II SA/Rz 1613/25

WyrokWSA w Rzeszowie2026-01-14

Skład orzekający: Karina Gniewek-Berezowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy miał podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji umorzył postępowanie administracyjne w sprawie budowy przyłącza kablowego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy miał podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ponieważ organ pierwszej instancji wydał decyzję umarzającą postępowanie przedwcześnie, nie wyjaśniając wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących legalności wykonanej instalacji. Uchybienia te były na tyle istotne, że uniemożliwiały prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy i nie pozwalały na ich uzupełnienie w trybie postępowania uzupełniającego przez organ odwoławczy.
Stan faktyczny
Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie administracyjne w sprawie budowy przyłącza kablowego, uznając, że wykonana instalacja nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, uznając ją za przedwczesną i wskazując na konieczność dalszego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym legalności podłączenia do stacji transformatorowej i faktycznego zasilania budynku. Strona skarżąca wniosła sprzeciw do WSA, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. i błędną ocenę materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2026 r. sprawy ze sprzeciwu W. Sp. k. z/s w W. od decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 7 listopada 2025 r. nr OA.7721.16.3.2025 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie budowy przyłącza kablowego sprzeciw oddala. Przedmiotem sprzeciwu W Sp. k. w [...] (dalej: "wnosząca sprzeciw", "Spółka") jest wydana na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm. - dalej: "k.p.a."), decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: "PWINB"; "organ odwoławczy") z 7 listopada 2025 r. nr OA.7721.16.3.2025 uchylająca w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB") z [...] sierpnia 2025 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wybudowania przyłącza kablowego. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji oraz akt administracyjnych PINB prowadził postępowanie w sprawie wybudowania przyłącza kablowego na działkach nr ew. [...] położonych w miejscowości [...]. W toku postępowania organ uzyskał informację od A. S.A. [...] (pismo z 20 czerwca 2025 r.), że A. 10 stycznia 2017 r. określiła techniczne warunki przyłączenia nr [...] do budynku destylarni na działce nr [...], jednak umowa o przyłączenie do ww. warunków przyłączenia nie została zawarta. Przyłączenie destylarni na podstawie tych warunków nie zostało zrealizowane przez PA. Następnie 16 lipca 2025 r. PINB przeprowadził oględziny w trakcie, których ustalił, że budynek usytuowany na działce nr [...] nie jest zasilany bezpośrednio z sieci będącej własnością A., ale zasilany jest policznikowo z prywatnej stacji trafo. Organ stwierdził, że wykonana instalacja kablowa, w części napowietrzna, jest wewnętrzną instalacją elektryczną, która zgodnie z art. 29 ust.4 pkt 3 lit. d ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r., poz. 418 ze zm. – dalej: "P.b.") nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia. Nie stwierdził także wykonania przyłącza elektroenergetycznego, którego wykonanie wymagało uprzedniego zgłoszenia do Starosty [...] - art. 29 ust. 1 pkt 23 lit. a P.b. W tak ustalonych okolicznościach PINB decyzją z [...] sierpnia 2025 r. nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył w całości wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wybudowania przyłącza kablowego SN na działkach nr ewid. [...]. Odwołanie od tej decyzji złożył PM wnosząc o jej uchylenie i przeprowadzenie ponownego postępowania z uwzględnieniem okoliczności faktycznych, w szczególności ustalenia sposobu faktycznego zasilania budynku na działce [...] i wskazania podmiotu, który korzysta z przyłącza. Wniósł o powiadomienie A. S.A. o stwierdzonych nieprawidłowościach w zakresie korzystania z sieci energetycznej. Zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na uznaniu, że budynek zlokalizowany na działce nr [...] nie jest przyłączony bezpośrednio do sieci energetycznej A., podczas gdy faktycznie korzysta z zasilania z prywatnego transformatora, bez zgody właściciela tej infrastruktury i bez spełnienia warunków przyłączeniowych określonych przez A., a w szczególności bez sporządzonej inwentaryzacji na mapie zasadniczej. Zarzucił pominięcie istotnych okoliczności, tj. faktu, że w decyzji wskazano firmę, która faktycznie nie istnieje od wielu lat, natomiast z przyłącza korzysta inny podmiot, który nie posiada warunków przyłączenia. Wskazał na naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, w szczególności w zakresie faktycznego sposobu zasilania budynku, trasy przebiegu kabla wg mapy zasadniczej, rodzaju kabla, mocy użytkowej kabla oraz legalności podłączenia do prywatnego transformatora. Wskazaną na wstępie decyzją z 7 listopada 2025 r. PWINB w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ uznał, że kwestionowana decyzja została wydana przedwcześnie. Podkreślił, że nawet brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia nie zwalnia organu nadzoru budowlanego od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do zgodności wykonanych robót z przepisami, jak też pod kątem występowania zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi, mienia lub środowiska. Z akt sprawy wynika, że wnoszący odwołanie w piśmie z 24 lipca 2025 r. zawiadomił o znajdującym się przy skrzyni i słupie z kablem, nadpalonym drzewie iglastym, które jak podał związane jest z niezabezpieczeniem siły emisji prądu i stwarza zagrożenie bezpieczeństwa. Organ wskazał, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4, a także art. 51 ust. 7 P.b., jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 P.b. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji nie przeprowadził żadnego postępowania pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4. Każdy obiekt budowlany czy urządzenie budowlane będące rezultatem robót budowlanych musi spełniać warunki określone w art. 5 ust. 1 P.b. Jednym z wymogów jest konieczność budowania obiektu budowlanego, czyli między innymi budynku wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość jego użytkowania, w sposób określony w przepisach. Przepisami prawa są między innymi przepisy techniczno - budowlane. Warunki techniczne dla instalacji elektrycznych regulują przepisy zawarte w rozdziale 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.), co do których organ I instancji w ogóle się nie odniósł. Nie dokonał niezbędnych ustaleń w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego. W ocenie PWINB zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, ale także z naruszeniem przepisów postępowania bez uprzedniego dostatecznego wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych pozwalających na prawidłową ocenę przedmiotowej sprawy. Jak wskazał całe postępowanie organ I instancji ograniczył do wystąpienia do A. z zapytaniem czy zostały wydane warunki dla zasilania budynku na działce nr ew. [...] oraz do przeprowadzonych 16 lipca 2025 r. oględzin. Przy czym w ich trakcie nie ustalił istotnych w sprawie okoliczności, nie wykonał żadnego szkicu ani żadnej dokumentacji fotograficznej. Nie wiadomo czy budynek destylarni na działce nr [...] co do którego wykonano będące przedmiotem postępowania zasilanie energetyczne jest obiektem legalnie wybudowanym oraz oddanym do użytkowania (jeśli tak to kiedy), czy posiada jakiekolwiek protokoły badań i sprawdzeń instalacji elektrycznej i jakie jest faktyczne zasilanie tego budynku. Nie wyjaśniono czy będący przedmiotem postępowania kabel elektryczny jest jedynym źródłem zasilania budynku destylarni na działce nr ew. [...] w prąd elektryczny czy też może tylko dodatkowym. Zarówno napowietrzny odcinek zasilania energetycznego jak i podziemny, nie zostały uwidocznione na aktualnej mapie zasadniczej. W treści protokołu oględzin organ I instancji podał, że stacja transformatorowa znajduje się na działce nr [...]. Nie ustalił jednak kto jest właścicielem tej stacji transformatorowej oraz nie sprawdził legalności podłączenia do niej budynku na działce nr ew. [...] w [...]. Ponadto działka nr [...] nie sąsiaduje bezpośrednio z działkami nr [...] zatem trasa podłączenia budynku destylarni ze stacji trafo zlokalizowanej wg ustaleń PINB na działce nr [...], przebiega też przez inne działki, które zostały pominięte. W ocenie PWINB zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a. polegającym na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktyczno-prawnego przedmiotowej sprawy w stopniu mającym znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, co uzasadnia jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Organ wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji winien doprecyzować przedmiot i zakres postępowania oraz uzupełnić brakujące ustalenia faktyczne. Wyjaśnić jednoznacznie czy jest to instalacja, a jeśli tak to powiadomić strony o zmianie kwalifikacji i pomimo braku konieczności uzyskania pozwolenia na budowę bądź dokonania zgłoszenia winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w kierunku przesłanek z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4. Ponadto powinien ustalić kto jest właścicielem stacji trafo znajdującej się na działce nr [...] i przez które działki przebiega trasa przyłącza budynku destylarni do sieci energetycznej i kto jest właścicielem działek. Powinien wyjaśnić czy budynek destylarni to obiekt wybudowany i oddany do użytkowania legalnie oraz czy posiada jakiekolwiek protokoły badań i sprawdzeń instalacji elektrycznej. Wskazał na brak zainwentaryzowania skrzynki elektrycznej na działce nr [...]. W zależności od ustaleń czy jest to instalacja czy przyłącz organ winien prowadzić postępowanie w odpowiednim trybie. Sprzeciw od tej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła W Sp. k. w [...] domagając się jej uchylenia, oddalenia odwołania i utrzymania w mocy decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Kwestionowanej decyzji strona zarzuciła naruszenie: 1. art. 138 § 2 k.p.a. przez zastosowanie nadzwyczajnego trybu kasacyjnego i uchylenie decyzji organu I instancji pomimo braku "istotnych naruszeń przepisów postępowania" oraz pomimo braku konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części; w szczególności bez wykazania, że organ odwoławczy nie był w stanie usunąć ewentualnych braków w trybie art. 136 k.p.a.; 2. art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez zaniechanie wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (utrzymania w mocy bądź zmiany decyzji) i instrumentalne sięgnięcie po decyzję kasacyjną, wyłącznie w celu przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji; 3. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolną (a nie swobodną) ocenę materiału dowodowego i pominięcie ustaleń dokonanych przez organ I instancji, w szczególności prawidłowej kwalifikacji wykonanych robót jako instalacji wewnętrznej, która nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia; 4. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie wskazuje konkretnie i jednoznacznie, na czym miałoby polegać "istotne naruszenie przepisów postępowania" przez PINB oraz dlaczego sprawa miałaby wymagać przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Organ poprzestał na ogólnikowych i nieweryfikowalnych tezach, powielając stanowisko odwołującego; 5. art. 8, art. 12 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywatela do organów państwa oraz zasady szybkości i prostoty postępowania poprzez ponowne otwarcie prawidłowo zakończonej sprawy i nieuzasadnione przedłużanie postępowania. Zdaniem wnoszącej sprzeciw Spółki postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji było prawidłowe, jak również prawidłowo zakwalifikowano roboty jako instalację wewnętrzną. Zarzuty odwołującego są bezzasadne, sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym, wykraczają poza zakres organu nadzoru budowlanego i nie wykazują żadnego "istotnego" naruszenia przepisów postępowania. W ocenie strony w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej. W odpowiedzi na sprzeciw PWINB zwrócił się o jego oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1. p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Z uwagi na treść art. 64e p.p.s.a., w którym kontrola sądowoadministracyjna została zawężona jedynie do oceny prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., sąd administracyjny rozpatrując sprzeciw bada jedynie, czy ziściły się przesłanki, umożliwiające organowi odwoławczemu wydanie decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Ustawodawca wyłączył tym samym na tym etapie postępowania możliwość oceny przez sąd problematyki prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co zostało uregulowane w wyodrębnionym obecnie art. 138 § 2a k.p.a. W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Nie ulega wątpliwości, że decyzja w trybie art. 138 § 2 k.p.a. może być wydana wyjątkowo i dotyczy co do zasady sytuacji, gdy organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji przeprowadził postępowanie wyjaśniające z istotnym naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, skutkiem czego nie zostały w nim poczynione ustalenia wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o normy prawa materialnego, a zakres postępowania, jakie winno jeszcze zostać przeprowadzone przekracza granice postępowania uzupełniającego, które może przeprowadzić organ odwoławczy, stosownie do art. 136 k.p.a. W niniejszej sprawie z taką stacja mamy do czynienia. Organ odwoławczy uchylił i przekazał do ponownego rozpoznania decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie w sprawie wybudowania przyłącza kablowego SN na działkach nr. ewid.: [...]. Zdaniem Organu II instancji rozstrzygnięcie w sprawie zostało wydane przedwcześnie i wymagało przeprowadzanie postępowania w znacznej części. Sąd z tym stanowiskiem się zgadza. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, stanowiąca podstawę umorzenia postępowania, jest refleksem bezprzedmiotowości sprawy administracyjnej, która miała być rozstrzygnięta w danym postępowaniu (W. Dawidowicz, Zarys procesu..., s. 134). Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (wyrok NSA z 27 stycznia 1998 r., I SA/Łd 1025/96, to i wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie wskazuje się także, iż do bezprzedmiotowości postępowania dochodzi wówczas, gdy postępowanie zostało wszczęte i toczy się w sprawie, która nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 1 pkt 1 (zob. postanowienie NSA z 22 listopada 2001 r., II SAB/Wr 114/00). Stwierdzenie natomiast w toku postępowania, że dla ustalonego stanu faktycznego należy zastosować inne przepisy prawa materialnego, niż przyjęto we wcześniejszej fazie postępowania, nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania, lecz jedynie zmianę kwalifikacji prawnej rozpatrywanej sprawy. Organ odwoławczy, stwierdzając konieczność zmiany kwalifikacji prawnej rozpatrywanej sprawy, powinien uchylić decyzję organu I instancji i przekazać mu sprawę do ponownego rozpoznania (por. wyrok WSA w Warszawie z 23 kwietnia 2007 r., IV SA/Wa 74/07). Tymczasem jak wynika z akt sprawy zawiadomienie o wszczęciu postępowania dotyczyło przyłącza kablowego a decyzja - instalacji. Przy czym w toku postępowania nie doszło do zmiany przedmiotu postępowania, a przeprowadzone postępowanie nie wyjaśnia, czego de facto dotyczyło. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 16 lipca 2025 r. ustalono, że na działce [...] przy budynku destylarni znajduje się skrzynka elektryczna, od której kablem napowietrznym biegnie zasilanie do skrzynki znajdującej się na ścianie budynku destylarni na działce nr [...]. Od stacji transformatorowej znajdującej się na działce nr [...] do skrzynki elektrycznej na działce nr [...] instalacja elektryczna przebiega kablem ziemnym przez działki nr: nr [...]. Ustalono również, że instalacja nie jest uwidoczniona na aktualnej mapie zasadniczej, a z odpowiedzi A. wynika, że pomimo określenia technicznych warunków przyłączenia do budynku na działce [...] umowa o przyłączenie nie została zawarta w związku z powyższym przyłącz nie został zrealizowany. Z dołączonej ewidencji gruntów wynika, że działki nr: [...]. Jak słusznie zauważa Organ II instancji w aktach brak jest jakiejkolwiek dokumentacji w postaci szkiców sytuacyjnych czy zdjęć obrazujących ustalenia protokołu. Nie ustalono przy tym kto jest właścicielem stacji Trafo na działce nr [...], czy budynek na działce nr [...], do którego wykonano zasilanie energetyczne jest obiektem legalnie wybudowanym i oddanym do użytkowania, czy posiada jakiekolwiek protokoły badań i sprawdzeń instalacji elektrycznej i jakie jest faktyczne zasilanie obiektu, czy będący przedmiotem postępowania kabel elektryczny jest jedynym źródłem zasilania budynku dystylarni na działce nr [...], nie sprawdzono legalność podłączenia do stacji Trafo. Dopiero wyjaśnienie powyższych kwestii pozwoliłoby przyjąć, że instalacja, o ile z taką mamy do czynienia jest zgodna z prawem, co w dalszej kolejności usprawiedliwiać mogłoby decyzje o umorzeniu postępowania. Stwierdzenie, że nie zrealizowano przyłącza nie oznacza zwolnienia organu z obowiązku ustalenia legalności wykonanej instalacji wewnętrznej. Nie wiadomo bowiem kto dokonał tej instalacji do czego i czy w związku z tym taki stan może funkcjonować bez interwencji organów nadzoru budowlanego. Wbrew stawianym w sprzeciwie zarzutom ocena legalności obiektów i urządzeń budowlanych to nie tylko sprawdzenie czy powstały na podstawie pozwolenia czy zgłoszenia ale również prawidłowości pod względem zasad sztuki budowlanej, przepisów technicznych, zasad bezpieczeństwa. Zgodnie z art. 84 ust. 1 P.b.: do zadań organów nadzoru budowlanego należy: 1) kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego; 2) kontrola działania organów administracji architektoniczno-budowlanej; 3) badanie przyczyn powstawania katastrof budowlanych; 4) współdziałanie z organami kontroli państwowej. Na podstawie z kolei art. 66 P.b.: 1. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. 1a. W przypadku stwierdzenia nieuzasadnionych względami technicznymi lub użytkowymi ingerencji lub naruszenia wymagań dotyczących obiektu budowlanego, których charakter uniemożliwia lub znacznie utrudnia użytkowanie go do celów mieszkalnych, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie skutków ingerencji lub naruszeń lub przywrócenie stanu poprzedniego. Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie. 2. W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie. Ponadto zgodnie z przywołanym przez Organ II instancji art. 50 ust. 1 P.b.: 1. W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Z powyższych przepisów wynika szeroki zakres obowiązków organów nadzoru budowalnego. Zatem nie ma racji strona skarżąca twierdząc, że w sytuacji ustalenia, że przedmiot postępowania zwolniony jest z reglamentacji prawa budowlanego, organy nie mają podstaw prowadzenia postępowania. W świetle powyższego nie jest również irrelewantna, co stara się wykazać strona skarżąca, kwestia kto wykonał zasilenie. W sytuacja bowiem stwierdzenia niezgodności z prawem to na wykonawcy w pierwszej kolejności spoczywać będą obowiązki przywrócenia legalności – art. 52 P.b. W świetle powyższego umorzenie przez organ postępowania w sprawie tylko z tego powodu, że obiekt nie podlega reglamentacji prawa budowlanego należało uznać za nieuzasadnione. Podsumowując stwierdzone przez Organ II instancji uchybienia i odpowiadające im wskazówki, co do dalszego przebiegu postępowania usprawiedliwiały i uzasadniały wydanie decyzji kasacyjnej. Postępowanie organu I instancji obarczone było zarówno wadami związanymi z naruszeniem prawa materialnego, jak i procesowego. Nie ustalono przedmiotu postępiania, zakresu postępowania, stron postępowania, co czyni decyzję umarzającą postępowanie jako bezprzedmiotowe przedwczesną. Uchybienia te były na tyle istotne, że nie uzasadniały możliwości skorzystania z art. 136 k.p.a., którego niezastosowanie także zarzucała strona skarżąca. Całkowicie chybione są zarzuty dotyczące prawidłowości postępowania dowodowego, w sytuacji gdy Organ II instancji zakwestionował prawidłowość tego postępowania w całości i nakazał jego ponowne przeprowadzenie bez oceny wiarygodności przedstawionych dowodów. Również za nieuzasadnione Sąd ocenił zarzuty dotyczące naruszenia podstawowych zasad postępowania w tym zasady szybkości, zasady działania w zaufaniu do organów państwa. Należy podkreślić, że zasada szybkości postępowania ustępuje zasadzie praworządności, a zasada zaufania obywateli do organów państwa nie oznacza dbałości o interes tylko jednej strony tego postępowania, lecz wszystkich uczestników obrotu prawnego. Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił sprzeciw na podstawie art. 151 a §2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło