II SA/Rz 290/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. M. i Z. M. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia 9 stycznia 2024 r. nr GK-II. 7213.43.2023 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania – skargę oddala – Postanowieniem z 9 stycznia 2024 r. nr GK-II.7213.43.2023 Wojewoda Podkarpacki, działając na podstawie art. 59§2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.- dalej K.p.a. ), po rozpoznaniu wniosku M.M i Z.M. (dalej : Skarżący) o przywrócenie terminu - odmówił Skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty (...) (dalej: organ I instancji) z dnia 10 lipca 2023 r. znak: GN.661.22.2020 zatwierdzającej projekt scalenia gruntów, położonych na obszarze wsi (...), gmina (...). Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że organ I instancji opisaną wyżej decyzją z dnia 10 lipca 2023 r. orzekł o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów położonych na obszarze wsi (...) gmina (...). Przedmiotowa decyzja została podana do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń siedzibie Urzędu Miejskiego w (...) w dniach od 11 lipca 2023 r. do 14 sierpnia 2023 r., wywieszenie na tablicy ogłoszeń we wsi (...) w dniach od 11 lipca 2023 r. do 25 lipca 2023 r. oraz zamieszczenie w Biuletynach Informacji Publicznej: Starostwa Powiatowego w (...) w dniach od 10 lipca 2023 r. do dnia 25 lipca 2023 r. oraz Starostwa Powiatowego w (...) w dniach od 13 lipca 2023 r. do 31 lipca 2023 r. Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. oraz pouczeniem zawartym w uzasadnieniu ww. decyzji z upływem 14 dni od wywieszenia w ww. miejscach, decyzję o zatwierdzeniu projektu scalenia wsi (...) uważa się za doręczoną wszystkim uczestnikom scalenia. Stronom postępowania służyło prawo do wniesienia odwołania, do organu odwoławczego, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia tj. do dnia 10 sierpnia 2023r. Skarżący wnieśli pismo noszące znamiona odwołania od decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi (...) dopiero 25 października 2023 r., a po wezwaniu o doprecyzowanie treści pisma, wnieśli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wymienionej decyzji. Wskazali, że ze względu na podeszły wiek oraz zły stan zdrowia nie byli świadomi, że ww. decyzja scaleniowa zostanie ogłoszona w formie ogłoszenia publicznego i z tego powodu nie złożyli odwołania w ustawowym terminie. Jako dowód przedłożyli kopie licznych zaświadczeń lekarskich oraz kart informacyjnych z pobytów szpitalnych. Wojewoda Podkarpacki, rozpoznając przedmiotowy wniosek na podstawie art. 58 K.p.a. podkreślił, że okoliczności wskazane przez Skarżących oraz przedłożone przez nich dokumenty, nie wskazują na występowanie przeszkód, które uniemożliwiałyby Skarżącym dokonanie czynności procesowej w terminie lub wykluczały możliwość zwrócenia się o pomoc, w tym zakresie, do innych osób. Wskazywane przez Skarżących, jako przyczyny uchybienia terminu: podeszły wiek oraz przewlekle zły stan zdrowia, nie są przyczynami, które pojawiły się nagle i nie powinny negatywnie wpłynąć na terminowe wniesienie odwołania, co nie jest czynnością skomplikowaną i nie wymaga osobistego stawienia się w siedzibie organu. W ocenie organu choroba, jako przyczyna uchybienia terminu może być okolicznością, która pozwala na uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu tylko w sytuacji, gdy ma charakter nagły, bądź gdy dana osoba przez bieg całego okresu do dokonania czynności procesowej nie mogła opuszczać domu i nie miała możliwości posłużenia się innymi osobami. W ocenie Wojewody Podkarpackiego wskazywany przez Skarżących brak wiedzy o sposobie ogłoszenia decyzji scaleniowej "w formie ogłoszenia publicznego", zgodnie z wyżej wymienionymi przesłankami, nie może być uznany za okoliczność prowadzącą do uznania braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Uznając, że Skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, Wojewoda Podkarpacki, opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 9 stycznia 2024r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze na to postanowienie, wnosząc o jego uchylenie, Skarżący podnieśli szereg zarzutów dotyczących istniejących, ich zdaniem nieprawidłowości, do których doszło przy wydawaniu decyzji organu I instancji w przedmiocie scalenia. W kwestii uchybienia terminu do wniesienia odwołania, wskazali jedynie na fakt, że Skarżących nie było w kościele w dniu, w którym w ramach ogłoszeń parafialnych ogłaszano o dokonanym w wsi (...) scaleniu i dowiedzieli się o wydaniu decyzji z opóźnieniem nie pozwalającym na złożenie odwołania w terminie. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Podkarpacki, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, zwanej dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy podkreślić, że mimo licznych błędów i omyłek zawartych w treści skargi - Skarżący kwestionują postanowienie Wojewody Podkarpackiego z 9 stycznia 2024r. nazywając to rozstrzygniecie decyzją i podnosząc jednocześnie zarzuty przeciwko decyzji organu I instancji, w przedmiocie scalenia oraz domagając się usunięcia tej decyzji z obrotu prawnego - Sąd uznał, że intencją Skarżących było wniesienie skargi na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z 9 stycznia 2024r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdyż na obecnym etapie postępowania, tylko taką skargę Skarżący mogą wnieść skutecznie. Należy zatem podkreślić, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest jedynie opisane na wstępie postanowienie Wojewody Podkarpackiego z 9 stycznia 2024r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie zaś sama decyzja organu I instancji w przedmiocie scalenia. Zgodnie z obowiązującymi przepisami postępowania administracyjnego, odwołanie od decyzji organu I instancji - aby mogło być skutecznie rozpoznane przez organ odwoławczy - musi zostać wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. W razie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, z przyczyn za które strona odpowiedzialności nie ponosi, na wniosek strony, termin ten może zostać przywrócony na warunkach określonych w art. 58 K.p.a. Skutkiem przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołania jest możliwość wniesienia tego środka zaskarżenia tj. możliwość przedstawienia merytorycznych zarzutów przeciwko orzeczeniu organu I instancji. Skutkiem odmowy przywrócenia terminu jest brak możliwości wniesienia odwołania. Przedmiotowe podstępowanie dotyczy wyłącznie kwestii przywrócenia Skarżącym terminu do wniesienia odwołania, a wszelkie zarzuty przeciwko decyzji scaleniowej, na tym etapie postępowania, pozostają poza zakresem kontroli Sądu. Przechodząc do analizy prawidłowości procedowania organu tj. zastosowania art. 58 - 59 K.p.a. należy zauważyć, że w myśl dyspozycji art. 58 § 1 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przy ocenie, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swej winy, co do zasady, należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy i ocenić winę strony według obiektywnych mierników jej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Stąd o braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy przeszkoda w dokonaniu czynności, skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Tym samym, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o zawinionym uchybieniu terminu. Dopuszczalne jest przywrócenie terminu, którego uchybienie nastąpiło z powodu choroby, jednakże strona musi wykazać, iż w związku z chorobą zaistniały przeszkody, których nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Rozważając zatem samą przesłankę choroby, jako okoliczności wyłączającej winę w niedochowaniu terminu w pierwszej kolejności należy wskazać, że tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, z zastrzeżeniem spełnienia się określonych warunków. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany lub wystąpić musi nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Sam fakt występowania schorzeń, nawet ciężkich, u zainteresowanego przywróceniem terminu, nie przemawia, przy zastosowaniu obiektywnego miernika wymaganej staranności, za stwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Fakt choroby, czy podeszły wiek, nie są równoznaczne z niemożnością dokonania czynności procesowej przez zainteresowanego. Tylko choroba, która uniemożliwia osobiste dokonanie czynności procesowej, przy braku możliwości skorzystania z pomocy lub zastępstwa innych osób, usprawiedliwia niedochowanie terminu do dokonania tej czynności. Zatem choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (zob. wyroki NSA: z dnia 19 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 628/21; z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1677/15; z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2374/13; z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1822/15). Tym samym należy uznać że, postanowienie Wojewody Podkarpackiego wydane zostało prawidłowo. W sprawie nie istnieją bowiem przesłanki do przywrócenia Skarżącym terminu do wniesienia odwołania, gdyż zarówno wykazane choroby jak i podeszły wiek Skarżących nie są okolicznościami, które w realiach przedmiotowej sprawy, mogłyby uzasadniać przywrócenie terminu. Schorzenia Skarżących są niewątpliwie poważne, mają charakter przewlekły i długotrwały. Z okoliczności sprawy nie wynika natomiast, aby schorzenia ta uniemożliwiały Skarżącym aktywne uczestnictwo w postępowaniu. Z dat przedłożonych dokumentów nie wynika również aby schorzenia Skarżących pozostawały w jakimkolwiek związku czasowym z uchybieniem terminu do dokonania czynności w niniejszym postępowaniu. Z akt sprawy wynika ponadto, że Skarżący Z.M. w postępowaniu scaleniowym upoważnił do działania w swoim imieniu syna – M.M., co do którego zarówno wymienione wyżej przesłanki, jak i jakiekolwiek inne znane organowi okoliczności uniemożliwiające działanie w sprawie - nie zachodzą. Wobec tego należy uznać, że Skarżący Z.M., mimo podeszłego wieku i licznych chorób przewlekłych – mógł działać w postępowaniu przez pełnomocnika w sposób nieograniczony. Dodatkowo, zauważyć należy, że wiadomość o zakończeniu postępowania scaleniowego, dotyczyła wielu mieszkańców okolicznych wsi i była szeroko upubliczniana na wszelkie dostępne sposoby. Nie tylko w sposób wymagany prawem tj. poprzez wywieszenie na tablicach ogłoszeń w siedzibie Urzędu Miejskiego w (...) oraz na tablicy ogłoszeń we wsi (...), a także zamieszczenie w Biuletynach Informacji Publicznej, ale również – jak przyznają sami Skarżący - wiadomość o dokonanym scaleniu była podawana w ramach ogłoszeń parafialnych w kościele. Dowodzi to, że wiadomość o zakończeniu postępowania scaleniowego, stanowiła przedmiot powszechnego zainteresowania mieszkańców wsi i została szeroko rozpowszechniona wśród okolicznych mieszkańców. Nie sposób, wobec tego, dać wiarę twierdzeniu Skarżących, że w okresie kilku miesięcy od licznych ogłoszeń nie mieli oni wiedzy o dokonanym obwieszczeniu i że stanowiło to przyczynę uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze uznać należało, iż Skarżący nie uprawdopodobnili, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez ich winy, a podane okoliczności uzasadniały uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Zauważyć należy, iż to we wniosku o przywrócenie terminu strona powinna wykazać (uprawdopodobnić), że faktycznie zaistniały okoliczności wyłączające jej winę w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Analiza wniosku Skarżących nie potwierdza jednak ich wystąpienia. Z powyższych względów skarga, jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a.