II SA/Rz 199/17

WyrokWSA w Rzeszowie2017-06-20

Skład orzekający: Maciej Kobak, Elżbieta Mazur – Selwa, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego może stanowić podstawę do wpisania jednostki organizacyjnej jako użytkownika nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków, gdy właściciel nieruchomości nie jest Skarbem Państwa ani jednostką samorządu terytorialnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego nie może stanowić podstawy do wpisania jednostki organizacyjnej jako użytkownika nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków, jeśli właściciel nieruchomości nie jest Skarbem Państwa ani jednostką samorządu terytorialnego. Ewidencja gruntów i budynków ma charakter rejestrujący stany prawne ustalone w innym trybie, a nie tworzący je. Wpis użytkownika jest dopuszczalny tylko w określonych przypadkach, a pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego nie rodzi praw do terenu.
Stan faktyczny
Strona skarżąca A. W. wniosła o wykreślenie z ewidencji gruntów i budynków wpisu Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) jako użytkownika działki stanowiącej jej własność. Organy administracji odmówiły, wskazując jako podstawę wpisu decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego (ronda) zlokalizowanego na tej działce. Strona skarżąca kwestionowała możliwość takiego wpisu, argumentując, że jej nieruchomość nie jest własnością Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, a pozwolenie na użytkowanie nie stanowi podstawy do ujawnienia GDDKiA jako użytkownika.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...].

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Elżbieta Mazur – Selwa WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wykreślenia z ewidencji gruntów i budynków użytkownika działki I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [....] z dnia [...] października 2016 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz strony skarżącej A. W. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 199/17 UZASADNIENIE W piśmie z dnia 28 lutego 2016 r. AW zwróciła się do Starosty Powiatu [...] o podjęcie działań w sprawie usunięcia nieuprawnionego wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków o użytkowaniu przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad w Warszawie stanowiącej jej własność działki nr 1180/33 położonej w [...]. Wnioskodawczyni podała, że decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], na podstawie której dokonano spornego wpisu, została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2008 r. I SA/Wa 805/07. Po rozpatrzeniu zgłoszonego wniosku, decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...], Starosta Powiatu [...] odmówił wykreślenia z ewidencji gruntów i budynków Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, wykazanej jako użytkownik działki ewidencyjnej nr 1180/33 o powierzchni 0.6796 ha, obręb ewidencyjny [...]. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.", art. 7d pkt. 1, art. 20 ust. 1 i 2, art. 22, art. 24 ust. 2b pkt. 1d oraz art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1629 z późn. zm.) – dalej "p.g.k." oraz § 44 pkt 2, § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 542 z późn. zm.) – dalej: "rozporządzenie". Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Starosta podał, że ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił pozwolenia na użytkowanie "jezdni Trasy Zasadniczej (obie jezdnie oraz węzły i łącznice - w obrębie skrzyżowań z ul. [...] dla odcinka od początku obwodnicy do końca ronda wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, urządzeniami bezpieczeństwa ruchu oraz elementami odwodnienia i ochrony środowiska, zlokalizowanej w km 0+000÷4+077 realizowanej obwodnicy [...] w ciągu drogi krajowej Nr [...]". W piśmie z dnia 30 marca 2016 r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego potwierdził, że powyższa decyzja obejmuje rondo, które według zatwierdzonej dokumentacji projektowej zlokalizowane jest m.in. na działce nr 1180/33. Organ podał, że w oparciu o powyższą decyzję, w dniu 19 kwietnia 2016 r. dokonano w części opisowej operatu ewidencyjnego obrębu [...] stosownej zmiany. W miejsce uchylonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2008 r. I SA/Wa 805/07, decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], zezwalającej Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, oznaczonej jako działka nr 1180/33 o pow. 0.6794 ha, wskazano bowiem decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] 10. Za podstawę wykazania GDDKiA jako użytkownika działki nr 1180/33, wskazano również decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], a powyższa zmiana nastąpiła w drodze czynności materialno-technicznej. Organ I instancji podał, że przepis art. 20 p.g.k. określa rodzaje informacji o gruntach oraz ich właścicielach, które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter podmiotowy i przedmiotowy. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych lub samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt. 1 lit. a p.g.k., w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu (w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa) znajdują się nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów § 44 rozporządzenia. Zgodnie zaś z § 45 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W myśl § 10 i § 11 rozporządzenia w ewidencji gruntów oprócz danych wyszczególnionych w § 10 (dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali, dane dotyczące właścicieli nieruchomości) wykazuje się także prawa jednostek organizacyjnych. Zdaniem organu należy wskazać, że zgodnie z zarządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 29 marca 2002r. (Dz. Urz. Ministra Infrastruktury Nr 3, poz. 8 z późn. zm.) Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad jest centralnym urzędem administracji rządowej, obsługującym Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (§ 1 załącznika do ww. zarządzenia). Jest to zatem jednostka organizacyjna mająca obsługiwać centralny organ administracji rządowej. Natomiast zgodnie z § 12 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia, prawa osób i jednostek organizacyjnych uwidacznia się w ewidencji na podstawie m.in. ostatecznych decyzji administracyjnych. W ocenie organu I instancji takim dokumentem, stanowiącym podstawę wykazania w operacie ewidencyjnym obrębu [...] działki nr 1180/33 w użytkowaniu GDDKiA, jest ostateczna decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego zlokalizowanego na tej działce. Na działce nr 1180/33 znajduje się bowiem stanowiące część drogi krajowej Nr [...] rondo, które jest użytkowane i funkcjonuje od 10 listopada 2010 r. Wprawdzie postępowanie w sprawie przejęcia rzeczonej działki na rzecz Skarbu Państwa nie zostało zakończone, jednak zdaniem organu wydanie pozwolenia na użytkowanie nie stanowi przeszkody w kwestii zmiany właściciela czy ustalonego odszkodowania. Pozwolenia na użytkowanie jest to aktem rzeczowym, nie nadaje uprawnień określonej osobie, lecz reguluje status rzeczy. Potwierdza prawidłowość wykonania określonego obiektu budowlanego. Tym samym brak było podstaw do uwzględnienia żądania wnioskodawczyni. W ocenie Starosty twierdzenia wnioskodawczyni, iż podstawą wpisu w ewidencji gruntów i budynków "użytkowania" jako formy władania nieruchomością może być wyłącznie umowa sporządzona w przepisanej formie, nie zasługuje na uwzględnienie. Powszechnie obowiązujące przepisy prawa dopuszczają bowiem różnorodne formy dokumentów stanowiących podstawę wpisu w ewidencji gruntów. W odwołaniu od tej decyzji AW wniosła o jej uchylenie i polecenie wykreślenia spornego wpisu z operatu ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem odwołującej się kwestionowane rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny sprawy, co doprowadziło do błędnego uznania, że do działki nr 1180/33 mają zastosowanie przepisy obligujące do wykazania w ewidencji gruntów i budynków podmiotów, w których władaniu lub gospodarowaniu znajdują się ta nieruchomość pomimo, że nie stanowi ona własności Skarbu Państwa. Ponadto organ błędnie przyjął, że decyzja organu nadzoru budowlanego o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego może stanowić "dokument własności" i jednocześnie stanowić podstawę do dokonania spornego wpisu. Skoro bowiem nie jest aktem prawnym i jak twierdzi organ, nie dotyczy prawa własności nieruchomości, nie może równocześnie odzwierciedlać w rejestrze gruntów aktualnego stanu prawnego nieruchomości. Decyzja z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 20 ust. 1 i 2, art. 7b ust. 2 pkt 2 p.g.k., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji w pełni zasadnie uznał, że dokumentem stanowiącym podstawę wykazania w operacie ewidencyjnym działki nr 1180/33 w użytkowaniu GDDKiA jest ostateczna decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. wydana w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie inwestycji zrealizowanej na działce odwołującej się. Organ odwoławczy zaznaczył również, że ponieważ nadal prowadzi postępowanie w sprawie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa działki nr 1180/33 na cele budowy drogi krajowej, działka ta nadal wykazana jest w operacie ewidencji gruntów i budynków jako własność odwołującej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożonej na tę decyzję AW wniosła o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Powtarzając zarzuty sformułowane we wniesionym odwołaniu, skarżąca podniosła, że działka nr 1180/33 stanowi jej własność, i do dnia wniesienia skargi Skarb Państwa nie nabył prawa własności do tej nieruchomości, a zatem Wojewoda [...] nie może ustanowić i przekazać jej w trwały zarząd GDDKiA jako zarządcy dróg krajowych. Tym samym decyzja organu nadzoru budowlanego o pozwoleniu na użytkowanie nie mogła i nie może stanowić podstawy do wykazania w operacie ewidencji gruntów i budynków użytkowania nieruchomości skarżącej na rzecz GDDKiA. Co również istotne, organy przy rozstrzyganiu sprawy nie wzięły pod uwagę przepisów art. 20 ust. 3, 4 i 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa. Będąca przedmiotem niniejszego postępowania ewidencja gruntów i budynków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1629, ze zm.)- "p.g.k." jest zbiorem danych, które stanowią podstawę planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami. Pełni ona funkcje informacyjno – techniczne, rejestrując stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Ewidencja ta powinna być zachowana w stanie aktualności, co wynika z art. 20 cyt. ustawy w związku z § 44 pkt 2 i § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1034, ze zm.) – dalej: "rozporządzenie". Zgodnie z art. 24 ust. 2b p.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Istotnym w zakresie aktualizacji jest też przepis § 45 rozporządzenia, który w ust. 1 stanowi, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych. Przepis ten otrzymał powyższą treść na skutek nowelizacji dokonanej rozporządzeniem z dnia 29 listopada 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1551), z mocą od 31 grudnia 2013 r., jednakże jeszcze przed dokonaną nowelizacją, pomimo braku wyraźnego wskazania ustawodawcy, nie było wątpliwości, że w postępowaniu dotyczącym aktualizacji ewidencji gruntów i budynków możliwe jest prostowanie błędnych wpisów w przypadku, gdy błędy te mają charakter oczywisty i wynikają z dokumentów geodezyjnych lub innych materiałów dowodowych. Tak też przyjmowano w orzecznictwie - np. WSA w Lublinie w wyroku z dnia 15.05.2012 r., III SA/Lu 86/12, LEX Nr 1166264, przyjął, że dokonywanie zmian w ewidencji gruntów i budynków przez korygowanie błędów lub omyłek nie jest wyłączone, jeżeli pozostaje to w zgodzie ze stanem prawnym, który ewidencja ma odzwierciedlać, a nie tworzyć. Podobny pogląd, stwierdzający, że w pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów do bazy danych ewidencyjnych, wyraził też WSA w Krakowie w wyroku z dnia 21.03.2013 r., II SA/Kr 1048/12, LEX Nr 1301267 (podobnie również m. in. wyroki WSA w Rzeszowie w sprawach o sygnaturach II SA/Rz 647/12, II SA/Rz 15/14, II SA/Rz 158/14 i II SA/Rz 1572/14). W niniejszej sprawie skarżąca domaga się wyeliminowania wpisu w ewidencji gruntów i budynków Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) jako użytkownika działki nr ewid. 1180/33 w [...], wskazując, że w świetle obowiązujących przepisów brak jest ku temu podstaw. Działka ta stanowi nadal własność skarżącej, choć od lat toczy się postępowanie wywłaszczeniowe związane z budową obwodnicy miasta [...], a teren obejmujący działkę stanowi obecnie rondo w ciągu drogi krajowej Nr [...]. Skarżąca wywodzi, że prawną formą władania nieruchomością, zajętą pod wybudowaną drogę krajową, przez jednostkę organizacyjną jaką jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, jest wyłącznie trwały zarząd. Zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościamiart. 43 ust. 5 oddanie w trwały zarząd - państwowej lub samorządowej jednostce organizacyjnej następuje w przypadku nieruchomości stanowiących przedmiot własności lub przedmiot użytkowania wieczystego Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Słusznie argumentuje skarżąca, że w rozpoznawanej sprawie z taką formą władania nieruchomością nie mamy do czynienia, a tylko taki ewentualnie zapis mógłby się znaleźć w ewidencji. Dla rozstrzygnięcia kwestii czy uprawnione było wpisanie GDDKiA jako użytkownika działki najistotniejsze znaczenie ma zdaniem Sądu treść art. 20 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Określa on zakres informacji podlegających wpisowi do ewidencji. W ust. 1 co do gruntów obejmuje on informacje o ich położeniu, granicach, powierzchni, rodzajach użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczeniu ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Ust. 2 pkt 1 stanowi, że w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: 1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku: a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania; Zakresu podmiotowego ewidencji dotyczą też przepisy rozporządzenia - § 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, § 11, § 12 i § 73, przy czym § 11 wskazuje jakie jeszcze dane oprócz wymienionych w art. 20 ust. 2 pkt 1 i p.g.k. i w odpowiadającym mu treściowo § 10 rozporządzenia podlegają wykazaniu w ewidencji. W § 11 ust. 1 pkt 1 wskazano, że są to dane dotyczące: użytkowników wieczystych gruntów (a), jednostek organizacyjnych sprawujących zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami (b), państwowych osób prawnych, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych (c), organów administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości (d), użytkowników gruntów państwowych i samorządowych ( e). W przepisie tym wskazano "użytkowników", ale wyłącznie w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie właścicielem nieruchomości jest skarżąca – AW. W tej sytuacji nie mają też zastosowania 20 ust. 2 pkt 1 lit.b) i odpowiadający mu § 10 ust. 2 rozporządzenia dotyczące gruntów o nieustalonym właścicielu. Decyzje administracyjne, na których koncentrują uwagę organy w swoich rozstrzygnięciach, mogące stanowić podstawę wpisu, mają charakter wtórny wobec ustalenia czy dana informacja w ogóle podlega ujawnieniu w ewidencji. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw prawnych wynikających z ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy do wykazania użytkownika nieruchomości, jeśli jest ustalony jej właściciel i nie jest nim Skarb Państwa ani jednostka samorządu terytorialnego. Powoływana przez organy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie odcinka drogi obejmującego rondo dotyczy wyłącznie obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce nr 1180/33 i nie rodzi praw do tego terenu. Potwierdza jedynie, co z reszta podkreśla organ, prawidłowość i zgodność wykonania określonego obiektu budowlanego z dokumentacją projektową i decyzją o pozwoleniu na budowę. Jeśli natomiast chodzi o argumentację powoływaną przez skarżącą w toku rozprawy a dotyczącą ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2031, ze zm.), nie ma potrzeby odnoszenia się do niej w sytuacji, gdy z akt przedmiotowej sprawy, a w szczególności z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, by budowa ronda na działce skarżącej była realizowana w oparciu o tę ustawę. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji wskazano przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a Sąd wyraził w tym zakresie ocenę prawną. Istotnym w rozpoznawanej sprawie jest również kwestia zmiany oznaczenia dotychczasowych użytków na działce 1180/33 na użytek "dr" – droga. Postępowanie jakie toczyło się w tej sprawie z wniosku GDDKiA zostało zawieszone do czasu przejęcia działki nr 1180/33 na rzecz Skarbu Państwa i przekazania w trwały zarząd GDDKiA, po uprzednim wydaniu przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie decyzji kasacyjnej z dnia 20 marca 2013 r., w której zalecił wyjaśnienie jakie uprawnienia do domagania się zmian w ewidencji w zakresie ww. działki posiada GDDKiA. Ten pogląd organu II instancji winien także zostać poddany analizie w rozpoznawanej sprawie przy weryfikacji prawidłowości wpisu GDDKiA jako użytkownika działki 1180/33. Organ rozpoznający sprawę winien też mieć na względzie podkreślaną już na wstępie niniejszego uzasadnienia okoliczność, że ewidencja gruntów i budynków rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy, nie zaś ustala stany faktyczne panujące na gruncie. Reasumując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatu [...] naruszają przepisy art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.k. w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 i § 11 ust. 1 rozporządzenia poprzez brak uwzględnienia ich treści przy rozpatrywaniu wniosku skarżącej i ocenie prawidłowości ujawnienia w ewidencji gruntów Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad jako użytkownika działki nr 1180/33. W postępowaniu ponownym organ weźmie pod uwagę ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Uznając, że ww. naruszenia prawa materialnego miały istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło