II SA/Rz 272/11
WyrokWSA w Rzeszowie2011-10-13
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Krystyna Józefczyk, Stanisław Śliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły wysokość odszkodowania podlegającego zwrotowi przez spadkobierców osoby wywłaszczonej, uwzględniając zwiększenie wartości nieruchomości na skutek działań podjętych po wywłaszczeniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wyjaśniły dostatecznie rzeczywistego wzrostu wartości działek podlegających zwrotowi, co narusza prawo materialne. Rozstrzygnięcie organu nie może opierać się na przypuszczeniach co do stanu nieruchomości z dnia wywłaszczenia i musi uwzględniać rzeczywisty stan wykonanych po wywłaszczeniu urządzeń i obiektów oraz możliwości ich aktualnego wykorzystania. W związku z tym, sąd uchylił decyzje organów w części dotyczącej obowiązku zwrotu odszkodowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku spadkobierców o zwrot nieruchomości wywłaszczonej w 1975 r. Organy administracji orzekły o zwrocie części nieruchomości, ale pod warunkiem zwrotu przez spadkobierców zwaloryzowanego odszkodowania, które zostało zwiększone o wartość wynikającą z urządzenia boiska sportowego oraz uzbrojenia terenu (gazociąg, kanalizacja deszczowa). Skarżący zarzucili zawyżenie kwoty odszkodowania podlegającego zwrotowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów w części dotyczącej obowiązku zwrotu odszkodowania z powodu niewystarczającego wyjaśnienia wzrostu wartości nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] w części dotyczącej obowiązku zwrotu odszkodowania w łącznej kwocie 28901,05 zł; w pozostałym zakresie skargę oddalono; zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ NSA Stanisław Śliwa Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 września 2011 r. sprawy ze skargi M. C., S. M., J. C., L. C., U. G. i R. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za zwrot wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w części dotyczącej obowiązku zwrotu odszkodowania w łącznej kwocie 28901,05 zł; II. w pozostałym zakresie skargę oddala; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących solidarnie 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 9a w związku z art. 136 ust. 3, art. 137, art. 139, art. 140 ust. 1 - 4 i art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r, Nr 102 poz. 651 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] orzekającą o zwrocie na rzecz L. C., J. C., S. M., R. C., U. G. oraz M. C. nieruchomości stanowiących własność Gminy [...], położonych w K. obr. [...], oznaczonej jako działki nr 2686/2 o pow. 0,1586 ha, nr 2670/64 o pow. 0,0182 ha i nr 2670/65 o pow. 0,0148 ha oraz o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr 2670/36, stanowiących własność Gminy [...] w użytkowaniu wieczystym [...] Spółdzielni Mieszkaniowej.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy, postępowanie administracyjne zostało zainicjowane wnioskiem spadkobierców B. C. z dnia 18 czerwca 1998 r. o zwrot położonych w K. przy ul. M. i ul. W. działek, oznaczonych w dniu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nr 8093/1, 8094/1 i 8095/1 /w wyniku późniejszych zmian działki te weszły w skład działek nr 2686, 2670/31, 2670/32 i 2670/36/.
Przedmiotowe działki wykupione zostały na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym - umową sprzedaży z dnia 26 lutego 1975 r. Rep. A Nr [...] zawartą w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości pod realizację osiedla mieszkaniowego w K. przy ul. W. – M., zgodnie z decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] marca 1972 r. Nr [...] zatwierdzającą plan realizacyjny osiedla.
Działka nr 2686 miała stanowić teren wokół projektowanego przedszkola, które nie zostało zrealizowane. Decyzją z dnia [...] kwietnia 1981 [...] Prezydent Miasta [...] przekazał działkę w użytkowanie na czas nieokreślony Kuratorium Oświaty i Wychowania pod budowę szkoły. Nie została ona zabudowana, a zgodnie z oświadczeniami [...] Spółdzielni Mieszkaniowej oraz Dyrekcji Szkoły Podstawowej Nr [...], teren ten w latach 1988 - 1989 został wykorzystany poprzez urządzenie na nim infrastruktury technicznej, wykonanie prac kształtujących i niwelujących, obsianie trawą celem wykorzystania do zajęć rekreacyjno - sportowych przez szkołę i mieszkańców osiedla. Już po złożeniu wniosku o zwrot nieruchomości, 20 września 1999 r. Gmina [...] wystąpiła o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu na budowę boiska sportowego.
Pierwotną decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...]Prezydent M. [...] odmówił zwrotu części nieruchomości oznaczonej w dniu wydania decyzji jako działka nr 2686, zaś decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. o tym samym numerze umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu części działki nr 2670/13. Decyzje te zostały utrzymane w mocy decyzjami Wojewodę [...], niemniej jednak na skutek skarg M. C. wszystkie one zostały uchylone przez WSA w Rzeszowie, który uznając Gminę [...] za właściciela spornej nieruchomości stwierdził niewłaściwość Prezydenta Miasta [...] do prowadzenia sprawy ze względu na naruszenie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 Kpa. (wyroki z dnia 13 maja 2004 r. sygn. akt SA/Rz 2828/01 i SA/Rz 2827/01).
Postanowieniem z dnia [...] września 2004 r. Wojewoda [...] wyznaczył do załatwienia sprawy Starostę [...], który w dniu [...] listopada 2004 r. odmówił zwrotu części działki nr 2686 (decyzja Nr [...]) oraz umorzył postępowanie w sprawie zwrotu części działki nr 2670/13 (decyzją Nr [...]). Podstawą odmowy zwrotu był fakt, że po wywłaszczeniu zostały podjęte i zrealizowane działania zgodnie z celem nabycia, tj. realizacją osiedla mieszkaniowego. Mimo iż nie powstało planowane przedszkole, obszar wykorzystano pod teren rekreacyjno - sportowy szkoły oraz dla potrzeb mieszkańców osiedla. Organ wskazał, że sporny teren i tak nie podlegałby zwrotowi z uwagi na zapis art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ze względu na brak możliwości zagospodarowania go zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot.
Decyzja umarzająca postępowanie w sprawie zwrotu części działki nr 2670/13 stała się ostateczna, zaś decyzja odmawiająca zwrotu części działki nr 2686 na skutek odwołania M. C. została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...]. W wyniku zaskarżenia tej ostatniej do WSA w Rzeszowie przez M. C., została ona uchylona wraz z poprzedzająca ją decyzją Starosty [...] wyrokiem tegoż Sądu z dnia 11 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 724/08, gdyż w ocenie Sądu przedmiotowa nieruchomość nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, a jej zagospodarowanie przez urządzenie na jej terenie boiska sportowego nastąpiło z uchybieniem terminów określonych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. po złożeniu wniosku o zwrot przez spadkobierców poprzedniego właściciela.
W trakcie prowadzonego następnie postępowania administracyjnego ustalono, że aktem notarialnym z dnia 20 lutego 2006 r. Rep. A Nr [...] rozwiązana została umowa użytkowania wieczystego m.in. w stosunku do dziatek nr 2670/31 i 2670/32, a więc ustała przeszkoda prawna do zwrotu ich części jako zbędnych na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Koleją wydaną w sprawie decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] Starosta [...] orzekł o zwrocie na rzecz J. C., S. M., R. C. i U. G. - pod warunkiem zwrotu przez nich odszkodowania w łącznej kwocie 28 640,10 zł. - położonych w K. i stanowiących własność Gminy [...] nieruchomości oznaczonych jako działki:
- nr 2686/2 o pow. 0,1586 ha (powstałej z podziału działki nr 2686) - w trwałym zarządzie Szkoły Podstawowej Nr [...],
- nr 2670/64 o pow. 0,0182 ha (powstałej z podziału działki nr 2670/32),
- nr 2670/65 o pow. 0,0148 ha (powstałej z podziału działki nr 2670/31).
Jednocześnie w/w decyzją Starosta [...] orzekł o odmowie zwrotu położonej w K. obr. [...] nieruchomości oznaczonej jako część działki nr 2670/36 stanowiącej własność Gminy [...], we współużytkowaniu wieczystym [...] Spółdzielni Mieszkaniowej i osób fizycznych.
Odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. wnieśli J. C., S. M., R. C., L. C. i U. G. Po jego rozpatrzeniu Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia uznając, że Starosta [...] wbrew dyspozycji art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami stwierdził, iż uprawnienie do zwrotu nieruchomości może być przeniesione przez spadkobiercę osoby wywłaszczonej na inną osobę.
W dniu [...] listopada 2010 r. Starosta [...] wydał decyzję Nr [...], którą orzekł na rzecz L. C., J. C., S. M., R. C., U. G. i M. C. - pod warunkiem zwrotu odszkodowania w łącznej kwocie 28 901,05 zł. - zwrot położonych w K. i stanowiących własność Gminy [...] nieruchomości oznaczonych jako działki nr 2686/2 o pow. 0,1586 ha, nr 2670/64 o pow. 0,0182 ha i nr 2670/65 o pow. 0,0148 ha oraz o odmowie zwrotu położonej w K. obr. [...] nieruchomości oznaczonej jako część działki nr 2670/36 stanowiącej własność Gminy [...], w użytkowaniu wieczystym [...] Spółdzielni Mieszkaniowej.
Odwołanie od tej decyzji w imieniu własnym i pozostałych osób wniósł M. C. zarzucając jej znaczne i bezzasadne zawyżenie kwoty naliczonej za odzyskanie nieruchomości, jaką spadkobiercy byłego właściciela mieliby zapłacić na rzecz Gminy [...] tytułem zwrotu odszkodowania. Podniósł w nim m.in., że Starosta błędnie przyjął, że zwiększenie wartości zwracanej nieruchomości bierze się z działań wykonanych po wywłaszczeniu, polegających na urządzeniu asfaltowego boiska sportowego, przeprowadzeniu gazociągu oraz kanalizacji deszczowej łącznie z drenażem.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda [...] opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji stwierdzając, że nie narusza ona prawa. Starosta [...] zasadnie uznał zbędność działek nr 2686/2, 2670/64 i 2670/65 na cel w jakim zostały nabyte na rzecz Skarbu Państwa i prawidłowo orzekł o ich zwrocie na rzecz spadkobierców poprzedniego właściciela. Zasadnie odmówił również zwrotu części nieruchomości oznaczonej jako działka nr 2670/36, gdyż stanowi ona własność Gminy [...] w użytkowaniu wieczystym [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, a prawo to zostało ustanowione przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odnosząc się do kwestii zwrotu odszkodowania za zwracane nieruchomości Wojewoda wskazał na wynikający w tym zakresie dla osób na rzecz których następuje zwrot wynikający z art. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązek zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania oraz nieruchomości zamiennej jeżeli taka w ramach odszkodowania była przyznana, przy czym zgodnie z art. 217 ust. 2 tej ustawy osoby pozbawione własności nieruchomości w wyniku wywłaszczenia dokonanego przed 5 grudnia 1990 r. zwracają zwaloryzowane odszkodowanie w wysokości nie większej niż 50 % aktualnej wartości tych nieruchomości.
W przedmiotowej sprawie odszkodowanie zostało ustalone w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego z określenia wartości rynkowej zwracanej nieruchomości gruntowej oraz wartości uwzględniającej działania podjęte na nieruchomości po jej wywłaszczeniu oraz z określenia zwaloryzowanego odszkodowania należnego do zwrotu za zwracaną nieruchomość. Rzeczoznawca oszacował zwiększenie wartości zwracanych nieruchomości wynikające z urządzenia boiska sportowego oraz uzbrojenia w gazociąg i kanalizację deszczową na 18 300 zł. (wg jego opinii, przebiegający w narożniku działki nr 2686/2 i zarazem bezpośrednio przy jej granicy ciepłociąg nie ma wpływu na zwiększenie oraz zmniejszenie jej wartości); ustalenia te zostały podzielone przez Wojewodę [...].
Zwaloryzowana kwota wypłaconego odszkodowania na dzień wydania decyzji wynosi 10 601,05 zł., natomiast połowa wartości rynkowej nieruchomości to kwota 37 650 zł. Starosta ustalił, iż zwrotowi na rzecz Gminy [...] podlega kwota 28 901,05 zł. obejmująca zwaloryzowane na dzień wydania decyzji odszkodowanie w wysokości 10 601,05 zł. wraz oszacowanym zwiększeniem wartości nieruchomości na skutek działań podjętych po wywłaszczeniu, tj. kwotą 18 300 zł. Zdaniem organu II instancji niezasadny jest więc zarzut odwołania o zawyżeniu kwoty naliczonej za odzyskanie nieruchomości.
Wg Wojewody [...] dla ustalenia odszkodowania nie ma też znaczenia wykonanie asfaltowego boiska już po złożeniu wniosku o zwrot, gdyż przy określaniu wartości nieruchomości przyjmuje się jej stan z dnia wywłaszczenia oraz z dnia zwrotu. Ponieważ działania te zostały wykonane na nieruchomości po wywłaszczeniu, to ten fakt ma istotne znaczenie, a nie termin ich wykonania.
Uzasadnienia nie znajduje również podnoszony w odwołaniu wniosek o ponowne naliczenie i zmniejszenie kwoty waloryzowanej, gdyż stosownie do art. 140 ust. 2 i art. 227 ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowanie podlega waloryzacji przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa GUS w Monitorze Polskim.
Decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. w imieniu swoim i pozostałych wnioskodawców zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie M. C. zarzucając jej znaczne i bezzasadne zawyżenie kwoty waloryzacji odszkodowania za odzyskanie nieruchomości oraz kwoty zwiększenia wartości zwracanych nieruchomości, jakie spadkobiercy byłego właściciela mieliby zwrócić Gminie [...]. Na tej podstawie wniósł o uchylenie w całości zarówno decyzji Wojewody [...] jak i Starosty [...], nakazanie ponownego naliczenia wartości odszkodowania oraz kwot zmniejszenia wartości nieruchomości w wyniku działań Gminy po jej wywłaszczeniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] uznał zawarte w skardze zarzuty za nieuzasadnione. Powołując się na wyjaśnienia przedstawione w wydanej przez niego decyzji i zawartą w niej argumentację zawnioskował o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu w części dotyczącej obowiązku zwrotu odszkodowania. Sąd administracyjny uznał, że organy nie wyjaśniły dostatecznie rzeczywistego wzrostu wartości działek podlegających zwrotowi.
Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zakwestionowane rozstrzygnięcie w podstawie materialnej przytacza m.in. treść przepisu art. 140, art. 217 ust. 2 oraz art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 z późn. zm.; zwana u.g.n.). W niniejszej sprawie decydujące znaczenie ma art. 140 ust. 1, 2 i 4 u.g.n. Powołane przepisy określają reguły rozliczeń pomiędzy organem publicznym, który zwraca nieruchomość wywłaszczoną a byłym właścicielem lub jego prawnym poprzednikiem. Ze względu na orzeczony zwrot nieruchomości wywłaszczonej, organy zobowiązane były żądać od następców właściciela zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania. Ponieważ wywłaszczenie zostało dokonane przed 5 grudnia 1990 r., wysokość odszkodowania podlegającego zwrotowi, nie może być większa niż 50 % aktualnej wartości tych nieruchomości (art. 217 ust. 2 u.g.n.). Zdaniem organów, wartość zwracanej nieruchomości zwiększyła się po dokonaniu wywłaszczenia na skutek działań polegających na wybudowaniu boiska sportowego oraz uzbrojenia terenu. Z tej przyczyny, orzekając o zwrocie nieruchomości zobowiązano następców prawnych byłego właściciela do zwrotu odszkodowania o kwotę, o jaką wartość działki uległa zwiększeniu. Należy podzielić stanowisko organu, że rodzaj inwestycji w postaci boiska sportowego, a także uzbrojenie terenu w media, mieści się w obszarze celu jaki uzasadniał w 1975 r., wywłaszczenie nieruchomości. Niewątpliwie boisko jest urządzeniem sportowym związanym z realizacją osiedla mieszkaniowego. Ma bowiem służyć zaspokajaniu potrzeb powszechnych z zakresu sportu i rekreacji. Należy w tym miejscu przypomnieć, że wskazane w art. 140 ust. 4 u.g.n. zwiększenie wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości, powiększające wysokość odszkodowania określonego według zasad wskazanych w art. 140 ust. 2 tej ustawy, zwracanego Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego przez byłego właściciela lub jego spadkobierców, może obejmować tylko te nakłady, które zostały podjęte dla realizacji celu, na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie. Zatem zwiększenie wartości odszkodowania nie obejmuje wszystkich nakładów dokonanych na nieruchomości, ale tylko te, które mogą być poniesione na rachunek i ryzyko podmiotu wywłaszczonego, a tymi są nakłady związane z realizacją celu publicznego (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11 marca 2010 r. II SA/Rz 904/09, LexPolonica nr 2249301). Według Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala jednak w sposób jednoznaczny ustalić, o jaką dokładnie kwotę podniosła się wartość zwracanych nieruchomości.
Skarżący podnoszą, że przeprowadzenie przez działkę gazociągu nie może zostać zaliczone do atrybutów podnoszących wartość nieruchomości zwracanych. Ich zdaniem przed wywłaszczeniem wszystkie okoliczne budynki posiadały instalacje gazowe. Treść operatu szacunkowego zaakceptowanego przez organy nie pozwala na zweryfikowanie tego zarzutu. Rzeczoznawca majątkowy stwierdza na stronie 8 operatu, że : W aktach sprawy nie ma operatów szacunkowych nieruchomości oraz ich opisów. Jedynie pośrednio z akt sprawy wynika, że działki nie posiadały żadnego uzbrojenia oraz budynków i budowli. Zdaniem sądu, podniesione przez skarżącego argumenty mogą okazać się zgodne z prawdą, skoro w otoczeniu działek wywłaszczanych, zlokalizowanych w centrum Miasta [...], znajdowało się ok. 150 budynków mieszkalnych. Jeżeli na działkach sąsiednich istniała w dniu wywłaszczenia instalacja pozwalająca dostarczać gaz, to nie może pozostać to bez wpływu na wysokość różnicy pomiędzy poprzednią a aktualną wartością. Koniecznym jest także uwzględnienie aktualnego położenia gazociągu przebiegającego przez działkę nr 2686/2 dla ewentualnych działań inwestycyjnych. Treść podlegających kontroli decyzji nie rozwiewa związanych z tym wątpliwości. To samo należy powiedzieć o treści operatu szacunkowego.
Nie sposób także w oparciu o zgromadzoną w sprawie dokumentację ustalić, jaki wpływ na wartość działek miało wykonanie kanalizacji deszczowej skoro jak podnoszą skarżący w terenie istniał rów melioracyjny stanowiący obecnie działkę o nr 2670/9. Nie można mieć pewności czy lokalizacja rur kanalizacyjnych uniemożliwia zabudowę zwracanych działek. Wypada także podzielić ten zarzut skargi, który podnosi, że operat szacunkowy nie uwzględnia istnienia działki przecinającej działkę nr 2670/65 oraz 2670/64. Z uwagi na rów melioracyjny na działce nr 2670/9 nie można zwracanych działek traktować jak jedną nieruchomość. Także ta okoliczność musi rzutować na wartość działek zwracanych a niestety nie została rozważona i uzasadniona.
Wypada także ustosunkować się do kwestii boiska sportowego wykonanego po złożeniu wniosku o zwrot działek. Po pierwsze, Sąd odnosząc się do zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie zwrotu nie może go uwzględnić albowiem obowiązujące przepisy nie wiążą takich okoliczności z wysokością odszkodowania podlegającego zwrotowi. Sąd w ramach sprawowanej kontroli może stosować wyłącznie kryterium legalności, co oznacza że opisana w skardze działalność Gminy [...] skutkująca wzrostem wartości nieruchomości zwracanych przy posiadaniu wiedzy o wszczęciu postępowania zwrotowego, nie poddaje się instrumentom kontroli jakimi dysponuje WSA. Po drugie, fakt wykonania boiska nie jest tylko i wyłącznie konsekwencją zmiany wynikającej z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wspomniano wyżej, że fakt ten został uwzględniony prawidłowo przez organy, jako motyw mogący podwyższać wartość działek. W art. 140 ust. 4 u.g.n. zawarto wyłącznie zakaz uwzględnienia zmiany stanu prawnego MPZP a nie zmian faktycznych, jakie nastąpiły w zagospodarowaniu przestrzennym dzięki dokonanej po wywłaszczeniu nowelizacji Planu. Dlatego organy nie naruszyły rażąco art. 140 ust. 4 u.g.n., jak twierdzi strona skarżąca. Po trzecie, nie można podzielić wniosku, iż przedmiotowe boisko podwyższa wartość nieruchomości w takiej kwocie, jaką określić rzeczoznawca. Sporządzający operat pominął bowiem konieczność przeprowadzenia prac pozwalających wykorzystać obiekt dla celów indywidualnych w postaci usunięcia urządzeń sportowych oraz wykonania robót remontowych zniszczonej nawierzchni. Jak wynika z przedłożonych przez skarżącego zdjęć, w asfalcie boiska powstały pęknięcia i wybrzuszenia, które rzutują na ewentualne komercyjne wykorzystanie tego obiektu budowlanego.
Reasumując, wydana przez organy decyzja narusza prawo w sposób zobowiązujący do jej uchylenia w części dotyczącej wysokości odszkodowania podlegającemu zwrotowi. Rozstrzygnięcie organu nie może opierać się na przypuszczeniach, co do stanu nieruchomości z dnia wywłaszczenia. Wysuwane twierdzenia muszą znajdować odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym. Nie można także, jak uczyniono w niniejsze sprawie, pomijać rzeczywistego stanu wykonanych po wywłaszczeniu urządzeń i obiektów oraz możliwości ich aktualnego wykorzystania dla celów niezwiązanych z realizacją interesu publicznego. O konieczności dokładnego ustalenia stanu nieruchomości w dniu wywłaszczenia i w dniu zwrotu przesądza treść art. 140 ust. 2 zdanie trzecie u.g.n. Powyższy przepis wymaga dokładnego określenia, jaki stan panował na nieruchomości w dniu wywłaszczenia oraz dokonywania zwrotu. Naruszenie zasady prawdy obiektywnej, poprzez ograniczenie postępowania dowodowego do niedokładnych ustaleń rzeczoznawcy majątkowego, spowodowało naruszenie normy prawa materialnego. To uchybienie, nie pozostaje obojętne dla oceny prawidłowości wyliczonej do zwrotu kwoty odszkodowania.
Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością skasowania rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu wywłaszczonych działek. Organy ponownie prowadząc postępowanie zobowiązane są do wyjaśnienia następujących kwestii: 1) istnienia instalacji gazowej na działkach sąsiadujących z wywłaszczonymi w dniu dokonania wywłaszczenia, 2) znaczenia rowu melioracyjnego dla wartości wywłaszczonych działek, 3) wpływu istniejącej lokalizacji linii kanalizacyjnej dla możliwości wykonania zabudowy, 4) rzeczywistej wartości boiska sportowego, uwzględniającej konieczność dostosowania jego stanu do potrzeb podnoszących wartość zwracanych działek (tj. remont nawierzchni, usunięcie urządzeń sportowych). Prowadząc postępowanie organy nie mogą pomijać istnienia działki nr 2670/9, albowiem uniemożliwia ona traktowanie działek zwracanych, jako jednej nieruchomości.
Z wyżej wyłożonych powodów Sąd orzekł o częściowym uchyleniu decyzji Wojewody [...] oraz decyzji Starosty [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 140 ust. 4 u.g.n. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło