II SA/Rz 1594/15
WyrokWSA w Rzeszowie2016-08-03
Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Małgorzata Wolska, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana, gdy inwestycja celu publicznego jest zgodna z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na jej zajęcie, pomimo przeprowadzonych rokowań?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami została wydana prawidłowo. Spełnione zostały przesłanki: realizacja celu publicznego zgodnego z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz brak zgody właściciela na zajęcie nieruchomości, pomimo przeprowadzonych rokowań. Sąd podkreślił, że decyzja ta jest szczególnym rodzajem wywłaszczenia, dopuszczalnym w celu realizacji inwestycji celu publicznego, a jej zakres musi być zgodny z decyzją lokalizacyjną.Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości A. i M. Z. zaskarżyli decyzję Wojewody Podkarpackiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z ich nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, Kodeksu cywilnego oraz Konstytucji RP, kwestionując spełnienie przesłanek do wydania decyzji oraz precyzję określenia lokalizacji inwestycji. Sąd administracyjny uznał, że decyzje organów obu instancji były zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi A. Z. i M. Z. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości -skargę oddala-
Przedmiotem skargi W. Z. i M. Z. jest decyzja Wojewody z dnia [...] września 2015 r. nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 9a w zw. z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 782 ze zm. - zwana dalej "u.g.n.") utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2015 r. znak: [...] orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym:
A SA zwróciła się do Starosty [...] o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej nr 1564 o pow. 0,7598 ha, obręb D., gm. [...], dla której Sąd Rejonowy w [...]. prowadzi księgę wieczystą nr [...] poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV N.-N.
Po rozpoznaniu powyższego wniosku Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2015 r. ([...]) ograniczył sposób korzystania z części powyżej wskazanej nieruchomości i zezwolił na założenie i przeprowadzenie przez ww. nieruchomość jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV N.-N., w tym na podwieszenie napowietrznych przewodów linii elektroenergetycznej nad przedmiotową nieruchomością na wysokości nie mniejszej niż 13,1m oraz na funkcjonowanie linii elektroenergetycznej 110 kV po jej wybudowaniu w obszarze pasa technologicznego o szerokości 20 metrów (po 10 metrów od osi linii w obie strony). Długość projektowanej linii napowietrznej 110 kV mierzona w osi linii na ww. działce wynosi 33,9m, a obszar pasa technologicznego zajmie powierzchnię 0,0680ha. Jednocześnie Starosta określił sposób ograniczenia nieruchomości i zobowiązał do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu prac związanych z powyższym zadaniem inwestycyjnym a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowało nadmierne trudności lub koszty, do zapłaty odszkodowania właścicielowi nieruchomości a także do wykonania inwentaryzacji szkód powstałych w wyniku działań prowadzonych na podstawie zezwolenia oraz wskazano, że każdoczesny właściciel, posiadacz lub użytkownik nieruchomości zobowiązany jest udostępnić ją w celu wykonania czynność związanych z zadaniem inwestycyjnym, konserwacją i usuwaniem awarii, określono także, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej.
W uzasadnieniu organ podał, że planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym i zgodna jest z decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2011 r., znak; [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przeprowadzone rokowania nie przyniosły efektu i mimo czynionych starań właściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na zajęcie nieruchomości w zakresie niezbędnym dla realizacji przedmiotowej inwestycji celu publicznego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli W. Z. i M. Z. wnioskując o jej uchylenie i oddalenie wniosku A S.A. Zarzucili błędne zastosowanie i błędną wykładnię art. 124 ust. 1 u.g.n. prowadzące do wniosku, że zaistniały przesłanki określone tym przepisem. Nadto zakwestionowali zastosowanie art. 6 pkt 2 u.g.n. poprzez uznanie, że zamierzona inwestycja stanowi cel publiczny realizowany przez przedsiębiorstwo użyteczności publicznej. Nadto zarzucili naruszenie art. 140 Kc poprzez ograniczenie prawa własności w sposób sprzeczny z prawem i zasadami współżycia społecznego a także naruszenie art. 21 Konstytucji RP.
Wojewoda wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia powołał się na treść art. 124 ust. 1 u.g.n., który stanowi, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Wojewoda zawrócił uwagę, że zasadniczymi przesłankami do wydania decyzji
o ograniczeniu korzystania z nieruchomości są realizacja celu publicznego wynikająca z planu miejscowego albo decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz brak zgody właściciela lub użytkownika wieczystego na takie ograniczenie.
Wojewoda uznał, że planowana inwestycja stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. i na jej realizację wydana została decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2011 r. ([...]) o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielone zezwolenie jest zgodne z ww. decyzją.
Nadto organ odwoławczy zaznaczył, że uprawnienie organu administracji do ograniczenia prawa właściciela, może być realizowane, gdy przeprowadzone negocjacje nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora na daną nieruchomość. Nieosiągnięcie porozumienia pomiędzy właścicielem nieruchomości (wieczystym użytkownikiem) i inwestorem oraz brak zgody na korzystanie z nieruchomości upoważnia organ do wydania zezwolenia określonego w art. 124 u.g.n. Forma rokowań nie jest określona, jednakże spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia, jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, gdy inwestor określił
0. zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo strony postawiły sobie takie warunki, że ich realizacja nie była możliwa do przyjęcia.
W ocenie Wojewody rokowania zostały przeprowadzone w sposób należyty, nie doprowadziły jednak do satysfakcjonującego strony rozstrzygnięcia. Z tej przyczyny, z uwagi na brak porozumienia, koniecznym stało się wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n.
Organ odwoławczy jako niezasadne ocenił zarzuty, że decyzja w sposób ogólnikowy określa lokalizację inwestycji na działce. Kwestionowaną decyzją określono długość linii na działce, obszar pasa technologicznego, na załączniku graficznym sporządzonym na mapie dla celów projektowych w skali 1:1000 przedstawiono granice nieruchomości, lokalizację planowanej linii oraz obszar pasa technologicznego i jego granic. Decyzja wskazuje powierzchnię podlegającą ograniczeniu i przebieg projektowanej linii na przedmiotowej działce, zgodny z załącznikiem graficznym do decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego. Lokalizacja przedmiotowej linii napowietrznej określona została w decyzji lokalizacyjnej i kwestionowana decyzja wydana została zgodnie z tą decyzją.
Organ zauważył, że decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. jest szczególnym rodzajem wywłaszczenia, zatem nie można mówić o naruszeniu przepisów Konstytucji RP.
Wojewoda zaznaczył, że A S.A., która wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości należącej do odwołujących, jest podmiotem realizującym cel publiczny, jakim jest budowa linii elektroenergetycznej 110kV i wbrew zarzutom odwołujących nie ma znaczenia czy jest to podmiot komercyjny nakierowany na zysk czy też nie.
Końcowo Wojewoda podał, że skoro strony nie doszły do porozumienia Starosta zasadnie ograniczył sposób korzystania z nieruchomości.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyli W. Z. i M. Z. wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucili naruszenie art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w sprawie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji w trybie ww. przepisu; naruszenie art. 6 pkt 2 u.g.n. poprzez uznanie, że zamierzona inwestycja A S.A. stanowi cel publiczny realizowany przez przedsiębiorstwo użyteczności publicznej; naruszenie art. 140 Kc poprzez ograniczenie prawa własności właścicieli nieruchomości w sposób sprzeczny z prawem i zasadami współżycia społecznego oraz naruszenie art. 21 Konstytucji RP o bezpodstawne naruszenie prawa własności.
Skarżący podtrzymali w całości zarzuty podniesione w odwołaniu, w tym, że decyzja w sposób ogólnikowy i nieprecyzyjny określa lokalizację inwestycji na działce. Decyzja daje inwestorowi prawo wejścia w grunt w celu wykonania prac montażowo-konserwacyjnych, jednak nie określa w jaki sposób i którędy dostęp ten ma być realizowany. Wbrew twierdzeniom organu lokalizacja inwestycji nie jest optymalna i nie powoduje najmniejszych uciążliwości dla właścicieli. Zakwestionowali przedstawione przez wnioskodawcę protokoły z negocjacji. Wskazali, że w rzeczywistości ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości w swej istocie odpowiada instytucji służebności przesyłu i ta instytucja winna mieć zastosowanie w przedmiotowej sprawie. W ocenie skarżących organ pomija słuszny interes właściciela i kwestię racjonalnego przeprowadzenia trasy przebiegu linii elektroenergetycznej. Planowana inwestycja uniemożliwia kontynuacje rozpoczętego procesu budowlanego na ich działce.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Stosownie do przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja, jak również postępowanie poprzedzające jej wydanie takich wad i uchybień nie zawierają.
Materialnoprawną podstawę wydania tej decyzji stanowi art. 124 ust. 1 ustawy
o gospodarce nieruchomościami ("u.g.n."). Stosownie do jego treści starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Zasadniczymi przesłankami wydania decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości są zatem: realizacja celu publicznego wynikającego z planu miejscowego albo decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz brak zgody właściciela lub wieczystego użytkownika nieruchomości na takie ograniczenie. Szczególne znaczenie pierwszej z tych przesłanek polega na tym, że plan miejscowy, a w przypadku jego braku decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, warunkują w ogóle wydanie zezwolenia na ograniczenie korzystania z nieruchomości, a po drugie zezwolenie to może zawierać tylko takie rozstrzygnięcia, które są zgodne z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Oceniając spełnienie tych przesłanek w rozpoznawanej sprawie stwierdzić należy, że realizacja inwestycji polegającej na założeniu i przeprowadzeniu przez działkę nr 1564 poł. obręb D., gmina [...], jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV N.-N., w tym podwieszeniu i funkcjonowaniu ww. linii przewidziana została w decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinna określać przedmiot ograniczenia i jego terytorialny zakres, w tym jednoznacznie wskazywać przebieg inwestycji przez nieruchomość. Tylko bowiem wobec takiej części obszaru nieruchomości może być wydana decyzja o zezwoleniu na czasowe jej zajęcie, który to obszar jest niezbędny dla posadowienia na nim tych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem robót budowlanych (por. Marian Wolanin (w:) J. Jaworski, A. Prusaczek, A. Tułodziecki, M. Wolanin "Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2009 oraz wyrok NSA z dnia 27.04.2009 r., I OSK 664/08, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 3.09.2014 r. II SA/Rz 542/14 - dostępne na stronie https://cbois.nsa.qov.pl).
Wbrew zarzutom skargi te warunki spełnia decyzja organu I instancji, wskazując precyzyjnie powierzchnię działki nr 1564, jaka podlega ograniczeniu w sposobie korzystania przez jej właścicieli, tj. lokalizację planowanej linii 110 kV oraz obszar pasa technologicznego zgodnie z załącznikiem graficznym do decyzji.
W rozpoznawanej sprawie spełniona też została druga przesłanka wydania decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. - brak zgody na korzystanie z nieruchomości jej właściciela lub wieczystego użytkownika. Stosownie do art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem (użytkownikiem wieczystym), które przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Ich przedmiotem jest udzielenie przez właściciela zgody na wykonanie prac związanych z realizacją na jego gruncie inwestycji infrastrukturalnej.
Wskazany przepis bez wątpienia ustanawia pierwszeństwo umownego uregulowania kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane związane z realizacją inwestycji przed jej rozstrzygnięciem w formie decyzji administracyjnej, będącej w istocie konsekwencją niepowodzeń negocjacyjnych. Jednocześnie zauważyć należy, że art. 124 ust. 1 u.g.n. nie określa formy prowadzenia rokowań. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1307/05 (orzeczenia nsa.gov.pl), w postępowaniu z art. 124 ust. 1 u.g.n. mamy do czynienia z dwiema stronami, tj. właścicielem i podmiotem ubiegającym się o dostęp do nieruchomości, a zatem chodzi o zawarcie między stronami stosowanej umowy. Wyrażenie zgody przez właściciela w sprawie wejścia na teren zastępuje pozwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1. Jeżeli zatem, mimo prowadzonych rokowań nie doszło do umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonywanie prac; pogląd ten akceptuje Sąd orzekający w niniejszej sprawie.
Wbrew twierdzeniom skarżących, Sąd uznał, że w kontrolowanej sprawie przeprowadzone zostały prawidłowo rokowania, o których stanowi cyt. wyżej art. 124 ust. 3 u.g.n. Za takim wnioskiem przemawiają znajdujące się w aktach sprawy - uwierzytelnione kserokopie protokołów z negocjacji przeprowadzonych w dniach [...] kwietnia 2011 r., [...] sierpnia 2012 r., [...] lutego 2013 r. Także brak zgody na realizację inwestycji wyrażony przez skarżących w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz fakt, że po wszczęciu postępowania w dniu [...] maja 2015 r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna (protokół w aktach) w trakcie której strony nie osiągnęły porozumienia - skarżący uzależnili wyrażenie zgody od zapłaty odszkodowania w wysokości 35 000 zł, na co nie zgodzili się przedstawiciele inwestora - niewątpliwie dowodzą braku zgody właścicieli nieruchomości.
Brak konsensusu w tym zakresie, był wystarczający do stwierdzenia, że złożenie wniosku o wydanie kontrolowanej obecnie decyzji, było poprzedzone etapem nieskutecznych negocjacji. Jeśli negocjacje się nie powiodą, a tak właśnie było w rozpoznawanej sprawie - i niezależnie od tego, jaka była przyczyna, stanowi to przesłankę do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zezwolenia,
o jakim mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Zdaniem Sądu trafna jest ocena organów, iż nie uzyskano zgody właściciela na wejście w teren dla realizacji celu publicznego.
Jak już wyżej zaznaczono ustalenie miejsca i sposobu realizacji inwestycji, w tym granic terenu niezbędnego do realizacji tej inwestycji, nastąpiło w decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2011 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wydane zezwolenie na ograniczenie sposobu korzystania z działki nr 1564 w D., zgodne jest z zapisami zawartymi w powyższej decyzji i była ona wiążąca dla organu wydającego to zezwolenie. Nie mógł on ingerować w treść jej rozstrzygnięcia.
Odnośnie zarzutu dotyczącego bezpodstawnego naruszenia prawa własności
i ograniczenia prawa własności w sposób sprzeczny z przepisami prawa i zasadami współżycia społecznego wyjaśnić należy, że zakres ochrony prawa własności nie jest bezwzględny.
Prawo własności, na które powołują się skarżący, jest prawem zagwarantowanym konstytucyjnie, co wynika z art. 64 Konstytucji RP, a jego ograniczenie jest możliwe tylko ustawą. Jedną z nich jest ustawa o gospodarce nieruchomościami. Przysługujące właścicielowi prawo do korzystania z jego rzeczy, zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, zagwarantowane jest w artykule 140 Kc. Nie jest to jednak, prawo bezwzględne. Z względu na różne, także chronione konstytucyjnie prawa, możliwe jest ograniczenie przysługującego obywatelowi prawa własności. Jak wskazuje jednak NSA naruszenie tych praw nie może doprowadzić do sytuacji, w której doszłoby do ponadustawowego i nieuzasadnionego racjami społecznymi ograniczenia tego prawa. Konieczne jest więc w tym wypadku zachowanie zasady proporcjonalności, (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2011 r. II OSK 2062/11, Lex nr 1152132). Zasada proporcjonalności, zwana zakazem nadmiernej ingerencji, to konieczność zachowania odpowiedniej proporcji między środkiem jakim jest ograniczenie prawa lub wolności a celem rozumianym jako szeroko pojęty interes publiczny.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy ograniczenie prawa własności podyktowane jest racjami społecznymi, publicznymi wynikającymi z konieczności przebudowy istniejącej linii elektroenergetycznej. Ustawodawca zezwalając na ograniczenie prawa własności nie czyni tego dowolnie. Ustawa jasno wskazuje na konieczność zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W wypadku skarżących są to zapisy decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, które przesądziły o takim a nie innym usytuowaniu linii i to one determinują, co do zasady jej przebieg.
Postępowanie z art. 124 u.g.n. ma na celu wykonanie inwestycji celu publicznego. Ingerencja podmiotu, który będzie wykonywał czynności na cudzym gruncie musi być oczywiście jak najmniej uciążliwa dla właściciela nieruchomości. Ocena uciążliwości jest w tym wypadku ogranicza się jednak do czynności ściśle związanych z istotą zezwolenia. Kwestia lokalizacji linii została bowiem wcześniej przesądzona w decyzji lokalizacyjnej.
Zdaniem Sądu organ prawidłowo uznał, że planowana inwestycja stanowi cel publiczny i podziela w związku z tym zaprezentowaną przez organ argumentację w tym zakresie.
Kwestia dostępu do nieruchomości, nie mieści się w dyspozycji art. 124 ust. 1 u.g.n. Jeżeli dojazd (dostęp) nie będzie przebiegał przez część nieruchomości co do której doszło do ograniczenia organ będzie zobowiązany do uzyskania odrębnych zgód na wkroczenie na tereny nie objęte decyzją ograniczającą. Wbrew stanowisku skarżących, podmiotami uprawnionymi do uzyskania zezwolenia (art. 124 ust. 1 u.g.n.) oprócz jednostek samorządu terytorialnego, będą także zakłady i przedsiębiorstwa użyteczności publicznej, których celem jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług publicznych. A S.A. jest takim podmiotem. Przy czym warunkiem koniecznym i zarazem podstawową przesłanką ubiegania się o wydanie zezwolenia ograniczającego sposób korzystania przez właściciela lub użytkownika wieczystego z nieruchomości jest realizacja celu publicznego wyszczególnionego w art. 6 u.g.n., a co najważniejsze, zgodnego z planem zagospodarowania przestrzennego lub też (jak to ma miejsce w niniejszej sprawie) z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli planu miejscowego brak.
Decyzja Starosty [...] [...] maja 2015 r. zawiera wszystkie elementy wymagane prawem (wskazuje nieruchomość będącą przedmiotem postępowania, cel publiczny, który realizowany jest w ramach planowanej inwestycji, określa prawo podlegające ograniczeniu i właściciela tego prawa rzeczowego, zakres uprawnionych zachowań podmiotu - adresata decyzji, podmiot uprawniony - na rzecz którego decyzja jest wydawana), zatem utrzymująca ją w mocy zaskarżona obecnie decyzja nie jest wadliwa. Decyzje te i postępowanie poprzedzające ich wydanie prawa nie naruszają.
Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło