II SA/Rz 332/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Maria Piórkowska /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 maja 2013 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej L. G. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn. II SA/Rz 332/13 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne wznowione postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2001 r., znak: [...]. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm./. Z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że L. G. wnioskiem z dnia 11 grudnia 2000 r. wystąpiła do Starosty Powiatu [...] o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego [...] z dnia [...] listopada 1996 r., nr [...] w sprawie wprowadzenia zmian w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów miasta [...] według wykazu zmian gruntowych oraz bazy danych opracowanych w systemie informatycznym MSEG i EWMAPA przyjętych do Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Filia Terenowa [...] w dniu 30 września 1996 r. pod nr [...]. Jako podstawę wznowienia L. G. podała art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a. Wskazała, że decyzja ta została wydana w oparciu o sfałszowaną dokumentację tj. zmodernizowany operat ewidencji gruntów miasta [...]. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2001 r., nr [...] Starosta [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją z dnia [...] listopada 1996 r., a następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...] zawiesił powyższe postępowanie z uwagi na toczące się przed Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postępowanie z wniosku L. G. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego [...] z dnia [...] listopada 1996 r. ([...]). Następnie z uwagi na zakończone postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności (wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2004 r., sygn. akt II SA 3787/02 oddalający skargę L. G. na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów) Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] podjął z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 1996 r. Po przeprowadzeniu postępowania, w tym rozprawy administracyjnej w dniu 27 maja 2011 r. oraz 8 lipca 2011 r. Starosta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] umorzył postępowanie administracyjne wznowione postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2001 r., nr [...]. Organ podał, że wniosek o wznowienie został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu o jakim mowa w art. 148 k.p.a., liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W okolicznościach sprawy L. G. o decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] listopada 1996 r. dowiedziała się w czerwcu 2000 r., tymczasem wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania złożony został w Starostwie Powiatowym [...] w dniu 13 grudnia 2000 r. Organ podał jednocześnie, że jeżeli strona złożyła podanie o wznowienie z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. organ winien wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania. W okolicznościach sprawy w wyniku wadliwej oceny wniosku postępowanie zostało wznowione. Organ podniósł, że wobec niedopuszczalności wznowienia, zasadnym jest umorzenie postępowania. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła L. G. i wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zakwestionowała dokonane przez organ ustalenia, że o decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego [...] z dnia [...] listopada 1996 r. dowiedziała się w czerwcu 2000 r. Faktycznie nastąpiło to w dniu 13 listopada 2000 r., kiedy to otrzymała decyzję WINGiK z dnia [...] listopada 2000 r. ([...]), z której to dowiedziała się, że podnoszone przez nią żądania winny być dochodzone w drodze postępowania wznowieniowego. Z ostrożności L. G. podała “alternatywną" datę tj. 12 czerwca 2001 r., od której należało liczyć termin wynikający z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. W tym dniu bowiem poznała treść decyzji i wystąpiła do Sądu Rejonowego [...], Wydział Ksiąg Wieczystych o wydanie dokumentów, na podstawie których dokonano zmian w księdze wieczystej. Wśród tych dokumentów znajdowała się decyzja z dnia [...] listopada 1996 r. Zarzuciła, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ nie umożliwił jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, czym naruszył art. 10 § 2 k.p.a. Reasumując L. G. podała, że za datę pewną, kiedy dowiedziała sie o pełnej treści decyzji i konsekwencjach z niej wynikających należy przyjąć dzień 12 czerwca 2001 r. Nadto wskazała, na “swobodne" oznaczanie terminu przez organ. Wniosek o wznowienie postępowania nadała bowiem na poczcie w dniu 11 grudnia 2000 r., a nie, jak podaje organ, w dniu 13 grudnia 2000 r. Zarzuciła niwuzasadnioną przewlekłość postępowania. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przedstawiając instytucję wznowienia postępowania i powołując się na treść art. 145 § 1 pkt 4 i art. 147 k.p.a. podał, że wznowienie postępowania z tej przyczyny, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, następuje tylko na żądanie strony, a termin do złożenia podania o wznowienie z tej przyczyny biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji i wynosi jeden miesiąc. Zachowanie terminu do złożenia podania musi zostać przez stronę udowodnione a organ z urzędu bada jego dochowanie. Organ odwoławczy podał, że w okolicznościach sprawy L. G. wskazuje na datę 13 listopada 2000 r. (kiedy otrzymała decyzję z dnia [...] listopada 2000r.). Starosta [...] w przeprowadzonym postępowaniu ustalił natomiast, że o decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego [...] z dnia [...] listopada 1996 r. skarżąca dowiedziała się w czerwcu 2000 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem w oświadczeniu złożonym do protokołu z rozprawy sporządzonym w dniu 8 lipca 2011 r. WINGiK podał, że okolicznością potwierdzającą, że L. G. posiadała wcześniej (niż to podaje w odwołaniu) wiedzę o decyzji z dnia [...] listopada 1996 r., jest fakt złożenia wniosku z dnia 24 sierpnia 2000 r. (data wpływu – 28 sierpnia 2000 r.) w którym wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego [...] z dnia [...] listopada 1996 r. Powyższe oznacza, że wniosek o wznowienie postępowania z dnia 11 grudnia 2000 r. (13 grudnia 2000 r. – data wpływu) został złożony po upływie terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Organ podkreślił, że w sytuacji, gdy doszło do wznowienia postepowania, co ma miejsce w okolicznościach sprawy, ustalenie braku zachowania terminu skutkować musi umorzeniem wznowionego postępowania jako wadliwego. L. G. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu skarżąca zarzuciła przeprowadzenie postepowania z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. Raz jeszcze podkreśliła, że błędne jest twierdzenie organu, że o decyzji dowiedziała się w czerwcu 2000 r. Podała, że składając oświadczenie do protokołu z dnia 8 lipca 2011 r. działała pod wpływem błędu, gdyż nie mając przy sobie żadnej dokumentacji, podała błędną datę. W dalszej części skarżąca wskazała na dwie daty tj. dzień 12 czerwca 2001 r. (kiedy to złożyła wniosek w Wydziale Ksiąg Wieczystych o wydanie dokumentacji) oraz dzień 13 listopada 2000 r. (dzień otrzymania decyzji WINGiK), od których, jej zdaniem, należy liczyć termin "wynikający z art. 145 § 1 i 2 k.p.a.". Jako uzasadnienie wskazała na te same okoliczności, które podniosła w odwołaniu. Zarzuciła przewlekłe prowadzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, z przyczyn, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 31 stycznia 2012 r. (data wpływu do Sądu – 2 luty 2012 r.) L. G. ponowiła dotychczasową argumentację, raz jeszcze podkreślając, że wniosek o wznowienie postępowania złożyła z zachowaniem jednomiesięcznego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega uwzględnieniu. Przedmiotem kontroli przez Sąd legalności jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymująca w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzję Starosty [...] umarzającą, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. wznowione postępowanie. Stanowisko takie orzekające organa przyjęły ustalając, że skarżąca, wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego [...] z dnia [...] listopada 1996 r. złożyła z uchybieniem jednomiesięcznego terminu do jego złożenia, o którym mowa w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. Podejmując zaskarżone rozstrzygniecie organa ustaliły, że o decyzji tej skarżąca dowiedziała się w czerwcu 2000 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem w oświadczeniu złożonym do protokołu rozprawy sporządzonym w dniu 8 lipca 2011 r. Nie ulega też wątpliwości, że w dniu 24 sierpnia 2000 r. składając wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji była świadoma jej istnienia. Ten ostatni wskazany termin dowiedzenia się przez skarżącą o decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego [...] z dnia [...] listopada 1996 r. został ostatecznie przesądzony prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 261/12 oddalającym skargę L. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją. Wyrok ten, w oparciu o treść art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiąże nie tytko strony postępowania i sąd, który go wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Istota bowiem mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organa muszą brać pod uwagę zarówno fakt istnienia, jak i treść prawomocnego rozstrzygnięcia sądu, a więc nie mogą zostać uwzględnione podnoszone w tym przedmiocie zarzuty skarżącej o zachowaniu przez nią terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją, której uchylenia w postępowaniu wznowieniowym domaga się. W tym zatem zakresie rozstrzygnięcie organów w rozpoznawanej sprawie znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa, gdyż nie ulega wątpliwości, że podanie skarżącej w przedmiocie wznowienia postępowania nastąpiło z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Dostrzeżenie przez organ niezachowania jednomiesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania obliguje ten organ, tak jak w rozpoznawanej sprawie do umorzenia w tym zakresie już wszczętego i prowadzonego postępowania /tak wyrok NSA z dnia 13 września 2012 r., II OSK 889/11 http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. Wskazać jednak należy, że niezachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania lub odmowa jego przywrócenia nie skutkuje odmową wznowienia, czy też, jak w rozpoznawanej sprawie, umorzeniem już wszczętego postępowania w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a z uwagi na to, że konstrukcja taka dotyczy tylko przesłanki wznowieniowej zawartej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Pozostałe przesłanki wznowieniowe, wyliczone tym przepisem dają organowi uprawnienie do wznowienia postępowania z urzędu co oznacza, że organ nie ma obowiązku wszczynania postępowania w każdej sprawie zakończonej decyzją ostateczną ale wówczas, gdy istnieją przyczyny wznowienia postępowania /tak wyrok NSA z dnia 27 marca 2002 r., II SA 2791/00 http://orzeczeńia,nsa.gov.pl /. Zauważyć w tym miejscu należy, że skarżąca składając wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego [...] z dnia [...] listopada 1996 r. oprócz przesłanki wznowieniowej zawartej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazała również przesłanki zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Skoro żądanie wszczęcia postępowania określa przedmiot tego postępowania to organ prowadzący je winien również rozpatrzeć wniosek o wznowienie postępowania pod kątem podnoszonych przez skarżącą przesłanek zawartych w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a., będąc do jego przeprowadzenia uprawnionym z urzędu. Termin bowiem do złożenia żądania o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., określony art. 148 k.p.a. odnosi się wyłącznie do strony. Prowadzać postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją organ do wskazanych przez skarżącą w piśmie inicjującym postępowanie przesłanek wznowieniowych określonych art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a. w ogóle nie odniósł się, a więc ponownie je prowadząc winien wnioski w tym zakresie rozpoznać a następnie wydać rozstrzygnięcie stosownie do treści art 151 k.p.a. Z przyczyn wyżej naprowadzonych Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270/ orzekł jak w sentencji.