II SA/Rz 1643/21

WyrokWSA w Rzeszowie2022-04-26

Skład orzekający: Piotr Godlewski, Maciej Kobak, Maria Mikolik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy stawu rybnego może zostać wydana bez należytego wykazania spełnienia zasady "dobrego sąsiedztwa" oraz bez analizy konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję o warunkach zabudowy, uznając, że organy nie wykazały w sposób należyty spełnienia zasady "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.) ani nie rozważyły konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co jest wymogiem wynikającym z przepisów odrębnych (art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.). Brak tych analiz uniemożliwił prawidłową ocenę zgodności inwestycji z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy stawu rybnego. Skarżący zarzucił naruszenie zasady "dobrego sąsiedztwa" oraz brak należytego zebrania materiału dowodowego, w tym nieustalenie celu inwestycji i przeznaczenia wydobytego kruszywa. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając obie decyzje organów.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy, a także zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Maciej Kobak AWSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy z dnia [...]września 2020 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. J. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 1643/21 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi M. J. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 2 lutego 2021 r. nr SKO.415/368/2020, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 3 września 2020 r. nr IiGK.6730.161.2019 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stawu rybnego na działce nr ewid. [...] w [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 10 października 2019 r. E. G. (dalej również: Inwestor) złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla w/w inwestycji w ramach rekultywacji gruntów zdegradowanych. Decyzją z dnia 10 lutego 2020 r. nr IiGK.6730.161.2019 Wójt Gminy [...] ustalił warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. W wyniku odwołania J. K., SKO w Rzeszowie, decyzją z dnia 14 kwietnia 2020 r. nr SKO.415/88/2020 uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy uznał, że nie został wyjaśniony faktyczny zamiar inwestycyjny oraz charakter tworzonego stawu rybnego. W toku ponownego rozpoznania sprawy, Inwestor przedłożył oświadczenie o posiadaniu i prowadzeniu gospodarstwa rolnego, a także wskazał cel określonego we wniosku przedsięwzięcia jako dokonanie rekultywacji w kierunku rolnym, pod urządzenie stawu rybnego, zgodnie z decyzją Starosty [...] z dnia 30 października 2013 r., nr GN.6122.15.2013.ZN. Wójt Gminy [....] decyzją z dnia 3 września 2020 r. nr IiGK.6730.161.2019 ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stawu rybnego na działce nr ewid. [...] w [...]. Organ I instancji na działce nr [...], w części wyznaczonej linią rozgraniczającą, ustalił lokalizację ziemnego stawu rybnego o powierzchni lustra wody do 2,5 ha i głębokości do 3 m – w ramach rekultywacji gruntów zdegradowanych. Organ I instancji ustalił, że: ­ budowa stawu nie może spowodować zmiany stosunków wodnych na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. ­ dojazd do działki z drogi powiatowej przez działki ewid. nr [...], [...], ­ projektowana inwestycja nie może powodować: ograniczenia dostępu do drogi publicznej właścicielom sąsiednich działek; pozbawienia możliwości korzystania z wody, kanalizacji, gazu, energii elektrycznej, cieplnej i środków łączności; uciążliwości wywołanej przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie; zanieczyszczenia powietrza, wody lub gleby. Organ I instancji wskazał, że projekt niniejszej decyzji został uzgodniony ze Starostą [...], w zakresie ochrony gruntów rolnych (uzgodnienie dokonane zgodnie z art. 53 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz.U. z 2020 r., poz. 293 ze zm.; dalej: u.p.z.p.), Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie Dyrektorem Zarządu Zlewni w [...] (uzgodnienie dokonane zgodnie z art. 53 ust. 5 u.p.z.p.), RZGW Wody Polskie w zakresie obszarów szczególnego zagrożenia powodzią (decyzja z dnia 23 grudnia 2019 r. nr RZ.RPP.611.1160.2019.MC). Oceniając spełnienie łącznych warunków, które umożliwiają wydanie decyzji lokalizacyjnej i wykazane zostały w art. 61 ust. I pkt. 2-5 u.p.z.p. organ stwierdził, że inwestycja nie dotycząca zabudowy, stanowiąca realizację urządzenia wodnego (stawu) nie wymaga analizy w zakresie warunków art. 61 ust. 1 pkt 1, wymagających aby co najmniej jedna działka dostępna z tej samej drogi publicznej była zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że sąsiedztwo terenu inwestycji stanowią m.in. tereny rolne, co uznać należy za spełnienie warunku kontynuacji sposobu zagospodarowania terenu. Ponadto wskazano, że teren inwestycji posiada dostęp do drogi gminnej; inwestycja nie wymaga uzbrojenia terenu; nie powoduje zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, przeciwnie, jej celem jest przywrócenie rolniczego wykorzystania gruntów zdegradowanych; żaden z przepisów odrębnych nie sprzeciwia się realizacji inwestycji objętej niniejszą decyzją . Od powyższej decyzji J. K. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stawu rybnego na działce nr ewid. gruntu [...] w [...] dla E. G., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, ze wskazaniem przez organ II instancji okoliczności, które organ I instancji winien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. J. K. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., a także naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256; dalej: k.p.a.); art. 8 k.p.a.; art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Odwołujący wskazał, że w niniejszej sprawie nie została zniesiona zasada dobrego sąsiedztwa, a ponadto zwrócił uwagę, że organ I instancji pominął istotną zgłoszoną przez niego okoliczność, że przed ustaleniem warunków zabudowy w niniejszej sprawie istniał już staw na działce nr [...], a w konsekwencji wydania zaskarżonej decyzji miałoby dojść do niczym nieuprawnionej legalizacji samowoli budowlanej w postaci stawu rybnego na działce nr [...]. Po rozpatrzeniu odwołania, SKO w Rzeszowie, opisaną na wstępie decyzją z dnia 2 lutego 2021 r. nr SKO.415/368/2020, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 1 u.p.z.p, utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ II instancji przytoczył treść art. 6 ust. 2 pkt 1, art. 4 ust. 2, art. 61 ust. 1, art. 61 ust. 4 u.p.z.p., a następnie podał, że gospodarstwo rolne E. G. liczy 20,4382 ha i znacznie przewyższa wskaźnik średniej powierzchni gospodarstw rolnych w gminie [...] (wynoszący 2,2246 ha), zatem organ I instancji słusznie uznał, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Organ odwoławczy wyjaśnił, że planowana inwestycja ma za zadanie rekultywację terenu zdegradowanego w latach poprzednich, zgodnie z decyzją Starosty [...] z dnia 30 października 2013 r. nr GN.6122.15.2013.ZN, co odbywa się w ramach posiadanego przez inwestora gospodarstwa rolnego. Oceniając pozostałe przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy, zawarte w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p. SKO stwierdziło, że decyzja organu I instancji jest z nimi zgodna. W takich warunkach zgodnie z art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. organ nie może odmówić wydania decyzji o warunkach zabudowy. Kolegium, po dokonaniu analizy akt niniejszej sprawy stwierdziło, że organ I instancji przed wydaniem kwestionowanej decyzji dokonał stosownych uzgodnień. Przedmiotowa inwestycja spełnia wszystkie wymogi, o których mowa w 61 u.p.z.p., zatem organ I instancji miał podstawy do ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, J. K. zrzucił naruszenie przepisów naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: ­ art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., poprzez jego błędne zastosowanie i ustalenie warunków zabudowy z pominięciem wymagań dotyczących ustalenia, czy przedmiotowa inwestycja spełnia zasady tzw. "dobrego sąsiedztwa" określone w w/w przepisie. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: ­ art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niezebranie w wystarczający sposób materiału dowodowego; brak rozważenia przez organ I instancji wszystkich istotnych i zgłaszanych przez skarżącego kwestii; błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co w wydanej decyzji ustalono warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji; niezastosowanie się organu I instancji do dyspozycji wskazanych przez SKO w Rzeszowie w decyzji z dnia 14 kwietnia 2020 r. nr SKO.415/88/2020 które uchyliło wcześniejszą zaskarżoną decyzję i zobowiązało organ I instancji do wyjaśnienia, faktycznego zamiaru inwestycji i charakteru tworzonego stawu rybnego, co w niniejszej sprawie jest priorytetem i skutkuje naruszeniem słusznego interesu obywateli, a także tym, że wydana decyzja nosi cechy dowolności i przekracza granice uznania administracyjnego; ­ art. 8 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa; ­ art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia, że planowana inwestycja ma aktualne pozwolenie wodnoprawne, czy wykonano operat wodnoprawny oraz, czy nie stanowi nadużycia prawa, tj. nieustalenie ponad wszelką wątpliwość, że wydobyte przez inwestora w trakcie kopania stawu rybnego kruszywo zostanie spożytkowane w całości na jego potrzeby; ­ art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie, rozpatrzenie i ocenę całego materiału dowodowego w szczególności faktu, że budowa stawu może spowodować zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich, może pozbawić możliwości korzystania z wody; nieustalenie w jakim stopniu budowa będzie zagrażać bezpieczeństwu ludzi i mienia, pogarszać stan środowiska, pogarszać warunki zdrowotno-sanitarne co powoduje, że organ I instancji pominął słuszny oraz społeczny interes obywateli, gdyż budowa stawu o powierzchni lustra wody do 2,5 ha i głębokości do 3 m wymaga ustalenia podniesionych w/w kwestii i będzie miała wpływ na dotychczasową gospodarkę środowiskową i wodną; ­ art. 8 k.p.a., przez niedokonanie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, zbadania jaki jest rzeczywisty cel inwestycji zwłaszcza, że dookoła działki o nr ewid. gruntu [...] znajdują się wyrobiska kopalniane które, aby móc zarobkowo sprzedawać kruszywo zobowiązane są posiadać wymagane prawem koncesje i pozwolenia, co skutkuje tym, że zaskarżona decyzja nie uwzględnia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, gdyż nie ustalono ponad wszelką wątpliwość, co inwestor zrobi z tak ogromną ilością wydobytego w ramach planowanej inwestycji kruszywa, przy czym nie jest możliwe wykorzystanie wydobytego kruszywa wyłącznie dla własnych potrzeb; ­ art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt lakonicznych i ogólnikowych stwierdzeń, nie wyjaśnienia w sposób należyty i wyczerpujący faktycznego zamiaru inwestycyjnego i charakteru tworzonego stawu rybnego, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a także nie realizuje dyspozycji zawartych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 kwietnia 2020 r. nr SKO.415/88/2020. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 3 września 2020 r. nr IiGK.6730.161.2019 oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi J. K. wskazał, że jego zdaniem w niniejszej sprawie nie została zniesiona zasada dobrego sąsiedztwa, tak jak przyjął to organ I instancji, a ponadto wskazał, że z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, w jaki sposób są zagospodarowane działki sąsiednie i czy inwestycja w postaci stawu rybnego spełnia warunek, o jakim stanowi art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Zdaniem skarżącego inwestycja polegająca na budowie stawu rybnego nie spełnia warunku "dobrego sąsiedztwa", będzie negatywnie wpływała na okoliczną przestrzeń, co powinno przemawiać za wydaniem decyzji odmawiającej wydania warunków zabudowy. Ponadto ustalona lokalizacja stawu rybnego o powierzchni lustra wody do 2,5 ha i głębokości do 3 m w istotny sposób będzie oddziaływała na działki sąsiednie, mając negatywny wpływ na ład przestrzenny. J. K. zarzucił, że z zaskarżonej decyzji nie wynika, jakimi przesłankami kierował się organ I instancji, wskazując lakonicznie, jednozdaniowo na okoliczności faktyczne dotyczące rozpoznawanej sprawy. Organ nie wyjaśnił należycie podstawy prawnej wydanej decyzji, powołując się jedynie na stosowną treść przepisów, nie wyjaśniając przyczyn ich zastosowania do poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Zdaniem skarżącego organ I instancji nie ustalił, co inwestor zamierza zrobić z wydobytym w tak ogromnej ilości kruszywem. Treść zaskarżonej decyzji nie pozwala na należyte zweryfikowanie jej prawidłowości i poddanie kontroli instancyjnej, a strona nie jest w stanie poznać motywów wydanej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Zdaniem skarżącego przedmiotowe warunki zabudowy bezpośrednio prowadzą do niedopuszczalnego obejścia prawa. J. K. podniósł, że organ wydający decyzję o warunkach zabudowy posiadał wiedzę, że inwestor prowadzi [...] w sąsiedztwie nieruchomości objętej decyzją, a zatem podstawowym celem wnioskodawcy jest dokonanie [...] i dokonanie jego sprzedaży z obejściem przepisów dotyczących prowadzenia zakładu [...]. Zdaniem skarżącego organ nie wyjaśnił zamiaru inwestora, co do [...]. Opłata eksploatacyjna, którą powinna otrzymać Gmina z tego tytułu (0,88 zł za tonę), wynosi prawie 120 tys. zł. Zdaniem J. K. niedopuszczalnym jest z mocy prawa prowadzenie sprzedaży wydobytego materiału, a jedynie powinien on zostać zagospodarowany na danym terenie przez właściciela. W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując twierdzenia i argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Pismem z dnia 21 czerwca 2021 r. J. K. wniósł o umorzenie postępowania wskutek cofnięcia skargi, wskazując, że po ponownej analizie zaskarżonej decyzji doszedł do przekonania, że jest ona zgodna z prawem. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 562/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w pkt I umorzył postępowanie sądowe, w pkt II zwrócił J. K. kwotę 500 zł tytułem wpisu od cofniętej skargi. Od powyższego postanowienia M. J. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie, w którym zarzucił, że tut. Sąd uznał, że skarżący J. K. posiada status strony w niniejszym postępowaniu i posiada uprawnienie do cofnięcia skargi, podczas gdy w chwili składania oświadczenia o cofnięciu skargi utracił on status strony postępowania sądowego na skutek sprzedaży w dniu [...] czerwca 2021 r. nieruchomości, z którą związane było uprawnienie do działania w niniejszym postępowaniu w takim charakterze, a zatem jego oświadczenie o cofnięciu skargi zawarte w piśmie z dnia 21 czerwca 2021 r. nie mogło odnieść zamierzonego skutku, w związku z czym brak było podstaw do umorzenia postępowania sądowego. M. J. oświadczył ponadto, że popiera skargę złożoną przez J. K. Do zażalenia M. J. dołączył wypis z aktu notarialnego Rep. [...] na potwierdzenie statusu strony w postępowaniu sądowym. Po rozpatrzeniu zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 26 października 2021 r. sygn. akt II OZ 734/21 uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując, że następca prawny był uczestnikiem na prawach strony toczącego się postępowania sądowego z racji własności innej działki nr [...] obręb [...]. Obecnie wszedł w prawa skarżącego i złożył oświadczenie, że popiera wniesioną przez J. K. skargę. Wobec tego nie jest dopuszczalne umorzenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie, gdyż następca prawny dotychczasowego skarżącego popiera wniesioną skargę, argumenty i wnioski w niej zawarte. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022r., poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). W ocenie Sądu skarga okazała się zasadna z uwagi na naruszenia, jakich organy dopuściły się przy wydaniu decyzji o warunkach zabudowy, które dotyczącą koniecznych do weryfikacji warunków umożliwiających ustalenie warunków zabudowy dla spornej inwestycji. W myśl art. 59 ust. 1 u.p.z.p., ustalenia warunków zabudowy decyzją administracyjną wymaga każda zmiana zagospodarowania terenu polegająca na wykonaniu robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części, jeżeli na danym obszarze nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. W niniejszej sprawie zastrzeżenia Sądu wzbudziły w pierwszej kolejności ustalenia organów dotyczące spełnienia przez planowaną inwestycję wymogu z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Uwagę Sądu zwróciła niekonsekwencja stanowiska organu I instancji, który z jednej strony starał się wykazać, że inwestycja spełnia wymogi tzw. zasady dobrego sąsiedztwa zaś z drugiej argumentował, że na podstawie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. do inwestycji nie stosuje się wymogu z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Organ I instancji z jednej strony argumentował, że inwestycja spełnia wymóg kontynuacji funkcji sposobu zagospodarowania terenu, gdyż sąsiedztwo terenu inwestycji stanowią m.in. tereny rolne. Powyższe stanowisko organu wynika ze sporządzonej analizy urbanistycznej, jak również uzasadnienia decyzji Wójta z dnia 3 września 2020r. Stanowisko to należy ocenić je jako niezwykle lakoniczne, które w żaden sposób nie uwiarygadnia konkluzji organu o spełnieniu wymogu zasady dobrego sąsiedztwa. Z zasady dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.) wynika, że nowa zabudowa (w tym przypadku budowla w postaci stawu) powinna wpisywać się w zastany ład przestrzenny. Zweryfikowanie tego wymogu następuje poprzez przeprowadzenie prawidłowej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Z analizy powinno wynikać jakie warunki urbanistyczne, architektoniczne, kompozycyjno - funkcjonalne i środowiskowe znajdują się na poszczególnych działkach objętych obszarem analizowanym, które w konsekwencji decydują o spełnieniu zasady dobrego sąsiedztwa (por. wyrok WSA w Białymstoku z 28.09.2021 r., II SA/Bk 788/20, LEX nr 3247076). Niewątpliwie sporządzona w niniejszej sprawie analiza urbanistyczna – jako bardzo lakoniczna nie dostarcza odpowiedniej wiedzy o tym, w jaki sposób zasada dobrego sąsiedztwa na tym konkretnym terenie powinna zostać zrealizowana. Z wyników analizy, stanowiących jej część tekstową nie wynika, w jaki sposób są zagospodarowane działki sąsiednie i czy inwestycja w postaci stawu rybnego spełnia warunek, o jakim stanowi art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Zastrzeżenia co do braku dostatecznego wykazania spełnienia zasady dobrego sąsiedztwa mają istotne znaczenie, bowiem organy obu instancji nie wykazały, aby inwestycja ta była zwolniona z obowiązku spełnienia wymogu kontynuacji funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu na podstawie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Zgodnie z tym przepisem, art. 61 ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. W niniejszej sprawie ustalono, że gospodarstwo rolne Inwestora w gminie [...] o powierzchni 20,4382 ha przekracza średnią powierzchnię gospodarstw rolnych w tej gminie (wynoszącą 2,2246 ha). Należy jednak podkreślić, że sama okoliczność posiadania gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie nie jest wystarczającą przesłanką do zastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p. (tak wyrok WSA w Łodzi z 23 czerwca 2021 r., II SA/Łd 687/20, LEX nr 3208926). Musi bowiem zostać spełniony podstawowy warunek, o jakim mowa w ww. przepisie, tj. planowana zabudowa ma pozostawać w funkcjonalnym związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym, co stanowi kluczową przesłankę decydującą o zastosowaniu wyjątku, o jakim mowa w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 września 2021 r., sygn. II SA/Kr 573/21, LEX nr 3240025). W celu zwolnienia z obowiązku spełnienia wymogu z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. inwestycja ma być prowadzona w ramach zabudowy zagrodowej. Obecnie w orzecznictwie sądów nie budzi wątpliwości, że pojęcia zabudowy zagrodowej, rozumianej jako zaplecze mieszkaniowe, maszynowe i infrastrukturalne dla gospodarstwa rolnego nie należy ograniczać do pojęcia podwórza lub obejścia, na którym przede wszystkim znajduje się budynek mieszkalny. Produkcyjny charakter gospodarstwa rolnego zakłada, że w jego ramach oprócz zabudowań pełniących funkcję mieszkaniową funkcjonują również obiekty budowlane o charakterze produkcyjnym, inwentarskim, niezbędne do produkcji w danym dziale produkcji rolnej. Produkcyjny charakter gospodarstwa rolnego oraz konieczność zapewnienia bezpiecznych warunków mieszkaniowych w ramach zagrody wymuszają, aby niektóre budowle, zwłaszcza te uciążliwe dla otoczenia, pozostawały we właściwej odległości od zabudowań domowych i przydomowych. Obiekty wielkogabarytowe jak np. silosy, czy budynki inwentarskie o dużej obsadzie, znajdują się często w znacznym oddaleniu od budynku mieszkalnego i funkcjonującej przy nim zagrody w tradycyjnym znaczeniu (tak wyrok WSA w Rzeszowie z 22 września 2021 r., II SA/Rz 810/21, LEX nr 3241708; wyrok WSA w Gdańsku z 22 grudnia 2021 r., II SA/Gd 511/21, LEX nr 3283178; zob. również wyrok NSA z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. II OSK 2333/12; wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 września 2019 r., sygn. II SA/Kr 701/19; orzeczenia dostępne w bazie CBOSA – http://orzeczenia.nsa,gov.pl). Nie można więc wykluczyć, że budowla w postaci stawu rybnego może mieć związek z prowadzonym przez Inwestora gospodarstwem rolnym, nawet jeżeli znajdowałaby się w pewnym oddaleniu od zabudowań mieszkaniowych. W niniejszej sprawie organy nie poczyniły jednak żadnych ustaleń w tym zakresie, poza lakonicznym stwierdzeniem Kolegium, że inwestycja odbywa się w ramach gospodarstwa rolnego. Warunkiem zastosowania przez organ art. 61 ust. 4 u.p.z.p. jest rozważenie, czy planowana inwestycja może być uznana za zabudowę zagrodową w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów, oraz czy i z jaką powierzchnią gospodarstwa rolnego jest ona funkcjonalnie związana. Przepis art. 61 ust. 4 u.p.z.p. pozwala jedynie przy zaistnieniu określonych w nim warunków na odstąpienie tylko od zastosowania art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. W kontrolowanej sprawie organy uchyliły się od zbadania, czy planowana inwestycja pozostaje w związku z funkcjonalnym i organizacyjnym z gospodarstwem rolnym, co świadczy o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy. Z całą pewnością wniosek organów o spełnieniu przesłanek wskazanych w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. należy uznać za przedwczesny wobec braku ustaleń w wyżej wskazanym zakresie. W ocenie Sądu zastrzeżenia budzi również sposób, w jaki organ I instancji określił szczegółowe zasady zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ I instancji stwierdził, że w stosunku do wnioskowanej inwestycji nie zachodzi potrzeba ustalenia linii zabudowy, wskaźnika powierzchni zabudowy, szerokości elewacji frontowej, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, geometrii dachu. Z uwagi na charakter wnioskowanej inwestycji ustalanie większości z ww. wskaźników należy uznać za bezprzedmiotowe. Jednak zdaniem Sądu inwestycja wymaga ustalenia powierzchni zabudowy, ponieważ wybudowany staw rybny o powierzchni lustra wody do 2,5 ha jest obiektem budowlanym i jako tego typu obiekt wymaga bezwzględnie określenia powierzchni zabudowy w sposób skonkretyzowany (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 20 stycznia 2021r., sygn. II SA/Bd 503/20, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Organy pominęły również kwestię związaną koniecznością uzyskania dla wnioskowanej inwestycji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Ma ona istotne znaczenie w ramach oceny, czy decyzja o warunkach zabudowy zgodna jest z przepisami odrębnymi, stosownie do art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. należą m.in. przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawo wodne, i przepisów wykonawczych do ustaw, jak też przepisy prawa obowiązujące na danym terenie (por. wyrok NSA z 19 lutego 2021 r., II OSK 3017/20, LEX nr 3186752). Decyzja o warunkach zabudowy z dnia 3 września 2020r. dopuściła lokalizację na działce nr [...] stawu rybnego o głębokości do 3m. We wniosku inwestor wskazał, że głębokość stawu ma wynosić max. do 3m. Z kolei zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 89 lit. f rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839, dalej: rozporządzenie), do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się gospodarowanie wodą w rolnictwie polegające na realizacji stawów o głębokości nie mniejszej niż 3 m, innej niż wymieniona w lit. e. Oznacza to, że dopuszczona w decyzji o warunkach zabudowy maksymalna głębokość 3m jest wymiarem, który powoduje zaliczenie spornej inwestycji do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 89 lit. f rozporządzenia). To zaś powoduje konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 71 ust. 1 pkt 2 i art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2373 z późn. zm.). Należy również zwrócić uwagę, że w § 3 ust. 1 pkt 106 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zaliczono również chów lub hodowlę ryb w stawach typu: a) karpiowego, jeżeli produkcja ryb będzie większa niż 4 t z 1 ha powierzchni użytkowej stawu, b) pstrągowego, jeżeli produkcja ryb będzie większa niż 1 t przy poborze 1 l wody na sekundę w miejscu ujęcia wody. Organy nie ustaliły, jakie parametry ma mieć produkcja ryb w stawie, określonym przez Inwestora jako staw rybny a w konsekwencji, czy inwestycja spełnia przesłanki wskazane w § 3 ust. 1 pkt 106 rozporządzenia, co ma istotne znaczenie w ramach zgodności inwestycji z przepisami odrębnymi w myśl art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Z uwagi na przedstawione powyżej uchybienia Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 3 września 2020r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Na podstawie art. 200 P.p.s.a. Sąd na rzecz Skarżącego zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego o równowartości uiszczonego wpisu sądowego w kwocie 500 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło