II SA/Rz 1709/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Inicjatorów Referendum: [..] na uchwałę Rady Miasta [.] z dnia [.]października 2015 r. nr [.] w przedmiocie odrzucenia wniosku mieszkańców o przeprowadzenie referendum gminnego - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę, II. zwrócić Inicjatorom Referendum kwotę 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem wpisu od odrzuconej skargi. W dniu 15 grudnia 2015 r. wpłynęła do Sądu skarga wniesiona przez AK - pełnomocnika Inicjatorów Referendum w osobach: [.]oraz tegoż AK, na opisaną w sentencji uchwałę o odrzuceniu wniosku mieszkańców o przeprowadzenie referendum gminnego. Z akt sprawy sądowej o sygn. II SA/Rz 1487/15 i dołączonych do nich akt administracyjnych wynika, że grupa 15 osób, w tym AK, w dniu 6 lipca 2015 r. złożyła Prezydentowi Miasta [.]zawiadomienie o zamiarze wystąpienia z inicjatywą przeprowadzenia referendum gminnego; jako pełnomocnika Inicjatorów Referendum wskazano AK. W dniu 3 września 2015 r. pełnomocnik zgłosił Prezydentowi wniosek o przeprowadzenie referendum gminnego. W dniu [.]października 2015 r. Rada Miasta [.]podjęła uchwałę nr [.]o odrzuceniu wniosku mieszkańców z dnia 3 września 2015 r., którą doręczono pełnomocnikowi Inicjatorów Referendum w dniu 7 października 2015 r. W dniu 26 października 2015 r. wpłynęła do Sądu skarga Inicjatorów Referendum działających przez pełnomocnika AK, którą zarejestrowano pod sygn. II SA/Rz 1487/15. Skarga ta, z powodu jej wniesienia z uchybieniem ustawowego terminu, została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 listopada 2015 r. Od orzeczenia tego pełnomocnik Inicjatorów Referendum wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zarejestrowano pod sygn. II OZ 1331/15. Niezależnie od powyższego w dniu 15 grudnia 2015 r. AK, powołując się na działanie w charakterze pełnomocnika Inicjatorów Referendum, ponownie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na uchwałę Rady Miasta [.]z dnia [.]października 2015 r. nr [.], wskazując, że w dniu 14 października 2015 r. wezwał organ gminy do usunięcia naruszenia prawa i do dnia wniesienia skargi nie uzyskał na nie odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę reprezentujący Radę Miasta [.]Prezydent Miasta [.]wniósł o jej odrzucenie, z powodu wniesienia z uchybieniem ustawowego terminu, ewentualnie o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Problematykę referendum lokalnego regulują przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 706 z późn. zm.) dalej zwanej: "Url", oraz z mocy art. 1 ust. 2 w zakresie nieuregulowanym w niej, stosowane odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112, z późn. zm.) dalej zwanej: "Kw". O przeprowadzeniu referendum na wniosek (z inicjatywy) mieszkańców decyduje organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego podejmując w tym przedmiocie uchwałę (art. 9 ust. 1 i art. 11 ust. 1). Obowiązkiem inicjatorów referendum jest powiadomienie o podjętej inicjatywie organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego oraz wskazanie osoby będącej w toku tej procedury ich pełnomocnikiem (art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 1). Po wywiązaniu się z obowiązku zebrania wymaganej liczby podpisów (art. 14) inicjator referendum występuje z wnioskiem o podjęcie uchwały w sprawie przeprowadzenia referendum (art. 15 ust. 1). Jest ona podejmowana, jeżeli wniosek spełnia wymogi ustawy oraz nie prowadzi do rozstrzygnięć sprzecznych z prawem (art. 17 ust. 1, art. 18). W myśl art. 20 ust. 1 Url, na uchwałę organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego odrzucającą wniosek mieszkańców w sprawie przeprowadzenia referendum inicjatorowi referendum służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały lub upływu terminu do jej podjęcia. Wobec tego, że przepisy Url nie określają sposobu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego odpowiedzi na rozwiązanie tego zagadnienia poszukiwać należy w art. 9 § 1 Kw, znajdującym zastosowanie z mocy art. 1 ust. 2 Url. Zgodnie z nim, ilekroć w ustawie [Kodeksie wyborczym – przypis Sądu] jest mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego, urzędu gminy, konsula albo kapitana statku, należy przez to rozumieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku. Z uwagi na charakter sprawy i przewidziane krótkie terminy do dokonywania poszczególnych czynności w toku postępowania wyborczego, (a zatem również i referendalnego) wymienione środki prawne składa się bezpośrednio do organu właściwego w danej sprawie, w tym do sądu administracyjnego. O zachowaniu terminu decyduje zaś dzień rzeczywistego wpływu pisma do sądu (por. M. P. Gapski, Udział sądów w procedurze przeprowadzania referendum lokalnego, Samorząd Terytorialny nr 7-8/2012, s.109-110; M. P. Gapski, Tryb wnoszenia skarg do sądu administracyjnego na gruncie ustawy o referendum lokalnym, Casus 2009/54, s.23-25). Zarazem, z uwagi na treść skargi wskazać należy, że do zaskarżenia ww. uchwały nie stosuje się trybu określonego w art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 1515), tj. wezwania do usunięcia naruszenia prawa, na które powołuje się pełnomocnik Inicjatorów Referendum, ani w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej zwanej: "Ppsa", przewidzianego do zaskarżania aktów określonych w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 Ppsa (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2015 r. sygn. II OSK 949/15; A. Kisielewicz, Komentarz do art. 20 ustawy o referendum lokalnym [w:] Ustawa o referendum lokalnym. Komentarz, ABC Warszawa 2007). Z akt sprawy postępowania referendalnego dołączonych do sprawy II SA/Rz 1487/15 wynika, że zaskarżoną uchwałę doręczono pełnomocnikowi Inicjatorów Referendum w dniu 7 października 2015 r. Tak więc termin do wniesienia skargi dla tegoż podmiotu, jako wyłącznie legitymowanego do skorzystania z wymienionego środka prawnego, upływał w dniu 21 października 2015 r. Rozpoznawana skarga wpłynęła do Sądu dopiero w dniu 15 grudnia 2015 r., a więc po upływie przepisanego terminu. Z tego powodu skargę uznać należało za niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu, stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 Ppsa w zw. z art. 20 ust. 1 Url i art. 9 § 1 Kw oraz art. 3 § 3 Ppsa. Na marginesie zwrócić należy jeszcze uwagę, że skarga Inicjatorów Referendum reprezentowanych przez tego samego pełnomocnika na uchwalę Rady Miasta [.]z dnia [.]października 2015 r. nr [.]jest także przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej prowadzonej pod sygn. II SA/Rz 1487/15. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2015 r. odrzucono skargę w tamtej sprawie z powodu uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wniesienia jej z uchybieniem ustawowego terminu, a zażalenie na to orzeczenie, zarejestrowane pod sygn. II OZ 1331/15, nie zostało dotychczas rozpoznane przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z powodu formalnego rozstrzygnięcia ww. sprawy nie zachodzi wprawdzie przeszkoda procesowa do rozpoznania ponownej skargi na tę samą uchwałę organu samorządu gminnego, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 4 Ppsa (por. art. 171 Ppsa), jednak pojawiłaby się ona w razie uwzględnienia zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, ewentualnie przywrócenia terminu do wniesienia skargi, o co skarżący również się w tamtej sprawie ubiegał, i skierowania na ten skutek sprawy do merytorycznego rozpoznania. Wówczas jednak skarga podlegałaby odrzuceniu z powodu wymienionego w art. 58 § 1 pkt 4 Ppsa (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2015 r. sygn. II OSK 949/15). O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa.