II SA/Rz 218/24

WyrokWSA w Rzeszowie2024-05-28

Skład orzekający: Karina Gniewek - Berezowska, Elżbieta Mazur - Selwa, Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydana na podstawie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów, jest zgodna z prawem, jeśli skarżący podnosił brak świadomości karalności czynu i prosił o przywrócenie uprawnień do kierowania wybranymi pojazdami?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, wydając decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów, działają w ramach decyzji związanej. Są zobowiązane do cofnięcia uprawnień w zakresie i na okres wskazany w prawomocnym wyroku sądu karnego, nie mając uprawnień do modyfikacji tych elementów ani do kwestionowania wyroku sądu karnego. Brak świadomości karalności czynu przez stronę nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi.
Stan faktyczny
Skarżący J. R. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Cofnięcie uprawnień nastąpiło na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] orzekającego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat. Skarżący podnosił, że nie zdawał sobie sprawy z karalności czynu i wnosił o przywrócenie uprawnień do kierowania skuterem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 27 grudnia 2023 r. nr SKO.407.KO.2674.235.2023 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami - skargę oddala - Przedmiotem skargi J. R. (dalej: "Skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "Kolegium", "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z [...] grudnia 2023 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: "Starosta" lub "Organ I instancji") z [...] listopada 2023 r. nr [...], wydana w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 775 z późn zm. - dalej: "k.p.a."). Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Starosta w dniu [...] listopada 2023 r. cofnął Skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii [...] nr dokumentu: [...], nr druku: [...] wydanego przez Starostę [...] w dniu [...] maja 2005 r. Podstawę do cofnięcia uprawnień stanowił wyrok Sądu Rejonowego w [...] II Wydziału Karnego z [...] lipca 2023 r., sygn. akt [...], w którym orzeczono wobec Skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 4 lat, tj. od dnia [...] listopada 2022 r. Decyzją z [...] grudnia 2023 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję Starosty [...], podzielając w całości stanowisko Organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą wydania przez Starostę decyzji z [...] listopada 2023 r. był przepis art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r. poz. 622 – dalej: u.k.p.), zgodnie z którym Starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Wskazał, że po otrzymaniu wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 2023 r. Organ I instancji na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1860 z późn. zm.) był zobligowany do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień w orzeczonym zakresie. Kolegium podkreśliło, że decyzja wydana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. ma charakter decyzji związanej, tj. nie zależy od uznania Organu. Oznacza to, że Organ musi działać w granicach związania i nie ma możliwości interpretacji wydanego wyroku sądu karnego. Nie może dokonywać rozszerzenia ani zwężenia orzeczonego przez sąd zakazu i nie jest uprawniony do jego weryfikacji. Zatem w następstwie otrzymania zawiadomienia o orzeczonym zakazie prowadzenia pojazdów, Organ I instancji w świetle dyspozycji art. 182 § 2 k.k.w. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., jest zobowiązany cofnąć, w formie decyzji administracyjnej, wskazane uprawnienia do kierowania pojazdami i nie może wydać osobie, względem której taki zakaz orzeczono tych uprawnień w okresie obowiązywania orzeczonego zakazu. Nie zgadzając się ze stanowiskiem Organu, Skarżący, zaskarżył ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W uzasadnieniu skargi wskazał, że nie zdawał sobie sprawy z karalności czynu i wniósł o przywrócenie uprawnień do kierowania wybranymi pojazdami tj. skuterem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy; pkt 2: stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Ponadto, jak wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził wyżej opisanego naruszenia prawa. W ocenie Sądu, Organy obu instancji wydając decyzję w przedmiocie cofnięcia Skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii [...], nr dokumentu [...] na okres od dnia [...] listopada 2022 r. do [...] listopada 2026 r. prawidłowo działały na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Zgodnie z tym przepisem, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. W stosunku do Skarżącego wyrokiem z [...] lipca 2023 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] II Wdział Karny działając na podstawie art. 42 § 2 kk orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat. Na poczet orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, zaliczył Skarżącemu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] listopada 2022 r. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu [...] lipca 2023 r. Powyższa okoliczność nie budzi wątpliwości Sądu i znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, nie jest też kwestionowana przez Skarżącego. W świetle zaś art. 182 § 2 ustawy Kodeks karny wykonawczy, organ administracji publicznej, któremu przesłany został odpis wyroku z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów, był zobowiązany cofnąć uprawnienie do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie. Z przepisu art. 182 § 2 k.k.w. wynika więc obowiązek organu cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie orzeczonym w wyroku sądu karnego - tj. zarówno w zakresie przedmiotowym, jak i co do okresu, na jaki sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów (zob.m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2010 r.; sygn. akt I OSK 698/09; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 16 grudnia 2019 r.; sygn. akt II SA/Gl 1219/19 oraz z dnia 19 lutego 2020 r.; sygn. akt II SA/Gl 1396/19; zob. ponadto: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 listopada 2009 r.; sygn. akt III SA/Gd 348/09; wyrok WSA w Gdańsku z 25 marca 2021 r., III SA/Gd 1078/20, - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Organy administracji wykonujące wyrok sądu karnego związane są zatem jego treścią, co oznacza, że mogą cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami jedynie w zakresie kategorii objętej zakazem i tylko na ściśle wskazany w danym wyroku okres. W świetle zarzutów Skarżącego należy podkreślić, że organy nie są uprawnione do modyfikacji powyższych elementów wyroku karnego, w tym okresu, na jaki został orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów, a w szczególności do jego skrócenia, czy też kategorii pojazdów, których zakaz dotyczy. Decyzja Starosty, a następnie Kolegium w przedmiocie cofnięcia uprawień do kierowania pojazdami ma w istocie charakter wykonawczy i jest ściśle zdeterminowana wcześniejszym prawomocnym wyrokiem, orzekającym środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, co wynika z treści art. 182 k.k.w. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Zaskarżoną decyzją cofnięto Skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w orzeczonym przez sąd karny zakresie. Orzeczono wobec Skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat. Zakres przedmiotowy ww. wyroku karnego obejmował dwie okoliczności, tj. zakaz prowadzenia określonych w nim kategorii pojazdów oraz czas, na jaki orzeczono ten środek karny. Stąd też rozstrzygnięcie decyzji winno obejmować oba te elementy. Zaskarżona decyzja spełnia te wymogi. W związku z ustaleniem przez Starostę, że Skarżący posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii [...] - orzeczono o cofnięciu uprawnień tej kategoriach. Okres cofnięcia wyznaczono zgodnie z wyrokiem Sądu Karnego na 4 lata od dnia wydania wyroku. W związku jednak z tym, że Sąd zaliczył na poczet orzeczonego środka karnego faktyczny okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] listopada 2022 r. prawidłowo Organ ustalił, że koniec terminu zatrzymania prawa jazdy przypada na datę [...] listopada 2026 r. Bezzasadne są przy tym podnoszone przez Skarżącego okoliczność, że nie jeździł traktorem po drogach publicznych, a jedynie po ugorze, a także, że wysokość nałożonej na niego kary jest dotkliwa. Jak już wyżej zaznaczono ani organy ani też sąd administracyjny w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie ma uprawień do kwestionowania wyroku sądu karnego. Cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami jest wyłącznie konsekwencją orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów i stanowi automatyczne rozstrzygnięcie w przypadku wydania takiego wyroku. Sąd pozostawi bez komentarza wniosek Skarżącego o zezwolenie na poruszanie się skuterem o pojemności do 50 m³, ze względu na, jak podaje stwierdzony stan całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji i konieczność robienia zakupów. Wyjaśnienia jedynie wymaga, że na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy o kierujących pojazdami uprawnienie do kierowania pomadami kategorii B obejmuje możliwość kierowania pojazdami: - pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t, z wyjątkiem autobusu i motocykla, czyli m. innymi:- pojazdem osobowym < 9 osób łącznie z kierowcą; - pojazdem ciężarowym do 3,5 tony; - zespołem pojazdów złożonym z pojazdu, o którym mowa w lit. a przepisu, oraz z przyczepy lekkiej, czyli z przyczepą do 750 kg dopuszczalnej masy całkowitej; - zespołem pojazdów złożonym z pojazdu, o którym mowa w lit. a, oraz z przyczepy innej niż lekka, o ile łączna dopuszczalna masa całkowita zespołu tych pojazdów nie przekracza 4.250 kg, z zastrzeżeniem ust. 2, czyli może kierować osoba, która zdała część praktyczną egzaminu państwowego, potwierdzoną wpisem do prawa jazdy; - pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM, czyli motorowerem, tj. pojazdem dwu-lub trójkołowy zaopatrzonym w silnik spalinowy o pojemności skokowej nieprzekraczającej 50 cm3 lub w silnik elektryczny o mocy nie większej niż 4 kW, którego konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45km/h; - czterokołowcem lekkim; W sposób oczywisty nie może zmienić zapadłego rozstrzygnięcia podawany przez Skarżącego fakt, że nie miał świadomości co do tego, że czyn którego się dopuścił jest karalny. Z tych wszystkich powodów Sąd oddalił skargę. Organ odwoławczy prawidłowo bowiem zastosował i zinterpretował przepisy prawa obowiązujące w chwili wydawania skarżonego rozstrzygnięcia. W realiach niniejszej sprawy nie zostały również naruszone przepisy prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Końcowo podkreślić należy, że ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani też subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonego aktu prawnego nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło