II SA/Rz 299/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maria Mikolik /spr./ Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w [....] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 26 listopada 2024 r. nr SKO.402.ŚO.1452.84.2024 w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych – skargę oddala – Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: "Kolegium", "SKO", "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z 26 listopada 2024 r. nr SKO.402.ŚO.1452.84.2024, w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Decyzją z [...] października 2024 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "Organ I instancji") nałożył na [...] Sp. z o.o. z/s w [...] (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") karę pieniężną w wysokości [...] zł za nieosiągnięcie wymaganego w 2022 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości 25% wagowo. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, decyzją z 26 listopada 2024 r. nr SKO.402.ŚO.1452.84.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję Organu I instancji. Organy podały, że zgodnie z art. 9g pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 733) – dalej: "u.c.p.g.", podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych art. 3b ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. na co najmniej 25% wagowo za 2022 r. Z przekazanego przez Spółkę sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami za 2022 r. wynika, że masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu (Mr) wyniosła [...]. To zaś obligowało do wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt u.p.c.g. Organy wskazały, że wysokość kary obliczono stosownie do art. 9x ust. 3 u.c.p.g., jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 647 z późn. zm.) – dalej: "P.o.ś.", i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Obwieszczeniem Ministra Klimatu i Środowiska z 11 października 2021 r. w sprawie stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2022 (M.P. z 2021 r. poz. 960), stawkę opłaty za niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne określono w wysokości [...]. Zatem Iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku wynoszącej [...] i brakującej masy odpadów komunalnych wynoszący [...] wyniósł [...]. Jednocześnie podniesiono, że wysokość kary zaokrąglono do pełnych złotych na podstawie art. 9zf u.c.p.g. w związku z art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2025 . poz. 111 z późn. zm.) – dalej: "o.p.", ustalając jej wysokość na kwotę [...] zł. Odnosząc się do zarzutów Spółki, formułowanych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego oraz odwoławczego Organy wskazały, że w art. 9zc u.c.p.g., który przewiduje miarkowanie kary oraz uwzględnianie przy wymierzaniu kary, ustawodawca nie wskazał kar wymierzanych na podstawie art. 9x ust. 2 u.c.p.g. Zatem przyjąć należy, że intencją ustawodawcy było to, aby kara przewidziana w tym przepisie była karą obligatoryjną. Również art. 9x ust. 2 u.c.p.g. nie przewiduje badania zawinienia, jako przesłanki odpowiedzialności, co oznacza, że organ zwolniony jest od badania tej okoliczności z urzędu. Organy uznały natomiast, że skoro w u.c.p.g. nie uregulowano przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, to stosownie do art. 189a § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.", instytucja odstąpienia od nałożenia kary, wskazana w art.189f k.p.a., może znaleźć zastosowanie w sprawie. Niemniej analiza materiału dowodowego nie wykazała zaistnienia przesłanek do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Podkreślono, że Spółka jest podmiotem profesjonalnym i winna znać obowiązujące ją przepisy prawne. Prowadząc działalność w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości winna tak organizować swoją działalność, żeby móc wywiązać się z ciążących na niej obowiązków. Podejmując się tego rodzaju działalności i chcąc uniknąć kary, musi zatem w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać jak najwyższy poziom recyklingu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji, przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w skardze, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 236 z późn. zm.), poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na: – niewyjaśnieniu czy Skarżąca miała jakikolwiek wpływ na wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 9g u.c.p.g. oraz czy podjęła działania w celu osiągnięcia poziomu, o którym mowa w cytowanym przepisie, a także czy podjęcie jakichkolwiek działań dawałby możliwość osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, podczas gdy Spółka podjęła wszelkie dostępne jej działania w celu zrealizowania wymagań, natomiast zaistniały problem wskazuje na niewystarczające działania podejmowane przez samą gminę, między innymi w zakresie edukacji ekologicznej, przez co mieszkańcy gminy w sposób nieprawidłowy segregują odpady, a w przypadku nawet odpadów segregowanych - są to odpady wytwarzane z produktów, w przypadku których utrudnione jest lub niemożliwe wręcz przeprowadzenie recyklingu odpadów, – niedokonaniu na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od Spółki, w konsekwencji uznaniu, że Skarżąca powinna osiągnąć poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia na podstawie art. 9g u.c.p.g., podczas gdy kwestią istotną w sprawie pozostaje to, jaki poziom uzyskuje się z poszczególnych frakcji odpadów oraz w jakich ilościach poszczególne frakcje odpadów były przekazywane przez właścicieli nieruchomości, co wprost wpływa na możliwość osiągnięcia tzw. poziomów recyklingu, – niezastosowaniu przyjaznego stosowania przepisów prawa i rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść Skarżącej, – pominięciu okoliczności, że podstawy do obliczenia kary zostały oparte na przestarzałych badaniach morfologii dla całego kraju przeprowadzonych jeszcze w 2008 r., – błędnym nieodstąpieniu od nałożenia kary administracyjnej, pomimo braku winy w działaniu Spółki, – nieprawidłowym ustaleniu, że w sprawie nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej i poprzestania na pouczeniu, pomimo tego, że Skarżąca spełniła wszystkie przesłanki do zastosowania wobec niej instytucji odstąpienia od kary administracyjnej, – braku wystarczającego wyjaśnienia kwestii niezaliczenia bioodpadów powstających "u źródła" do odpadów poddanych recyklingowi i poprzestaniu jedynie na stwierdzeniu, że Gmina Miejska [...] w 2022 r. podjęła działania mające na celu oszacowanie ilości bioodpadów powstających "u źródła" poprzez przeprowadzenie ankiet skierowanych do właścicieli nieruchomości wyposażonych w kompostowniki, podczas gdy nie przedstawiono żadnych danych stanowiących wynik rzekomo przeprowadzonych działań, w konsekwencji nie wskazano przyczyny niezaliczenia bioodpadów do masy odpadów poddanych recyklingowi, – pominięciu, że w 2022 r. Gmina [...] osiągnęła wymagany poziom recyklingu, który wyniósł [...] %, a także uznaniu, że okoliczność ta nie wpływa na sytuację Spółki, – błędnym przyjęciu, że naruszenie nie miało charakteru znikomego z uwagi na wysokość osiągniętego przez Skarżącą poziomu, podczas gdy nie jest to okoliczność, która powinna być brana pod uwagę przy ocenie przesłanki znikomości, – pominięciu, że w 2022 r. jedynym podmiotem z nieruchomości niezamieszkałych, od którego Skarżąca obierała odpady były tereny zamknięte znajdujące się w Powiecie [...]. Z uwagi na charakter obsługiwanego podmiotu, nie było możliwości odbioru segregowanych odpadów, a zatem spowodowało to znaczące utrudnienie w osiągnięciu wymaganego prawem poziomu, – błędnym przyjęciu, że sposób zachowania strony należy ocenić negatywnie, gdyż Skarżąca jako podmiot, który podejmuje się prowadzenia działalności, chcąc uniknąć kary musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu, podczas gdy Skarżąca podjęła wszelkie działania, aby osiągnąć wymagane prawem poziomy, a ich nieosiągnięcie wynika z okoliczności niezawinionych przez Spółkę, – błędnym przyjęciu, że Spółka jako podmiot profesjonalny posiada narzędzia do zorganizowania swojej działalności w sposób zapewniający zorganizowania przedsiębiorstwa umożlwiającego uzyskanie poziomów recyklingu, 2. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w związku z art. 8 ustawy prawo przedsiębiorców, poprzez pominięcie słusznego interesu Skarżącej, a w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o fragmentaryczny materiał dowodowy oceniony jednostronnie, selektywnie i nieobiektywnie; 3. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 8 ustawy prawo przedsiębiorców, polegające na dowolnym i niepełnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji; 4. art. 189d pkt 1, 2 i 5 w zw. z art. 189f §1 ust. 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli uznać, że faktycznie należało nałożyć administracyjną karę pieniężną na Skarżącą i uznaniu, że fakt, iż Skarżąca naruszyła obowiązek po raz drugi determinuje zakaz ich zastosowania; 5. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Organu I instancji; 6. art. 9g u.c.p.g. w zw. z art. art. 14 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r., poprzez uznanie, że Skarżąca nie wypełniła nałożonych na nią obowiązków z własnej winy; 7. art. 9x ust. 3 u.c.p.g. w zw. z art. 14 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r., poprzez uznanie, Skarżąca nie dopełniła obowiązku wskazanego w art. 9g u.c.p.g. i nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganych poziomów podczas gdy Skarżąca nie miała wpływu na ich nieosiągnięcie; 8. art. 9x ust. 3 u.c.p.g., poprzez uznanie, że Skarżąca nie dopełniła obowiązku wskazanego w art. 9g u.c.p.g. i uznaniu za słuszne nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia, podczas gdy Skarżąca nie miała wpływu na ich nieosiągnięcie; 9. art. 189f § 2 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, jeśli uznać, że faktycznie należało nałożyć administracyjną karę pieniężną na Skarżącą. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekając w granicach wyżej określonej kontroli Sąd stwierdził, że skarga podlega oddaleniu. W sprawie nie było kwestionowane, że Skarżąca, realizując odbiór odpadów w 2022 roku nie dotrzymała wymaganych poziomów recyklingu odpadów. Na podstawie art. 9g pkt 1 w zw. z art. 3b ust. 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1 – tj. 25% wagowo - za rok 2022. Nie budzi wątpliwości, że Skarżąca, zgodnie z przedłożonym sprawozdaniem w roku 2022r osiągnęła 1,4 % poziomu recykklingu. Powyższe spowodowało konieczność wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.cp.g., zgodnie z którym, przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Sposób obliczenia kary pieniężnej został określony w art. 9x ust. 3 u.c.p.g., który stanowi, że karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Skarżąca nie kwestionowała osiągniętego przez Spółkę poziomu recyklingu, jak również prawidłowości obliczonej kary. W środkach odwoławczych podnosiła przede wszystkim brak winy w niedotrzymaniu wymaganego poziomu recyklingu i brak jakiegokolwiek wpływu na możliwość wywiązania się z obowiązku wynikającego z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. W świetle art. 3b oraz art. 9g u.c.p.g. obowiązek zachowania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu spoczywa w równym stopniu na podmiocie odbierającym odpady jak i na gminie. Jednak, nie można pomijać, iż organizowanie odbioru odpadów w zakresie wskazanym w drugim z tych przepisów obciąża nie gminę, lecz wspomniany podmiot, który realizuje to zadanie w ramach umów zawartych z właścicielami nieruchomości. W niniejszej sprawie Skarżąca odbierała odpady na podstawie umowy zawartej 7 lutego 2022r. ze spółką [...]. Przedmiotem tej umowy było odbieranie odpadów z terenów zamkniętych. Wykonawca – tj. Skarżąca zobowiązała się użyczyć, bezpłatnie dostarczyć o po zakończeniu umowy odebrać 70 szt. pojemników typu KLIKO o poj. 5m3. Należy tutaj zwrócić uwagę na bardzo lakoniczne określenie sposobu świadczenia usługi odbioru odpadów. W umowie tej nie zawarto żadnych postanowień, które odnosiły się od obowiązku odbioru odpadów zebranych selektywnie. Z umowy nie wynika więc, że umowa zakładała selektywny odbiór odpadów. Skarżąca podnosiła, że nie miała możliwości selektywnej zbiórki odpadów, ponieważ odpady odbierała z terenu, na którym [...]. Skarżąca jednak w żaden sposób nie wykazała a treść umowy na to nie wskazuje, że zapewniała w ogóle możliwość selektywnej zbiórki odpadów. Skarżąca nie wykazywała, że dostarczała pojemniki (worki) na odpady selektywne, lecz osoby stacjonujące na terenie nie wyrzucały odpadów zgodnie z dostarczonymi pojemnikami. Z akt sprawy nie wynika również, aby w ramach realizacji obowiązku Skarżąca podejmowała konkretne czynności zmierzające do informowania Gminy o złej jakości segregacji odbieranych odpadów komunalnych ani o podejmowanych działaniach, mających na celu informowanie swoich klientów o konieczności prowadzenia prawidłowej segregacji odpadów. Należy natomiast pamiętać, że zgodnie z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Prawidłowo Organ I instancji zwrócił uwagę, że Spółka nie korzystała z możliwości przewidzianej w tym przepisie. Nie budzi natomiast wątpliwości, że Spółka świadczyła usługę odbioru odpadów na zasadach ogólnych, co jest dopuszczalne w świetle art. 6 ust. 1b u.c.p.g. W ocenie Sądu niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia art. 189f § 1 i § 2 k.p.a. Argumenty podawane przez Spółkę na okoliczność zaistnienia przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary zostały przeanalizowane przez Organ I, które wyjaśnił w sposób przekonujący, dlaczego uznał, że dokonane przez stronę naruszenie prawa nie miało charakteru znikomego w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 Kpa. Instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegające na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Wystąpienie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary uzależnione jest natomiast w szczególności od tego, czy naruszenie prawa można uznać za znikome. Ustawodawca nie sprecyzował, jakim przypadkom naruszenia prawa można przypisać "znikomy" charakter, natomiast w literaturze wskazuje się, że ze znikomym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy wywołało ono jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło (por. A. Cebera, J. G. Firlus (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, uwagi do art. 189f). Przy czym, przesłanka "znikomości" naruszenia prawa nie podlega rozstrzygnięciu przez sąd administracyjny, bowiem analiza w tym zakresie należy do organu, który powinien ocenić, czy w danym przypadku zachodzą podstawy do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 2411/21). Wbrew twierdzeniom Strony, orzekające w sprawie organy wyjaśniły, że przeszkodą wykluczającą odstąpienie od nałożenia spornej kary stanęła waga naruszenia. Sąd podziela stanowisko Organów, że z uwagi na dysproporcję pomiędzy osiągniętym poziomem recyklingu ([...]) nie sposób uznać naruszenie za znikome. Należy mieć też na uwadze, że nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami poszczególnych frakcji odpadów ma wpływ na osiągnięcie całościowo przez gminę wymaganych dla niej poziomów. Ewentualnie nieosiągnięcie przez gminę wymaganych w tym względzie poziomów wiąże się zaś z wymierzeniem jej odpowiednich kar, którymi mogą być w efekcie obciążeni jej mieszkańcy m.in. w następstwie podwyżek stawek za odbiór odpadów. Nie można zatem przyjąć, że w tym zakresie "waga naruszenia prawa jest znikoma", nawet gdy faktycznie dana gmina obowiązujące ją poziomy recyklingu odnośnie do danych frakcji odpadów w danym roku osiągnęła. Wbrew stanowisku Skarżącej za dokonaniem w tym względzie odmiennych ustaleń i ocen nie przemawia stanowisko, że Spółka nie zawiniła nie osiągając wymaganych poziomów recyklingu. Nie bez znaczenia dla oceny dopuszczalności odstąpienia od wymierzenia kary w kontekście przesłanki wagi naruszenia jest charakter dóbr i wartości podlegających ochronie (w tym wypadku ochrona środowiska), konsekwentnie akcentowany w orzecznictwie. Podkreślenia wymaga, że cały zhierarchizowany system segregacji odpadów ostatecznie służy realizacji celów unijnych regulacji, m.in. Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniającej dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów (Dz.Urz.UE z 2018, L 150, s. 109). Wspomniana dyrektywa zmieniająca 2018/851/UE, jak również dyrektywa główna 2008/98/WE mają na celu ochronę środowiska i zdrowia ludzi poprzez podkreślanie znaczenia właściwego gospodarowania odpadami oraz technik odzysku i recyklingu na rzecz redukcji zapotrzebowania na zasoby oraz ich lepszego wykorzystywania. Z powyższego wynika, że nie było możliwe w tym stanie faktycznym i prawnym uwzględnienie okoliczności podnoszonych w skardze wskazujących na brak zawinionego działania skarżącej oraz na przyczynienie się niskiego wyniku przedsiębiorcy innych podmiotów. Biorąc z kolei pod uwagę art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., należy wskazać, że brak jest bowiem w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach takiego postępowania, które po zakończeniu okresu sprawozdawczego, a przed wszczęciem postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, mogłoby się toczyć w stosunku do podmiotu odbierającego odpady, a które to postępowanie wiązałoby się z osiągnięciem celów, dla których administracyjna kara pieniężna jest wymierzana i tym samym zostałby osiągnięty cel kary za to naruszenie a nie "sanacja" jako "uzdrowienie" sytuacji naruszenia, które zaistniało. Nie stanowi w szczególności takiego postępowania procedura z art. 6 u.c.p.g. bowiem jest to postępowanie, którego podmiotem jest właściciel nieruchomości, który nie dopełnia obowiązku selektywnego zbierania odpadów, a nie przedsiębiorca. Podmiot odbierający odpady komunalne ma jedynie obowiązek powiadomienia o tym fakcie organ, który wszczyna odpowiednie postępowanie. Na marginesie warto odnotować, że jest to instrument, który pozwala podmiotom odbierającym odpady reagować w przypadku braku selektywnego zbierania odpadów. W ocenie Sądu nie są trafne zarzuty braku rozważenia zasadności środków prawnych przewidzianych w art. 189f § 3 k.p.a. w związku z § 2 tego przepisu. Normy te stanowią, że w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: usunięcie naruszenia prawa lub powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia zaś w sytuacji przedstawienia takich dowodów odstępuje od wymierzenia kary. Nie może w przedmiotowej sprawie znaleźć zastosowania art. 189f § 2 k.p.a., ponieważ przesłanką jego zastosowania jest usunięcie naruszenia (czyli przywrócenie stanu zgodnego z prawem). Z uwagi na ściśle określony charakter obowiązku wynikającego z art. 9g w zw. z art. 3b u.c.p.g. (osiągnięcie określonego poziomu recyklingu w konkretnym roku) usunięcie naruszenia za rok 2022 r. nie jest już możliwe. Podnoszona w tych ramach przez stronę argumentacja nie zasługuje na aprobatę albowiem chociaż konsekwentnie kwestionowała ona brak zastosowania przez organy takich rozwiązań, to jednak warto raz jeszcze odnotować, że zarówno w toku postępowania administracyjnego jak i sądowego nie wykazała, aby podejmowała czynności zmierzające do usunięcia skutków naruszenia prawa, czy też do powiadomienia właściwych podmiotów o tym fakcie. Skoro zatem jest przedsiębiorcą działającym w sposób profesjonalny, a dołączony do akt sprawy materiał dowodowy nie potwierdza, aby wykazywała w niniejszym zakresie jakąkolwiek inicjatywę, to zobowiązywanie jej do tego już po stwierdzeniu naruszenia prawa czyli post factum byłoby niecelowe, gdyż nie mogłoby prowadzić do realizacji celu powyższej normy, polegającego na dążeniu do usunięcia naruszenia lub neutralizacji jego skutków. Stanowisko zbieżne z prezentowanym wyraziły: WSA w Warszawie w wyroku z 27 sierpnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 973/20, WSA w Szczecinie w wyroku z 27 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 994/19, WSA w Rzeszowie w wyroku z 20 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 744/24, czy też WSA w Gliwicach w wyroku z 12 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/GI 1339/23 oraz w wyroku z 17 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1326/21, (wszystkie przytaczane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA). W tym ostatnim orzeczeniu WSA w Gliwicach trafnie - odwołując się do stanowiska doktryny - podniósł, że przedsiębiorca musi przede wszystkim uwzględnić, że osiągnięcie poziomów wskazanych rodzajów odpadów możliwe jest w wypadku selektywnego zbierania odpadów. Z obowiązku osiągnięcia tych poziomów nie zwalnia go fakt podpisania umowy jedynie na odbiór odpadów komunalnych zmieszanych. Dla oceny realizacji obowiązku osiągnięcia ustawowych poziomów przez przedsiębiorcę nie ma również znaczenia, czy nieruchomość - z właścicielem której została zawarta umowa - jest zamieszkała, czy niezamieszkała (za komentarzem do art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, Budziarek Magdalena, Szymczak Aneta, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz. Opublikowano: WKP 2021, LEX/el). Należy jedynie dodać, że instytucje wskazane w art. 189f k.p.a. mają w istocie rzeczy charakter wyjątkowy albowiem w sytuacji, gdy ustawodawca nałożył na dany podmiot pewien obowiązek, wówczas podmiot ten powinien ów obowiązek wykonać, z kolei kara administracyjna stanowi prawną reakcję za jego niedochowanie. Wspomniane instytucje trzeba więc stosować ze szczególną rozwagą, gdyż w przeciwnym wypadku zasadą stałoby się odstępowanie od nakładania kar, a wyjątkiem ich nakładanie (zob. wyrok WSA w Opolu z 23 stycznia 2025r., I SA/Op 1018/24). Wbrew zarzutom skargi organy obu instancji nie dopuściły się też naruszenia przepisów prawa procesowego w tym art. 7a § 1 k.p.a. oraz przepisów Prawo przedsiębiorców przytoczonych w skardze, zwłaszcza w sytuacji gdy brak jest podstaw do przyjęcia, aby treść art. 9g i art. 9x ust. 2 i 3 u.c.p.g., stanowiących materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji, budziła wątpliwość w zakresie jej interpretacji w odniesieniu do stanu prawnego niniejszej sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę należało przyjąć, że sprawa została w postępowaniu administracyjnym dostatecznie wyjaśniona i rozważona w zakresie niezbędnym do jej końcowego załatwienia zgodnie z przepisami prawa materialnego. Mając na uwadze, że podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej, a więc zorganizowanej i zarobkowej działalności, wykonywanej we własnym imieniu w sposób ciągły, jest wolne dla każdego na równych prawach (art. 2 i art. 3 Prawa przedsiębiorców), to strona jako przedsiębiorca zobowiązana była tak zorganizować prowadzoną przez siebie działalność regulowaną, aby spełnić wymogi prawem przewidziane. Art. 8 Prawo przedsiębiorców (dalej: P.p.) wskazuje, że przedsiębiorca na podstawie przepisów prawa może być obowiązany do określonego zachowania. Zatem również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 10 i art. 11 P.p. dotyczącego wydania decyzji z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, poprzez obciążenie strony konsekwencjami działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które Strona nie miała wpływu, nie zasługują na uwzględnienie. Strona jak podmiot profesjonalny, prowadzący działalność regulowaną, zawarła przecież przedmiotowe umowy w sposób świadomy i dobrowolny. Przyjęcie argumentacji przedstawionej przez pełnomocnika przedsiębiorstwa prowadziłoby w konsekwencji do wyłączenia stosowania art. 9x ust. 2 u.c.p.g., albowiem podmioty odbierające odpady zawsze mogłyby powoływać się na brak możliwości uzyskania wymaganego poziomu recyklingu. Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty niezaliczenia bioodpadów powstających u źródła do odpadów poddanych recyklingowi. Należy zauważyć, że kwestia ta była przedmiotem wyjaśnień na etapie postępowania przez Organem I instancji i przyczyną dla której SKO na wcześniejszym etapie postpowania wydawało decyzję kasatoryjną. Należy wskazać, że w § 6 (ust. 1-ust. 4) rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. poz. 1530) określono zasady zaliczania kompostu/ materiału pofermentacyjnego/ innego materiału do odpadów poddanych recyklingowi 1. Masę odpadów komunalnych ulegających biodegradacji poddawanych obróbce tlenowej lub beztlenowej zalicza się do odpadów poddanych recyklingowi, jeżeli w wyniku tej obróbki powstaje kompost, materiał pofermentacyjny lub inny materiał, który będzie wykorzystany jako produkt, materiał lub substancja, które nie są odpadami. 2. Jeżeli uzyskany kompost, materiał pofermentacyjny lub inny materiał, który będzie wykorzystany jako produkt, materiał lub substancja, które nie są odpadami, jest wykorzystywany na powierzchni ziemi, można zaliczyć go jako poddany recyklingowi, gdy to wykorzystanie przynosi korzyści rolnictwu lub prowadzi do poprawy stanu środowiska. 3. Uzyskany kompost, materiał pofermentacyjny lub inny materiał, który będzie wykorzystany jako produkt, materiał lub substancja, które nie są odpadami, można zaliczyć jako poddany recyklingowi tylko wtedy, gdy może być wprowadzany do obrotu jako nawóz lub środek poprawiający właściwości gleby na podstawie pozwolenia ministra właściwego do spraw rolnictwa wydanego zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. z 2021 r. poz. 76) lub gdy stanowi produkt nawozowy UE w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1009 z dnia 5 czerwca 2019 r. ustanawiającego przepisy dotyczące udostępniania na rynku produktów nawozowych UE, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 i (WE) nr 1107/2009 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 2003/200 (Dz. Urz. UE L 170 z 25.06.2019, str. 1, z późn. zm.), lub gdy spełnia wymagania określone w przepisach wydanych na podstawie art. 30 ust. 4 lub ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. 4. Bioodpady stanowiące odpady komunalne poddane obróbce tlenowej lub beztlenowej zalicza się do odpadów poddanych recyklingowi, jeżeli zostały zebrane w sposób selektywny. Zatem zaliczenie bioodpadu do poddanego recyklingowi jest dopuszczalne gdy spełnia on wyżej wskazane warunki, przy czym metodologia obliczeń masy bioodpadów umieszczanych w kompostownikach nie została jasno określona. Przyjęto za dopuszczalną metodę obliczenia masy odpadów kompostowanych za pomocą ankiet wypełnianych przez mieszkańców deklarujących przydomowe kompostowanie bioodpadów. W przypadku tej sprawy Organ I instancji wyjaśnił szeroko, że przeprowadzone na terenie Gminy ankiety nie pozwalały na ustalenie pełnego i prawidłowego obrazu masy odpadów kompostowanych w przydomowych kompostownikach z uwagi na znaczne rozbieżności w ilości produkowanych odpadów. Z tego powodu bioodpady zagospodarowane w przydomowych kompostownikach (powstające "u źródła") nie były uwzględniane przy obliczaniu odpadów poddanych recyklingowi. Zarzuty Skarżącej odnoszące się do tej kwestii nie są zasadne również z tego powodu, że obowiązek osiągnięcia odpowiednich poziomów recyklingu jest ściśle zindywidualizowany, którego realizacja jest związana z wynikami osiąganymi w tym zakresie przez dany podmiot (tak wyrok NSA z 23.07.2025 r., III OSK 2310/23, LEX nr 3896434). Z treści art. 9g u.c.p.g. wynika, że obowiązek uzyskania w danym roku kalendarzowym odpowiednich poziomów przygotowania odbieranych odpadów komunalnych do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo 3b ust. 1 został nałożony na podmioty odbierające odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości czyli w niniejszej sprawie na skarżącą spółkę. Zgodnie z art. 9x ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Z tego powodu trafnie Organ I instancji przyjął, że możliwość zaliczenia bioodpadów powstających "u źródła" do odpadów komunalnych poddanych recyklingowi dotyczy właścicieli nieruchomości zamieszkałych, kompostujących odpady a nie do właścicieli nieruchomości niezamieszkałych. Zatem wpływ masy bioodpadów kompostowanych w przydomowych kompostownikach w żaden sposób nie wpływa na poziom recyklingu osiągnięty przez Skarżącą, odbierającą odpady komunalne z terenu [....]. Z przyczyn powyżej wskazanych Sąd stwierdził, że skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.