II SA/Rz 1638/24

WyrokWSA w Rzeszowie2025-04-23

Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Karina Gniewek - Berezowska, Jolanta Kłoda-Szeliga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego jest zgodne z prawem, jeśli strona wnosząca o wznowienie przebywała w zakładzie karnym w okresie, gdy miało nastąpić doręczenie decyzji, a doręczenie zastępcze lub domniemane doręczenie nastąpiło pod adresem, pod którym strona nie przebywała?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej błędnie odmówiły wznowienia postępowania, ponieważ nie ustaliły prawidłowo skuteczności doręczenia decyzji stronie. Pobyt strony w zakładzie karnym w okresie, gdy miało nastąpić doręczenie, wyklucza skuteczne doręczenie zastępcze lub domniemane doręczenie pod adresem zamieszkania, pod którym strona nie przebywała. Skoro decyzja nie została skutecznie doręczona, nie mogła stać się ostateczna, a tym samym postępowanie o wznowienie było bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Skarżący D.W. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy z 19 kwietnia 2016 r. uznającą go za dłużnika alimentacyjnego, wskazując jako podstawę art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i twierdząc, że nie otrzymał zawiadomienia o wszczęciu postępowania z uwagi na pobyt w zakładzie karnym. Wójt odmówił wznowienia, uznając wniosek za spóźniony, ponieważ uznał, że skarżący dowiedział się o decyzji w styczniu 2021 r. SKO utrzymało w mocy postanowienie Wójta, uznając, że skarżący znał treść decyzji najpóźniej w styczniu 2021 r., a wniosek o wznowienie złożył z przekroczeniem miesięcznego terminu. Skarżący zaskarżył postanowienie SKO, podnosząc, że przebywał w zakładzie karnym i nie miał możliwości odebrania korespondencji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy [...].

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 12 listopada 2024 r. nr SKO.405.ZA.1388.47.2024 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 15 października 2024 r. nr GOPS.531.279.2024. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: "SKO", "Kolegium", "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z 12 listopada 2024 r. nr SKO.405.ZA.1388.47.2024 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024. poz. 572 ze zm. – dalej: "K.p.a."). Jak wynika z akt sprawy pismem z 23 sierpnia 2024 r. D.W. (dalej: "Skarżący") wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt" lub "Organ I instancji") z 19 kwietnia 2016 r. nr GOPS.531.265.2016 uznającego go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Jako podstawę wniosku wyżej wymieniony wskazał art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Wyjaśnił, że nie otrzymał zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie, przez co nie uczestniczył w prowadzonym postępowaniu. Wójt postanowieniem z 15 października 2024 r. nr GOPS.531.279.2024 odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 19 kwietnia 2016 r. z uwagi na przekroczenie terminu do wniesienia w/w wniosku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ I instancji wskazał, że wezwanie z dnia 2 lutego 2016 r. oraz zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 21 marca 2016 r. zostały doręczone pod adresem wskazanym przez komornika, a pisma odebrali domownicy – odpowiednio matka i brat Skarżącego. Organ zaznaczył, że w zawiadomieniu pouczono stronę o obowiązku informowania o zmianie adresu, zgodnie z art. 41 § 1 i 2 K.p.a., a jego niedopełnienie skutkuje uznaniem doręczenia pod dotychczasowym adresem za skuteczne. Organ zaznaczył, że nie posiadał informacji o pobycie Skarżącego w zakładzie karnym, a postępowanie prowadzone było zgodnie z obowiązującymi przepisami. Podkreślono, że Skarżący nie wskazał daty, w której dowiedział się o decyzji, natomiast z akt wynika, że w dniu 21 stycznia 2021 r. zgłosił się do organu w sprawie dokumentacji dotyczącej zatrzymania prawa jazdy, co należy uznać za moment, w którym uzyskał wiedzę o decyzji. Organ podniósł, że zgodnie z art. 147 K.p.a., wniosek o wznowienie postępowania powinien zostać złożony w terminie miesiąca od dnia uzyskania informacji o decyzji. W związku z tym, że termin ten został przekroczony, żądanie wznowienia postępowania zostało uznane za niedopuszczalne, a Organ I instancji odmówił jego wznowienia. Od ww. postanowienia Skarżący złożył zażalenie, wskazując iż nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta z 19 kwietnia 2016 r. nr GOPS.531.265.2016 z uwagi na fakt, iż od 29 grudnia 2015 r. do 20 maja 2020 r. przebywał w zakładzie karnym i nie wiedział, że takie postępowanie się toczy. Skarżący podniósł, że z dokumentacji wynika, iż pierwsze pismo w sprawie odebrała matka w dniu 8 lutego 2016 r., natomiast kolejne - zawiadamiające o wszczęciu postępowania w dniu 21 marca 2016 r. Żadne z ww. pism nie zostało mu przekazane. SKO opisanym na wstępie postanowieniem z 12 listopada 2024 r. nr SKO.405.ZA.1388.47.2024, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Organu I instancji. Kolegium wskazało, że w świetle art. 145 § 1 K.p.a., przesłanką do wznowienia postępowania może być m.in. sytuacja, w której strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jednocześnie, zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania należy wnieść w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do jego wznowienia. Organ II instancji podniósł, że Skarżący jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania podał brak wiedzy o toczącym się postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzją Wójta z 19 kwietnia 2016 r., z uwagi na odbywanie w tym czasie kary pozbawienia wolności i brak doręczenia korespondencji do zakładu karnego. Kolegium zaznaczyło, że z akt sprawy wynika, iż Skarżący już w dniu 21 stycznia 2021 r. wystąpił do Wójta z wnioskiem o zwrot prawa jazdy, wskazując na brak wiedzy o decyzji z 2016 r., a także zapoznał się wówczas z aktami sprawy, co zostało odnotowane w urzędowej notatce. Organ II instancji zauważył również, że w dniu 3 lipca 2023 r. Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich przekazało do Kolegium wniosek Skarżącego, w którym ponownie odnosił się on do decyzji z 2016 r., co potwierdza jego świadomość w przedmiocie zakończonego postępowania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, Kolegium uznało, że Skarżący znał treść decyzji najpóźniej w styczniu 2021 r., a wniosek o wznowienie postępowania z dnia 29 sierpnia 2024 r. został złożony z przekroczeniem miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyżej opisane postanowienie złożył Skarżący. Zarzucił on, że został pozbawiony możliwości zajęcia stanowiska, złożenia wyjaśnień i czynnego udziału w postępowaniu, ponieważ od 29 grudnia 2015 r. do 20 maja 2020 r. przebywał w zakładzie karnym. Wskazał, że Wójt, korespondencję w jego sprawie kierował na adres: [...], [...], pod którym nie przebywał, a co za tym idzie nie miał możliwości jej odebrania i zapoznania się z jej treścią. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie jako niezasadnej i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. W pierwszym rzędzie wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.) - dalej: "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Poddane kontroli tutejszego sądu rozstrzygnięcie należy do kategorii postanowień kończących postępowanie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Zakres sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w myśl art. 151 ustawy p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. W tak zakreślonym zakresie kognicji Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość wydanego przez Wójta Gminy [...] postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tegoż Organu w przedmiocie uznania D.W. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych i utrzymującego w mocy to postanowienie, postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu. Zaskarżone postanowienia zostały wydane w oparciu między innymi o art. 149 § 3 w zw. z art. 124 § 1 147, 148 oraz 150 § 1 k.p.a. Organy zgodnie przyjęły, że wniosek o wznowienie postępowania jest spóźniony, ponieważ Skarżący o wydaniu decyzji dowiedział się już w styczniu 2021 r., a wniosek o wznowienie tego postępowania złożył dopiero w sierpniu 2024 r. Z uwagi na to, że wniosek o wznowienie postępowania przysługuje wyłącznie od decyzji ostatecznej to obowiązkiem Organów w pierwszej kolejności było ustalenie, czy decyzja o uznaniu Skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych była ostateczna. To natomiast w pierwszej kolejności wymagało ustalenia, czy w ogóle doszło do doręczenia decyzji Organu I instancji, a jeżeli tak, to w jakiej dacie została ona doręczona stronie, co Skarżący konsekwentnie podważa. Zatem Organ, na podstawie przekonujących dowodów (przede wszystkim w oparciu o zwrotne potwierdzenie odbioru danego aktu), powinien poczynić stosowne ustalenia, przede wszystkim co do prawidłowości doręczenia, a następnie co do daty tegoż doręczenia stronie oraz konkretnej daty podjętych przez stronę działań. Zasadniczym argumentem Skarżącego podnoszonym w toku postępowania były nieprawidłowości dotyczące doręczenia decyzji z 19 kwietnia 2016 r. Kwestia ta została przez Organ w ogóle pominięta. W pierwszej kolejności dostrzec trzeba, iż problematykę doręczeń unormował ustawodawca w rozdziale 8 pt. "Doręczenia", działu I pt. "Przepisy ogólne" k.p.a. W myśl art. 40 § 1 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez pełnomocnika - temu pełnomocnikowi. Przy czym, zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi, jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi, Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca działała w toku postępowania przed Organem I instancji samodzielnie, a co za tym idzie, jak słusznie przyjął Organ I instancji, do niej należało doręczać pisma. W myśl art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. Zgodnie natomiast z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Na podstawie z kolei Art. 44 k.p.a.: § 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. § 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. § 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. § 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Podkreślenia wymaga, że warunkiem przyjęcia doręczenia zastępczego jak również domniemania doręczenia jest prawidłowe doręczenie przesyłki. Przez nieobecność należy rozumieć sytuację przejściową, wynikającą ze zwyczajnych okoliczności życia codziennego. Przebywanie w areszcie śledczym, czy zakładzie karnym taką okolicznością nie jest (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 5 stycznia 2021 r. sygn. akt I GSK 1506/20, 5 października 2021 r. sygn. akt I GSK 206/21, 25 stycznia 2023 r. sygn. I GSK 422/22 - dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W realiach niniejszej sprawy Skarżący zasadnie kwestionuje zatem skuteczność doręczenia decyzji Wójta Gminy [...]. Zwrócić bowiem należy uwagę, że w czasie kierowania do Skarżącego przesyłki na adres zameldowania ten przebywał w Zakładzie Karnym. Z pisma z Aresztu Śledczego w K. wynika, że od [...] grudnia 2015 r. do [...] lutego 2021 r. Skarżący odbywał karę pozbawienia wolności. Nie budzi zatem wątpliwości, że w dacie odbioru korespondencji Skarżący był pozbawiony wolności. Przy ocenie wniosku o wznowienie postępowania Organy całkowicie pominęły tą kwestię, a jak wskazano na wstępie ma ona zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia, ponieważ tylko ostateczna decyzja może być przedmiotem wznowienia postępowania. Skuteczne zaś zakwestionowanie doręczenia decyzji, jedynej stronie tego postępowania, podważa ten walor. Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. akt I GSK 1506/20, aby doszło do skutecznego doręczenia korespondencji w sposób zastępczy, np. dorosłemu domownikowi, to adresat tej przesyłki musi pod wskazanym w tej korespondencji adresem zamieszkiwać. Jedynie krótkotrwały brak zamieszkiwania, np. ze względu na zagraniczny wyjazd wakacyjny, umożliwia skuteczne doręczenie korespondencji w drodze doręczenia zastępczego przesyłki skierowanej do strony postępowania. Za taki krótkotrwały brak zamieszkiwania nie można uznać pobytu w Zakładzie Karnym i to bez względu na to, czy organ prowadzący postępowanie i doręczający stronie korespondencję o tym pobycie strony w Zakładzie Karnym wiedział. W sytuacji, gdy organ prowadzący postępowania posiądzie w jego toku wiedzę o pobycie strony w Zakładzie Karnym, winien w takim przypadku dokonywać doręczeń przesyłek kierowanych do strony postępowania w tym Zakładzie. Z kolei w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. akt I GSK 422/22 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż w orzecznictwie dominujący jest pogląd, że przepisy o doręczeniach mają przede wszystkim charakter gwarancyjny, służąc zagwarantowaniu prawa strony do rzetelnego i prawidłowego postępowania, przy czym prawidłowość doręczeń jest jednym z kluczowych warunków przestrzegania praw strony (zob. np. wyroki NSA: z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt I FSK 5/19; z 5 października 2021 r., sygn. akt I GSK 206/21). Jakkolwiek przyjmuje się przy tym, że przepisy o doręczeniach zastępczych mają na celu zapewnienie sprawności postępowania, którą trudniej byłoby osiągnąć, gdyby dopuszczać jedynie doręczenie właściwe, to jest do rąk adresata, tym niemniej przepisy o doręczeniach zastępczych powinny być wykładane i stosowane także przy uwzględnieniu ich gwarancyjnego charakteru. Trafnie we wskazanych wyżej orzeczeniach przyjął NSA, że gwarancyjny charakter przepisów o doręczeniach - w tym art. 43 k.p.a. - uniemożliwia zaakceptowanie skuteczności doręczenia zastępczego na adres zamieszkania osoby od długiego czasu pozbawionej wolności, szczególnie w tak specyficzny sposób jak tymczasowe aresztowanie, w którym kontakt ze światem zewnętrznym jest dodatkowo utrudniony. Te same uwagi należy odnieść do domniemania doręczenia o jakim mowa w art. 44 k.p.a. W sytuacji braku możliwości dokonania doręczenia bezpośrednio adresatowi, a w dalszej kolejności osobom, o których mowa w art. 43 k.p.a. znajduje zastosowanie art. 44 k.p.a., który przewiduje: konieczność przechowania przesyłki w placówce pocztowej przez okres 14 dni i zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni (§ 1 pkt 1 i § 2), w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, konieczność powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3), wreszcie, w razie nieskuteczności tych działań domniemanie doręczenia z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Nie budzi przy tym wątpliwości, że podstawy do zastosowania art. 44 k.p.a. zachodzą wówczas gdy nie można dokonać doręczenia właściwego ani zastępczego. Skuteczne doręczenie pisma na podstawie art. 44 k.p.a. jest uzależnione od zgodnej z prawem próby doręczenia pisma na zasadach określonych w art. 42 lub art. 43 k.p.a., w tym w szczególności na prawidłowy adres osoby, do której pismo jest kierowane. Doręczenie powinno nastąpić w miejscu, gdzie adresat mieszka aktualnie, a nie w mieszkaniu, w którym mieszkał w przeszłości. Warunkiem zastosowania omawianej regulacji jest bowiem to, aby adresat pisma istotnie mieszkał pod wskazanym adresem, a jedynie nie jest możliwe doręczenie mu pisma w inny sposób przewidziany w ustawie. Doręczenie w trybie zastępczym jest skuteczne, gdy miejsce zamieszkania adresata nie budzi wątpliwości (por. postanowienie SN z 22 marca 1995 r. II CRN 4/95; por. wyrok NSA z 22 października 2010 r. Warto także odwołać się do orzecznictwa Sądu Najwyższego związanego z zagadnieniem dokonywania doręczeń osobom pozbawionym wolności. Sąd Najwyższy przyjmuje, że jedynym dopuszczalnym sposobem doręczenia pisma osobie pozbawionej wolności jest uczynienie tego na adres zakładu (np. zakładu karnego, aresztu śledczego), w którym adresat przebywa, za pośrednictwem jego administracji. Natomiast doręczenie pisma w inny sposób jest nieskuteczne, niezależnie od wiedzy organu procesowego o fakcie pozbawienia adresata wolności (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z 22 sierpnia 2007 r., sygn. akt III KK 1/07; wyrok Sądu Najwyższego z 26 listopada 2003 r., sygn. akt III KK 257/02). Co więcej, Sąd Najwyższy przyjmuje także, że pismo wysłane pod ostatnio wskazanym przez stronę adresem nie może być uważane za doręczone, jeżeli strona została pozbawiona wolności i nie podała swego miejsca pobytu w czasie pozbawienia wolności do wiadomości organu, przed którym toczy się postępowanie (por. uchwała Sądu Najwyższego z 23 maja 1974 r., VI KZP 5/74, OSNKW 1974, nr 7-8, poz. 130). Podzielić także należy stanowisko przyjęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 października 2021 r., sygn. akt I GSK 206/21, że w przypadku osób osadzonych, reguły doręczania korespondencji adresowanej do tych osób w toku postępowania administracyjnego wynikają zarówno z przepisów art. 39-49b k.p.a., jak i przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 249 Kodeksu karnego wykonawczego, które przewidują doręczanie korespondencji adresowanej do skazanego oraz osoby tymczasowo aresztowanej przez osobę upoważnioną - obecnie wyznaczonego funkcjonariusza lub pracownika (§ 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 23 grudnia 2022 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności, Dz.U. poz. 2847; § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 23 grudnia 2022 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania, Dz.U. poz. 2848). W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do odstąpienia od stanowiska wyrażonego w przywołanych już wyżej wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanych w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym, w których NSA uznał, że przepisy regulujące doręczenia pełnią funkcję gwarancyjną - szczególną w przypadku doręczania, od którego zależy skuteczne prowadzenie postępowania administracyjnego. Strona nie może ponosić ujemnych konsekwencji zaniedbań organów, których efektem jest brak doręczenia. Stwierdzić zatem trzeba, że jedynie doręczenie zgodne z regułami przewidzianymi przez ustawodawcę w art. 39-49b k.p.a. może odnieść procesowy skutek doręczenia rozstrzygnięcia organu oraz stanowić podstawę do zgodnego z prawem dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego. Należy wobec tego zakwestionować skuteczność doręczenia Skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. decyzji Wójta Gminy [...] na adres zameldowania w dniu 19 kwietnia 2016 r., a więc w czasie pozbawienia Skarżącego wolności przez organy władzy publicznej. Skoro nie można powiedzieć, że decyzja Organu pierwszej instancji, tj. Wójta Gminy [...] z 19 kwietnia 2016 r. została doręczona Skarżącemu w sposób skuteczny, to nie można mówić, że stała się ostateczna. W takiej sytuacji postępowanie o wznowienie takiego postępowania stało się bezprzedmiotowe, co mając na uwadze Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Kolegium oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a a i c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło