II SA/Rz 324/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Maria Piórkowska po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. i Z. D. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi i nadesłania odpisów skargi w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. i innych na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2011 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu - postanawia - odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz nadesłania odpisów skargi. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 324/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w R., M. B., Z. B., A. D. i Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2011 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu w pkt 1) odrzucił skargę A. D., Z. D., M. B. i Z. B.; w pkt 2) zwrócił skarżącemu M. B. wpis od skargi w kwocie 500 zł (słownie: pięćset złotych). Powodem odrzucenia skargi A. D. i Z. D. było nadesłanie żądanych odpisów skargi po upływie zakreślonego w wezwaniu terminu oraz nie uiszczenie wpisu od skargi. W dniu 10 maja 2012 r. (data złożenia w siedzibie tut. Sądu) Z. D. oraz A. D. złożyli (uzupełniony w dniu 24 maja 2012 r. w zakresie podpisu A. D.) wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi i nadesłania odpisów skargi. W uzasadnieniu wnioskodawcy wskazali, że 3 kwietnia 2012 r. otrzymali pismo z Sądu z dnia 30 marca 2012 r. Zgodnie z treścią tego pisma przysługiwał im 7-dniowy termin na odpowiedź. Termin "na jego wykonanie" mijał z dniem 10 kwietnia 2012 r. Pismo złożyli w dniu 11 kwietnia 2012 r., który ich zdaniem, był ostatnim dniem na dokonanie czynności procesowej. Wskazali, że do biegu terminu nie wlicza się Pierwszego i Drugiego Dnia Wielkiej Nocy (8 i 9 kwietnia 2012 r.), jako dni ustawowo wolnych od pracy. Dodatkowo podali, że skarga została złożona solidarnie przez cztery osoby tj. A. D., Z. D., M. B. i Z. B. W pouczeniu zawartym w wezwaniu do uiszczenia wpisu zapisano, że "uiszczenie wpisu przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia pozostałe osoby z obowiązku jego uiszczenia". Odpowiedniej wpłaty dokonał w ich imieniu M. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Możliwość przywrócenia terminu przewiduje art. 86 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwana dalej P.p.s.a., który stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a.). Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi i nadesłania odpisów skargi Sąd uznał, że składając wniosek o przywrócenie terminu w dniu 10 maja 2012 r. (data złożenia "osobiście" w siedzibie tut. Sądu) wnioskodawcy dochowali terminu określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Spełnili też warunek dokonania czynności, której termin został uchybiony. Natomiast nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, że usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 str. 333). Konieczną a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Tut. Sąd zauważa, że prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności. Podkreślenia wymaga, że przesłanka braku winy powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (publ. system informatyczny LEX nr 344095). Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu – (por. postanowienie NSA z dnia 26.11.2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08). Reasumując, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonywujący uprawdopodobni brak swojej winy i wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała cały czas. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy zachodzi przeszkoda, której strona przy użyciu największego wysiłku nie mogła usunąć. W konsekwencji stwierdzić należy, że powoływane przez Z. D. i A. D. okoliczności uzasadniające – ich zdaniem - przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi i nadesłania 22 odpisów skargi nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Sądu wskazywane przez nich okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do dokonania ww. czynności procesowych. Przede wszystkim wskazać należy, że skarga A. D. i Z. D. została odrzucona z uwagi na nadesłanie żądanych 22 odpisów skargi po upływie zakreślonego w wezwaniu terminu oraz nie uiszczenie wpisu od skargi. Jak wynika z akt sprawy stosowne wezwania zostały skierowane do skarżących i odebrane przez nich w dniu 3 kwietnia 2012 r. Siedmiodniowy termin do ich wykonania mijał zatem z dniem 10 kwietnia 2012 r., a nie jak twierdzą wnioskodawcy z dniem 11 kwietnia 2012 r. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 83 § 2 P.p.s.a., jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy (m. in. Święta Wielkanocne). Tymczasem w okolicznościach sprawy, koniec siedmiodniowego terminu przypadał na dzień 10 kwietnia 2012 r. (wtorek). Zaznaczenia wymaga, że dni świąteczne, wypadające w trakcie biegu terminu nie prowadzą do przedłużenia tego terminu (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2010 r. II OZ 549/2010, LexPolonica nr 2364343). Zatem w okolicznościach sprawy zakreślony dla skarżących termin mijał z dniem 10 kwietnia 2012 r. (wtorek), a nie z dniem 11 kwietnia 2012 r. Dodatkowo, skarżący podnoszą, że w ich imieniu został uiszczony wpis od skargi przez M. B. Jako okoliczność uprawdopodabniającą brak winy wnioskodawcy podnieśli, że w zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia solidarnie wpisy sadowego zawarty jest zapis, "że uiszczenie wpisu przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia pozostałe osoby z obowiązku jego uiszczenia". Zaznaczyli, że skarga złożona została solidarnie przez cztery osoby: A. D., Z. D., M. B. i Z. B. Odnosząc się do powyższej kwestii Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 214 § 2 P.p.s.a. pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. W przedmiotowej sprawie uprawnienia i obowiązki A. D. i Z. D., jako właścicieli działki nr 599/4 obr. 207 [...] są wspólne bowiem wynikają z tego samego tytułu prawnego do nieruchomości. Natomiast M. B. i Z. B. są współwłaścicielami odrębnej nieruchomości (działka nr 598 obr. 207 [...]), zatem to ich prawa i obowiązki są wspólne. Sąd zaznacza, że w jednym piśmie skargę złożyli właściciele i współwłaściciele różnych, odrębnych działek, zatem uznać należy, że każdy z nich reprezentuje swój własny interes prawny, chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego. Nie zmienia to faktu, że cel jaki chcą skarżący osiągnąć jest dla nich wspólny. Uprawnienia skarżących oparte są na takiej samej podstawie faktycznej, a nie na wspólności praw i obowiązków skarżących w takim znaczeniu, że przedmiotem jest wspólne uprawnienie i że skarżący mogą występować tylko wspólnie. O wspólnych uprawnieniach można mówić tylko wówczas, gdy jest to samo uprawnienie, a nie uprawnienie takie samo. Wspólne uprawnienia i obowiązki, w rozumieniu art. 214 § 2 zdanie pierwsze P.p.s.a. byłyby w szczególności wówczas, gdyby wynikały ze wspólnego dla skarżących tytułu prawnego do określonej nieruchomości. (patrz: postanowienie NSA z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 943/10, Lex Polonica nr 2362769). Z akt sprawy wynika, że wspólne uprawnienia i obowiązki, jako wynikające ze wspólnego tytułu prawnego do określonej nieruchomości dotyczą A. i Z. D. (właścicieli działki nr 599/4 obr. 207 [...]) i odrębnie M. B. i Z. B. (jako współwłaścicieli działki nr 598 obr. 207 [...]). Dlatego też Sąd wezwał z osobna A. i Z. D. do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Takie samo wezwanie zostało skierowane osobno do M. B. i Z. B. W okolicznościach sprawy wpis od skargi winien zostać uiszczony odrębnie przez A. D. i Z. D. oraz odrębnie przez M. B. i Z. B. Wobec faktu, że A. D. i Z. D., są właścicielami działki nr 599/4 obr. 207 [...] i ich uprawnienia i obowiązki wynikają z jednego tytułu do jednej nieruchomości, zostali oni wezwani solidarnie do uiszczenia wpisu, a w wezwaniu tym zawarto pouczenie, że uiszczenie wpisu przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia pozostałe osoby z obowiązku jego uiszczenia. Sformułowanie "któregokolwiek ze skarżących", zawarte w skierowanym do A. i Z. D. wezwaniu dotyczyło tylko i wyłączenie skarżących w osobach A. d. i Z. D. Pozostali skarżący w osobach M. B. i Z. B. uiścić mieli solidarnie, ale odrębny wpis od skargi (co też uczynili w dniu 5 kwietnia 2012 r.) Reasumując Sąd, kierując się zasadami doświadczenia życiowego, uznał, że A. D. i Z. D. byli w stanie dokonać w terminie czynności jaką było uiszczenia wpisu od skargi i nadesłania (w zakreślonym terminie) 22 odpisów skargi, zatem nie uprawdopodobnili okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając w oparciu o art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.