II SA/Rz 341/10
WyrokWSA w Rzeszowie2010-07-14
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Maria Piórkowska, Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, wydana po upływie wielu lat od wydania aktu, może być uznana za legalną, jeśli pierwotny akt został wydany z rażącym naruszeniem prawa, a skarżąca podnosi argument o nieodwracalności skutków prawnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, mimo upływu wielu lat, jest zasadne, jeśli pierwotny akt został wydany z rażącym naruszeniem prawa. Brak posiadania wymaganych kwalifikacji w momencie nadania stopnia stanowi rażące naruszenie prawa, które uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji. Argument o nieodwracalności skutków prawnych nie jest wystarczający do uchylenia decyzji o stwierdzeniu nieważności, gdyż istnieją mechanizmy prawne pozwalające na zniesienie skutków wadliwej decyzji.Stan faktyczny
Przedmiotem skargi była decyzja Kuratora Oświaty utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta o stwierdzeniu nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego L. S. z 2000 r. Prezydent Miasta uznał, że dyrektor szkoły nadając stopień awansu L. S. rażąco naruszył prawo, gdyż nie posiadała ona wymaganych kwalifikacji (w szczególności przygotowania pedagogicznego) w dniu 6 kwietnia 2000 r. L. S. kwestionowała zasadność stwierdzenia nieważności, podnosząc m.in. argument o nieodwracalności skutków prawnych i naruszeniu zasady stabilności aktów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 14 lipca 2010 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela -skargę oddala-
Przedmiotem skargi L. S. jest decyzja Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] o stwierdzeniu nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego nr [...] z dnia 2 października 2000 r. nadanego L. S. przez Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych Nr 2 w K. im. S. Sz. (obecnie Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 w K. im. S. Sz.).
W podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.) oraz art. 9 b ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r., Nr 97, poz. 674 ze zm., określanej dalej jako "uKN").
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że L. S. od dnia 1 września 1996 r. była zatrudniona w Zespole Szkół Zawodowych nr 2 w K. na stanowisku nauczyciela praktycznej nauki w zawodzie fryzjer. Dyrektor Zespołu Szkół Zawodowych nr 2 w K. decyzją z dnia 2 października 2000 r., nr 14/2000 nadał L. S. stopień nauczyciela kontraktowego. Pismem z dnia 25 sierpnia 2009 r., nr [...]Kurator Oświaty poinformował Prezydenta Miasta K., że w miesiącu grudniu 2008 r. przeprowadził kontrolę awansu zawodowego nauczycieli na podstawie art. 9 h ust. 1 uKN w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 w K.. Wskazał, że w jej wyniku stwierdzono nieprawidłowości przy nadaniu stopnia nauczyciela kontraktowego m.in. u L. S.. W związku z tym Kurator Oświaty zwrócił się o zajęcie stanowiska w tym zakresie do Ministerstwa Edukacji Narodowej. W odpowiedzi Dyrektor Departamentu Strategii Ministerstwa Edukacji Narodowej pismem z dnia 28 lipca 2009 r., nr [...] przekazał organowi procedury postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktów nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. Pismo to zostało przekazane Prezydentowi Miasta K., który podjął następnie czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy. Prezydent Miasta K. wniósł do Kuratora Oświaty o udostępnienie wyników kontroli i wskazanie nieprawidłowości dotyczących aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. W odpowiedzi Kurator Oświaty pismem z dnia 8 września 2009 r., nr [...] poinformował m.in., że L. S. "zatrudniona została w szkole od dnia 1 września 1996 r. i legitymuje się tytułem czeladnika w zawodzie fryzjer z 1996 r. oraz świadectwem dojrzałości średniego studium zawodowego (kierunek społeczno-prawny) z 1998 r., tytuł licencjata nauczyciela zawodu uzyskała w dniu 12 czerwca 2002 r. W roku szkolnym 2008/09 nauczała – pracownia fryzjerska i technologia fryzjerstwa – bez kwalifikacji". Pismem z dnia 29 grudnia 2009 r., nr [...] Prezydent Miasta K. poinformował L. S. o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Zespołu Szkół nr 2 w K. w sprawie nadania jej stopnia nauczyciela kontraktowego.
L. S. w piśmie procesowym z 31 grudnia 2009 r. naprowadza, że w 2003 r. posiadając wykształcenie wyższe zawodowe z przygotowaniem pedagogicznym zdała egzamin przed Komisją Egzaminacyjną powołaną przez Prezydenta Miasta K., stale podnosiła swe kwalifikacje. Zarzut braku posiadania niezbędnego przygotowania pedagogicznego ocenia jako nieuzasadniony, nigdy nie było wobec niej zastrzeżeń odnośnie ograniczenia co do rodzaju prowadzonych przez nią zajęć dydaktycznych. L. S. wskazała ponadto, że sytuacja spowodowana wszczęciem postępowania ma negatywny wpływ na jej stan zdrowia.
W dniu 4 stycznia 2001 r. L. S. zgłosiła się w siedzibie organu I instancji i zapoznała się z całością zgromadzonych akt administracyjnych.
Decyzją z dnia 7 stycznia 2010 r. opisaną na wstępie Prezydent Miasta K. stwierdził nieważność aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego nr 14/2000 z dnia 2 października 2000 r. nadanego L. S. przez Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych Nr 2 w K. im. S. Sz. (obecnie Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 w K. im. S. Sz.).
Jako podstawę prawną organ wskazał art. 157 § 1 i 2 k.p.a., art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 9 b ust. 7 pkt 1 uKN w związku z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm., zwana dalej "nowelą uKN"). W uzasadnieniu wskazano, że dyrektor szkoły wydając decyzję o nadaniu L. S. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego bezpodstawnie powołał się na art. 7 ust. 3 noweli uKN. W uzasadnieniu aktu nadania stopnia awansu zawodowego stwierdzono, że na dzień 6 kwietnia 2000 r. L. S. posiadała kwalifikacje, w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm., zwane dalej "rozporządzeniem z 1991"), co w ocenie prezydenta miasta nie odpowiada rzeczywistości. Decyzja o nadaniu stopnia awansu zawodowego dla L. S. zawiera powołanie się na treść art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela z dnia 26 stycznia 1982 r. (Dz. U. 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.), a także § 5 rozporządzenia z 1991 r. Prezydent wyjaśnił, że jedynym dokumentem posiadanym przez L. S. spośród wymienionych w w/w rozporządzeniu był tytuł mistrza w rzemiośle fryzjerstwo damskie z dnia 14 czerwca 1996 r., co nie powinno stanowić przesłanki do uznania jej kwalifikacji. Organ naprowadził, że L. S. nie posiadała świadectwa ukończenia kursu pedagogicznego w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin. Dalej podniósł, że w okresie od dnia 6 kwietnia 2000 r. jak też w dniu wydania decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego L. S. uczyła teoretycznych przedmiotów zawodowych (technologia fryzjerstwa), do czego również nie miała kwalifikacji. Reasumując, Prezydent Miasta K. stwierdził rażące naruszenie przepisów ustawy, a w szczególności art. 7 ust. 3 noweli uKN z 2000, poprzez uznanie, że L. S. posiadała wymagane przepisami kwalifikacje i nadanie jej stopnia nauczyciela kontraktowego. W ocenie orzekającego organu naruszeniem przepisów było też stwierdzenie w wydanym dokumencie, że L.S. może być zatrudniona w szkołach ponadpodstawowych zawodowych. Konkludując wskazano, że dyrektor szkoły nie miał prawa nadać w 2000 r. L. S. wyższego stopnia awansu zawodowego niż stażysta, gdyż nie posiadała ona wymaganych kwalifikacji potrzebnych do nadania stopnia nauczyciela kontraktowego.
Odwołanie od tej decyzji złożyła w terminie ustawowym L. S. wnosząc o jej uchylenie. W ocenie skarżącej nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Wskazując na art. 156 § 2 k.p.a. podniosła, że w jej przypadku decyzja o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego wywołała dla niej nieodwracalne skutki prawne, z argumentacji strony wynika, że rozumie tę okoliczność, jako uzyskanie kolejnego stopnia awansu zawodowego. Wskazała, że jest pokrzywdzona, gdyż "decyzja objęta skargą bez jej winy degraduje ją po kilkunastu latach pracy na najniższy stopień awansu zawodowego". W końcowej części odwołania podniosła, że uchylenie po 9 latach decyzji administracyjnej godzi w zasadę stabilności aktów administracyjnych i podważa zaufanie do organów decydujących o awansie zawodowym nauczycieli. Zarzuciła, że wątpliwości co do jej kwalifikacji nie mogą podważać opinie prawne czy inny sposób interpretacji przepisów prawa. Za wystarczającą sankcję ewentualnych naruszeń prawa winno wystarczyć ograniczenie się w decyzji do stwierdzenia wydania decyzji o nadaniu odwołującej się stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego z naruszeniem prawa.
Organ I instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania we własnym zakresie.
Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., opisaną na wstępie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu podtrzymał stanowisko organu I instancji sprowadzające się do wskazania, że L. S. w dniu 6 kwietnia 2000 r. nie posiadała kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela praktycznej nauki zawodu, tym samym nie mogła ona uzyskać z mocy prawa stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Wskazał, że w niniejszej sprawie naruszenie przez Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych nr 2 w K. miało charakter rażący, gdyż treść załatwienia sprawy wyrażona w decyzji stanowi zaprzeczenie stanu prawnego sprawy. Na poparcie takiego stanowiska wskazał na wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 czerwca 2008 r., VII SA/Wa 485/08, Lex nr 509194, wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 października 2008 r., VII SA/Wa 1274/08, Lex nr 519731, wyrok WSA w Lublinie z dnia 11 lutego 2009 r., II SA/Lu 738/08, Lex nr 530024. W ocenie organu w niniejszej sprawie nadanie L. S. stopnia nauczyciela kontraktowego stoi w sprzeczności z przepisem prawa, na podstawie którego decyzja ta została wydana. Wskazał, że w dniu 6 kwietnia 2000 r. nie istniał żaden inny przepis, na mocy którego L. S. mógłby zostać nadany stopień nauczyciela kontraktowego. Odnosząc się do treści zarzutu L. S. o naruszeniu przedmiotową decyzją przepisu "art. 156 ust. 2" k.p.a., wyjaśnił, że w sprawie pierwsza część tego przepisu nie ma zastosowania, gdyż decyzja ta została wydana w związku z zaistnieniem przesłanki określonej w treści przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., do którego ta część przepisu art. 156 § 2 k.p.a. nie ma zastosowania. Konkludując organ wskazał, że decyzja Dyrektora Zespołu Szkół Nr 2 w K. w sprawie nadania L. S. stopnia nauczyciela kontraktowego nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, eksponując możliwość ich odwrócenia z uwzględnieniem właściwości organu orzekającego o stwierdzeniu nieważności decyzji ostatecznej.
Skargę na tę decyzję wniosła L. S. domagając uchylenia decyzji I i II instancji, ewentualnie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu. Wskazała, że w jej przekonaniu nie zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego. Zarzuciła organowi nie odniesienie się do zarzutów zawartych w odwołaniu w aspekcie ograniczenia się do możliwości stwierdzenia naruszenia prawa, ale bez stwierdzania nieważności źródłowej decyzji. Wyraziła obawy, że w oparciu o zaskarżoną decyzję cały jej dalszy awans zawodowy może być zakwestionowany. Wskazała, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca, gdyż bez jej winy degraduje ją zawodowo, godzi w stabilność orzeczeń administracyjnych, podważa zaufanie do organów decydujących o awansie zawodowym nauczycieli. Skarżąca wywodzi, że nowy sposób interpretacji przepisów nie może być podstawą do uznania, że "wcześniejsza interpretacja była dokonana z rażącym naruszeniem prawa".
W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji, dodatkowo zwrócił się o zasądzenie od skarżącej na jego rzecz kosztów sądowych według norm przepisanych. Organ nie zgodził się z zarzutami skarżącej. Za bezsporne uznał, że skarżąca nie spełniała w dniu nadania jej stopnia awansu zawodowego kwalifikacji pozwalających jej na zajmowanie stanowiska nauczyciela. Nie posiadała przygotowania pedagogicznego, a legitymowała się wyłącznie dyplomem mistrzowskim w zawodzie fryzjera. Mogła uzyskać zatem wyłącznie stanowisko nauczyciela stażysty. Organ nie zgodził się ponadto z zarzutem nieodwracalności skutków prawnych, jakie miała wywołać decyzja o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.
W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skarga nie jest uzasadniona.
Kontroli podlega decyzja Kuratora Oświaty utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. stwierdzającego nieważność decyzji dyrektora szkoły nadającego w dniu 2 października 2000 r. L. S. stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji służy eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych szczególnymi wadami, określonymi enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. Właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w cyt. przepisie jest co do reguły organ wyższego stopnia. W myśl art. 9b ust. 7 pkt 1 uKN organem wyższego stopnia w stosunku do dyrektora szkoły w sprawach nadania stopnia awansu zawodowego jest organ prowadzący szkołę. Niesporne dla stron jest to, że tym organem w przedmiotowej sprawie jest Prezydent Miasta K. Ten więc organ właściwy był do przeprowadzenia i wydania stosownej decyzji w przedmiocie ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych Nr 2 w Krośnie im. S. Sz. (obecnie Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 w K. im. S. Sz.) z 2 października 2000 r. w zakresie nadania skarżącej stopnia nauczyciela kontraktowego. Akt nadania tego stopnia w podstawie prawnej zawiera wskazanie na art. 7 ust. 3 noweli uKN. Cyt. przepis stanowił, że "Nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę, którzy posiadają wymagane kwalifikacje, z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę odpowiednio na czas określony lub nie określony". Z kolei art. 7 ust. 6 noweli do uKN określał, że "Nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, z tym dniem uzyskują stopień nauczyciela stażysty i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę. Stosunki pracy z tymi nauczycielami wygasają z dniem 31 sierpnia 2006 r., o ile wcześniej nauczyciele ci nie uzupełnią kwalifikacji i nie uzyskają stopnia nauczyciela kontraktowego lub nie zostanie z nimi rozwiązany stosunek pracy w odrębnym trybie". Przepis art. 7 ust. 9 cyt. ustawy zobowiązywał m.in. dyrektorów szkół do wydania nauczycielom aktu nadania odpowiedniego stopnia awansu zawodowego w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy. Nowela uKN określała na dzień jej wejścia w życie (tj. 6 kwietnia 2000 r.) sytuację prawną różnych grup nauczycieli. Dyrektor Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 w K. wydając L. S. akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela uznał, że spełniała ona na dzień 6 kwietnia 2000 r. wymogi, o jakich mowa w art. 7 ust. 3 noweli uKN. Uzasadniając swą decyzję dyrektor szkoły powołał się na fakt zawarcia przez skarżącą umowy o pracę w dniu 1 września 1997 r. oraz posiadanie tytułu mistrza w zawodzie fryzjera, a także świadectwa dojrzałości – Średniego Studium Zawodowego, a w konsekwencji wywiódł, że L. S. posiadała kwalifikacje, o jakich mowa w rozporządzeniu z 1991. Orzekające w sprawie organy, tj. Prezydent Miasta K. i Kurator Oświaty uznały to stanowisko dyrektora szkoły za nietrafne, a w konsekwencji przyjęły, że nadając skarżącej akt stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., co prowadzić musi do stwierdzenia nieważności decyzji z 2 października 2000 r. W ocenie Sądu stanowisko organów orzekających w przedmiotowej sprawie jest zasadne i nie narusza prawa.
Niesporne jest, że aby na podstawie art. 7 ust. 3 noweli uKN dyrektor szkoły wydał akt awansu zawodowego na nauczyciela kontraktowego, nauczyciel ten winien spełniać dwie przesłanki: być w dniu 6 kwietnia 2000 r. zatrudnionym na podstawie umowy o pracę oraz "posiadać wymagane kwalifikacje". Nie ulega wątpliwości, że L. S. spełniała pierwszą z tych przesłanek, w świetle kopii umowy o pracę zalegającej w aktach I instancji (k. 12). Niesporne jest, że przez pojęcie "wymagane kwalifikacje" użyte w art. 7 ust. 3 noweli uKN należy rozumieć kwalifikacje określone w rozporządzeniu z 1991. Na to rozporządzenie zresztą powołał się w uzasadnieniu decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego dyrektor szkoły (aczkolwiek błędnie podając pozycję rozporządzenia w Dzienniku Ustaw Nr 98 z 1991 r.). Trafnie kurator oświaty wskazał, że wymagania dla nauczyciela praktycznej nauki zawodu, a takie stanowisko zajmowała skarżąca w dniu 6 kwietnia 2000 r., określał § 5 rozporządzenia z 1991, wedle którego kwalifikacje te posiadała również osoba, która:
1) legitymuje się dyplomem ukończenia pedagogicznego studium technicznego, 2) posiada świadectwo dojrzałości technikum lub szkoły równorzędnej odpowiedniego kierunku, świadectwo ukończenia kursu pedagogicznego w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin, przygotowanie pedagogiczne, ukończony kurs z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz co najmniej dwuletni staż pracy w zawodzie, którego będzie nauczać, lub tytuł robotnika (pracownika) wykwalifikowanego, 3) posiada tytuł mistrza w zawodzie, którego będzie nauczać, i świadectwo ukończenia kursu pedagogicznego w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin. Niesporne jest, że L. S. posiadała tytuł mistrza w zawodzie fryzjera, ale nie ukończyła kursu pedagogicznego w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin. Organ I instancji udostępnił skarżącej wgląd w akta, zaś L. S. oświadczyła, że nie dysponuje innymi dokumentami, niż te, które zostały w nich zgromadzone, a które mogłyby świadczyć o posiadaniu przez nią odpowiednich kwalifikacji do nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. Nie ulega wątpliwości, że L. S. ukończyła wyższe studia zawodowe (licencjackie) na kierunku pedagogicznym dopiero w 2002 r., a zatem po dacie wydania decyzji w przedmiocie nadania aktu awansu zawodowego. Uznać zatem należy, że orzekające w sprawie organy zasadnie przyjęły, iż L. S. nie spełniała wymogów, o jakich mowa w art. 7 ust. 3 noweli uKN do tego, aby uzyskać stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Pozostaje do rozważenia, czy naruszenie prawa, jakiego w związku z tym dopuścił się dyrektor szkoły w decyzji z 2 października 2010 r. ma charakter rażący i czy jego decyzja, jak wywodzi to skarżąca, wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Pojęcie "rażącego naruszenia prawa" jest swoistą klauzulą generalną, która wymaga konkretyzacji na podstawie analizy konkretnego stanu faktycznego. W motywach wyroku Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 1994 r. II ARN 15/94 (OSN nr 3, poz. 36) jako składniki konstytuujące powyższe pojęcie wskazano: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze wiążące się z następstwami tego naruszenia. Przyznać należy orzekającym organom, że zachodzi oczywistość naruszenia art. 7 ust. 3 noweli uKN w zw. z brzmieniem § 5 rozporządzenia z 1991 określającego jednoznacznie wymogi, jakim powinien odpowiadać nauczyciel praktycznej nauki zawodu. Wbrew twierdzeniem skarżącej nie ma w tym aspekcie mowy o jakiejś odmiennej wykładni czy interpretacji cyt. przepisów, dyrektor szkoły wydając decyzję 2 października 2000 r. pominął obowiązek stosowania przepisów rozporządzenia z 1991. Wbrew wyraźnemu brzmieniu noweli uKN rozróżniającej sytuację prawną osób zatrudnionych w szkole w dniu 6 kwietnia 2000 r. w zależności od posiadanych przez nich uprawnień, dyrektor szkoły nadał stopień awansu zawodowego osobie do tego nieuprawnionej. W cyt. ustawie wyraźnie wskazano konsekwencje wobec nauczycieli, którzy w tym dniu nie posiadali stosownych kwalifikacji – mogli uzyskać stanowisko nauczyciela stażysty (art. 7 ust. 6 noweli uKN). Uznać zatem należy, iż decyzja taka dotknięta była wadą, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że orzekający w sprawie kurator oświaty nie odniósł się do jej zarzutów odwołania w aspekcie nieodwracalnych skutków prawnych, jakie miałaby wywołać decyzja o nadaniu stopnia awansu zawodowego, a nadto iż skutki takie właśnie wystąpiły. W zaskarżonej decyzji na s. 4 znajduje się wywód organu w tym zakresie, który Sąd podziela. W myśl art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji także, gdy decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne. To pojęcie kodeksowe także ma charakter klauzuli generalnej, która budzi spore wątpliwości interpretacyjne. W ocenie Sądu trafnie przyjęły organy o braku podstaw do tego, aby uznać, iż decyzja dyrektora szkoły z 2 października 2000 r. wywołała skutki prawne nieodwracalne. W szczególności takim skutkiem nie jest to, że – jak wskazuje skarżąca – na podstawie zakwestionowanej decyzji uzyskała kolejny stopień awansu zawodowego. Trafnie wskazał w zaskarżonej decyzji kurator, że istnieje możliwość zastosowania formy aktu administracyjnego w celu zniesienia skutków, jakie wywołała decyzja dotknięta wadą kwalifikowaną.
Przyznać należy skarżącej wyłącznie to, że stwierdzenie nieważności aktu nadania stopnia zawodowego godzi w stabilność orzeczeń ostatecznych oraz podważa zaufanie do organu decydującego o awansie zawodowym nauczycieli. Te okoliczności nie dowodzą wszakże naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji. Zresztą stabilność ostatecznych decyzji administracyjnych nie jest bezwzględna, skoro z mocy art. 16 § 1 k.p.a. możliwe jest ich wzruszenie w przypadkach wskazanych m.in. w k.p.a. Co się tyczy podważenia zaufania do organu orzekającego o stopniu awansu zawodowego, to kwestia powyższa nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, stronie z tytułu stwierdzenia nieważności decyzji przysługuje roszczenie o odszkodowanie na zasadach ujętych w przepisach kodeksu cywilnego.
Nie dopatrując się naruszenia prawa skargę oddalono na zasadzie art. 151 Ppsa.
Ubocznie Sąd zauważa, że wniosek kuratora o zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz od skarżącej nie ma żadnego oparcia w przepisach w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym zwrot kosztów jest możliwy wyłącznie od organu na rzecz skarżącego pod warunkiem uwzględnienia skargi i skierowania takiego żądania do momentu zamknięcia rozprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło