II SA/Rz 1663/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ NSA Stanisław Śliwa Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej -skargę oddala- Przedmiotem skargi M. P. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO lub Kolegium) z dnia [...] października 2014 r., nr [...], wydane w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] Wójt Gminy [...] sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji własnej z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], wydanej w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonych na terenie wsi B. gmina [...] w ten sposób, że w wierszu 20 decyzji w miejsce z działką 1189/5 i 1199 – właściciel M. P., zam. [...] winno być z działką 1199, właściciel M. P. zam. [...]. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w decyzji z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] błędnie wpisano nr działki 1189/5, bowiem dwa spisane akty ugody, a także załączone do nich szkice graniczne nie obejmują działki nr 1189/5. W zażaleniu na powyższe postanowienie M. P. zarzucił błędne przyjęcie, że ugoda zawarta pomiędzy przedstawicielami Urzędu Miasta i Gminy w [...], a M. P. nie obejmuje działki oznaczonej nr 1189/5. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie powyższego postanowienia. W uzasadnieniu podniósł, że ugoda pomiędzy stronami postępowania dotyczy działki nr 1171/3 wraz z działkami nr 1189/5 i 1199, co potwierdza treść ugody. Zgodził się na proponowany przebieg granicy będąc przekonanym, że ugoda zawiera dwie jego działki i taką ugodę zawarł. Niezrozumiałe dla niego jest "unieważnienie" decyzji o umorzeniu postępowania w części pod pozorem omyłki pisarskiej. Jakakolwiek ingerencja organu administracyjnego w treść ugody nie jest dopuszczalna. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zmianami), zwanej dalej "K.p.a." utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 113 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W kwestii rektyfikacji oczywistej omyłki istotne jest to, aby te oczywiste błędy należały kategorii błędów , które można dostrzec bez konieczności przeprowadzania dodatkowych badań i ustaleń. Pomyłki muszą być zatem widoczne, a ich oczywistość musi polegać na niewłaściwym użyciu czy sformułowania wyrazu, wbrew zamierzeniu organu. W omawianym trybie więc nie będą podlegały prostowaniu błędy i pomyłki istotne, których dopuszczono się np. w procesie stosowania prawa. Oczywistość błędu powinna wynikać bądź z natury samego błędu bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku. Sprostowanie nie pomoże prowadzić do merytorycznej zmiany treści rozstrzygnięcia. Sprostowanie oczywistej omyłki w treści decyzji Wójta Gminy [...] orzekającej o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego w zakresie mylnego oznaczenia numeracji działek jest dopuszczalne w trybie art. 113 § 1 K.p.a. Nie jest to materia merytorycznego rozstrzygnięcia, jeśli się zważy czysto procesowy charakter tej decyzji , a sprostowanie takie nie prowadzi również do zmiany treści zawartej miedzy stronami ugody. Tryb ten był uzasadniony, gdyż stanowił konsekwencję mylnego oznaczenia działek. Bez wpływu na taką ocenę musi pozostać twierdzenie skarżącego, że sprostowania decyzji może wywierać wpływ na końcowy wynik sprawy. Zakres kontroli decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego wobec zwarcia ugody przez geodetą ograniczony jest wyłącznie do badania legalności decyzji o umorzeniu postępowania, a nie treści zawartej ugody. Sprostowanie decyzji orzekającej o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego w zakresie jakiegokolwiek jej elementu, nie może odnieść skutku prawnego w sferze stosunku prawnego ukształtowanego w ramach zawartej ugody W skardze na wskazana wyżej decyzję M. P. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a to art. 6 K.p.a. w zw. z art. 113 § 1 K.p.a., które to uchybienie mogło mieć istoty wpływ na wynik sprawy, albowiem organ II instancji w sposób błędny uznał, że dopuszczalne jest wydanie przez organ I instancji postanowienia w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego, podczas gdy wykreślenie działki nr 1189/5 całkowicie zmienia treść przedmiotowej decyzji. Nie polegają na prawdzie twierdzenia organu I instancji zawarte w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2014 r. jakoby dwa spisane akty ugody, a także dołączone do nich szkice graniczne nie obejmowały w swej treści działki o nr 1189/5. Z uwagi na powyższe wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych. Ponadto zdaniem skarżącego postanowienie organu I instancji powinno zostać uchylone bowiem decyzja wydana w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego z dnia [...] marca 2014 r. została decyzją z Kolegium z dnia [...] czerwca 2014 r. w całości uchylona. Podał, że wbrew twierdzeniom zawartym w decyzji organu i instancji w ugodzie wyraźnie wskazane jest działka nr 1189/5. Dokonując sprostowania w niniejszej sprawie organ dokonał merytorycznej zmiany decyzji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2014, poz. 1647). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia. Skarga nie jest uzasadniona. Przedmiotem kontroli jest postanowienie organu wyższego stopnia utrzymujące w mocy postanowienie podjęte na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. o sprostowaniu oczywistej omyłki w ostatecznej decyzji orzekającej o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego, przy czym sprostowanie polega na wpisaniu w miejsce dwóch działek (nr 1189/5 i 1199) jednej działki (nr 1199), z uwagi na fakt, że ugoda dotyczyła tylko tej działki. Istota sprawy sprowadza się do tego, czy tego rodzaju błąd, jaki popełnił Wójt Gminy [...] w decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego ma charakter błędu, o jakim stanowi art. 113 § 1 K.p.a. i czy organ I instancji uprawniony był do dokonania takiego sprostowania. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W judykaturze wskazuje się, że istotną cechą błędu stanowiącą granicę dopuszczalności sprostowania jest jego oczywistość. Może ona wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, czy też innymi okolicznościami lub zawartymi w aktach sprawy dokumentami. Omyłka pisarska, to między innymi widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazów, zwrotów. Sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia, bowiem nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego. Pojęcie "oczywistej omyłki" ma charakter zwrotu niedookreślonego, odsyła do systemu pojęć i ocen pozaprawnych, co wyłącza w konsekwencji jakikolwiek automatyzm przyjmowanych kryteriów na rzecz pewnej elastyczności, pozwalającej urealnić dokonywaną kwalifikacje prawną i dopasować ją do różnych, nierzadko niepowtarzalnych i jednostkowych aspektów badanej sytuacji (por. wyrok naczelnego Sądu Administracyjnego z 29.05.2008 r., I FSK 732/07, Lex nr 471247). Innymi słowy o kwantyfikowaniu błędu jako "oczywistego" przekonać się można poddając analizie stan sprawy, w której zapadło orzeczenie organu dotknięte takim błędem. W realiach sprawy rozstrzyganej skarżonym postanowieniem, w ocenie Sądu, omyłka odnośnie błędnego podania numeru działki objętej decyzją umarzającą postępowanie rozgraniczeniowe z uwagi na treść zawartej ugody mieści się w pojęciu oczywistej omyłki. Niesporne jest, że postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] Wójt Gminy [...] wszczął postępowanie rozgraniczeniowe obejmując nim nieruchomości położone na terenie wsi B. gmina [...], oznaczone w operacie ewidencji gruntów jako, z jednej strony, działka nr 1171/3, będąca własnością Skarbu Państwa, we władaniu gminy [...], z drugiej strony z działkami nr 1189/3, 1189/4 będącymi we współwłasności B. P., Z. P., K. P., K. P., J. S, W. W., z działką nr 1189/5 będącą własnością M. P., z działką nr 1182 będącą własnością R. C. i M. W., z działką nr 1199 będącą własnością M. P., z działką nr 1179 będącą we współwłasności E. D. i B. P., z działką nr 1200 będącą własnością K. P. oraz punkty wspólne z działką nr 1188/2 1188/3, będącej własnością A. i R. P., z działką nr 1202 będącej własnością A. P., z działką nr 1178 będącej własnością K. M. Lektura akt administracyjnych sprawy, w szczególności operatu technicznego rozgraniczenia, prowadzi do wniosku, że w ramach postępowania rozgraniczeniowego doszło do zawarcia dwóch ugód. Jedna z nich (karta 47) zawarta została w dniu [...] sierpnia 2013 r. pomiędzy gminą [...] a K. P. i obejmowała odcinek pomiędzy działką nr 1171/3, a działką nr 1200 oznaczony na szkicu granicznym punktami A i B. Druga sporna ugoda (karta 45) z tej samej daty obejmowała odcinek oznaczony na szkicu granicznym punktami B i C pomiędzy działkami nr 1171/3 (należącą do gminy [...]), a działką nr 1199 (należąca do M. P.). Treść ugody jednoznacznie wskazuje na numery działek objęte ugodą. Jednoznacznie wynika z niej, że ugodą nie została objęta granica pomiędzy działką nr 1171/3, a działką nr 1189/5, która jak wynika ze szkicu polowego (karta 43), obejmuje odcinek pomiędzy punktami C i D. Potwierdza to także opinia rozgraniczenia z dnia [...] września 2013 r., sporządzona przez geodetę uprawnionego M. C. wskazując, że nie podpisano ugody w zakresie granicy pomiędzy działkami oznaczonymi nr 1189/5 i nr 1171/3. Podobnie protokół graniczny z dnia [...] lipca 2013 r. wskazuje, że ugoda została zawarta na odcinku A i B pomiędzy właścicielami działek nr 1171/3 i 1200 oraz na odcinku B i C pomiędzy właścicielami działek nr 1171/3 i 1199. Dla ustalenia zakresu ugody nie ma znaczenia treść jej pierwszej strony gdzie wskazano jedynie, że własnością M. P. są działki oznaczone nr 1199 i 1189/5, co nie przesądza jeszcze o zakresie zawartej ugody. Także sama wola stron uchylenia się od skutków prawnych ugody zawartej pod wpływem błędu nie wpływa na fakt, że do czasu zakończenia postępowania sądowego cywilnego w tym zakresie ugoda ta funkcjonuje w obrocie prawnym. Odnosząc się z kolei do charakteru prawnego decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego w związku z zawarciem ugody granicznej, należy przede wszystkim podnieść, że jej zawarcie kończy spór graniczny, lecz nie kończy biegu postępowania administracyjnego. W sytuacji zatem gdy dojdzie do zawarcia przez strony ugody granicznej organ administracji publicznej z mocy art. 31 ust. 4 ustawy w związku z art. 105 § 1 K.p.a. jest zobligowany do umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Zawarcie ugody przed upoważnionym geodetą definitywnie kończy postępowanie rozgraniczeniowe bez względu na to, czy organ administracji publicznej umorzy postępowanie administracyjne czy też nie, umorzenie postępowania administracyjnego ma bowiem charakter deklaratywny, wtórny i oznacza tylko to, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe (por. uzasadnienie orzeczenia SN z 7.07.1981r., sygn. akt. ICR 225/81, OSPiKA 1982, nr 12, poz. 215). Trafnie w tym kontekście organ odwoławczy wskazuje w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż zawarcie ugody granicznej skutkuje umorzeniem formalnie wszczętego postępowania administracyjnego, a decyzja podjęta ta ma charakter czysto proceduralny. Oznacza to zatem, że skoro z treści ugody zawartej pomiędzy M. P. a gminą [...] jednoznacznie wynika, że obejmował ona granicę pomiędzy działkami oznaczonymi nr 1171/3 oraz nr 1199, organ tylko w tym zakresie mógł umorzyć postępowanie administracyjne na podstawie art 105 K.p.a. Ta konkluzja z kolei prowadzi do wniosku o dopuszczalności sprostowania decyzji umarzającej postępowanie rozgraniczeniowe w zakresie, w jakim obejmuje ona działkę, jaka nie została objęta ugodą. Oczywistość tego rodzaju błędu potwierdza bowiem porównanie treści decyzji z zawartymi w aktach sprawy dokumentami. Sprostowanie to, mając na uwadze naturę postanowienia o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego mającego w tym wypadku charakter czysto procesowy, nie prowadzi do odmiennego od pierwotnego rozstrzygnięcia sprawy, bowiem w tym zakresie przesądzające znaczenie ma treść ugody. Z tych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.