II SA/Rz 295/11

WyrokWSA w Rzeszowie2011-06-30

Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Krystyna Józefczyk, Maria Piórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawidłowo umorzono postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę, jeśli wydano już decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów k.p.a., w szczególności dotyczących prawidłowej reprezentacji strony (wspólnoty mieszkaniowej) oraz ustalenia jej składu i uprawnień zarządcy. Sąd uznał, że kwestie merytoryczne dotyczące istotnych odstępstw od projektu budowlanego są przedwczesne do rozpatrzenia przed prawidłowym ustaleniem kręgu stron i ich reprezentacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie istotnych odstępstw od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego. Organy administracji uznały postępowanie za bezprzedmiotowe po wydaniu pozwolenia na użytkowanie obiektu. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak należytego ustalenia stron postępowania (wspólnoty mieszkaniowej) oraz istotne odstępstwa od projektu budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Maria Piórkowska/spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 30 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi P. M. i D. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących P. M. i D. O. solidarnie kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 295/11 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lutego 2011r. nr [...], wydaną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania D. O., P. M. i P. P. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...] umarzającą postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] grudnia 2008r. wydanym z upoważnienia Prezydenta Miasta, którym zatwierdzono projekt budowlany i udzielono K. C. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami i instalacjami wewnętrznymi na działce nr 3056 obr. 209 ul. [...] w R. (obecnie działka nr 3058/2 i część działki nr 3058/1) wraz z przyłączami i drogą wewnętrzną na działce nr 3056 i 3054 obr. 209. Z uzasadnienia tej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził w dniu [...] marca 2009r. i [...] maja 2009r. kontrolę realizowanej budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami na działce nr 3056 obr. 209 ul. [...] w R. (obecnie działka nr 3058/2 i część działki nr 3058/1), celem ustalenie czy jest ona realizowana zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę z dnia [...] grudnia 2008r. nr [...], wydanym z upoważnienia Prezydenta Miasta. W dniu [...] października 2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie istotnych odstępstw od ustaleń i warunków określonych w ww. pozwoleniu na budowę. W trakcie toczącego się postępowania, w dniu [...] listopada 2009r. inwestor K. C. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku wraz z instalacjami i elementami infrastruktury budowlanej. Rozpatrując ten wniosek organ nadzoru budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. znak [...] odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Po rozpoznaniu odwołania od powyższego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2010r. nr [...] uchylił decyzję PWIN z dnia [...] grudnia 2009r. i jednocześnie udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami wraz z instalacjami i elementami infrastruktury budowlanej zrealizowanego w oparciu o decyzję Prezydenta z dnia [...] grudnia 2008r. z zastrzeżeniem warunku jego użytkowania tj. wody opadowe z dachu budynku do czasu oddania do użytku kolektora deszczowego na ul. [...] w R. nakazano kierować na nieutwardzony teren własnej działki. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] grudnia 2008r. wydanym z upoważnienia Prezydenta, którym zatwierdzono projekt budowlany i udzielono K. C. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami i instalacjami wewnętrznymi na działce nr 3056 obr. 209 ul. [...] w R. (obecnie działka nr 3058/2 i część działki nr 3058/1) wraz z przyłączami i drogą wewnętrzną na działce nr 3056 i 3054 obr. 209. W uzasadnieniu organ wskazał, że udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego kończy proces inwestycyjny. Oznacza to, że roboty budowlane związane z budową budynku mieszkalnego wielorodzinnego zostały zakończone, a decyzja o pozwoleniu na budowę skonsumowana. Na tym etapie badanie istotnych odstępstw od warunków i ustaleń określonych w ww. pozwoleniu na budowę stało się zatem bezprzedmiotowe. Wskazano, że w niniejszej sprawie pozwolenie na użytkowanie zostało udzielone. Decyzja w tym zakresie jest ostateczna i prawomocna, bowiem Główny Urząd Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] lipca 2010r. poinformował, że brak jest podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji WINB z dnia [....] lutego 2010r. Wydanie decyzji zezwalającej na użytkowanie oznacza, że nie stwierdzono nieprawidłowości przy realizacji przedmiotowej inwestycji, a to czyni ponowne badanie odstępstw od warunków i ustaleń pozwolenia na budowę, bezprzedmiotowym. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli D. O., P. M. i P. P. D. O. wniosła o ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie postępowania w sprawie istotnych odstępstw i ustaleń określonych w pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 2008r. Zarzuciła, że organ nie powiadomił jej o przeprowadzonych kontrolach, oględzinach oraz że bez własnej winy nie brała udziału w prowadzonym postępowaniu, a to stanowi przesłankę do wznowienia postępowania. Podkreśliła, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] przekazał sprawę do ponownego wyjaśnienia i jest ona w toku. Wskazał, że organ nie odniósł się do kwestii nasłonecznienia mieszkań w budynku 10C. Drugi z odwołujących się – P. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W jego ocenie nastąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, zatwierdzonego pozwoleniem na budowę z dnia [...] grudnia 2008r. nr [...]. W chwili wydawania pozwolenia na budowę brak było prawnie uregulowanego dojazdu do terenu inwestycji. Nadto na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę nie został uznany za stronę postępowania, tymczasem część przeprowadzonej inwestycji tj. cześć wykonanej drogi wewnętrznej wnioskowanej w pozwoleniu na budowę "znalazła się na jego działce nr 2867/3, a krawężnik 20 cm w jego działce". P. M. natomiast wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i doprowadzenie budynku na działce 3058/2 obr. 209 [...] do zgodności z przepisami zawartymi w prawie budowlanym i rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. Wskazał, że pismami z dnia [...].02.2009r. i [...].11.2009r. zwracał się do PINB o skontrolowanie przedmiotowej inwestycji pod względem zgodności z przepisami zawartymi w ww. rozporządzeniu z dnia 12.04.2002r. Tymczasem organ zawęził postępowanie do badania zgodności inwestycji z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Organ zatem nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., a w szczególności nie uwzględnił dostarczonej przez niego analizy nasłonecznienia sporządzonej przez eksperta, opinii Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej oraz pomiarów geodezyjnych przeprowadzonych przez niezależnego geodetę. Nadto uzasadnienie prawne nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. Odwołujący się powołując się na decyzję Prezydenta nr [...] wskazał, że zostały naruszone stosunki wodne podczas realizacji przedmiotowej inwestycji. Zarzucił, że podczas postępowania nie uwzględniono podziału działki, który nastąpił w styczniu 2009r. W wyniku podziału działki nr 3058 powstała działka nr 3058/1 (na której były budynki) i nr 3058/2 (na której realizowano zamierzenie). Na działce nr 3058/1 powstała Wspólnota Mieszkaniowa, a działka nr 3058/2 stanowiła własność inwestora. Tymczasem cały proces budowy realizowany był na dwóch działkach. Inwestor nie posiadał zatem prawa do dysponowania nieruchomością 3058/1 na cele budowlane. By wykonać dojazdy i chodniki na działce nr 3058/1 inwestor powinien mieć zgodę pozostałych współwłaścicieli. Wykonane chodniki i dojazdy spowodowały ograniczenie miejsc parkingowych dla Wspólnoty, naruszenie stosunków wodnych i zmniejszenie powierzchni zielonych. Po podziale działki 3058, odległość budynku na działce nr 3058/2 do granicy z działką nr 3058/1 wynosi ok. 1m – co narusza § 271 i § 12 rozporządzenia z dnia 12.04.2002r. i art. 7 Prawa budowlanego. P. M. wskazał dodatkowo, że w drugiej analizie przesłaniania i zacieniania dołączonej przez projektanta znalazł się błąd. Po rozpatrzeniu powyższych odwołań powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2011r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że przyjęte w zaskarżonej decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stanowisko o umorzeniu postępowania jest właściwe. Powołując się na treść art. 104 k.p.a. oraz instytucję umorzenia postępowania administracyjnego organ odwoławczy wskazał, że w obiegu prawnym istnieje decyzja zezwalająca na użytkowanie budynku wielorodzinnego. Pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego kończy proces budowlany i tworzy uprawnienie w postaci możliwości rozpoczęcia użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Wydanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie powoduje, że pozwolenie na budowę zostało skonsumowane tj. inwestor nie może na jego podstawie realizować żadnych robót. Prowadzenie postępowania w sprawie istotnych odstępstw od warunków udzielonego pozwolenia na budowę jest zatem niedopuszczalne. Oznacza to, że postępowanie w tym zakresie nie może być kontynuowane i jedynym możliwym jego zakończeniem jest jego umorzenie. Nie zgadzając się z powyższą decyzją P. M. i D. O. zaskarżyli ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. P. M. wniósł o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzji tej zarzucił naruszenie art. 15, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 4, art. 7, art. 81 prawa budowlanego oraz §2.1, §12, §13, §271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. W uzasadnieniu skarżący podtrzymał w całości zarzuty podniesione w odwołaniu w tym dotyczące naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., a nadto zarzucił błędne zastosowanie przez organy obu instancji art. 105 § 1 k.p.a. Wskazał, że budynek nie spełnia warunków z art. 5 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, albowiem nie jest przystosowany dla osób niepełnosprawnych. Organ II instancji naruszył także zasadę wynikając z art. 15 k.p.a., gdyż nie przeprowadził własnego postępowania wyjaśniającego. Natomiast D. O. wniosła o uchylenie decyzji WINB z dnia [...] lutego 2011r. w całości jako naruszającej przepisy k.p.a., Prawa budowlanego i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła, że organ I i II instancji nie rozpatrzył całego materiału dowodowego czym naruszył art. 75, art. 77-80 k.p.a., a także art. 6-11 i art. 35 k.p.a. W uzasadnieniu wskazała, że nie podjęto żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia kwestii granic dziełek. Geodezyjny podział działek zakłócił ład przestrzenny. Inwestor winien wystąpić o nowe warunki zabudowy i nowe pozwolenie na budowę. Zarzuciła organowi II instancji naruszenie wyżej powołanych przepisów k.p.a., w szczególności tych dotyczących postępowania dowodowego oraz niewyjaśnienie stanu prawnego nieruchomości przeznaczonej pod budowę oraz działek położonych w obszarze oddziaływania inwestycji. Organ nie ustalił również tytułu prawnego inwestora, z uwagi na możliwość realizacji obiektu budowlanego na terenie należącym do Wspólnoty Mieszkaniowej budynków [...] i [...]. Nadto sam dojazd do budynku na działce nr 3058/2 został wykonany z naruszeniem art. 4 Prawa budowlanego. Inwestor bez uzgodnienia ze wspólnotą zlikwidował część parkingów należących do budynku [...] i [...] i zniszczył zasadzoną przez mieszkańców zieleń. Naruszył również stosunki wodne panujące na gruncie (decyzja Prezydenta nr [...]). D. O. podniosła, że organ stwierdzając brak uchybień winien wydać decyzję potwierdzającą zgodność wykonywanych prac budowlanych z projektem i przepisami prawa, a nie umarzać postępowanie. Dalej zarzuciła pominięcie kwestii bezpieczeństwa pożarowego oraz nieuwzględnienie pomiarów geodezyjnych. Ponadto wskazała, że organ przeprowadził oględziny w dniu [...].12.2009r. z pominięciem stron postępowania. Ograniczył się jedynie od przesłania kserokopii protokołu dokonanych już oględzin. Zwróciła uwagę, że niezachowano przewidzianej w projekcie budowlanym odległości pomiędzy budynkiem wielorodzinnym mieszkalnym z garażami a budynkiem [...]. Odległość została zmniejszona o ponad 30cm, co spowodował ograniczenie dostępu światła do mieszkań znajdujących się na parterze budynku [...]. Inwestor zmienił również sposób użytkowania budynku poprzez zwiększenie liczby mieszkań o 3 dodatkowe i wykonanie instalacji gazowych oraz wodno – kanalizacyjnych, których nie obejmował projekt budowlany. Wprowadzone przez inwestora zmiany stanowią istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, czym naruszono art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego. Na zakończenie skarżąca zarzuciła, że organ nie wziął pod uwagę opinii eksperta dr inż. M. S. dotyczącej analizy nasłonecznienia, nie uwzględnił i nie rozpatrzył jej pisma dotyczącego wykonania przewiertu elewacji celem weryfikacji docieplenia budynku, jak również naruszył art. 15 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie własnego postępowania wyjaśniającego. W odpowiedzi na skargi P. M. i D. O. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wniósł o ich oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Podniósł, że zarzuty zawarte w skargach dotyczą postępowania poprzedzającego wydanie pozwolenie na budowę i etapu poprzedzającego wydanie pozwolenia na użytkowanie, a zatem pozostają bez wpływu na zaskarżoną decyzję. W piśmie z dnia [...] maja 2011r. K. C. – zastępowana przez pełnomocnika rad. pr. A. Z. wniosła o oddalenie w całości skarg P. M. i D. O. Podkreśliła, że wydane rozstrzygnięcie jest prawidłowe, a organ w sposób kompletny, wyczerpujący zgromadził i rozpoznał materiał dowodowy. Tym samym niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia art. 6-11, art. 75, art. 77-80, art. 107 § 3 k.p.a. W dalszej części podkreślono, że zostały spełnione warunki określone w rozporządzeniu z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W przeciwnym razie nie doszłoby do udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Nie została też naruszona zasada czynnego udziału stron w prowadzonym postępowaniu. Skarżący nie wskazali żadnych dowodów, które przeczyłyby ustaleniom organu i świadczyły, że decyzja jak i sama inwestycja została wykonana z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2011r. uczestniczka postępowania E. M. wniosła o uwzględnienie skarg D. O. i P. M. Podkreśliła, że podczas realizacji budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w R. doszło do istotnych odstępstw od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z dnia [...].12.2008r. Odcinek drogi wewnętrznej utwardzony został kostka brukową w granicy z działką 2867/3, natomiast w zatwierdzonym projekcie budowlanym odcinek drogi wewnętrznej przebiegał ok. 1m od granicy działki. Nadto droga miała być wykonana z płyt ażurowych, a jest wykonana z kostki brukowej. Jest to niezgodne z projektem budowlanym i ustaleniami w decyzji o warunkach zabudowy. Zostały naruszone stosunki wodne, co potwierdza decyzja Prezydenta nr [...]. Ponadto w miejsce przewidywanych 9 komórek lokatorskich wykonano 3 dodatkowe mieszkania, co jest niezgodne z ustaleniami w decyzji o warunkach zabudowy, w której określono, że należy zapewnić miejsca postojowe dla samochodów w ilości co najmniej 1,2 miejsca postojowego na 1 mieszkanie. W dalszej części strona podtrzymała zarzuty wskazane w skargach, a dotyczące zmniejszenia odległości pomiędzy budynkiem projektowanym a budynkiem posadowionym na działce nr 3058/1 o 29 cm, co spowodowało zmianę nasłonecznienia i zacienienie mieszkań [...] i [...] w budynku nr [...], a także zwróciła uwagę na fakt, że na skutek podziału działki, o co wnioskował inwestor, doszło do zmniejszenia odległości budynku od granicy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega uwzględnieniu choć z innych powodów niż podnoszone przez skarżących. W rozpoznawanej sprawie bezspornym między stronami jest, że postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem niektórych członków wspólnoty mieszkaniowej domagających się zbadania legalności budowanego w oparciu o decyzję Prezydenta z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z garażami. Pismem z dnia [...] października 2009 r. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił niektóre z osób wymienionych w wypisie skróconym z rejestru gruntów; inwestora – K. C., M. W., P. P., Uniwersytet [...] i Wspólnotę Mieszkaniową [...] i [...] doręczając pismo J. R. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie istotnych odstępstw od ustaleń i odstępstw określonych w pozwoleniu na budowę. J. R. w dniu [...] grudnia 2009 r. przedłożył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego oświadczenie, że w sprawie prowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie jest uprawniony do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej. Mając na uwadze powyższe ustalenia podnieść należy, że wspólnota mieszkaniowa nie jest osobą prawną, jest jednostką organizacyjną, której powstanie jest uzależnione od woli właścicieli lokali oraz liczby lokali - art. 18 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali /Dz. U. z 2000r Nr 80, poz. 903 ze zm./. Jest ona oznaczona indywidualnie i ma swój zarząd. Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 21 grudnia 2007 r. III CZP 65/07 /OSNC 2008 nr 7-8 poz.69/, mającej moc zasady prawnej, wyjaśnił, że jest ona jednostką organizacyjną, do której należy stosować odpowiednio przepisy dotyczące osób prawnych, oraz, że w związku z tym może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania do własnego majątku. Przyjął również, że zakres przysługującej wspólnocie mieszkaniowej zdolności do czynności prawnych jest ograniczony do praw i obowiązków związanych z zarządzaniem nieruchomością wspólną. Zakres zdolności procesowej wspólnoty mieszkaniowej jest zatem wyznaczony przez zakres przysługującej jej zdolności do czynności prawnych przyznanych ustawą o własności lokali, a przede wszystkim art. 1 ust. 1 i art. 22 tej ustawy. Zgodnie z art. 22 ust. 1 i 2 ustawy o własności lokali zarząd wspólnoty samodzielnie podejmuje czynności zwykłego zarządu, natomiast do czynności przekraczających ten zakres potrzebna jest uchwała współwłaścicieli wyrażająca zgodę na ich dokonanie oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej. W rozpoznawanej sprawie orzekające w sprawie organy nie ustaliły /przy prawdopodobnym założeniu że lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych jest więcej niż siedem/, czy właściciele lokali, na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy o własności lokali podjęli uchwalę o wyborze zarządu jak również składu zarządu, oraz czy zarząd jest wieloosobowy czy jednoosobowy . Jest na tyle istotne ponieważ zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali /art. 21 ustawy/. Nie został ustalony również w rozpoznawanej sprawie przez orzekające w sprawie organy zakres uprawnień zarządcy J. R. szczególnie w świetle złożonego przez niego oświadczenia że jego upoważnienie nie pozwala na występowanie w tej sprawie. Z akt sprawy nie wynika również zakres umocowania kolejnego zarządcy – T. B. bowiem zalegająca w aktach sprawy /niepotwierdzona za zgodność/ kserokopia aktu notarialnego zebrania wspólnoty mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2010 r. uprawnia jedynie B. B. i J. P. do rozwiązania umowy z zarządcą- J. R. i zawarcie umowy z nowym zarządcą – J. B. Te okoliczności, w ocenie Sądu wskazują na to, że Wspólnota Mieszkaniowa w toczącym się postępowaniu nie była prawidłowo reprezentowana, a tym samym nie brała udziału w postępowaniu którego była stroną. Jakkolwiek organ I instancji pismem z dnia [...] października 2009 r. zwrócił się do D. O. i P. M. z zapytaniem czy właściciele lokali mieszkalnych położonych w budynku przy ul. [...] powołali zarząd oraz czy podjęta została uchwała o wyborze zarządu czy też zawarta została umowa o zarząd z osobą fizyczną bądź prawną. Z uzyskanej odpowiedzi, na której organ poprzestał wynikało, że Wspólnota jest w sporze z zarządcą który nie jest upoważniony do występowania w tej sprawie, zaś z gołosłownego oświadczenia wynikało jedynie, że pełnomocnikiem tych osób /fizycznych/ jest adwokat J. P. Podnieść również należy, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2001 r. sygn. akt OPK 19/01 /ONSA 2002, z.2, poz. 68/ w celu uniknięcia sytuacji, w której w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wspólnoty mieszkaniowej powstałaby konieczność występowanie wielu stron - właścicieli poszczególnych lokali, odchodzi się od konieczności występowania każdego członka wspólnoty na rzecz działania organów wspólnoty w imieniu członków. Pogląd ten jest kontynuowany w orzecznictwie sądowym między innymi w wyrokach z dnia 6 grudnia 2006 r. sygn. akt IIOSK 856/06, wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2002r SA/Bk 939/02 w których Sąd stwierdził, że w stosunkach zewnętrznych odnoszących się do nieruchomości wspólnej, wspólnotę reprezentuje zarząd. Zasada ta doznaje wyjątku w zakresie w jakim każdy właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość może mieć swój własny interes prawny , podlegający ochronie w oparciu o przepisy prawa cywilnego bądź materialnoprawnycyh regulacji z zakresu prawa administracyjnego w sprawie, w której występuje także wspólnota mieszkaniowa. Jeżeli więc członek wspólnoty wykaże swój indywidualny interes prawny - to w takiej sprawie może wystąpić również jako strona zainteresowana, obok wspólnoty mieszkaniowej. Pogląd ten był wielokrotnie wyrażany między innymi w wyroku NSA z dnia 7 grudnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1648/08, w wyroku NSA z dnia 23 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1912/06, w wyroku NSA z dnia 18 września 2009r II OSK 1417/08, w wyroku NSA z dnia 24 lutego 2009 r. sygn. akt ll OSK 233/08, w wyroku z dnia3 czerwca 2009 r. sygn. akt II OSK 905/08, w wyroku NSA z dnia 24 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 1827/09, w wyroku NSA z dnia 30 czerwca 2010 r. II OSK 729/09. Mając na uwadze powyższe, jakkolwiek część właścicieli lokali zostało przez organy prowadzące sprawę potraktowane jako strony postępowania jednak wykaz stron ulegał w toku postępowania kilkakrotnym zmianom bez uzasadnienia takiego stanowiska /tak; w zawiadomieniu o wszczęciu k.5, zawiadomienie k.29, postanowienie k.33, postanowienie k.38, decyzja organu I instancji /. Ponownie w tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek w sprawie wspólnot mieszkaniowych prawidłowo reprezentowanych mogą występować również właściciele poszczególnych lokali jednak może mieć to miejsce jedynie wówczas gdy wykażą, że mają przymiot strony i to niezależnie od występującej w ich imieniu wspólnoty. Prowadząc zatem ponownie postępowanie organ przed wszystkim ustali prawidłową reprezentację wspólnoty mieszkaniowej w oparciu o stosowne uchwały i umowy określające istotne przedmiotowo i podmiotowo jej elementy, a nadto ustali z urzędu osoby - właścicieli poszczególnych lokali , mających w tej sprawie interes prawny lub obowiązek. Z przyczyn wyżej naprowadzonych Sąd stwierdzając że zaskarżone decyzje wydane zostały w naruszeniem art. 7 , art. 8 , art. 10 § 1 , art. 28 i art. 77 § 1 k.p.a. w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit a i c i art. 200 ustawy z dnia30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji. Jednocześnie Sąd nie odnosi się do merytorycznych zarzutów skargi jako przedwczesnych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło