II SA/Rz 1640/21
WyrokWSA w Rzeszowie2022-04-20
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Maciej Kobak, Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane córce, której matka pozostaje w związku małżeńskim, a jej mąż nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale obiektywnie nie jest w stanie sprawować opieki z uwagi na wiek i stan zdrowia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nieprawidłowo zinterpretowały przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Rozstrzygnięcie o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego powinno zależeć od faktycznej możliwości sprawowania opieki przez małżonka osoby niepełnosprawnej, a nie wyłącznie od formalnego braku orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, zwłaszcza gdy istnieją obiektywne przeszkody (wiek, stan zdrowia) uniemożliwiające sprawowanie opieki.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że świadczenie nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżąca podniosła, że jej ojciec, będący mężem osoby niepełnosprawnej, jest w podeszłym wieku, schorowany i nie jest w stanie sprawować opieki, a także od lat pozostają w faktycznej separacji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Maciej Kobak /spr./ WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi B. E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...].
Przedmiotem skargi B. E. (dalej w skrócie: "skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej w skrócie: "SKO") z dnia [...] września 2021 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] (dalej w skrócie: "Burmistrz") z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Skarżąca w dniu 17 czerwca 2020 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką L. K., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Kolejnymi decyzjami z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] Burmistrz odmawiał przyznania prawdo wnioskowanego świadczenia. Decyzje te zostały uchylone przez SKO odpowiednio decyzjami z dnia [...] września 2020 r. nr [...], z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] oraz z dnia [...] maja 2021 r. nr [...].
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] Burmistrz działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 - dalej w skrócie: "k.p.a."), art. 17 ust. 1-5, art. 20, art. 24 ust. 1-4, art. 26 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 z poźn. zm. – dalej w skrócie: "u.ś.r."), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1466), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2018 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz. U. z 2018 r., poz. 1497) - odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką L. K.
W uzasadnieniu decyzji Burmistrz stwierdził, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem nie da się ustalić daty od kiedy istnieje niezdolność do samodzielnej egzystencji jej matki, ponadto osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, zaś jej mąż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, SKO decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji SKO stwierdziło, że zobowiązany do alimentacji w dalszej kolejności może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli zobowiązany do alimentacji w pierwszej kolejności nie jest w stanie, z uwagi na swój stan zdrowia, taką pomoc świadczyć. Z przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wyraźnie wynika, że osoba spokrewniona może się ubiegać o świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli osoba wymagająca opieki nie pozostaje w związku małżeńskim, chyba że małżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Natomiast w rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że mąż L. K. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co w ocenie SKO uzasadniało odmowne załatwienie wniosku zgodnie z literalnym brzmieniem ww. przepisu. Na poparcie swojego stanowiska SKO przytoczyło orzeczenia sądów administracyjnych, które opowiedziały się za stosowaniem wykładni językowej w/w przepisu.
Na koniec SKO zaznaczyło, że wbrew twierdzeniom Burmistrza data niezdolności do samodzielnej egzystencji pozostaje bez wpływu na uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego, co jednak pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy zaistnienia przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.
W ustawowym terminie skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie:
1) art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. poprzez przyjęcie, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie zalicza się skarżąca jako córka osoby niepełnosprawnej, będąca jednocześnie opiekunem faktycznym osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, że opieka ta powinna być sprawowana przez męża osoby niepełnosprawnej,
2) art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zw. z naruszeniem art. 32 ust. 1 oraz 190 ust. 1 Konstytucji RP poprzez niesłuszną odmówię przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką, pomimo, że w sprawie spełnione zostały wszystkie pozytywne przesłanki przyznania tego prawa, a przy tym nie wystąpiła żadna przesłanka negatywna,
3) w konsekwencji naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niesłuszne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Burmistrza z dnia [...] lipca 2021 r., w sytuacji gdy organ odwoławczy powinien uchylić ją w całości i orzec co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z wnioskiem z dnia 17 czerwca 2020 r.
Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżąca zwróciła uwagę, że Burmistrz w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2021 r. podał, że mąż osoby wymagającej opieki – S. K., choć nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, to jest osobą schorowaną, leczy się na [...], ma problemy z [...] i [...], a zatem obiektywnie - z uwagi na wiek i stan zdrowia nie jest zdolny do sprawowania opieki nad żoną. Ponadto L. K. i S. K. od 30 lat pozostają w faktycznej separacji.
Skarżąca przytoczyła orzeczenia sądów administracyjnych na poparcie swoich twierdzeń oraz nadmieniła, że spełnione zostały wszystkie pozytywne warunki, od których ustawa warunkuje przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja SKO z dnia [...] września 2021 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Przyczyną odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia był fakt, że opiekę w pierwszej kolejności winien sprawować mąż osoby wymagającej opieki, który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Zgodnie z art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W myśl art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:
1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub
2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.
Z kolei zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki:
a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu.
Sąd przyznaje, że orzecznictwo sądowe na tle art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. jest niejednolite, co przełożyło się na dwie skontrastowane linie orzecznicze: pierwszą, która wspiera się wykładnią językową, i która zakłada, że ustawodawca uznał za konieczne, aby ocena, czy osoba uprawniona (i zobowiązana) w pierwszej kolejności nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na jej stan zdrowia, rozstrzygana była orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, i drugą, która opiera się na dyrektywach pozajęzykowych – systemowych i celowościowych. Uwzględnienie pozajęzykowych dyrektyw wykładni, pozwala bowiem tak zinterpretować art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., aby umożliwiał uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji osoby niepełnosprawnej w związku ze sprawowaniem nad nią opieki, nawet jeśli osoba niepełnosprawna pozostaje w związku małżeńskim z osobą nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Może to jednak mieć miejsce tylko wówczas, gdy drugi małżonek - nielegitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności - nie może tej opieki sprawować z przyczyn obiektywnych, niezależnych od niego i od jego woli. Przy czym te "obiektywne przyczyny" powinny być przede wszystkim związane z wiekiem lub stanem zdrowia współmałżonka, a nie z innymi okolicznościami (zob. np. wyroki WSA w Rzeszowie z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 230/20, WSA w Poznaniu z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 543/21, WSA w Kielcach z dnia 5 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 768/21, WSA w Opolu z dnia 25 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Op 565/21, WSA w Gliwicach z dnia 27 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1316/21). Chodzi tu o takie sytuacje, gdy zobowiązany do sprawowania opieki współmałżonek ze względu na stan zdrowia czy wiek sam nie jest zdolny tej opieki wykonywać, a opiekę tę - niejako w zastępstwie małżonka - sprawuje osoba zobowiązana w dalszej kolejności do alimentacji na rzecz osoby wymagającej opieki (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 2103/20).
Sąd w składzie orzekającym nie może zgodzić się z algorytmizacją art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., która sprowadzałaby się do z góry przyjętego założenia, że każdy układ faktyczny, w którym opiekun osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym pozostającej w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, byłby pozbawiony możliwości uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skonfigurowania faktyczne mogą bowiem układać się w ten sposób, że małżonek osoby wymagającej opieki, pomimo że nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, obiektywnie nie będzie zdolny do sprawowania tej opieki.
W konsekwencji Sąd stwierdza, że rozstrzygnięcie o zasadności wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z pracy w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką zależy od jednoznacznego ustalenia, czy przedmiotową opiekę jest zdolny sprawować współmałżonek tego rodzica, czyli ojciec skarżącej, a nie wyłącznie od ustalenia, że osoba niepełnosprawna pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Oceny niemożności sprawowania opieki należy dokonywać kierując się również zasadami logiki i względami doświadczenia życiowego, a nie wyłącznie z góry zakładając, że tylko osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym nie jest zdolna do sprawowania pełnej i efektywnej opieki nad osobą tego wymagającą.
Tymczasem z akt sprawy wynika, że mąż L. K. – S. K. ukończył 85 lat życia, cierpi na [....] , ma problemy z [....], [...], [...] i [....] (oświadczenie z dnia 1 marca 2021 r. wywiad środowiskowy, k. 46-47 akt adm. organu I inst.). Nawet nie mając specjalistycznej wiedzy lekarskiej można stwierdzić, że wszystkie te schorzenia w powiązaniu z wiekiem (85 lat) mogą mieć, potencjalnie, istotny wpływ na funkcjonowanie i ograniczenie aktywności człowieka, w tym wymagającej zwiększonego wysiłku. Mogą więc stanowić obiektywne, niezależne od woli małżonków, prawdopodobne przyczyny uniemożliwiające sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną. Dodatkowo organy nie zbadały, czy ze względów finansowych S. K. jest w stanie zapewnić opiekę nad żoną. W konsekwencji nie można w niniejszej sprawie uznać, że konieczne do rozpoznania sprawy ustalenia faktyczne zostały dokonane na podstawie wszechstronnie zebranego i rozważonego materiału dowodowego. Powyższe przesądza o naruszeniu przez organy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Niezależnie od powyższego, w realiach kontrolowanej sprawy okolicznością przesądzającą o krytycznej ocenie stanowiska SKO w zaskarżonej decyzji jest treść poprzednio zapadłej w tej sprawie decyzji (kasacyjnej) SKO z [...] maja 2021 r. nr [...]. Przywołaną decyzją inny skład orzekający SKO podzielił celowościową, systemową i prokonstytucyjną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., zgodnie z którą pozostawanie w związku małżeńskim przez osobę wymagającą opieki nie powinno być uważane za przesłankę odmowy świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy współmałżonek tej osoby nie jest w stanie takiej opieki sprawować.
Zgodnie z art. 138 § 2a k.p.a. jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów. Sąd wyjaśnia, że związanie wytycznymi co do sposobu wykładni, o których mowa w art. 138 § 2a k.p.a., dotyczy nie tylko wykładni przepisów postępowania, ale także prawa materialnego (zob. np. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 3296/18). Natomiast związanie organu I instancji wytycznymi organu odwoławczego ustaje, w szczególności w przypadku ustalenia przez organ I instancji, w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, że wskazane przez organ odwoławczy przepisy nie znajdą zastosowania jako podstawa prawna nowej decyzji, ewentualnie w razie stwierdzenia, że w trakcie rozpoznawania sprawy między instancjami nastąpiła zmiana stanu prawnego.
W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, tak więc Burmistrz rozpoznając ponownie sprawę po decyzji kasacyjnej SKO z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] związany był wskazaniami co do sposobu wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Tymczasem Burmistrz nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego w nakazanym przez SKO zakresie (SKO nakazało przeprowadzenie wnikliwego postępowania wyjaśniającego w zakresie faktycznej możności sprawowania przez małżonka opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności), zaś odnosząc się do wieku oraz stanu zdrowia S. K. ograniczył się do stwierdzenia, że nie legitymuje się on orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tym samym Burmistrz uchylił się od wyjaśnienia i ostatecznego przesądzenia kwestii, czy S. K. obiektywnie jest w stanie sprawować w niezbędnym zakresie opiekę nad żoną, w szczególności z uwagi na swój wiek oraz stan zdrowia.
Z kolei SKO rozpoznając w nowym składzie odwołanie od decyzji Burmistrza z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] podzieliło wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., odmienną od zaprezentowanej przez poprzedni skład SKO, pomimo tego, że konsekwencją wiążącego charakteru wytycznych co do wykładni przepisów (art. 138 § 2a k.p.a.) jest obowiązek organu odwoławczego, w przypadku ponownego rozpatrywania sprawy, zbadania sposobu wykonania wytycznych przez organ pierwszej instancji. Sąd zauważa, że organ II instancji, rozpoznający odwołanie od decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji, nie jest związany swym poglądem prawnym wyrażonym na wcześniejszym etapie postępowania w decyzji wydanej w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., to jednak w świetle art. 8 k.p.a. każde takie odstępstwo musi zostać w sposób należyty i przekonujący umotywowane przez organ administracji, by jego działanie nie spotkało się z zasadnym zarzutem istotnego naruszenia ogólnej zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej oraz nierespektowania usprawiedliwionych oczekiwań strony co do stabilności praktyki orzeczniczej organu. Tymczasem SKO w zaskarżonej decyzji nie wyjaśniło w żaden sposób powodów, które uzasadniałyby odstąpienie od wykładni przedstawionej w kontrolowanej sprawie przez poprzedni skład orzeczniczy tego organu. Z pewnością takiego uzasadnienia nie stanowi samo tylko opowiedzenie się za inną linią orzeczniczą w kwestii wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Sąd stwierdza więc, że odstępując od wcześniejszego stanowiska, pomimo że w sprawie nie doszło do zmiany istotnych okoliczności sprawy ani też przepisów znajdujących w niej zastosowanie, SKO naruszyło w istotnym stopniu art. 8 § 1 i 2 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane będą do uwzględnienia wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego zawartej w uzasadnieniu wyroku. W konsekwencji Burmistrz zweryfikuje, czy wiek i stan zdrowia S. K. umożliwia mu sprawowanie opieki nad żoną, ewentualnie czy jego sytuacja materialna pozwala na zapewnienie takiej opieki, i w zależności od poczynionych ustaleń wyda decyzję uwzględniającą wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wyrażoną tak w uzasadnieniu decyzji SKO z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], jak i w wyroku Sądu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło