II SA/Rz 293/10
WyrokWSA w Rzeszowie2010-09-21
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Joanna Zdrzałka, Ewa Partyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odrzucił zarzuty dotyczące danych ewidencyjnych działki, w tym jej powierzchni i przebiegu granic, w sytuacji, gdy spór graniczny jest przedmiotem postępowania sądowego?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej prawidłowo odrzuciły zarzuty dotyczące danych ewidencyjnych działki, w tym jej powierzchni i przebiegu granic, ponieważ postępowanie w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie jest właściwe do rozstrzygania sporów o prawa rzeczowe, takich jak spory graniczne. Rozstrzygnięcie sporu granicznego przez sąd powszechny może stanowić podstawę do ewentualnych zmian w operacie ewidencyjnym, a powierzchnia działki jest pochodną jej granic. Ponadto, podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów, a nie odwrotnie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła modernizacji ewidencji gruntów i budynków, w ramach której ustalono nową powierzchnię działki nr 1611 z 0,1766 ha na 0,1635 ha. Właściciel działki, W. K., zgłosił zarzuty dotyczące zmniejszenia powierzchni i przebiegu granic, wskazując na dokumenty nabycia własności i wcześniejsze postanowienie sądu o zniesieniu współwłasności. Organ I instancji odrzucił zarzuty, wskazując na brak możliwości rozstrzygania sporów granicznych w tym trybie i prawidłowe ustalenie granic na podstawie dostępnej dokumentacji geodezyjnej. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. W. K. zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie prawa własności i brak udziału w niektórych postępowaniach.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ SO (del.) Ewa Partyka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 21 września 2010 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie modernizacji ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala-
Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r., nr [...] Prezydent Miasta orzekł o zatwierdzeniu operatu opisowo – kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków miasta R. obręb 210 – B.
Na skutek odwołań złożonych przez M. P., I. P., K. W., W. K. i Z. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej działek M. P., W. K., K. W. i I. P. oraz uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej Z. P. odnośnie działki nr 1023 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Powyższa decyzja była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 17 listopada 2004 r., sygn. akt SA/Rz 1024/02 uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrok ten uprawomocnił się po oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie skargi kasacyjnej K. W. (wyrok NSA z dnia 24 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 161/06).
Sąd I instancji wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania odwoławczego z udziałem wszystkich stron, w tym także osób posiadających tytuł prawny do nieruchomości graniczących z działkami, których dotyczyła zaskarżona decyzja.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2002 r. w części dotyczącej działek W. K., K. W. i I. P. i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W dalszej kolejności Prezydent Miasta dwukrotnie decyzjami odpowiednio z dnia [...] października 2007 r. nr [...] i [...] września 2009 r. nr [...] orzekł o odrzuceniu zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, ujawnionych w operacie opisowo – kartograficznym ewidencji gruntów i budynków obr. 210 R. – B., dotyczących działki nr 1611, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzjami odpowiednio z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] i z dnia [...] października 2009 r., nr [...] uchylił zaskarżone decyzje a sprawę przekazał organowi i instancji do ponownego rozpoznania.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] orzekł o odrzuceniu zarzutów do danych ewidencyjnych ujawnionych w operacie opisowo – kartograficznym modernizacji ewidencji gruntów i budynków obr. 210 R. – B., dotyczących działki nr 1611.
W obszernym uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i przeprowadzone w sprawie czynności. Podniósł, iż w dniu [...] kwietnia 1998 r., podczas czynności związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków obrębu 210 R. – B. ustalone zostały granice działki nr 274/2 obr. 206 (obecnie nr 1611) własności W. K. z działkami sąsiednimi tj. z działką nr 273/4 (obecnie 1612), nr 274/1 (obecnie 1610/1 i 1610/2) i nr 494 obr. 206 (obecnie 1626). Powierzchnię działki nr 1611, własności W. K., ustalono na 0,1635 ha. Z powyższym nie zgodził się W. K. i wskazał, że powierzchnia jego działki, zgodnie z posiadanymi dokumentami, winna wynosić 0,1766 ha. Zgłosił również uwagi odnośnie przebiegu granicy z działką nr 1626 (ul. [...]). W dalszej kolejności, na zlecenie organu wykonany został pomiar granic działki nr 1611. Jednakże strony zainteresowane podczas przeprowadzonych na gruncie czynności nie porozumiały się co do przebiegu granic tej działki. Na wniosek W. K. wszczęte zostało postępowanie rozgraniczeniowe. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Prezydent Miasta orzekł o rozgraniczeniu działki nr 1611 obr. 210 z działkami nr 1610/1, 1610/2, 1626 obr. 210 m. R. Na żądanie W. K. sprawa ta została przekazana do Sądu Rejonowego w R.
Prezydent Miasta wskazał ponadto, iż realizując zalecenia zawarte w decyzji Wojewódzki Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2007r., wszczął procedurę modernizacji ewidencji gruntów, określoną w art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Uwagi do projektu operatu opisowo – kartograficznego ewidencji gruntów i budynków obrębu 210 R. – B. pismem z dnia [...].03.2008 r. zgłosił W. K. Uwagi te zostały odrzucone, a w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...] poz. [...] z dnia [...] lipca 2008 r. ukazała się informacja Prezydenta Miasta, iż projekt operatu opisowo – kartograficznego stal się operatem ewidencji gruntów i budynków. Następnie pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. zarzuty do danych ewidencyjnych zgłosił W. K., a pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. B. i J. W. (właściciele działki nr 1612). Organ wskazał, iż w dniu [...] listopada 2008 r. ponownie zlecono dokonanie pomiaru granic działki nr 1611 z działkami sąsiednimi, jednakże w toku tych czynności nie ustalono przebiegu granic ww. działki (strony wskazywały odmienny przebieg granic).
Z uwagi na nieudokumentowanie czynności wyłożenia projektu operatu opisowo – kartograficznego, poprzez sporządzenie protokołu, ponownie wyłożono do wglądu projekt operatu opisowo – kartograficznego ewidencji gruntów i budynków obrębu R. – B. Ponownie w dniu [...] maja 2009 r. W. K. oraz w dniu [...] maja 2009 r. B. i J. W. zgłosili uwagi do danych ewidencyjnych. Powyższe uwagi zostały odrzucone.
W Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...] poz. [...] z dnia [...] lipca 2009 r. ukazała się informacja Prezydenta Miasta, iż ww. projekt operatu opisowo – kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków.
Korzystając z uprawnień przysługujących na podstawie art. 24a pkt 9 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne W. K. pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. zgłosił zarzuty do danych ewidencyjnych działki nr 1611 obr. 210 odnośnie przebiegu jej granic oraz zmniejszenia powierzchni ww. działki z 0,1766 ha (wynikającej z dokumentów nabycia własności prawa własności tej nieruchomości) na 0,1635 ha po modernizacji.
Odnosząc się do ww. zarzutów, organ I instancji wskazał, iż działka 274 obr. 206 o pow. 3533m² została podzielona na działki 274/1 o pow. 0,1767 ha i 274/2 o pow. 0,1766 ha na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...].12.1987 r., sygn. [...] w celu zniesienia współwłasności nieruchomości. Podziału dokonano na podstawie wyrysu z ewidencji gruntów wydanego przez Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] czerwca 1991 r. l.ks. zam. [...]. Powyższa dokumentacja nie spełniała obowiązujących standardów technicznych oraz nie została włączona do zasobu Grodzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w R., a zatem nie mogła być wykorzystana w procesie modernizacji ewidencji gruntów obr. 210 w zakresie ustalenia granic pomiędzy działkami 274/1 i 274/2 obr. 206 (obecnie 1610/1, 1610/2 i 1611 obr. 210). Przebieg granic ustalono zatem w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych, poprzedzonych protokolarnym ustaleniem przebiegu granic na gruncie, w obecności zainteresowanych stron. Granica pomiędzy działkami 274/2 i 273/4 obr. 206 (obecnie 1611 i 1612 obr. 210) została ustalona w wyniku wykorzystania dokumentacji sporządzonej w trybie podziałowym – operatu pomiarowego wykonanego w celu podziału działki nr 273 obr. 206, włączonego do zasobu ewidencji gruntów w dniu [...] grudnia 1991 r. pod nr 1138/91. Także zarzut przejęcia części działki nr 1611, własności W. K., na rzecz działki 1626 obr. 210, własności Skarbu Państwa, nie ma uzasadnienia, bowiem granica została ustalona w dniu [...] kwietnia 1998 r. na podstawie wyników wznowienia granic w oparciu o dotychczasową ewidencję gruntów. Granica ta jest zgodna z ostatnim spokojnym stanem posiadania tj. przebiega wzdłuż ogrodzenia trwałego.
Organ podkreślił również, iż rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w R. w sprawie rozgraniczenia ww. nieruchomości nie ma wpływu na sposób rozpatrzenia sprawy odnośnie zarzutów do danych zawartych w ewidencji, lecz będzie stanowić podstawę do dokonania ewentualnych zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Odnośnie zaś zarzutów B. i J. W. dotyczących przebiegu granicy pomiędzy działką nr 1612 a działką nr 1611 Prezydent Miasta wskazał, iż granica ta została wykazana na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] maja 1991r. pod nr 1138/91, sporządzonej w celu podziału działki nr 273 obr. 206.
Reasumując organ podniósł, iż sposób wykazania przebiegu granic działek ewidencyjnych jest zgodny z § 36 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Podkreślił, iż powierzchnia działki jest funkcją granic, obliczenie powierzchni jest możliwe po uprzednim ustaleniu w sposób jednoznaczny przebiegu granic działki. Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 6.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147) oraz art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej (również powierzchni działki) są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, a nie odwrotnie. W niniejszej sprawie w toku dwukrotnie przeprowadzanych czynności ustalenia granic na gruncie (w dniu 23.08.2007 r. i 27.11.2008 r.), strony postępowania wskazały odmienny przebieg granic działki 1611 z działkami sąsiednimi. Powyższe wskazuje na istnienie sporów granicznych, które rozstrzygane są w postępowaniu rozgraniczeniowym. Jednakże zgodnie z § 39 ww. rozporządzenia z dnia 29.03.2001 r. spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z założeniem ewidencji. W razie wystąpienia sporów, przebieg spornych granic działek wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub w wyniku pomiarów stanu posiadania na gruncie.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli zarówno W. K. jak i B. i J. W.
W. K. zakwestionował słuszność decyzji jako niezgodnej z prawem. Wskazał, iż jest ona krzywdząca i pozbawiająca go części jego własności. Zaskarżona decyzja zawiera pomyłki w zakresie numerów działek i składanych oświadczeń. Zarzucił, iż podczas przeprowadzania modernizacji ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr 1611 bez jego udziału i wiedzy ustalono przebieg jej granicy. Wskazał na przewlekłe załatwienie sprawy i zlecanie dodatkowych pomiarów, które mają służyć potwierdzeniu słuszności wydawanych decyzji. Powołując się na dokumenty nabycia własności działki nr 274/2 obr. 206 raz jeszcze zarzucił naruszenie prawa własności.
B. i J. W. podnieśli, iż nie zgadzają się z przebiegiem granic własnej działki nr 1612 z działką nr 1611 własności W. K. oraz z działką nr 1610/2 własności Państwa H. Zarzucili, iż organ nie wyjaśnił kwestii dotyczącej przesunięcia granic działki nr 1611 i działki nr 1610 w głąb działki nr 1612. Podnieśli, iż na aktualnych mapach przebieg granicy ich działki z działkami sąsiednimi jest błędny. Zawnioskowali o dokładne zbadanie sprawy z uwzględnieniem wcześniejszych map i sprawdzenie przebiegu spornych granic oraz granic innych działek sąsiednich, co przyczyni się do wyjaśnienia problemu.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2009 r.
W jej uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, iż w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków obr. 210 R. – B., dotychczasowa powierzchnia działki nr 1611 wynosząca 0,1766 ha uległa zmianie na 0,1635. Zgodnie z księgą wieczystą nr 30344 stanowi ona własność W. K.
Odpowiadając na zarzuty odwołujących się, organ II instancji podkreślił, iż unormowania prawne dotyczące weryfikacji danych ewidencyjnych i zastąpienia dotychczasowego operatu ewidencyjnego nowym zmodernizowanym operatem ewidencji gruntów i budynków, zawarte są w ustawie z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027/ oraz w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz.U. Nr 38, poz. 454/. Stosownie do art. 24 a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne organ I instancji przeprowadził postępowanie administracyjne, w którym rozpatrzył uwagi do projektu opisowo – kartograficznego, a następnie zarzuty do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków zgłoszone przez W. K. oraz B. i J. W. Postępowanie to, po wcześniejszych korektach organu odwoławczego wynikających z jego decyzji kasacyjnych, zostało przeprowadzone prawidłowo.
Organ II instancji wskazał również, iż zgodnie z § 36 pkt 2, § 37 i § 39 rozporządzenia z dnia 29.03.2001 r., przebieg granic działek ewidencyjnych podczas modernizacji wykazuje się na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w celu podziału nieruchomości. W razie braku tej dokumentacji, dane dotyczące przebiegu granic działek, pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych. Spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z modernizacją ewidencji gruntów, a w razie ich wystąpienia granice działek wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników stanu posiadania na gruncie. Powierzchnia działki jest funkcją jej granic i jako jedna z cech fizycznych wykazanych w operacie ewidencji gruntów i budynków, może ulegać zmianie (§ 9 ust. 1, § 31, § 32 rozporządzenia).
Ewidencja gruntów i budynków stanowi odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości i zawiera dane wynikające z określonego tytułu własności, a jako rejestr danych o nieruchomości nie stanowi podstawy do rozstrzygania sporów o prawo do gruntu. Prowadzenie ewidencji polega na utrzymaniu operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, a w ramach postępowania aktualizacyjnego rejestruje się stany prawne będące wynikiem postępowań prowadzonych w innym trybie lub przez inne organy, bądź wynikające z formalnie dokonanych czynności prawnych.
Nadto podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów i budynków, a nie odwrotnie, stąd żądanie wykazania w operacie ewidencyjnym po modernizacji dla działki nr 1611 powierzchni wynikającej z Kw [...] jest nieuzasadnione.
Organ stwierdził, iż powierzchnia działki nr 1611 wynosząca 0,1635 ha została obliczona analitycznie ze współrzędnych punktów granicznych tej działki określających przebieg linii granicznych, ustalonych w sposób podany w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z obowiązującymi przepisami, zatem zarzuty dotyczące powierzchni działki nr 1611 są nieuzasadnione.
Aktualnie sprawa przebiegu granic działki nr 1611 z działkami nr 1610/1, 1610/2, 1626 ob. 210, a więc i powierzchni tej działki stanowi przedmiot postępowania rozgraniczeniowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w R. Rozstrzygnięcie w tym zakresie stanowić będzie podstawę do ewentualnego wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym Miasta [...].
Na występowanie sporów o zasięg własności wskazują także zarzuty podnoszone przez B. i J. W. dotyczące granic i powierzchni działki nr 1612, stąd brak podstaw do uwzględnienia i tych zarzutów.
Decyzję tę zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie W. K., nie wskazując dalszego sposobu jej weryfikacji.
Zarzucił, iż decyzja sankcjonuje pozbawienie go części działki poprzez zmniejszenie jej powierzchni z 1766 m² na 1635 m². Wbrew treści wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 17.11.2004 r., sygn. SA/Rz 1024/02 wykonano pomiar granic tylko jego działki nr 1611, nie uwzględniono natomiast iż powierzchnia sąsiedniej działki nr 1610 (obecnie 1610/1 i 1610/2) uległa zwiększeniu z 1767 m² na 1885 m². Natomiast powierzchnia działki nr 1612 nie uległa zmianie. Pomiar tylko i wyłącznie działki nr 1611 był błędem. Skarżący podkreślił, iż organ pominął dokumenty, które jego zdaniem potwierdzają słuszność jego starań o zwrot własności. Działania Prezydenta Miasta nie służą załatwieniu sprawy lecz "stworzeniu wygodnej dla Urzędu i sąsiada dokumentacji geodezyjnej". Zaskarżona decyzja narusza "art. 28 k.p.a., art. 73 § 1 i 2 oraz art. 24 a pkt 11 Prawo geodezyjne i kartograficzne" i nie powinna być wydana do czasu załatwienia sprawy o rozgraniczenie. Wskazał, iż nie poinformowano go o wydaniu decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].10.2006r. o podziale działki nr 1610 na działki nr 1610/1 i 1610/2 obr. 210, czym pozbawiono go prawa do obrony. Zaskarżonej decyzji zarzucił również naruszenia art. 7, art. 10 i art. 77 k.p.a. Podał, iż od 1987 r. jest właścicielem działki na 1611, nie był przy ustalaniu granic, a zaskarżona decyzja nie wyjaśnia rozbieżności dotyczących dat ustalenia granic tej działki oraz nie odnosi się do pytań przez niego stawianych (dotyczących przebiegu granic, złożonych oświadczeń i sporządzonej dokumentacji geodezyjnej).
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto wskazał, iż z treści protokołów sporządzonych w dniu [...].04.1998 r. i [...].08.2007 r. wynika, iż W. K. uczestniczył w czynnościach ustalenia granic na gruncie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.).
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. do jej uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W rozpatrywanej sprawie znajduje ponadto zastosowanie art. 153 P.p.s.a., stanowiący, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Jak już bowiem wcześniej wskazano, w sprawie niniejszej orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 17 listopada 2004 r., sygn. akt SA/Rz 1024/02 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia operatu opisowo – kartograficznego ewidencji gruntów i budynków miasta R. obręb 210 – B., a skarga kasacyjna od tego wyroku została przez NSA oddalona.
Sąd zarzucił wówczas naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w prowadzonym postępowaniu odwoławczym, polegające na niedopuszczeniu do udziału w nim właścicieli bądź użytkowników wieczystych nieruchomości graniczących z nieruchomościami wnoszących odwołanie. Osoby te mają przymiot strony w toczącym się postępowaniu, bowiem przedmiotem skarg jest zmniejszenie powierzchni nieruchomości, bądź spór co do przebiegu jej granic, a każde zmniejszenie czy zwiększenie powierzchni nieruchomości może nastąpić tylko względem nieruchomości graniczących.
Kontrolując zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją postępowanie w kontekście art. 153 P.p.s.a. stwierdzić wypadnie, że wytyczne zawarte w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 17 listopada 2004 r. zostały przez organy w ponownym postępowaniu wykonane, a ostatecznie decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2009 r. o odrzuceniu zarzutów do danych ewidencyjnych ujawnionych w operacie opisowo – kartograficznym modernizacji ewidencji gruntów i budynków obr. 210 R. – B., dotyczących działki nr 1611.
Modernizacja ewidencji gruntów, której dotyczy ta decyzja to zgodnie z § 55 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu:
1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia,
2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu,
3) poprawy funkcjonowania informatycznego systemu obsługującego bazę danych ewidencyjnych.
Tryb przeprowadzenia postępowania modernizacyjnego uregulowany został w art. 24 a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027, ze zm.). Tryb ten obejmuje m. in. wyłożenie do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, na okres 15 dni roboczych, w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 4), ze stosowną informacją o terminie i miejscu wyłożenia oraz prawo zgłaszania uwag do danych ujawnionych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego przez każdego czyjego interesu prawnego one dotyczą, w okresie wyłożenia projektu do wglądu (ust. 6). Uwagi te rozpatruje upoważniony pracownik organu, rozstrzyga o ich przyjęciu lub odrzuceniu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (ust. 7). Zgodnie z art. 24 a ust. 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne po upływie terminu, o którym mowa w ust. 4, projekt operatu opisowo-kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków, a informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa. Wówczas też każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji zgłaszać zarzuty do tych danych (art. 24 a ust. 9 cyt. ustawy).
Na podstawie analizy akt administracyjnych Sąd stwierdza, że tryb modernizacji w niniejszej sprawie, po uwzględnieniu czynności zaleconych przez organ odwoławczy w decyzjach kasacyjnych, został przeprowadzony prawidłowo.
W. K. wielokrotnie zgłaszał uwagi w oparciu o art. 24 a ust. 6 cyt. ustawy, które zostały rozpatrzone, a on sam poinformowany o sposobie ich rozpatrzenia, a następnie, na podstawie art. 24 a ust. 8 tej ustawy zgłosił zarzuty do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków. Zarzuty taki zgłosili również B. i J. W.
Zasadniczą kwestią podnoszoną przez skarżącego W. K. jest "pozbawienie" go części działki nr 1611 obr. 210 (poprzednie oznaczenie 274/2 obr. 206) poprzez zmniejszenie jej powierzchni z 1766 m² na 1635 m² kosztem zwiększenia powierzchni działki nr 1610/1 i 1610/2. Skarżący wskazuje przy tym, że organy pomijają przedstawiane przez niego dokumenty, w tym postanowienie Sądu Rejonowego w R. o zniesieniu współwłasności działki nr 274 i odpis z księgi wieczystej nr [...], które potwierdzają zasadność jego zarzutów. Skarżący akcentuje też fakt pominięcia go w postępowaniu o podział działki nr 1610, kiedy to ustalona została granica z jego działką bez jego wiedzy i zgody.
Odrzucając zarzuty W. K. oraz B. i J. W. organy powołują się na przepisy rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r., zgodnie z którego § 36 przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:
1) w postępowaniu rozgraniczeniowym,
2) w celu podziału nieruchomości,
3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,
4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości,
5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,
6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.
W razie braku takiej dokumentacji lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie (§ 37 rozporządzenia).
Z akt administracyjnych bezspornie wynika, iż działka 274 obr. 206 o pow. 3533m² została podzielona na działki 274/1 o pow. 0,1767 ha i 274/2 o pow. 0,1766 ha na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...].12.1987 r. o zniesieniu współwłasności nieruchomości. Podziału dokonano na podstawie wyrysu z ewidencji gruntów, jednakże dokumentacja wówczas sporządzona nie została włączona do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a co za tym idzie nie mogła być wykorzystana przy późniejszej modernizacji ewidencji gruntów obr. 210 w zakresie ustalenia granic pomiędzy działkami 274/1 i 274/2 obr. 206 (obecnie 1610/1, 1610/2 i 1611 obr. 210). Przebieg tej granicy próbowano ustalić w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych, w obecności zainteresowanych stron, jednakże nie doszło do zgodnego wskazania przebiegu granicy. Skarżący zakwestionował też wykazane w dokumentacji geodezyjnej granice swojej działki nr 1611 z działkami nr 1612 i 1626 i również w przypadku tych granic nie doszło do zgodnego wskazania ich przebiegu na gruncie.
Niewątpliwie zatem ujawnił się spór graniczny i to dotyczący wszystkich granic działki nr 1611. Spór ten zaowocował zresztą wszczęciem postępowania rozgraniczeniowego, które nie zostało zakończone i obecnie toczy się przed Sądem Rejonowym w R.
W tej sytuacji słuszne jest stanowisko organów co do odrzucenia zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów dla działki nr 1611 obr.210 Rzeszów-Biała. W drodze postępowania przed organami prowadzącymi ewidencję gruntów i budynków nie można bowiem rozstrzygać sporów o prawa rzeczowe, a taki charakter ma spór graniczny będący w istocie sporem o zasięg prawa własności.
Prawidłowe jest również stanowisko organów co do tego, iż spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z założeniem ewidencji. W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie, co wynika wyraźnie z § 39 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. Dopiero prawomocne rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przez sądem powszechnym o rozgraniczenie, może stanowić podstawę do ewentualnego wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym w tym dotyczących powierzchni działki, bowiem powierzchnia działki jest pochodną jej granic.
Niemożliwym jest natomiast wykazanie w operacie ewidencyjnym po modernizacji powierzchni działki nr 1611 wynikającej z Kw [...], o co wnosi skarżący. Wynika to wprost z art. 26 ust. 1 i art. 27 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece /Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm./. art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, stanowiących, że podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a nie odwrotnie.
Sąd nie mógł również uwzględnić zarzutów skarżącego, iż nie brał on udziału w czynnościach związanych z ustalaniem granic jego działki, bowiem z akt sprawy wynika, że uczestniczył on w czynnościach przeprowadzanych na gruncie w dniu [...].04.1998 r. i [...].08.2007 r. Poza granicami niniejszej sprawy, a tym samym poza zakresem kognicji Sądu pozostaje natomiast postępowanie o podział działki nr 1610, które toczyło się odrębnie, stąd też Sąd nie może odnieść się do zarzutów skarżącego w tej kwestii.
Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a. i w oparciu o art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło