II SA/Rz 199/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia i wypłacenia odszkodowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]; II. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym wyroku nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej A. K. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi A. K. jest, wydana na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm.; dalej zwana "K.p.a."), decyzja Wojewody [...] z [...].12.2011 r. nr [...], którą umorzono postępowanie odwoławcze w sprawie z odwołania A. K. od decyzji Starosty [...] z [...].04.2004 r. nr [...] umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia i wypłacenia na rzecz Z. M. odszkodowania za grunt we wsi K. zajęty pod drogę publiczną powiatową nr [...] relacji K. - S. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że postanowieniem z [...].05.2009 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania A. K. od decyzji Starosty [...] z [...].04.2004 r., które na skutek skargi w/w strony zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 14.01.2010 r. II SA/Rz 603/09, a skarga kasacyjna Wojewody od tego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12.04.2011 r. I OSK 882/10. W ocenie Wojewody [...] pomimo, że w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 14.01.2010 r. II SA/Rz 603/09 polecono merytoryczne rozpatrzenie odwołania A. K. od decyzji Starosty [...] z [...].04.2004 r., to w aktualnym stanie sprawy nie było to możliwe, ponieważ uprzednio decyzją z [...].06.2009 r. nr [...] organ ten uchylił w całości decyzję Starosty [...] z [...].04.2004 r. wraz z postanowieniem odmawiającym uzupełnienia decyzji starosty i przekazał organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia. Z tej przyczyny w ocenie wojewody postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 K.p.a., ponieważ w obrocie prawnym nie ma już orzeczenia administracyjnego, które mogłoby być przedmiotem postępowania odwoławczego. Zdaniem organu kwestie podnoszone przez pełnomocnika A. K. powinny zostać rozpatrzone w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji. Z decyzją Wojewody [...] z [...].12.2011 r. nie zgodziła się A. K., która we wniesionej skardze sądowoadministracyjnej domaga się jej uchylenia albo stwierdzenia nieważności, a także zasądzenia kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie art. 105 § 1 K.p.a. przez jego błędną wykładnię, jak również art. 153 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez ich niezastosowanie. Podkreśliła, że decyzją tą naruszono jej ważny interes prawny w rozpoznaniu wniesionego odwołania od decyzji Starosty [...] z [...].04.2004 r., wydanej w sprawie wszczętej na wniosek Z. M. z 13.05.2003 r. złożony w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W ocenie strony skarżącej Wojewoda był związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wydawanych w sprawie przez sądy administracyjne wyrokach, a to wyrokach WSA w Rzeszowie z 14.09.2005 r. II SA/Rz 539/04 oraz z 16.03.2007 r. II SA/Rz 577/06, NSA z 5.09.2008 r. I OSK 2405/07, w szczególności wyrokiem WSA w Rzeszowie z 14.01.2010 r. II SA/Rz 603/09 wydanym w spawie niedopuszczalności odwołania jej autorstwa. Wobec polecenia Sądu o obowiązku merytorycznego rozpatrzenia jej odwołania z 18.12.2008 r. Wojewoda [...] powinien wycofać z obrotu prawnego wydaną dnia [...].06.2009 r. decyzję nr [...] i wywiązać się z tego obowiązku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że argumenty i zarzuty skargi nie wniosły do sprawy nowych okoliczności. W trakcie rozprawy przed Sądem pełnomocnik skarżącej podtrzymując wniesioną skargę wyjaśnił, że w jego ocenie wojewoda mógł uchylić uprzednio wydaną decyzję odwoławczą i rozpoznać sprawę łącznie z odwołaniem A. K. Podał ponadto, że Starosta [...] nie rozpoznawał ponownie sprawy merytorycznie, oczekując na zakończenie toczących się postępowań przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skarga jest uzasadniona. Sąd rozpoznając powyższą sprawę jest związany na zasadzie art. 153 Ppsa wykładnią zawartą w wyroku WSA w Rzeszowie z 14.01.2010 r. II SA/Rz 603/09. Cyt. przepis stanowi, że "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia". W wyroku tym uchylając postanowienie Wojewody [...] z [...].05.2009 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania A. K. od decyzji Starosty [...] w sprawie ustalenia i wypłacenia odszkodowania z tytułu zajęcia gruntu pod drogę publiczną, Sąd kwestionując prawidłowość ustaleń organu odwoławczego odnośnie do statusu skarżącej jako strony postępowania administracyjnego zobowiązał Wojewodę [...] do merytorycznego rozpatrzenia środka zaskarżenia pochodzącego od A. K. (vide s. 5 cyt. wyroku). Skarga kasacyjna organu odwoławczego od cyt. wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego I OSK 882/10 z 12.04.2011 r. Pozostaje przeto w obrocie prawomocny wyrok tut. WSA, który zobowiązał Wojewodę [...] do merytorycznego rozpatrzenia odwołania A. K. od decyzji organu I instancji. Tymczasem Wojewoda [...] umorzył postępowanie odwoławcze, powołując się w podstawie prawnej na art. 105 § 1 K.p.a. i wyjaśniając, że uprzednio wydaną decyzją z [...].06.2009 r. [...] rozpoznając odwołanie Z. M. uchylił decyzję Starosty [...] z [...].04.2004 r. wraz z postanowieniem organu I instancji o odmowie jej uzupełnienia. Zwrócić wypada uwagę, że umorzenie postępowania odwoławczego znajduje podstawę normatywną w art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., nie jest to jednak uchybienie, które miałoby decydujące znaczenie dla kierunku weryfikacji przedmiotu skargi. Zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze nie czyni zadość wytycznym zawartym w prawomocnym wyroku, co oznacza, że wydano ją z naruszeniem art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 153 Ppsa, to zaś na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa nakazuje jej uchylenie. Sąd jednocześnie uznaje, że uzasadnione jest, na zasadzie art. 135 Ppsa, objęcie kontrolą decyzji Wojewody [...] z [...].06.2009 r. [...]. Decyzja ta została wydana bez udziału A. K., oceny tej nie zmienia fakt doręczania powyższej decyzji W. K. jako również pełnomocnikowi Z. M. Decyzja z [...].06.2009 r. dotknięta jest zatem uchybieniem procesowym dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., to jest gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w sprawie, co uzasadnia uchylenie jej przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa. Uchylenie obu decyzji oznaczać będzie, że Wojewoda [...] ponownie rozpatrzy wniesione odwołania tak przez Z. M., jak i A. K. Uchylenie obu decyzji organu odwoławczego uzasadniało opatrzenie wyroku klauzulą ochrony tymczasowej z art. 152 Ppsa, wobec wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów orzeczono w tym zakresie na podstawie art. 200 Ppsa.