II SA/Rz 317/18
WyrokWSA w Rzeszowie2018-11-08
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Piotr Godlewski, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, nie przeprowadzając oceny oddziaływania na środowisko, w sytuacji gdy istnieją wątpliwości co do sumowania mocy anten i interpretacji pojęcia 'miejsca dostępne dla ludności'?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego w zakresie oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. W szczególności nieprawidłowo zinterpretowano przepisy dotyczące sumowania mocy anten oraz pojęcia 'miejsca dostępne dla ludności', co mogło skutkować błędnym uznaniem, że nie jest wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto, stwierdzono nieprawidłowości w określeniu zamierzenia budowlanego we wniosku i decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności dotyczące niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego, braku ustalenia parametrów technicznych inwestycji (m.in. sumowania mocy anten) oraz błędnej interpretacji pojęcia 'miejsca dostępne dla ludności', co miało skutkować brakiem konieczności wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wojewoda umorzył postępowanie w stosunku do części skarżących, uznając ich za niemające przymiotu strony, a w stosunku do pozostałych utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. K., G. M., R. D., R. Ś. i R. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] września 2017 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego M. K. kwotę 1014 zł /słownie: tysiąc czternaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego R. Ś., R. G., R. D. i G. M. kwoty po 997 zł /słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda (dalej: "organ odwoławczy" lub "organ II instancji) decyzją z dnia 12 stycznia 2018 r. nr [...]") po rozpatrzeniu odwołań: R.Ś., Z. B., R. G., R. D., D. G., G.M., reprezentowanych przez radcę prawnego D.W., od decyzji Starosty (dalej: "organ I instancji") nr [...] z dnia [...].09.2017 r. znak [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [....] wraz z przyłączem energetycznym i kablową linią zasilającą na działce nr ewid. 1571/5 położoną w miejscowości N. gm.[...], umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej: "K.p.a."), a po rozpatrzeniu odwołania M.K. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że zaskarżoną decyzją Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. T. 7 w W., pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [....] wraz z przyłączem energetycznym i kablową linią zasilającą na działce nr ewid. 1571/5 położonej w miejscowości N. gm. [...].
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli: R.Ś., Z. B., R.G., R.D., D. G., G.M. oraz M.K. - wszyscy reprezentowani przez radcę prawnego D.W..
W odwołaniach zarzucono naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego. W zakresie naruszenia prawa procesowego wskazano na art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego, a w szczególności braku ustalenia azymutów anten projektowanego przedsięwzięcia oraz możliwości pochylenia anten tzw. TILT, brak ustalenia możliwości zmiany kierunku wiązki promieniowania, brak ustalenia o przyjętych zabezpieczeniach planowanej inwestycji, brak ustalenia odległości na jaką urządzenie może emitować pola elektromagnetyczne uwzględniając dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku zróżnicowane dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności, brak zsumowania jednostkowych mocy anten w celu ustalenia czy przedsięwzięcie wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, brak ustalenia w jakiej odległości od planowanej inwestycji znajdują się miejsca dostępne dla ludności, brak ustalenia powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem oraz brak ustalenia, że nieruchomości skarżących znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu.
Ponadto zarzucono naruszenie art. 28 K.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez brak uznania odwołujących za strony postępowania, pomimo że są właścicielami nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 40 § 1 K.p.a. poprzez brak doręczenia skarżącym pisma z dnia 17.11.2017 r. tj. zawiadomienia o zamierzeniu inwestycyjnym inwestora oraz zaskarżonej decyzji przez co organ nie zapewnił stronom czynnego udziału w postępowaniu, naruszenie art. 81 K.p.a. poprzez uznanie wszystkich ustalonych faktów za udowodnione, pomimo, iż skarżący nie mieli zapewnionej możliwości czynnego udziału w przedmiotowej sprawie, naruszenie § 3 ust. 1 pkt 8 w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z 9 listopada 2010 r. poprzez błędne uznanie, że nie sumuje się mocy jednostkowych anten pomimo, że z przepisu wynika obowiązek ich sumowaniu, a w konsekwencji błędne uznanie przez organ, że w niniejszej sprawie nie zachodzi obowiązek wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, pomimo, że z zsumowania mocy anten określonych w dokumentacji przedstawionej przez inwestora (2x845W=1690W) wynika, że inwestycja spełnia parametry określone w § 3 ust. 1 pkt 8 lit. d, a tym samym wydanie zaskarżonej decyzji powinno zostać poprzedzone decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach.
W dalszej kolejności zarzucono naruszenie § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z 9 listopada 2010 r. w zw. z art. 124 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska polegające na błędnym przyjęciu, że przez zwrot "miejsca dostępne dla ludności", którym posługuje się ustawodawca w ww. normach prawnych należy rozumieć jedynie miejsca, na których istnieje już zabudowa, podczas gdy pojęcie to dotyczy także terenów, na których taka zabudowa może być wznoszona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. W konsekwencji postawiono także zarzut naruszenia art. 59 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 63 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez zaniechanie wydania przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz przez organ państwowej inspekcji sanitarnej opinii w przedmiocie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko a także brak wydania postanowienia w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia takiej oceny. W konsekwencji poprzedniego zarzutu było wskazanie naruszenia art. 71 ust.2 pkt 2 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę przed wydaniem decyzji środowiskowej, a także naruszenie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez brak wezwania inwestora do usunięcia braków w projekcie budowlanym poprzez zobowiązanie go do przedłożenia opinii RDOŚ a także opinii państwowej inspekcji sanitarnej w przedmiocie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, naruszenie art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 Prawa budowlanego poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę pomimo, że nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające organowi wydanie przedmiotowej decyzji oraz naruszenie art. 8 i 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
Umarzając postępowanie w stosunku do R.Ś., Z. B., R. G., R. D., D. G., G.M. organ II instancji stwierdził bak po ich stronie przymiotu strony postępowania. Z kolei w stosunku do M.K.brak podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. W stosunku do odwołania ostatniego z wymienionych organ odwoławczy wyjaśnił, że inwestor, tj. A. Sp. z o.o. do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę dołączył 4 egzemplarze projektu budowlanego zamierzonej inwestycji wraz z niezbędnymi uzgodnieniami i opiniami, sporządzonego przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością nr ewid. 1571/5 w N.u na cele budowlane. Powołując się na art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu (...) (pkt 1); zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422; zwanego dalej rozporządzeniem (pkt 2)); kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 (pkt 3); wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 (pkt 4).
Dokonując na podstawie powyższych przepisów oceny przedłożonego projektu organ II instancji stwierdził, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] w miejscowości N. uchwalonego Uchwałą Nr [...] z dn. 04.08.2016 r. Rady Miejskiej jest kompletny i został opracowany przez uprawnionych projektantów, posiada wymagane uzgodnienia i opinie.
Na podstawie znajdującego się z aktach opracowania: "Kwalifikacja przedsięwzięcia zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71)" organ odwoławczy stwierdził, że rozpatrywana stacja bazowa nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przedsięwzięcie nie osiąga progów w wskazanych w ww. rozporządzeniu tj. § 3 ust. 1 pkt 8, w związku z czym uznał je za nieniosące ryzyka wystąpienia znaczącego oddziaływania na środowisko, tym samym nie podlegające konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Stosownie do art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko stwierdził, że inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż nie zalicza się ani do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Jednocześnie stwierdził, że pola elektromagnetyczne o wartościach wyższych od dopuszczalnych określonych dla miejsc dostępnych dla ludzi nie wystąpią w miejscach ich przebywania i zamieszkiwania, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003 r. nr 192 poz. 1883). Przyjęto, że projektowana stacja nie będzie uciążliwa dla środowiska i ludzi, gdyż spełnia wymagania określone w ww. rozporządzeniu.
Odnosząc się do zarzutów wskazał, że projektowana stacja bazowa telefonii komórkowej składać się będzie z wieży kratowej o wysokości 49,45 m na której zamontowane zostaną m.in. dwie anteny sektorowe (1 antena o mocy 845 W na azymucie 30° oraz 1 anten sektorowa o mocy 845 W na azymucie 140°) o maksymalnym pochyleniu (TILT) wynoszącym 10°. W zasięgu pola elektromagnetycznego o wartości przekraczającej 0,1 W/m2 dla każdej z ww. anten (25,9 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania anteny) nie występują miejsca dostępne dla ludności. Ponadto na projektowanej wieży, na każdym z azymutów (30° i 140°) zainstalowana będzie jedna antena sektorowa, w związku z czym stwierdził, że nie zachodzi zjawisko sumowania jednostkowych mocy anten.
Ustosunkowując się do zarzutu odwołującego dot. naruszenia art. 40 § 2 K.p.a. polegającego na nie doręczeniu decyzji ustanowionemu pełnomocnikowi, organ II instancji stwierdził, że uchybienie to pozostawało bez wpływu na wynik sprawy, ponieważ odwołanie M.K. zostało wniesione z zachowaniem terminu, a więc nie wywołało ujemnych skutków procesowych.
W skardze na powyższą decyzje M.K. zarzucił naruszenie:
- art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego w celu załatwienia sprawy, a w szczególności:
- ustalenie azymutów anten projektowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego oraz ustalenie możliwości pochylenia anten projektowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego, tzw. TILT w oparciu jedynie o "Kwalifikację przedsięwzięcia" załączoną przez inwestora do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę;
-brak ustalenia możliwości zmiany kierunku wiązki promieniowania (na skutek działania ludzi i sił natury);
- brak ustalenia jakie przyjęto zabezpieczenia planowanej inwestycji (rozwiązania techniczne) przed możliwą ingerencją ludzi i działaniem sił natury (np. silne wiatry);
- błędne ustalenie odległości na jaką urządzenie może emitować pola elektromagnetyczne (równoważna moc promieniowania izotropowo) uwzględniając dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku zróżnicowane dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności, opierając się jedynie o "Kwalifikację przedsięwzięcia" załączoną przez inwestora do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, przy jednoczesnym błędnym ustaleniu, iż w zasięgu pola elektromagnetycznego, które będzie emitować urządzenie nie znajdują się tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową oraz miejsca dostępne dla ludności; - błędne ustalenie, iż nie sumuje się jednostkowych mocy anten na planowanym przedsięwzięciu inwestycyjnym, a w konsekwencji brak ustalenia, że przedsięwzięcie budowlane wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
- brak ustalenia w jakiej odległości od planowanej inwestycji znajdują się miejsca dostępne dla ludności;
- brak ustalenia powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, (art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku);
W konsekwencji powyższych uchybień organu drugiej instancji oraz braku ustalenia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy doszło do naruszenia następujących przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik postępowania:
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji pomimo istnienia przesłanek do jej uchylenia przez organ drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.;
- art. 40 § 2 K.p.a. w zw. z art. 109 § 1 K.p.a. i art. 32 K.p.a. poprzez uznanie, że brak doręczenia zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi strony, nie stanowi rażącego naruszenia prawa i nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.;
- art. 81 K.p.a. poprzez uznanie wszystkich ustalonych faktów za udowodnione, pomimo, iż skarżący nie miał zapewnionej możliwości czynnego brania udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji;
- § 3 ust. 1 pkt 8 w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z dnia 9 listopada 2010 r. poprzez błędne uznanie, iż nie sumuje się mocy jednostkowych anten pomimo, iż z przepisu wynika, iż podlegają one sumowaniu, a w konsekwencji błędne uznanie przez organ, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi obowiązek wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, pomimo, iż zsumowania mocy anten wynikającej z dokumentacji przedstawionej przez inwestora (2x845 W=1690 W) wynika, że inwestycja spełnia parametry określone w § 3 ust. 1 pkt 8 lit. d, a tym samym wydanie decyzji organu pierwszej instancji powinno zostać poprzedzone decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach,
- § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z dnia 9 listopada 2010 r. w zw. z art. 124 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska polegającej na błędnym przyjęciu, iż przez zwrot "miejsca dostępne dla ludności", którym posługuje się ustawodawca w wyżej wspomnianych normach prawnych należy rozumieć jedynie miejsca na których istnieje już zabudowa, podczas gdy pojęcie to dotyczy także terenów, na których taka zabudowa może być wznoszona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym;
- art. 59 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 63 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w środowisko oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez uznanie, że wydanie decyzji organu pierwszej instancji nie wymagało uprzedniego wydania postanowienia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz przez organ państwowej inspekcji sanitarnej opinii w przedmiocie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także uznanie, że decyzja organu pierwszej instancji nie wymagała uprzedniego wydania postanowienia w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach a w konsekwencji naruszenie art. 106 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy pomimo obowiązku wcześniejszego uzyskania opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz opinii organu państwowej inspekcji sanitarnej i zaniechania realizacji tego obowiązku przez organ pierwszej instancji;
- art. 71 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez utrzymanie w mocy decyzji zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji pomimo, że powinna ona być poprzedzona wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach co było w świetle przedstawionych okoliczności warunkiem koniecznym w niniejszym postępowaniu przed wydaniem pozwolenia budowlanego a w konsekwencji naruszenie art. 106 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy pomimo obowiązku wcześniejszego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i zaniechania realizacji tego obowiązku;
- art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo braku wezwania inwestora przez organ pierwszej instancji do usunięcia braków projektu budowlanego poprzez zobowiązanie go do przedłożenia opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, a także opinii organu państwowej inspekcji sanitarnej w przedmiocie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie oraz decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
- art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy pomimo, że nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające organowi pierwszej instancji wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę,
- art. 8 K.p.a. i 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, brak szczegółowego odniesienia się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także nieustalonych okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy oraz brak należytego uzasadnienia podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;
Skargi od decyzji Wojewody ego wnieśli również R.Ś. (właściciel działek 1569/1 i 1569/2 położonych w N.u), R.G. (właściciel działki 911/4 położonej w N.u), R.D. (właściciel działki nr 1568 położonej w N.u) i G.M.( właściciel działek nr 1561/2 i 1562/1 położonych w N.u), którzy poza wyżej opisanymi zarzutami podnieśli zarzut naruszenia:
- art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w miejsce zarzutu M.K.art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez umorzenie postępowania z powodu nieprzyznania przymiotu stron, pomimo, że powinni zostać uznani za strony postępowania;
- art. 28 K.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez brak uznania za strony postępowania, pomimo tego, że są właścicielami nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu;
- art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 40 § 1 K.p.a. poprzez brak doręczenia decyzji pierwszej instancji a także zawiadomienia o zamierzeniu inwestycyjnym;
- art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 109 § 1 K.p.a. poprzez brak doręczenia decyzji organu I instancji.
W oparciu o powyższe zarzuty wnieśli:
a) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") wszyscy skarżący z wyjątkiem M.K.o uchylenie zaskarżonej decyzji w części w zakresie pkt 1 oraz na podstawie art. 135 P.p.s.a. o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości, M. K. zaś o uchylenie decyzji w części w zakresie pkt 2 oraz o zasądzenie kosztów postępowania;
b) na podstawie art. 200 P.p.s.a. wszyscy wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego od organu na rzecz skarżącego według norm przepisanych.
M.K. wniósł również o przeprowadzenie dowodu z decyzji z dnia 29.11.2017 r. wydanej przez Burmistrza [....], znak: [...] w przedmiocie ustaleniu warunków zabudowy na okoliczność, że działka ewidencyjna nr 1577/2 położona w N.u, której jest właścicielem, stanowi miejsce dostępne dla ludności oraz znajduje się w zasięgu pola elektromagnetycznego planowanej inwestycji.
W odpowiedzi na skargi Wojewoda wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Zgodnie z art. 145 § 3 P.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji doprowadziła do wniosku, że skargi zasługiwały na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd odniósł się do skargi M. K., w której słusznie zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego i prawa materialnego. Ponadto Sąd z urzędu stwierdził też naruszenia prawa procesowego i materialnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, do czego obliguje art. 134 P.p.s.a.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek inwestora A. Sp. z o.o. , który wpłynął do organu I instancji 20 kwietnia 2017 r. W pkt 5 wniosku wpisano nazwę planowanej inwestycji "Stacja bazowa telefonii komórkowej sieci [...] wraz z kablową linią zasilająca i zjazdem publicznym. Inwestor pominął pkt 6 wniosku: "Proszę wpisać dane planowanej inwestycji (zamierzenia budowlanego)".
Pismem z dnia 25 września 2017 r. organ I instancji wezwał inwestora o uzupełnienie wniosku, ale kwestia określenia zakresu przedmiotowego przedsięwzięcia została pominięta przez organy orzekające w sprawie. Uzupełniony wniosek do organu I instancji wpłynął 15 maja 2017 r.
Analiza uzupełnionego wniosku doprowadziła do stwierdzenia, że oryginał wniosku z dnia 20 kwietnia 2017 r. stał się uzupełnionym wnioskiem poprzez naniesienie stosownych skreśleń i adnotacji bez określenia z imienia i nazwiska, kto i w jakim czasie je uczynił. Przed dokonaniem tych skreśleń i adnotacji pierwsza strona wniosku została skserowana, jako wniosek pierwotny (bez podpisu), a egzemplarz wniosku z dnia 20 kwietnia 2017 r. wraz z wyżej opisanymi skreśleniami spełnił w ocenie organu funkcję uzupełnienia wniosku. Z pierwotnego wniosku zniknął pkt 5, to jest zapis dotyczący budowy zjazdu. Powyższy wniosek stał się podstawą wydania przez Starostę decyzji z dnia [...] września 2017 r. nr [...]dla A. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę obejmującego budowę stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] wraz z przyłączem energetycznym i kablowa linią zasilającą na działce nr ewid. 1571/5 położoną w miejscowości N., gmina [...] według projektu budowlanego. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy ww. decyzję Starosty .
Przepis art. 31 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.; dalej w skrócie: "P.b.") określa zakres przedmiotowy pozwolenia na budowę; załączniki do wniosku o pozwolenie na budowę; załączniki do wniosku o pozwolenie na budowę obiektów budowlanych; załączniki do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę. Z ust. 1 tego przepisu wynika, że pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego.
Ustawodawca nie zawarł legalnej definicji zamierzenia inwestycyjnego, ale nie budzi wątpliwości, że obiekty budowlane, które mają być realizowane na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę stanowią zamierzenie budowlane. Zamierzenie budowlane winno być wyartykułowane we wniosku o pozwolenie na budowę, a następnie w sentencji decyzji poprzez określenie konkretnych obiektów budowlanych, których dotyczy. Zamierzenie inwestycyjne nie może być ukryte pod symbolem, który jest identyfikowany jedynie przez inwestora. Za niedopuszczalną należy uznać sytuację, w której zakres przedmiotowy pozwolenia na budowę będzie możliwy do określenia tylko łącznie z projektem budowlanym, gdyż organ w pozwoleniu na budowę posłużył się roboczym symbolem przedsięwzięcia używanym przez inwestora. Również treść uzasadnienia decyzji organu I instancji nie pozwala określić, jakie obiekty budowlane ma w planie realizować inwestor. Argumentację tę wzmacnia odniesienie się do treści art. 28 ust. 1 P.b., gdyż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie z art. 3 pkt 6 P.b. przez budowę należy rozumieć wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Użycie przez organ symbolu inwestycji, pod którym realizuje ją inwestor nie stanowi określenia zamierzenia budowlanego, dla którego udzielono pozwolenia na budowę i kontroli jednolitości zamierzenia budowlanego w całym cyklu inwestycyjnym.
Sąd wskazuje na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który dotyczy wprawdzie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, ale w sytuacji, gdy lokalizacja inwestycji celu publicznego następuje na podstawie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego teza jest jak najbardziej adekwatna. W wyroku tym NSA stwierdził, że treść wniosku wiąże organ co do istotnych parametrów planowanego zamierzenia i organ nie może jej samodzielnie modyfikować lub przedstawiać w sposób zbyt ogólnikowy w treści decyzji lokalizacyjnej, co może wypaczać, jak w tej sprawie, opis planowanego przedsięwzięcia i badaną w postępowaniu dopuszczalność jego lokalizowania. Wyliczenia organu w kontekście oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko przeprowadzono bowiem dla inwestycji o innych parametrach niż opisana w decyzji (por. NSA w wyroku z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1654/15).
Skarżący tak na etapie postępowania administracyjnego jak i w skardze do Sądu w szczególności kwestionował niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w zakresie parametrów planowanych do zainstalowania dwu anten sektorowych a w szczególności błędnego przyjęcia przez organy, że nie sumuje się jednostkowych mocy anten, co spowodowało przyjęcie przez organy orzekające w sprawie, że przedsięwzięcie nie wymaga wydania decyzji środowiskowych uwarunkowaniach.
Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że przedłożony projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 14 sierpnia 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] w miejscowości N.. Organ podał, że według ustaleń planu, teren inwestycji znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem R1 zdefiniowany jako teren użytkowania rolniczego. W terenie tym obowiązuje zakaz prawa zabudowy, dopuszcza się jedynie lokalizację i funkcjonowanie cieków, rowów melioracyjnych, urządzeń dekarskich oraz sieci infrastruktury technicznej. Organ wskazał też na treść art. 46 pkt 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1537), że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Ponadto zgodnie z art. 46 pkt 2 cyt. ustawy przeznaczenie terenu na cele rolnicze nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności.
Z art. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2018.1945 r.) dalej w skrócie u.p.z.p. wynika, że ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z tym przepisem inwestor nie ma obowiązku uzyskania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Nie oznacza to jednak, że organy wydające decyzję o pozwoleniu na budowę zwolnione były z przeprowadzenia wnikliwej oceny zamierzenia budowlanego.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2018 r. nr 2081) decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (ust. 2 art. 71). Stosownie natomiast do art. 72 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, 1276, 1496 i 1669).
W aktach sprawy znajduje się dokument pn.: " Kwalifikacja przedsięwzięcia", w którym w rozdziale 4 zawarto opis planowanego przedsięwzięcia. Z opisu tego wynika, że w skład projektowanego przedsięwzięcia wchodzą urządzenia zasilające, sterujące i nadawczo - odbiorcze w szafach aparaturowych umieszczonych przy podstawie wieży oraz anteny sektorowe i anteny paraboliczne zamontowane na wspornikach antenowych mocowanych do trzonu wieży kratowej.
Opisując anteny sektorowe w tabeli nr 1 na str. 7 wskazano, że jest to model Kathrein 80010634 podwieszone na wysokości 47 m.n.p.t. o azymucie 30o i 140o, paśmie pracy (MHz) 900, EIRP anteny (W) 845, o maksymalnej mocy pochylenia 10o. We wnioskach i zaleceniach (pkt 5 opracowania) wskazano, że przedsięwzięcie nie osiąga progów wskazanych w § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71 ze zm.) zwane dalej rozporządzeniem środowiskowym, a wobec tego nieniosące ryzyka wystąpienia znaczącego oddziaływania na środowisko, dlatego też nie podlega konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko niniejsza inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż nie zalicza się do inwestycji wymienionych w art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 cyt. ustawy.
Sąd wskazuje, że karta informacyjna przedsięwzięcia jest dokumentem prywatnym i obowiązkiem organów orzekających jest jego ocena w zakresie przydatności dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W szczególności powinno się ustalić, czy karta zawiera niezbędna, a określone w art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko elementy i czy faktycznie przedstawia przedsięwzięcie zaplanowane przez inwestora. Niedopuszczalne jest orzekanie przez organy administracji publicznej w sprawach dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wyłącznie w oparciu o niezweryfikowane wnioski, zawarte w sporządzonych na zlecenie inwestora opracowaniach (wyrok WSA w Poznaniu z 17.01.2018 r. sygn. akt II SA/Po 625/15 dostępny na str. cbosa).
Sporządzona przez inwestora kwalifikacja przedsięwzięcia nie ma charakteru wiążącego dla organu - jest dowodem, który jak każdy inny dowód podlega jego ocenie. Organ administracji publicznej na podstawie całokształtu materiału dowodowego winien ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). To zaś oznacza, że także dokument złożony przez stronę - kwalifikacja przedsięwzięcia podlega weryfikacji w toku postępowania dowodowego, a wyniki tej weryfikacji winny znaleźć wytłumaczenie w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. Ocena wartości dowodowej kwalifikacji przedsięwzięcia, jego wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu, gdyż to organ administracji rozstrzyga sprawę. Takiej oceny nie przeprowadziły organy orzekające w sprawie, czego dowodzi uzasadnienie decyzji organu I instancji jak i zaskarżonej decyzji. Organ II instancji powtórzył argumenty wskazane w karcie informacyjnej przedsięwzięcia (wyżej zacytowane) sporządzonej przez inwestora dla wykazania zbędności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Pominął przy tym wszelkie zarzuty czynione przez skarżących w odwołaniach.
Wykładnia przepisów § 2 ust. 1 oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia środowiskowego prowadzi do wniosku, że celem ustawodawcy było wskazanie inwestycji, które zawsze lub potencjalnie znacząco mogą oddziaływać na środowisko, co oznacza, że rolą organów powołanych do ochrony środowiska jest ustalenie, w jaki sposób cała inwestycja (a nie poszczególne anteny) wpłynie na środowisko (vide: wyroki NSA: z 31.08.2017 r., II OSK 3008/18; z 7.09. 2017 r., II OSK 3083/15; z 16.06. 2015 r., II OSK 2706/13; z 29.09.2015 r., II OSK 139/14 -dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasadność sumowania parametrów danego przedsięwzięcia potwierdza brzmienie przepisów § 2 ust. 2 i § 3 ust. 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia środowiskowego dotyczących rozbudowy, przebudowy lub montażu realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia. Jeżeli bowiem nakazano sprawdzać kwalifikację danego przedsięwzięcia po jego rozbudowie bądź przebudowie jako przedsięwzięć mogących zawsze znacząco albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to nieracjonalne byłoby przyjęcie stanowiska, że w przypadkach budowy nowego przedsięwzięcia równoważna moc promieniowana izotropowo dla pojedynczych anten nie podlega sumowaniu. Przepisy § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia środowiskowego mają charakter normy ogólnej określającej sposób wyznaczania równoważnej mocy promieniowanej izotropowo dla pojedynczej anteny.
Natomiast § 2 ust. 2 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia środowiskowego mają charakter norm uzupełniających pozwalających na rozstrzygnięcie czy mamy do czynienia z inwestycją mogącą zawsze znacząco albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jako całość. Żeby można było zsumować parametry charakteryzujące realizowane przedsięwzięcie - stację bazową telefonii komórkowej, na której zostanie zainstalowanych więcej anten, niezbędne jest jednak najpierw ustalenie mocy promieniowanej izotropowo dla pojedynczej anteny (vide: wyrok NSA z 3.07.2018 r., sygn. akt II OSK 1570/18 - dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nie można ponadto wykluczyć, że ewentualne nakładanie lub nachodzenie się wiązek spowoduje, że moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości dopuszczalne. W związku z tym wskazuje się również, że odmienna interpretacja § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia środowiskowego prowadziłaby do możliwości obejścia prawa przez potencjalnych inwestorów, co z pewnością nie było intencją ustawodawcy. Przyjęcie, że dla ustalenia czy przedsięwzięcie oddziałuje potencjalnie znacząco na środowisko niezbędne jest ustalenie mocy promieniowania jedynie pojedynczej anteny może doprowadzić do planowania takich przedsięwzięć, które składać się będą z kilku a nawet kilkunastu anten, których każda posiadać będzie moc promieniowania niewpływającą ujemnie na środowisko, zaś po przecięciu z inną co najmniej na linii nakładania się lub przecinania stworzy moc znacznie przekraczającą wartości dopuszczalne. Z tych względów niezbędne jest dla prawidłowej oceny czy dana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych anten, jak i całego przedsięwzięcia (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9.06.2017 r. II OSK 1839/16; z 9.12.2016 r. II OSK 708/15 - dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z uzasadnień decyzji organów obu instancji w kontrolowanej sprawie nie wynika, aby organy należycie zbadały, czy planowana inwestycja wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o czym było wyżej. Nie wynika też, że dokumentacja zgłoszona przez inwestora została oceniona jako środek dowodowy sprawie, który pozwala ustalić stan faktyczny sprawy, a następnie określić kategorię przedsięwzięcia.
Organ powinien samodzielnie w tym zakresie przeprowadzić postępowanie dowodowe, identyfikując numerami działek stan zagospodarowania działek znajdujących się w stosownych odległościach od środka elektrycznego anteny, w osi głównej jej wiązki oraz ustalenie ich promieniowania, w okolicznościach sprawy czy wydano dla którejś z tych działek decyzję o warunkach zabudowy czy o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Znaczenie ma również ukształtowanie terenu w tych miejscach (zjawisko odbicia wiązki czy odległości od punktu wiązki promieniowania). Kwestia oddziaływania pola elektromagnetycznego wymaga uwzględnienia maksymalnego możliwego emitowania tego pola z urządzenia, maksymalnego możliwego pochylenia osi wiązki promieniowania, ukształtowania terenu oraz istniejącego i potencjalnego zagospodarowania, czego w tej sprawie zabrakło.
W kwalifikacji przedsięwzięcia w tabeli 1. przedstawiono wykaz anten, ich parametry techniczne, moce EIRP oraz maksymalne tilty dla każdej z anten. Wyniki obliczeń w formie graficznej obrazują przebieg osi głównych wiązek promieniowania poprowadzonych od środków elektrycznych poszczególnych anten sektorowych, na długości 40 m w zależności od mocy EIRP anteny. Rysunki 2 - 3 kwalifikacji uwzględniają jednak jedynie pochylenie głównej wiązki anteny (tilt). Tymczasem przy wyznaczaniu odległości miejsc dostępnych dla ludności uwzględnić należy zarówno kierunek (azymut) głównej wiązki promieniowania anteny jak i jej pochylenie (tilt). Brak jest wyznaczenia odległości miejsc dostępnych dla ludności dla tiltu 0, czyli dla azymutu głównej wiązki promieniowania anteny bez jej pochylenia. Rysunek nr 1 w dokumencie kwalifikacji nie wyjaśnia położenia miejsc dostępnych dla ludności przy takim ustawieniu anten. Ponadto rysunki 2 - 3 kwalifikacji posługują się pojęciem "występowania miejsc dostępnych dla ludności wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny, a nie jak wynika z § 3 ust. 2 pkt 8 rozporządzenia środowiskowego w osi głównej wiązki promieniowania anteny.
Organ powinien samodzielnie w tym zakresie przeprowadzić postępowanie dowodowe, identyfikując numerami działek stan zagospodarowania działek znajdujących się w stosownych odległościach od środka elektrycznego anteny, w osi głównej jej wiązki oraz ustalenie ich promieniowania, w okolicznościach sprawy czy wydano dla którejś z tych działek decyzję o warunkach zabudowy czy o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Znaczenie ma również ukształtowanie terenu w tych miejscach (zjawisko odbicia wiązki czy odległości od punktu wiązki promieniowania). Kwestia oddziaływania pola elektromagnetycznego wymaga uwzględnienia maksymalnego możliwego emitowania tego pola z urządzenia, maksymalnego możliwego pochylenia osi wiązki promieniowania, ukształtowania terenu oraz istniejącego i potencjalnego zagospodarowania, czego w tej sprawie zabrakło. Organy przyjęły, że nie znajdują się miejsca przebywania i zamieszkiwania ludzi posługując się wynikami obliczeń inwestora z dokumentów Kwalifikacja i Analiza. Tak więc brak precyzyjnych ustaleń w zakresie miejsc dostępnych dla ludności w odległościach wskazanych w § 3 ust. 2 pkt 8 lit. d i e rozporządzenia przesądza o niewyjaśnieniu kluczowej kwestii czy przedmiotowe zamierzenie jest inwestycją mogąca potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Potwierdzeniem braku należytego prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia miejsc dostępnych dla ludności jest dołączenie do skargi przez skarżącego decyzji o warunkach zabudowy wydanej Burmistrza B. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej na terenie części działki nr ewid. 1577/2 położonej w miejscowości N. gm. [...]. Działka ta graniczy z działką, na której planowana jest do realizacji stacja bazowa telefonii komórkowej. Decyzja ta stała się ostateczna 4 stycznia 2018 r., a decyzja organu II instancji została wydana w dniu 12 stycznia 2018 r. Istotnym brakiem ustalenia stanu faktycznego przez organy obydwu instancji jest brak wykazania zasięgu obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tak w karcie informacyjnego przedsięwzięcia oraz na rysunkach projektu budowlanego.
W świetle definicji z art. 124 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2018, poz. 799) zwana dalej w skrócie p.o.ś. ust. 2 miejscami dostępnym dla ludności są także działki mające aktualnie przeznaczenie rolne, jeśli choćby potencjalnie mogą przebywać na nich ludzie. Pojęcie "miejsc dostępnych dla ludności" należy wyraźnie odgraniczyć od pojęcia "terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową", albowiem pojęcia te są rozważane i kwalifikowane przez prawodawcę odrębnie w świetle art. 122 ust. 2 pkt 1 i art. 124 ust. 1 p.o.ś. oraz § 1 pkt 1 i § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów. Miejsce dostępne dla ludności nie musi więc być miejscem przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową, natomiast tereny przeznaczone aktualnie lub potencjalnie pod zabudowę mieszkaniową ze swej istoty są miejscami dostępnymi dla ludności. Taki też charakter w dacie wydawania zaskarżonej decyzji miała działka nr 1577/2 położona w N.
Powyższe potwierdza, że organy obydwu instancji nie dochowały obowiązku określonego w art. 35 ust 1 pkt 1 P.b. Zgodnie z tym przepisem przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Mając na względzie opisane naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego Sąd uznał za zasadne skargi skarżących dotyczących pkt 2 zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego ze względu na brak przymiotu strony. Wyjaśnienie obowiązku sumowania parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie i wyznaczenie obszaru oddziaływania zgodnie z obowiązującymi przepisami będzie miał znaczenie dla prawidłowego określenia stron postępowania administracyjnego.
Ze względu na przedstawione naruszenia prawa procesowego i materialnego całe postępowanie będzie wymagało powtórzenia poczynając od konieczności uzupełnienie wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy będą związane oceną prawną wyrażoną w niniejszym wyroku. Wyjaśniona też powinna być kwestia ewentualnego oddania do użytkowania stacji telefonii komórkowej i oceny jej skutków dla postępowania. Sąd związany był stanem prawnym i faktycznym aktualnym na dzień wydania zaskarżonej decyzji.
Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło