarskie z dnia [...] sierpnia 2019 r., zgodnie z którym wobec braku przeciwskazań zdrowotnych skarżący jest zdolny do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. SKO zauważyło, że przedłożone przez skarżącego orzeczenie wydane zostało przed orzeczeniem lekarskim WOMP z dnia [...] października 2019 r., a więc nie jest aktualne, a ponadto wydane ono zostało w wyniku badania lekarskiego i oceny narażeń występujących na stanowisku pracy, stosownie do art. 43 pkt 2 i art. 229 § 4 Kodeksu pracy, a więc w trybie przepisów kodeksu pracy. Natomiast w przypadku osób skierowanych na badanie lekarskie w związku z kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, jedynymi jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań lekarskich są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 4 u.k.p. i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2020 r., poz. 2213). SKO wskazało ponadto, że skarżący błędnie utożsamia podstawy zatrzymania prawa jazdy z cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami. Wobec przedłożenia przez skarżącego zaświadczenia o odbyciu kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii, Starosta umorzył postępowanie wszczęte w sprawie zatrzymania prawa jazdy, uznając, że jest ono bezprzedmiotowe. Zdaniem SKO ocena bezprzedmiotowości postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy nie rozciąga się jednak na postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, wszczęte w związku z orzeczeniem stwierdzającym istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, która to okoliczność stanowi podstawę wydania przez starostę decyzji o cofnięciu uprawnień, a nie o zatrzymaniu prawa jazdy. Inne są bowiem przesłanki zatrzymania prawa jazdy, a inne cofnięcia uprawnień. W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie: 1) art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p. poprzez uznanie, że w stosunku do skarżącego zachodzą podstawy do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień wynikających z prawa jazdy kat. AB Nr [...] wydanego dnia [...] kwietnia 2005 r. przez Starostę; 2) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak powołania przez Starostę właściwych biegłych lekarzy oraz psychologów na okoliczności związane ze stanem zdrowia i predyspozycjami psychofizycznymi skarżącego, w sytuacji gdy w myśl ww. przepisów, organ zobowiązany jest do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy przed wydaniem decyzji, zwłaszcza w kontekście tego, że zarówno uprawniony lekarz do badań lekarskich osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami i kierowców, jak również uprawiony psycholog transportu stwierdzili u skarżącego brak przeciwskazań zdrowotnych i brak przeciwskazań psychologicznych do podjęcia pracy na stanowisku kierowcy taxi osobowego; 3) art. 8, art. 9 oraz art. 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania i wydanie postanowienia niezgodnie z zasadą pogłębiania zaufania jego uczestników do władzy publicznej, udzielania informacji oraz wyjaśniania zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. Starosta umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącego. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ skarżący odbył kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii. Decyzja o umorzeniu postępowania została wydana już po wpłynięciu do Starostwa orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] października 2019 r. Zdaniem skarżącego, gdyby wówczas istniały przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, to wydana zostałaby decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy. Decyzja ta nie ma bowiem charakteru uznaniowego. Wynika z tego, że w dacie wydania decyzji o umorzeniu postępowania nie zachodziły podstawy do zatrzymania prawa jazdy skarżącemu. Dalej skarżący podał, że posiada licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Licencja ta została wydana w dniu [...] lutego 2020 r. Aby uzyskać licencję skarżący przeszedł szereg badań lekarskich. W dniu [...] sierpnia 2019 r. uprawniony lekarz do badań lekarskich osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami i kierowców wydał orzeczenie lekarskie nr [...], w którym stwierdził u skarżącego brak przeciwskazań zdrowotnych i zdolność do podjęcia pracy na stanowisku kierowcy taxi osobowego (kat. B). W dniu [...] sierpnia 2019 r. uprawniony psycholog transportu wydała orzeczenie psychologiczne, w którym stwierdziła brak przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy taxi osobowego (kat. B). Zdaniem skarżącego, powyższe orzeczenia lekarskie wskazują na to, że brak jest przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Orzeczenia te zostały wydane przez podmioty posiadające wpis do ewidencji uprawnionych lekarzy i uprawnionych psychologów transportu prowadzonej przez Marszałka Województwa [...]. Brak jest więc podstaw do ich kwestionowania. Skarżący wskazał, że zaledwie dwumiesięczny odstęp dzieli orzeczenie WOMP od orzeczeń wydanych przez uprawnionych lekarzy w związku z ubieganiem się o licencję na kierowanie taxi osobowym. Skarżący stwierdził więc, że wobec takich rozbieżności, w przedmiotowej sprawie koniecznym było dopuszczenie dowodu z opinii właściwych biegłych lekarzy oraz psychologów na okoliczności związane ze stanem zdrowia i predyspozycjami psychofizycznymi skarżącego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu – art. 151 P.p.s.a. Organy prawidłowo zebrały i rozważyły materiał dowodowy w sprawie, czyniąc na jego podstawie właściwe ustalenia faktyczne. Również w warstwie materialnoprawnej kwestionowana skargą decyzja nie wykazuje uchybień. Podstawa prawna decyzji, tak w ujęciu walidacyjnym - prawidłowości zastosowania przepisów – jak i w ujęciu derywacyjnym – prawidłowości wykładni stosowanych przepisów, nie budzi zastrzeżeń. W sprawie jest bezsporne, że skarżący wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2019 roku, sygn. [...] został prawomocnie skazany za popełnienie wykroczenia z art. 86 § 2 KW i art. 87 § 1 KW w związku z art. 9 § 1 KW – kierowanie pojazdem pod działaniem środków podobnie działających do alkoholu i spowodowanie zagrożenia w ruchu drogowym. Na mocy art. 29 § 4 KW orzeczono wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres roku. Zawiadomieniami z dnia 5 marca 2019 roku, nr [...] i nr [...] Starosta [...] wszczął z urzędu postępowania przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie i psychologiczne oraz na kurs reedukacyjny. Decyzją z dnia [...] marca 2019 roku, nr [...] Starosta [...], na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 u.k.p. skierował skarżącego na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Decyzją z dnia [...] marca 2019 roku, nr [...] Starosta [...], na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. skierował skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzją z dnia [...] marca 2019 roku, nr [...] Starosta [...], na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 5, art. 100 ust. 1 i ust 3 oraz art. 101 ust. 1 u.k.p. skierował skarżącego na kurs reedukacyjny. Zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2019 roku, nr [...] Starosta [...] wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy w związku z nieprzedstawieniem orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami oraz orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2019 roku, nr [...] Starosta [...] wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy w związku z nieprzedstawieniem zaświadczenie o ukończeniu kursu reedukacyjnego. W dniu 21 października 2019 roku do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynęło zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 2019 roku o ukończeniu przez skarżącego kursu reedukacyjnego, orzeczenie psychologiczne z dnia [...] kwietnia 2019 roku, nr [...] o braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T, orzeczenie lekarskie z dnia [...] października 2019 roku, nr [...] stwierdzające istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T. Decyzją z dnia [...] listopada 2019 roku, nr [...] Starosta [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy ze względu na brak orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Decyzją z dnia [...] listopada 2019 roku, nr [...] Starosta [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy ze względu na brak zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego. Należy wyeksponować, że oba postępowania administracyjne dotyczyły zatrzymania skarżącemu prawa jazdy nie z uwagi na przeciwskazania zdrowotne, psychologiczne, czy nieukończenie kursu reedukacyjnego, lecz z uwagi na nieprzedstawienie w wymaganym terminie orzeczeń lekarskiego i psychologicznego oraz zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego – art. 102 ust. 1 pkt 3 i art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c u.k.p. Wszczęte z urzędu w dniu 19 maja 2021 roku postępowanie administracyjne dotyczyło cofnięcia skarżącemu prawa jazdy, w związku z otrzymaniem orzeczenia lekarskiego o istnieniu przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Jest to postępowanie autonomiczne względem postępowań o zatrzymanie prawa jazdy, posiadające samodzielną podstawę normatywną – art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. Stosownie do powołanego przepisu starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. O ile więc postępowanie w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy wynikało z faktu nieprzedłożenia w wymaganym terminie orzeczeń lekarskiego i psychologicznego oraz zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego, to postępowanie w przedmiocie cofnięcie prawa jazdy znajduje swoje uzasadnienie w stwierdzeniu istnienia przeciwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów. Bezprzedmiotowość i umorzenie postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy wynikała z faktu przedłożenia przez skarżącego wymaganych dokumentów. Okoliczność ta nie ma jednak żadnego znaczenia w postępowaniu o cofnięcie prawa jazdy w trybie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p., albowiem tu okolicznością uruchamiającą relację normatywną jest orzeczenie lekarskie o istnieniu przeciwskazań do kierowania pojazdami. W tym kontekście, podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące bezprzedmiotowości postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy pozostają bezskuteczne. Oczekiwanego skutku nie może również odnieść podnoszona przez skarżącego okoliczność, że orzeczeniem lekarskim z dnia [...] sierpnia 2019 stwierdzono, że skarżący jest zdolny do wykonywania pracy na stanowisku pracy: kierowca Taxi osobowe. Słusznie podnosi SKO, że orzeczenie to zostało wydane przed orzeczeniem z dnia [...] października 2019 roku, nr [...], a nadto że zostało wydane w trybie art. 43 pkt 2 i art. 229 § 4 Kodeksu Pracy. Przedmiotowe orzeczenie wydał lekarza prowadzącego Indywidualną Specjalistyczną Praktykę Medyczną. Zgodnie zaś z postanowieniami art. 75 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z § 1 pkt 3 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. 2020 r. poz. 2213) jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań lekarskich osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 4 u.k.p. są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Przedłożone przez skarżącego orzeczenie wymogów tych nie spełnia, natomiast spełnia je orzeczenie lekarskie z dnia [...] października 2019 roku, nr [...]. Kwestia ostatnia, myli się skarżący twierdząc, że prowadząc postępowanie w trybie art. 103 ust. 1 pkt 1 u.k.p. organ jest uprawniony do weryfikowania zasadności wydania orzeczenia lekarskiego stwierdzającego przeciwskazania zdrowotne do prowadzenia pojazdów. Orzeczenia lekarskie wiążą organy administracyjne, które nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych ich treścią. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy jest prowadzone przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie. Skarżący miał możliwość złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w trybie art. 79 ust. 4 u.k.p. Co więcej, skarżący taki wniosek złożył, jednakże nie stawił się na badanie w wyznaczonym terminie. Na etapie postępowania o cofnięcie prawa jazdy w trybie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. organy weryfikują jedynie, czy orzeczenie spełnia wymogi formalne: posiada wszystkie wymagane prawem elementy, jak oznaczenie uprawnionej jednostki, rozstrzygnięcie o istnieniu lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podpis uprawnionego lekarza, etc. Możliwości podważania, czy weryfikowania merytorycznej treści orzeczenia nie ma. Z wyłożonych względów Sąd skargę oddalił – art. 151 P.p.s.a.