II SA/Rz 156/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie - postanawia - I. odrzucić skargę, II. zwrócić Gminie [...] kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Przedmiotem skargi Gminy [...] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej "Kolegium" z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] uchylająca decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] odmawiającą przywrócenia stosunków wodnych na gruncie i przekazująca temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej wskazując, że organ administracji publicznej powołany do wydania decyzji administracyjnej nie może być jednocześnie stroną postępowania sądowoadministracyjnego, którego przedmiotem jest wydana przez ten organ decyzja. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1), a także inny podmiot, jeżeli ustawy przyznają mu takie prawo (§ 2). Stosownie do powyższego, skargę może wnieść wyłącznie podmiot, który dysponuje legitymacją skargową wywodzoną z istnienia interesu prawnego, tj. związku konkretnej normy prawa materialnego ze swoją sytuacją prawną (jego indywidualnymi prawami i obowiązkami). W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że materialnoprawną podstawą wydania decyzji w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie jest przepis art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz. u. 2015 r., poz. 469) po myśli którego, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Powołany przepis przesądza o właściwości Wójta Gminy [...] do wydania rozstrzygnięcia w sprawie objętej niniejszym postępowaniem. W postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 32 P.p.s.a.). W ocenie Sądu, w przedstawionej sytuacji osoba prawna, jaką jest Gmina [...] (której imieniem działa Wójt Gminy [...]) nie posiada legitymacji do zaskarżenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (organu odwoławczego), skoro jej organ (Wójt Gminy) wydał decyzję w I instancji. Brak jest bowiem możliwości akceptacji sytuacji, w której organ gminy najpierw wydaje decyzję w sprawie indywidualnej, a następnie gmina wnosi w tej sprawie skargę zmierzającą do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu odwoławczego wydanego wskutek rozpatrzenia odwołania od tej decyzji. W takiej sytuacji jego uprawnienia skargowe doznają ograniczenia wskutek braku legitymacji procesowej (interesu prawnego) do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Sąd w pełni akceptuje ukształtowane w tym zakresie orzecznictwo sądowe wskazujące, że organ powołany do wydania decyzji (postanowienia) w postępowaniu administracyjnym nie może być jednocześnie stroną tego postępowania, reprezentującą w nim własne interesy i co za tym idzie, nie ma prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ostateczne rozstrzygnięcie podjęte w tym postępowaniu. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej niezależnie od tego, czy nastąpiło na podstawie ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, bądź sądowoadministracyjnego (tak m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2011 r. II FSK 2500/10 i z dnia 19 stycznia 2012 r., II OSK 2585/11). Także Trybunał Konstytucyjny badając zgodność z Konstytucją art. 33 i art. 50 § 1 P.p.s.a., w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 października 2009 r. K 32/08 stwierdził, że art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji RP nie wymaga zapewnienia jednostkom samorządu terytorialnego statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sytuacji, w której jednostka ta nie występuje jako adresat działań władczych innych organów władzy publicznej, ale sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów. Konstytucja nie nakłada też obowiązku przyznania w takiej sytuacji jednostkom samorządu terytorialnego prawa do wniesienia skargi na decyzję organu odwoławczego. Trybunał nie zgodził się z poglądem, że przyznanie w rozważanej sytuacji jednostkom samorządu terytorialnego prawa do wniesienia skargi na decyzję organu odwoławczego i zapewnienie im statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi konieczny warunek realizacji przez nie zadań publicznych i zdolności do funkcjonowania. Stosownie do powyższego należy stwierdzić, że jeżeli organ administracji publicznej - w niniejszym przypadku Wójt Gminy [...] - ma przyznaną kompetencję do władczego wykonywania administracji publicznej (wydania decyzji w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych), to nie może wchodzić w pozycję procesową skarżącego. Nałożonych na organ samorządu terytorialnego zadań z zakresu administracji publicznej nie może utożsamiać z posiadaniem interesu prawnego. Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest postępowaniem, w którym rozstrzygany jest spór o prawo pomiędzy organami wykonującymi administrację publiczną, przepisy nie przyznają też organowi I instancji uprawnienia do przekształcenia się w określonej fazie postępowania z organu podejmującego rozstrzygnięcie w podmiot kwestionujący w tej samej sprawie rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1-5a tego artykułu. Skoro zatem skargę w niniejszej sprawie złożyła Gmina [...], która nie posiadała legitymacji do zaskarżenia decyzji Kolegium zapadłej w trybie odwoławczym od kończącej postępowanie administracyjne w I instancji decyzji organu tej Gminy (Wójta Gminy), skutkuje to odrzuceniem skargi. O zwrocie opłaconego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.