II SA/Rz 340/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka SO (del.) Ewa Partyka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 21 października 2010 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego -skargę oddala- II SA/Rz 340/10 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi A. G. jest decyzja Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] o stwierdzeniu nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego nr [...] z dnia [...] października 2000 r. nadanego A. G. przez Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych Nr [...] w K. im. [...] (obecnie Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr [...] w K. im. [...]). W podstawie prawnej organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.) oraz art. 9 b ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r., Nr 97, poz. 674 ze zm., określanej dalej jako karta nauczyciela). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że A. G. od dnia 1 września 1997 r. była zatrudniona w Zespole Szkół Zawodowych nr [...] w K. na stanowisku nauczyciela praktycznej nauki zawodu w zawodzie kucharz. Dyrektor Zespołu Szkół Zawodowych nr [...] w K. decyzją z dnia [...] października 2000 r., nr [...] nadał A. G. stopień nauczyciela kontraktowego. Pismem z dnia 25 sierpnia 2009 r., nr [...] Kurator Oświaty poinformował Prezydenta Miasta [...], że w miesiącu grudniu 2008 r. przeprowadził kontrolę awansu zawodowego nauczycieli na podstawie art. 9 h ust. 1 karty nauczyciela w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr [...] w K. Wskazał, że na skutek tej kontroli stwierdzono nieprawidłowości przy nadaniu stopnia nauczyciela kontraktowego względem m.in. A. G. W związku z tym Kurator Oświaty zwrócił się o zajęcie stanowiska w tym zakresie do Ministerstwa Edukacji Narodowej. W odpowiedzi Dyrektor Departamentu Strategii Ministerstwa Edukacji Narodowej pismem z dnia 28 lipca 2009 r., nr [...] przekazał organowi procedury postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktów nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. Pismo to zostało przekazane Prezydentowi Miasta [...], który podjął następnie czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy. Prezydent wniósł do Kuratora Oświaty o udostępnienie wyników kontroli i wskazanie nieprawidłowości dotyczących aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego m.in. u A. G. W odpowiedzi Kurator Oświaty pismem z dnia 8 września 2009 r., nr [...] poinformował m.in., że A. G. "zatrudniona była w szkole od dnia 1 września 1997 r. i legitymuje się świadectwem ukończenia kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu w zakładach pracy z dnia 29 stycznia 1998 r. oraz świadectwem dojrzałości - technik technologii żywienia z dnia 5 marca 1997 r., zaś tytuł licencjata nauczyciela zawodu (gastronomiczno-odzieżowe) uzyskała w dniu 10 czerwca 2002 r.". Pismem z dnia 7 grudnia 2009 r., nr [...] Prezydent Miasta poinformował A. G. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr [...] w K. z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w sprawie nadania jej stopnia nauczyciela kontraktowego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., opisaną na wstępie Prezydent Miasta [...] stwierdził nieważność aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego nr [...] z dnia [...] października 2000 r. nadanego A. G. przez Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych Nr [...] w K. im. [...](obecnie Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr [...] w K. im. [...]). Jako podstawę prawną organ wskazał art. 157 § 1 i 2 k.p.a., art. 158 § 1 wzw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 9 b ust. 7 pkt 1 Karty Nauczyciela w związku z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm.). W uzasadnieniu wskazał, że Dyrektor wydając decyzję o nadaniu A. G. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, bezpodstawnie powołał się na art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Dodatkowo podał, że w uzasadnieniu tego aktu stwierdzono, że na dzień 6 kwietnia 2000 r. A. G. posiadała kwalifikacje, w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.), co w jego ocenie nie odpowiada rzeczywistości. Organ powołał się na treść art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela z dnia 26 stycznia 1982 r. (Dz. U. 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.), a także na § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia. Prezydent wyjaśnił, że jedynym dokumentem posiadanym przez A. G. spośród wymienionych w w.w. rozporządzeniu było świadectwo dojrzałości technikum gastronomicznego z dnia 5 marca 1997 r., co nie powinno stanowić przesłanki do uznania jej kwalifikacji. Organ naprowadził, że Dyrektor zatrudniając A. G. nie wziął pod uwagę koniczności posiadania świadectwa ukończenia kursu pedagogicznego w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin i ukończenia kursu z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymogu posiadania co najmniej 2 letniego stażu pracy w zawodzie, którego miała nauczać. Wskazał dalej, że ukończony kurs pedagogiczny przez A. G., zorganizowany przez Dyrektora Szkoły, został uznany przez pracodawcę jako wystarczające przygotowanie pedagogiczne. Podniesiono, że A. G. w okresie zatrudnienia uczyła także teoretycznych przedmiotów zawodowych, do czego również nie miała kwalifikacji. Reasumując organ stwierdził rażące naruszenie przepisów ustawy, a w szczególności art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz zmianie niektórych innych ustaw, poprzez uznanie, że A. G. posiadała wymagane przepisami kwalifikacje w sytuacji, gdy tychże kwalifikacji nie posiadała. Wskazując, że dla nauczyciela zatrudnionego w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę, w wymiarze co najmniej 1/2 wymiaru zajęć, nie posiadającego wymaganych kwalifikacji, zastosowanie miał art. 7 ust. 6 w.w. ustawy. Prezydent podniósł, że charakter naruszenia prawa prowadzi do niemożności zaakceptowania decyzji w sprawie wydania A. G. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. W szczególności zwracając uwagę na oczywistość naruszenia prawa polegającą na sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym podstawę jego wydania. W ocenie organu uzyskanie przez nauczyciela nienależnego stopnia awansu stanowi przyczynę nieważności aktu, który został wydany z rażącym naruszeniem prawa. Konkludując organ wskazał, że Dyrektor Szkoły nie miał prawa nadać A. G. stopnia nauczyciela kontraktowego, gdyż nie posiadała ona wymaganych kwalifikacji niezbędnych w tym zakresie. Odwołanie od tej decyzji złożyła A. G. wnosząc o jej uchylenie. W ocenie skarżącej nie zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Wskazując na art. 156 § 2 k.p.a. podniosła, że w jej przypadku decyzja o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego wywołała dla niej nieodwracalne skutki prawne. Wskazała, że jest pokrzywdzona, gdyż "decyzja objęta skargą bez jej winy degraduje ją po kilkunastu latach pracy na najniższy stopień awansu zawodowego". W końcowej części odwołania podniosła, że uchylenie po 9 latach decyzji administracyjnej godzi w zasadę stabilności aktów administracyjnych i podważa zaufanie do organów decydujących o awansie zawodowym nauczycieli. Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., opisaną na wstępie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu podtrzymał stanowisko organu I instancji, sprowadzające się do wskazania, że A. G. w dniu 6 kwietnia 2000 r. nie posiadała kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela praktycznej nauki zawodu, tym samym nie mogła ona uzyskać z mocy prawa stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Wyjaśnił, że w niniejszej sprawie naruszenie przez Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych nr [...] w K. miało charakter rażący, gdyż treść załatwienia sprawy wyrażona w decyzji stanowi zaprzeczenie stanu prawnego sprawy. Na poparcie takiego stanowiska wskazał na wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 czerwca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 485/08, Lex nr 509194, wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1274/08, Lex nr 519731, wyrok WSA w Lublinie z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 738/08, Lex nr 530024. W ocenie organu w niniejszej sprawie nadanie A. G. stopnia nauczyciela kontraktowego stoi w sprzeczności z przepisem prawa na podstawie, którego decyzja ta została wydana. Wskazał, że w dniu 6 kwietnia 2000 r. nie istniał żaden inny przepis, na mocy którego A. G. mógł zostać nadany stopień nauczyciela kontraktowego. Odnosząc się do treści zarzutu A. G. o naruszeniu przedmiotową decyzją przepisu art. 156 ust. 2 k.p.a., wyjaśnił, że w sprawie pierwsza cześć tego przepisu nie ma zastosowania, gdyż decyzja ta została wydana w związku z zaistnieniem przesłanki określonej w treści przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., do którego ta część przepisu art. 156 § 2 k.p.a. nie ma zastosowania. Konkludując organ wskazał, że decyzja Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] w K. w sprawie nadania A. G. stopnia nauczyciela kontraktowego nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Skargę na tę decyzję wniosła A. G. domagając uchylenia decyzji I i II instancji, ewentualnie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu. Podniosła jak w odwołaniu, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego. Zarzuciła organowi nie odniesienie się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Wyraziła obawy, że w oparciu o zaskarżoną decyzję cały jej dalszy awans zawodowy może być zakwestionowany. Wskazała, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca, gdyż bez jej winy degraduje ją zawodowo. W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zwrócił się o zasądzenie od skarżącej na jego rzecz kosztów sądowych według norm przepisanych. Nadto nie zgodził się z zarzutami skarżącej zawartymi w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Po myśli art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1). Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2). Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej w skrócie jako P.p.s.a.), stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§1). Oznacza to po stronie sądu obowiązek zbadania, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i jeśli jest to jak w niniejszej sprawie decyzja, uwzględnienia skargi, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, w pkt 2 P.p.s.a., jak również w przypadku przewidzianym w pkt 3 tego przepisu. Uwzględnienie skargi na decyzję polega na jej uchyleniu, stwierdzeniu nieważności lub niezgodności z prawem. Nie stwierdziwszy wymienionych naruszeń prawa sąd zobligowany jest skargę oddalić. Poddawszy zaskarżoną decyzję takiej właśnie kontroli, sąd doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. W pierwszej kolejności podnieść należy, że zaskarżona decyzja wydana została w nadzwyczajnym trybie weryfikacji decyzji ostatecznej jakim jest postępowanie w sprawie nieważności decyzji wydanej w postępowaniu zakończonym decyzją pozostającą w obiegu prawnym. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały taksatywnie wyliczone w art. 156 § 1 k.p.a. Orzekające w sprawie organy jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołały przepis art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. z którego wynika, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Rozumienie pojęcia "rażącego naruszenia prawa" na które powołują się orzekające w sprawie organy, na gruncie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. zostało dostatecznie ugruntowane w orzecznictwie administracyjnym, sądowoadministracyjnym i literaturze prawniczej aby nie stosować go do rzeczywistego, czy domniemanego naruszenia prawa w ogóle. W świetle judykatury, wady przesądzające o nieważności mają charakter materialny i tkwią w samej decyzji jako akcie stanowiącym podstawę stosunku prawnego. Naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter "rażący" gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono, albo wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich treści ze sobą. Mając na uwadze naprowadzone uwagi wskazać należy treść art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm.) nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy 6 kwietnia 2000 r. na podstawie umowy o pracę, którzy posiadają wymagane kwalifikacje, z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę odpowiednio na czas określony lub nie określony. W rozpoznawanej prawie bezspornym jest, że skarżąca, na dzień 6 kwietnia 2000 r. była zatrudniona w szkole na podstawie umowy o pracę, na stanowisku praktycznej nauki zawodu w zawodzie kucharz. W dniu 6 kwietnia 2000 r. nie posiadała kwalifikacji wymaganych do zajmowanego stanowiska tj. nauczyciela kontraktowego. Kwalifikacje bowiem wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela, w dniu 6 kwietnia 2000 r. regulowało Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenie szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia. Z przepisów tego rozporządzenia, a przede wszystkim z jego treści § 1 pkt. 3 i § 5 wynika, że do uzyskania kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela praktycznej nauki zawodu niezbędnym jest legitymowanie się świadectwem ukończenia kursu pedagogicznego w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin. Bezspornym jest, że skarżąca w dniu 6 kwietnia 2000 r. świadectwa ukończenia takiego kursu nie posiadała. Prawidłowo zatem orzekające w sprawie organy oceniły, że nadanie skarżącej w dniu 2 października 2000 r. stopnia nauczyciela kontraktowego, przy braku uprawnień, pozostawało w oczywistej sprzeczności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, co oznacza, że decyzja nr [...] z dnia [...] października 2000 r. Dyrektora Szkół Zawodowych Nr [...] w K. nadająca skarżącej stopień nauczyciela kontraktowego wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać również należy, że treść wyżej przywołanych przepisów, mających zastosowanie w sprawie, a to art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie innych ustaw, a także § 1 ust. 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia, w zakresie przesłanek do uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu i nie nasuwa wątpliwości interpretacyjnych. Oznacza to, że decyzja wydana w oczywistej sprzeczności z tymi przepisami, jest obciążona wadą rażącego naruszenia prawa, określonego w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wydając zatem, w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zaskarżoną decyzję, stwierdzającą nieważność decyzji pozostającej w oczywistej sprzeczności z obowiązującymi przepisami, organ nie naruszył prawa. W ocenie Sądu organy obu instancji nie naruszyły również przepisów postępowania bowiem o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności skarżąca była powiadomiona, była zapoznana ze zgromadzonym w sprawie materiałem, a także miała możliwość wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonych dowodów oraz składać wnioski dowodowe. Sąd nie podzielił zarzutu skarżącej dotyczącego zbyt długiego okresu do weryfikacji decyzji nadającej jej status nauczyciela kontraktowego albowiem przepis art. 156 § 2 k.p.a. jakkolwiek zakreśla ramy czasowe dziesięciu lat, po upływie których nie można stwierdzić nieważności decyzji lecz nie dotyczy to uregulowania powołanego przez organ, jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie Sądu, nie zaistniała również w rozpoznawanej sprawie nieodwracalność skutków prawnych o jakich mowa w powołanym wyżej przepisie albowiem tę kwestię należy rozpatrywać nie w sferze faktów, a wyłącznie w płaszczyźnie obowiązującego prawa i środków prawnych, jakimi posługuje się w swoim działaniu organ administracji publicznej. Dodatkowo podnieść należy, że na ocenę legalności zaskarżonej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji z dnia 2 października 2000 r. nie mają wpływu późniejsze okoliczności takie jak uzupełnienie wykształcenia, nienaganna praca, czy też pozytywne opinie. Sąd dostrzegł, że w końcowej części uzasadnienia decyzji objętej skargą została powołana osoba trzecia nie mająca związku ze sprawą, jednakże uchybienie to, stanowiące oczywistą omyłkę nie ma wpływu na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd stwierdził, że wydanie decyzji organów obu instancji nastąpiło zgodnie z prawem i dlatego na mocy art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.