II SA/Rz 163/14

WyrokWSA w Rzeszowie2014-05-09

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Stanisław Śliwa, Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest związany ostatecznym orzeczeniem lekarskim stwierdzającym istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, czy też może kwestionować jego treść lub sposób przeprowadzenia badań?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany ostatecznym orzeczeniem lekarskim stwierdzającym istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ ten nie ma kompetencji do kwestionowania treści tego orzeczenia, w tym prawidłowości rozpoznania schorzenia czy sposobu przeprowadzenia badań, ponieważ orzeczenie lekarskie stanowi dokument urzędowy korzystający z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą. Weryfikacja orzeczeń lekarskich powinna odbywać się w ramach postępowania medycznego, a nie w postępowaniu administracyjnym o cofnięcie uprawnień.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę W. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kat. A i B. Cofnięcie uprawnień nastąpiło w związku z orzeczeniami lekarskimi stwierdzającymi istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, które skarżący kwestionował, powołując się na inne dokumenty medyczne. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji były związane orzeczeniami lekarskimi.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Paweł Zaborniak Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 maja 2014 r. sprawy ze skargi W. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2013 r, nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. A i B -skargę oddala- II SA/Rz 163/14 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151, ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] o skierowaniu W. F. na badania lekarskie. Z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia i akt administracyjnych sprawy wynika, że lekarz z Poradni Neurologicznej Centrum Medycznego w [...] poinformował Starostę [...], iż w wyniku badania przeprowadzonego u W. F. stwierdzono schorzenie wymienione w pkt 4 załącznika 4b do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7.01.2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2013 r., poz. 133). W związku z powyższym zawnioskowano o dokonanie oceny predyspozycji zdrowotnych wyżej wymienionego do kierowania pojazdami. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] Starosta [...] skierował W. F. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w zakresie prawa jazdy kat. A, B w związku z otrzymaniem informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Starosta wskazał, że w związku z informacją o stwierdzeniu u W. F. napadu o symptomatologii padaczkowej lub podejrzenia albo istnienia padaczki, a więc w związku z zastrzeżeniami co do stanu zdrowia, uzasadnione jest wydanie decyzji o skierowaniu na badania lekarskim na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawyz dnia 5.01.2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 ze zm.). W wydanym przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] orzeczeniu lekarskim z dnia 1 sierpnia 2013 r. nr [...] stwierdzono u W. F. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadania prawa jazdy kategorii A, B i wyznaczono datę ponownego badania na dzień 5 marca 2015 r. W ponownym badaniu przeprowadzonym po odwołaniu W. F. w Instytucie Medycyny Pracy – Przychodnia Chorób Zawodowych w [...], jednostka ta orzeczeniem z dnia 18 października 2013 r. Nr [...] stwierdziła istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. A, A1, B, B1, T, B+E oraz C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E oraz pozwolenia do kierowania tramwajem. W orzeczeniu tym wyznaczono datę ponownego badania lekarskiego na 16 października 2015 r. W związku z powyższym Starosta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2013r. , nr [...], wydaną na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami, cofnął W. F. uprawnienia kategorii B.A, dokument nr [...] druk nr [...], wydane w dniu 25 lutego 2013 r. przez Starostę [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że uzyskanie orzeczenia lekarskiego o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi, skutkuje cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami kat. A, B. W odwołaniu W. F. zawnioskował o uchylenie decyzji, podkreślając, że z uwagi na brak uzasadnienia do zaświadczenia wydanego przez WOMP w [...], jak również brak wskazania przyczyn i rodzaju stwierdzonych przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów silnikowych nie może odnieść się do wyników przeprowadzonych badań. Odwołujący zakwestionował także sposób przeprowadzenia badań w Instytucie w [...]. Wykonano je pobieżnie, bez przeprowadzenia specjalistycznych badań. Nie zgodził się ze stwierdzeniem, że występuje u niego schizofrenia. Na poparcie swego stanowiska przedłożył informację dla lekarza kierującego, wystawioną przez lekarza specjalistę z zakresu neurologii i psychiatrii z dnia 12 września 2013 r., o nie stwierdzeniu u niego schizofrenii. Odwołujący przedłożył również orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia 3 czerwca 2013 r. wystawione przez WOMP w [...], w którym stwierdzono brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o kierujących pojazdami, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podało, że art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami daje właściwemu staroście uprawnienia do wydania decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego, istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W okolicznościach sprawy odwołujący poddany został badaniom lekarskim w WOMP w [...] a następnie w IMP w [...]. Obie jednostki orzeczeniami odpowiednio z dnia 1.08.2013 r. (nr [...]) i z dnia 18.10.2013 r. (nr [...]) stwierdziły istnienie u W. F. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W tej sytuacji Kolegium za zasadne uznało wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, mając na względzie treść art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami, okoliczności sprawy jaki i bezpieczeństwo i ochronę zdrowia i życia ludzkiego. Skargę na tę decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie W. F. wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucił, że wydana została z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, z uwzględnieniem słusznego interesu strony, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszelkich wątpliwości. Zarzucił również naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Podkreślił, że w uzasadnieniu nie odniesiono się w żaden sposób do dowodów przez niego przedłożonych a wskazujących jednoznacznie, że nie cierpi na schizofrenię czy padaczkę, a które to choroby wskazane zostały w wydanych orzeczeniach jako przeciwwskazania do prowadzenia pojazdu. W orzeczeniu nr [...] wyraźnie stwierdzono brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów. Kolegium nie wyjaśniło również dlaczego odmówiło mocy dowodowej przedłożonym przez niego dokumentom, nie odniosło się do zgłaszanych przez niego zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzenia badań w IMP w [...]. Istnienie sprzeczności pomiędzy wnioskami wynikającymi z przedłożonych przez niego dokumentów a ustaleniami dokonanym przez organy powoduje, że został naruszony słuszny interes strony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje tylko wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a –c P.p.s.a. W sytuacji zaś występowania przesłanek przewidzianych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, Sąd stwierdza nieważność takiej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Dokonując tak określonej kontroli w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził wymienionych wyżej wad i naruszeń, co skutkowało oddaleniem skargi. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151, ze zm.), który nakazuje staroście wydanie decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W rozpoznawanej sprawie skarżący został skierowany na badania lekarskie na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. wydanej w oparciu o art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b powoływanej ustawy o kierujących pojazdami w związku z otrzymaniem informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Takie zastrzeżenia zgłosił lekarz z Poradni Neurologicznej Centrum Medycznego w [...], sygnalizując w piśmie do Starosty stwierdzenie schorzenia wymienionego w pkt 4 załącznika 4b rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15, ze zm.). Od wspomnianej decyzji Starosty z [...] kwietnia 2013 r. skarżący nie składał odwołania. Przeprowadzanie badań, wydawanie orzeczeń lekarskich, a także odwoływanie się od tych orzeczeń reguluje ww. rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, wydane na podstawie art. 123 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137), które zachowało moc obowiązującą pod rządami ustawy o kierujących pojazdami na mocy art. 137 tej ustawy (do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień określonych w tej ustawie, nie dłużej jednak niż przez okres 18 miesięcy od dnia jej wejścia w życie). Badania lekarskie przeprowadzane są w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy (§ 9 ust. 1 rozporządzenia) przez uprawnionych do tego lekarzy. Lekarz przeprowadza badanie w zakresie określonym w § 4 rozporządzenia, a jeżeli stwierdzi istotne odchylenia od prawidłowego stanu zdrowia, zleca osobie badanej odpowiednie badania pomocnicze i konsultacje specjalistyczne. Przepis § 10 przewiduje, że uprawniony lekarz na podstawie badania lekarskiego wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające brak lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a badania przeprowadza się dla dwóch grup kategorii prawa jazdy, z czego kategorie A i B należą do jednej grupy. Tryb weryfikacji orzeczenia lekarskiego regulują § 12 i § 13 rozporządzenia, wskazując, że osoba badana może w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia wnieść od niego odwołanie do podmiotu odwoławczego wymienionego w rozporządzeniu, a orzeczenie podmiotu odwoławczego jest ostateczne. Z powyższych uregulowań wynika, a potwierdza to orzecznictwo, że ostateczne orzeczenia lekarskie, wydane w trybie rozporządzenia, nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami, organy te są nimi związane i nie mają podstaw do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń (wyrok NSA z dnia 10.10.2013 r., I OSK 952/12). Związanie ostatecznym orzeczeniem lekarskim wyklucza możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o cofnięcie uprawnień dowodu z opinii biegłego co do treści zawartych w tym orzeczeniu, a weryfikacja orzeczeń lekarskich winna być prowadzona przed uprawnionymi jednostkami służby zdrowia, zaś zakres postępowania dowodowego prowadzonego przez organ administracji publicznej jest znacznie ograniczony i sprowadza się do weryfikacji kompletności i formalnej prawidłowości wydanego orzeczenia lekarskiego (wyrok WSA w Łodzi z dnia 11.10.2012 r., II SA/Łd 578/12, LEX Nr 1235386, wyrok WSA w Gliwicach z dnia II SA/Gl 890/12, LEX Nr 1296144). W ostatnio cytowanym wyroku z 11.10.2012 r. WSA w Łodzi stwierdził, "że specjalistyczna wiedza medyczna wymagana do oceny stanu zdrowia kierowcy w zakresie istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami oraz szczególny tryb, w jakim to się odbywa - uprawniają do wniosku, że przedmiotowe orzeczenie lekarskie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Korzysta on z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Wyklucza to możliwość kontrolowania treści orzeczenia lekarskiego przez organ administracji prowadzący postępowanie, a w dalszej kolejności - także przez sąd administracyjny. W efekcie zarówno organy orzekające w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, jak i kontrolujący je sąd administracyjny związane są takim ostatecznym orzeczeniem i nie mogą pominąć, czy poddawać ocenie jego treści decydując w kwestii zasadności lub niezasadności cofnięcia uprawnień". Sad zwraca przy tym uwagę, że w orzeczeniu o stwierdzeniu istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami nie wymienia się konkretnego schorzenia czy dysfunkcji, z uwagi na tajemnicę lekarską. Wynika to wyraźnie z treści omawianych wcześniej przepisów rozporządzenia, w tym także załącznika nr 5, które określa wzór orzeczenia lekarskiego. Związanie organu wyłącznie treścią takiego orzeczenia, którym w sprawie niniejszej było ostateczne orzeczenie jednostki medycznej II stopnia – Instytutu Medycyny Pracy w [...] - stwierdzające istnienie przeciwwskazań do kierowania przez skarżącego pojazdami powoduje, że poza kompetencjami organu było przeprowadzenie kontroli tego orzeczenia, również w zakresie prawidłowości rozpoznania schorzenia będącego podstawą wydania przedmiotowego orzeczenia lekarskiego czy sposobu przeprowadzenia badań. Zarzuty w tym przedmiocie nie mogły zatem odnieść oczekiwanego rezultatu. Biorąc pod uwagę przytoczone okoliczności Sąd uznał, że postępowanie administracyjne w kontrolowanej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, a zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w sposób określony w art. 145 § 1 P.p.s.a. Z tych względów, w oparciu o art. 151 P.p.s.a Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło