II SA/Rz 36/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. S.A. Oddział w [....] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozbiórki budynku -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej także: WINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...] umarzającą w całości wszczęte postępowanie w sprawie rozbiórki budynku pomocniczego-warsztatu stolarskiego wym. 18,70m x 18,40m zlok. na działce nr 898 położonej w K., stanowiącej własność E. i M. G. Z uzasadnienia tej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po przeprowadzeniu kontroli, pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. wszczął postępowanie w sprawie rozbiórki ww. budynku pomocniczego - warsztatu stolarskiego, zlokalizowanego na działce nr 898 w K., własności E. i M. G. o wymiarach 18,70m x 18,40m. W toku postępowania organ ustalił, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] decyzją z [...] lipca 1969 r. udzieliło E. G. pozwolenia na budowę budynku pomocniczego - warsztatu stolarskiego o wymiarach 12,00 m x 12,42 m, murowanego ze stropodachem na nieruchomości nr 898 w K. Ustalono nadto, że w latach 1969-1971 wzniesiono budynek o innych wymiarach (18,40m x 12,21m), a następnie w latach 1998-2004 rozbudowano do obecnych rozmiarów wynoszących 18,70m x 18,40m. W latach 1998-2004 budynek rozbudowano od strony północnej o część o wym. 8,12 m x 6,49 m, oraz o część o wym. 5,84 m x 3,38 m. Obecnie w budynku jest ekspozycja mebli kuchennych, sprzętu AGD, a także prowadzone są prace stolarskie gwarancyjne. Budynek jest parterowy o dwuspadowym dachu pokrytym blachą. Usytuowany w odległości 1,60 m od sieci gazowej DN 400 do narożnika budynku od strony południowo - zachodniej oraz w odległości 1,0-1,7m (wg przedłożonej ekspertyzy) od granicy po stronie zachodniej. Organ ustalił, że gazociąg wykonany jest z rur o średnicy 419 mm, grubość ścianki 9.5 mm przystosowany do pracy pod ciśnieniem MOP 4,22 MPa, a średnia wartość ciśnienia w tym gazociągu w 2010 r. wynosiła 2,7 MPA. Gazociąg został przekazany do eksploatacji w październiku 1960 r. Początkowo organ prowadził jedno postępowanie, rozdzielone następnie na dwa odrębne postępowania administracyjne - jedno prowadzone w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w sprawie budynku pomocniczego warsztatu stolarskiego o wym. 18.40 x 12.21 m wybudowanego niezgodnie z warunkami pozwolenia z dnia [...] lipca 1969 r., drugie w oparciu o art. 48 ust. 1 tej ustawy, w sprawie rozbiórki rozbudowanej części warsztatu stolarskiego o część o wym. 8,12 x 6,49 m, oraz o część o wym. 5,84 x 3,38 m, bez pozwolenia na budowę. W powyższych sprawach orzekał WSA w Rzeszowie i NSA. Ostatnio wymieniony Sąd wyrokiem z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt II OSK 1083/15 uchylił zaskarżony wyrok WSA z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 1118/14, decyzję WINB z dnia [...] lipca 2014 r. ([...]) oraz poprzedzającą ją decyzję PINB w [...] z dnia [...] marca 2014 r. ([...]) wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku pomocniczego -warsztatu stolarskiego w części o wymiarach 18,40m x 12,21m zlok. na działce nr 898 w K.. Natomiast wyrokiem z dnia 20 września 2015 r., sygn. akt II OSK 1223/15 NSA uchylił wyrok WSA z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 1119/14, decyzję WINB z dnia [...] lipca 2014 r. ([...]) oraz poprzedzającą ją decyzję PINB w [...] z dnia [...] marca 2014 r. ([...]) wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowy budynku pomocniczego - warsztatu stolarskiego o wym. 8,12mx 6,49m od strony północnej przy granicy z działką nr 900 w K. i wym. 5,84m x 3,38m od strony północnej przy budynku mieszkalnym, zlokalizowanej na działce nr 898 położonej w K. W obu wyrokach NSA wskazał, że w rozpoznawanych sprawach nie można traktować budynku zlokalizowanego na działce nr 898 jako dwóch odrębnych obiektów budowlanych lub części tego samego obiektu mogących stanowić samodzielny i niezależny przedmiot dwóch odrębnych postępowań legalizacyjnych. Nie można jednocześnie stwierdzić, że sporny obiekt powstał w warunkach typowej samowoli budowlanej i właściwym trybem w tej sytuacji będzie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Przeciwnie poza sporem jest, że E. G. uzyskał w dniu [...] lipca 1969 r. pozwolenie na budowę budynku pomocniczego - warsztatu stolarskiego o wymiarach 12,00 m. x 12,42 m, murowanego ze stropodachem na działce o nr 898 w K. wydane przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] W ocenie NSA należało stwierdzić, że skarżący legitymują się ostatecznym pozwoleniem na budowę, natomiast samowolnie dokonali rozbudowy bryły budynku wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu zarówno w sensie prawnym jak technicznym zasadne było prowadzenie jednego postępowania legalizacyjnego w odniesieniu do obiektu o wymiarach 18,70m x 18,40m położonego na działce o nr 898 w K., na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Ponownie rozpatrując sprawię PINB w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] umorzył w całości wszczęte postępowanie w sprawie rozbiórki budynku pomocniczego-warsztatu stolarskiego wym. 18,70mx 18,40m zlok. na działce nr 898 położonej w K., stanowiącej własność E. i M. G. zam. [...]. Organ wskazał, że rozbudowane części budynku warsztatu stolarskiego usytuowane są ponad 12,0m od gazociągu DN 400 (zgodnie z przepisami szerokość stref kontrolowanych to – 8m). Budowa budynku pomocniczego warsztatu stolarskiego została zakończona, budynek użytkowany jest od ponad 40 lat. To uzasadnia umorzenie postępowania. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A S.A. w [...] (zwany dalej także: Spółką) zarzucając naruszenie art. 5 ust. 1 pkt c, ust. 5, 8, 9 w związku z art. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez usankcjonowanie uczynionego przez inwestora przy realizacji budynku pomocniczego - warsztatu stolarskiego o wym. 18,70m x 18,40m, odstępstwa od odległości wymaganej przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. z 2013 r., poz. 640 – zwane dalej "rozporządzeniem"). Nadto zarzuciła naruszenie § 110 ww. rozporządzenia i pominięcie okoliczności, że budynek będący przedmiotem zaskarżonej decyzji winien być usytuowany w odległości min. 16,5m od przebiegającego gazociągu DN400 a nie jak podaje organ 8m. W ocenie odwołującego umorzenie postępowania w sprawie rozbiórki budynku może spowodować zagrożenie ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, poprzez posadowienie budynku (niezgodnie z pozwoleniem na budowę) w kolizji z istniejącym gazociągiem wysokiego ciśnienia DN400. Strona zauważyła, że istniejący gazociąg wysokiego ciśnienia był realizowany w oparciu o obowiązującą w czasie jego budowy technologię budowy sieci gazowych i parametry techniczne stawiane sieciom gazowym. Może być on w stanie takim, jaki został wykonany, nadal bezpiecznie eksploatowany, jednak przy zachowaniu odpowiednich odległości obiektów terenowych od gazociągu. Podkreślono, że wszystkie obiekty, jakie są budowane lub mogą być wybudowane na trasie tego gazociągu w trakcie jego eksploatacji muszą być zlokalizowane w odległości określonej w rozporządzeniu, w rozpoznawanym przypadku 16,5m. W dalszej części wskazano na niebezpieczeństwo związane ze zlokalizowaniem obiektu bez zachowania tych odległości. Po rozpatrzeniu odwołania powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na wstępie wskazał, na związanie oceną prawną i wskazaniami zawartymi w uprzednio wydanych wyrokach sądów administracyjnych Dokonując oceny kwestionowanej decyzji podał, że jest ona zasadna. Podał, że nie ulega wątpliwości, że podczas budowy przedmiotowego obiektu budowlanego odstąpiono od pozwolenia na budowę. Wybudowano obiekt o innych wymiarach niż udzielone pozwolenie, a następnie w późniejszym okresie obiekt ten został samowolnie rozbudowany do obecnych rozmiarów. Pozwolenie obejmowało budowę obiektu o wymiarach 12,00 x 12,42m i wg przedłożonego planu zagospodarowania parceli obiekt winien być zlokalizowany w odległości 4,90 m od istniejącego międzysąsiedzkiego ogrodzenia z siatki po stronie zachodniej. Na planie tym nie został oznaczony gazociąg, mimo jego istnienia w tej dacie. W wyniku dokonanej podczas budowy i w okresie późniejszym rozbudowy obiekt posiada wymiary 18,70x 18,40m i zlokalizowany jest w odległości 1,6 m od gazociągu i w odległości 1,0-1,7m od granicy po stronie zachodniej. WINB wskazał, że zgodnie z zaleceniami Sądu, organ I instancji prowadzone uprzednio dwa postępowania dotyczące przedmiotowego obiektu objął jednym postępowaniem w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Zaznaczył także, że celem postępowania naprawczego (legalizacyjnego) prowadzonego w trybie art. 50 Prawa budowlanego jest, o ile to możliwe, doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2). Jeżeli jednak wady wykonanych już robót budowlanych są takie, że nie sposób doprowadzić ich do stanu zgodnego z prawem wówczas, zastosowanie znajduje art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przewidujący rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Przez stan zgodny z prawem, należy rozumieć stan zgodny z obowiązującym porządkiem prawnym, w tym w szczególności z przepisami technicznymi. W postępowaniu naprawczym prowadzonym w trybie art. 51 Prawa budowlanego stosuje się aktualne przepisy i bada zgodność wykonanych robót z obowiązującymi przepisami. Organ odwoławczy zaznaczył, że PINB w [...] prawidłowo przywołał obowiązujące rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. niemniej nieprawidłowo przywołał przepisy tego rozporządzenia, które miałyby w sprawie zastosowanie. Wyjaśnił, że w § 110 zawarto przepis intertemporalny, zgodnie z którym dla gazociągów: 1) wybudowanych przed dniem 12 grudnia 2001 r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę; 2) w okresie od dnia 12 grudnia 2001 r. do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia lub dla których w tym okresie wydano pozwolenie na budowę - stosuje się szerokość stref kontrolowanych określoną w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Strefa kontrolowana dla tego typu gazociągu w stosunku do budynków wolnostojących niemieszkalnych wg l.p.4.8 tabeli nr 1 załącznika nr 2 rozporządzenia wynosi 50 m, czyli odległość takiego budynku do osi gazociągu powinna wynosić 25 m. WINB wskazał, że we wcześniejszych decyzjach zajął stanowisko, że niezachowanie wymaganej odległości obiektu od gazociągu powoduje zagrożenie życia i zdrowia o jakim mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i jedyną możliwością doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i usunięcia zagrożenia jest nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu. Wskazując na związanie oceną prawną wyrażoną w wyrokach NSA w których zakwestionowane zostało to stanowisko, organ odwoławczy podał, że w jego ocenie wykazanie innego konkretnego zagrożenia bezpieczeństwa z uwagi na zbyt bliską odległość przedmiotowego obiektu i gazociągu nie jest możliwe. Organ nie dysponuje innymi dowodami, że jego lokalizacja wyczerpuje znamiona stanu opisanego dyspozycją art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Dodatkowo podkreślił, że E. G. legitymuje się ostatecznym pozwoleniem na budowę, a budynek istnieje bezkolizyjnie od wielu lat. Z analizy kserokopii planu zagospodarowania parceli z pieczątką Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...], Wydział Urbanistyki i Architektury, na którym widnieje projektowany budynek pomocniczy - warsztat stolarski (na planie tym nie został oznaczony gazociąg) i stwierdzonego stanu faktycznego w zakresie lokalizacji przedmiotowego obiektu względem budynku mieszkalnego, gazociągu i odległości od granicy z działką po stronie zachodniej wynika, że nawet w sytuacji gdyby obiekt został wybudowany zgodnie z pozwoleniem i w okresie późniejszym nie zostałby samowolnie rozbudowany, to wymagana odległości 25m od gazociągu, określona w wytycznych i normach - regulujących bezpieczne odległości gazociągów wysokiego ciśnienia od innych obiektów- obowiązujących w dacie budowy obiektu, nie zostałaby zachowana. Organ podał, że nie można zatem uznać, że to wybudowanie obiektu niezgodnie z warunkami pozwolenia i późniejsza jego rozbudowa przesądziły, że obiekt posadowiony został w zbyt bliskiej odległości od gazociągu i wywodzić z tego faktu niebezpieczeństwa o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Obowiązująca w okresie budowy budynku norma branżowa z 1971 roku nr BN-71 /8976-31 nie stanowiła źródła prawa powszechnie obowiązującego, a zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o normalizacji (Dz. U. nr 53, poz. 298 ze zm.) normy obowiązywały tylko w zakresie określonej branży (dziedziny gospodarki), niezależnie od organizacyjnego podporządkowania zakładów pracy. Ich adresatem był zatem inwestor gazociągu. W dacie realizacji budynku nie było zatem żadnego aktu prawnego w formie rozporządzenia, który regulowałby bezpieczne odległości gazociągów od innych obiektów. Z kolei w dacie rozbudowy budynku dokonanej w latach 1998-2004 obowiązujące wówczas przepisy rozporządzenia Ministra Górnictwa z dnia 18 sierpnia 1978 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i następnie przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, nie miały zastosowania do gazociągów wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia. W tych okolicznościach jako niezasadne organ uznał twierdzenia strony odwołującej się, że budynek zagraża bezpieczeństwu życia lub mienia z przyczyn wskazanych w odwołaniu tj. w przypadku rozszczelnienia gazociągu w skutek ingerencji osób trzecich lub w wyniku zdarzenia losowego i z uwagi na naruszenie § 110 rozporządzenia z dnia 2013 r. Dbałość o bezpieczeństwo i właściwą eksploatację sieci gazowych należy do obowiązku operatora sieci, który powinien podjąć działania zabezpieczające według warunków i przepisów wewnętrznych. Ewentualna rozbiórka przedmiotowego budynku, wskazywanego przez odwołującego niebezpieczeństwa związanego z rozszczelnieniem gazociągu, nie usunie. Organ wskazał zatem, że nie zaistniała sytuacja, w której organ byłby zobligowany do orzeczenia zaniechania dalszych robót budowlanych, czy rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części względnie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Brak także podstaw do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W związku z tym, że brak jest podstaw do wydania decyzji określonej w art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy Prawo budowlane zasadnym było umorzenie w całości prowadzonego postępowania naprawczego z powodu jego bezprzedmiotowości. Powyższe zaś legalizuje wybudowanie budynku pomocniczego-warsztatu stolarskiego wym. 18,70mx 18,40m zlok. na działce nr 898 położonej w K., niezgodnie z warunkami pozwolenia i jego samowolną rozbudowę dokonaną w latach 1998-2004. Nie zgadzając się z powyższą decyzją A S.A. Oddział w [....] zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnioskując o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie § 110 rozporządzenia oraz poprzedzających go przepisów rangi rozporządzenia i przyjęcie, że brak jest przepisów określających wymagane odległości obiektu budowlanego (budynek pomocniczy-warsztat stolarski) od przebiegającego gazociągu wysokoprężnego. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 4 ust. 1 i ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1961 r. Nr 7, poz. 46) poprzez niezastosowanie i przyjęcie, że normy określające odległości gazociągów od budowli obowiązujące w latach 60-tych i 70-tych XX wieku (wskazane w uzasadnieniu skargi) nie stanowią przepisów techniczno-budowlanych, których stosowanie wymagane było przez obowiązujące wówczas Prawo budowlane. W rozwinięciu ww. zarzutów strona skarżąca podkreśliła, że z niespornego w sprawie stanu faktycznego wynika, że na działce nr 898 w miejscowości K. posadowiony jest budynek pomocniczy – warsztat stolarski, który wykonany został w kolizji z gazociągiem wysokoprężnym DN 400. Zlokalizowany jest w odległości 1,6m od tego gazociągu oraz w odległości 1,0-1,7m od granicy po stronie zachodniej działki. Gazociąg został wybudowany i oddany do eksploatacji w 1960 r. natomiast budynek wzniesiono w latach 1969-1970 (o innych wymiarach niż obecnie) a następnie w latach 1998-2004 rozbudowano go do obecnych rozmiarów. Wskazując na wytyczne, normy branżowe oraz przepisy wykonawcze z 1978, 1989, z 1995, z 2001 i 2013 roku, skarżąca podkreśliła, że w okolicznościach sprawy zastosowanie znajdują te właśnie przepisy, a co wynika z gramatycznego brzmienia przepisów intertemporalnych zawartych w tych uregulowaniach. Nadto podkreśliła, że przepisy obowiązujące w okresie budowy przedmiotowego gazociągu wprowadzały dużo ostrzejsze wymogi jakie musiały zostać spełnione w procesie budowy sieci gazowej niż obecne wymogi. W ocenie skarżącej odległości jaki powinny mieć zastosowanie a które powodują bezpieczne użytkowanie gazociągu, to dla budynku pomocniczego – warsztatu stolarskiego – 16,5m. Lokalizacja tego obiektu w odległości 1,6m od gazociągu narusza obowiązujące przepisy a przez to stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska. Storna skarżąca podtrzymała argumentacje odwołania, że gazociąg może być w stanie takim, jaki został wykonany, nadal bezpiecznie eksploatowany, jednak przy zachowaniu odpowiednich odległości obiektów terenowych od gazociągu. Podkreślono, że wszystkie obiekty, jakie są budowane lub mogą być wybudowane na trasie tego gazociągu w trakcie jego eksploatacji muszą być zlokalizowane w odległości określonej w rozporządzeniu, w rozpoznawanym przypadku 16,5m. W dalszej części wskazano na niebezpieczeństwo związane ze zlokalizowaniem obiektu bez zachowania tych odległości. Usunięcie istniejącego zagrożenia jest możliwe jedynie poprzez rozbiórkę przedmiotowego obiektu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje; Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."), stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. do jej uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Dokonując kontroli w niniejszej sprawie Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wymienionych wyżej wad i uchybień nie zawiera. Jak słusznie wskazał organ w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji - w myśl art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Niniejsza sprawa dotycząca legalności posadowienia budynku pomocniczego - warsztatu stolarskiego, zlokalizowanego na działce nr 898 w K., własności E. i M. G. o wymiarach 18,70m x 18,40m była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (wyroki z 15 stycznia 2015 r. sygn. II SA/Rz 1118/4 i II SA/Rz 1119/14) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki z dnia 29 września 2015 r., sygn. II OSK 1083/15 i II OSK 1223/15). Wskazanymi wyrokami NSA uchylił wyroki WSA w Rzeszowie wraz z zaskarżonymi decyzjami WINB oraz poprzedzającymi je decyzjami PINB w [...] wydanymi w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku pomocniczego - warsztatu stolarskiego w części o wymiarach 18,40m x 12,21m zlok. na działce nr 898 w K. oraz nakazu rozbiórki rozbudowy budynku pomocniczego - warsztatu stolarskiego o wym. 8,12mx 6,49m od strony północnej przy granicy z działką nr 900 w K. i wym. 5,84m x 3,38m od strony północnej przy budynku mieszkalnym, zlokalizowanej na działce nr 898 położonej w K. W wyrokach tych NSA wskazał, że w rozpoznawanych sprawach nie można traktować budynku zlokalizowanego na działce nr 898 jako dwóch odrębnych obiektów budowlanych lub części tego samego obiektu mogących stanowić samodzielny i niezależny przedmiot dwóch odrębnych postępowań legalizacyjnych. Nie można jednocześnie stwierdzić, że sporny obiekt powstał w warunkach typowej samowoli budowlanej i właściwym trybem w tej sytuacji będzie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Przeciwnie Sąd zauważył, że poza sporem jest, że E. G. uzyskał w dniu [...] lipca 1969 r. pozwolenie na budowę budynku pomocniczego - warsztatu stolarskiego o wymiarach 12,00 m. x 12,42 m, murowanego ze stropodachem na działce o nr 898 w K. wydane przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] W ocenie NSA należało stwierdzić, że skarżący legitymują się ostatecznym pozwoleniem na budowę, natomiast samowolnie dokonali rozbudowy bryły budynku wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę. NSA zauważył, że zarówno w sensie prawnym jak i technicznym zasadne było prowadzenie jednego postępowania legalizacyjnego w odniesieniu do obiektu o wymiarach 18,70m x 18,40m położonego na działce o nr 898 w K., na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. NSA zwrócił także uwagę, że organy nadzoru budowlanego zobowiązane będą do ustalenia, czy rozbudowany obiekt może być doprowadzony do stanu zgodnego z prawem przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów technicznych i wymogów bezpieczeństwa związanych z posadowieniem sieci gazowej. Jednocześnie zauważył, że posadowienie obiektu w zbyt bliskiej odległości od istniejącego gazociągu nie przesądza samo przez się o zaistnieniu zagrożenia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane. Rolą organu będzie wyjaśnienie czy kolizja lokalizacji gazociągu i budynku uzasadnia stwierdzenie, że istnienie budynku powoduje zagrożenie bezpieczeństwa życia i mienia i na czym to zagrożenie polega. Uwzględnić także będzie musiał, że wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę, a budynek istnieje "bezkolizyjnie" od wielu lat, a nadto, że obowiązek dbałości o bezpieczeństwo i właściwą eksploatację sieci gazowych należy do operatora sieci, który powinien podjąć działania zabezpieczające według warunków i przepisów wewnętrznych. Z akt sprawy wynika, że organ nadzoru budowlanego uwzględniając ocenę prawną dokonaną w wyrokach NSA i wskazania co do dalszego postępowania, uprzednio prowadzone dwa odrębne postępowania dotyczące obiektu objął jednym postępowaniem. Bezsporną okolicznością jest, że postępowanie dotyczy budynku pomocniczego - warsztatu stolarskiego, zlokalizowanego na działce nr 898 w K., własności E. i M. G. o wymiarach 18,70m x 18,40m. Bezsporne jest także, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] decyzją z [...] lipca 1969 r. udzieliło E. G. pozwolenia na budowę budynku pomocniczego - warsztatu stolarskiego o wymiarach 12,00 m x 12,42 m, murowanego ze stropodachem na nieruchomości nr 898 w K.. W latach 1969-1971 wzniesiono budynek o innych wymiarach (18,40m x 12,21m), a w następnych latach - 1998-2004 rozbudowano do obecnych rozmiarów wynoszących 18,70m x 18,40m. Budynek rozbudowano od strony północnej o część o wym. 8,12 m x 6,49 m, oraz o część o wym. 5,84 m x 3,38 m. Budynek usytuowany jest w odległości 1,60 m od sieci gazowej DN 400 do narożnika budynku od strony południowo - zachodniej oraz w odległości 1,0-1,7m (wg przedłożonej ekspertyzy) od granicy po stronie zachodniej. Gazociąg został przekazany do eksploatacji w październiku 1960 r. Organy nadzoru budowlanego ponownie rozpatrując sprawę umorzyły jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie rozbiórki ww. obiektu uznając, że nie zaistniała sytuacja, w której organ byłby zobligowany do orzeczenia zaniechania dalszych robót budowlanych, czy rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części względnie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Brak także podstaw, w ocenie organu, do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Podkreślono, że nie można przyjąć, że budynek stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa życia i mienia. Nie jest możliwe wykazanie innego konkretnego zagrożenia z uwagi na zbyt bliską odległość obiektu i gazociągu. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest fakt, iż powyższy gazociąg został oddany do eksploatacji w październiku 1960 r. i wybudowany w oparciu o obowiązującą w tym czasie technologię budowy sieci gazowych i parametry techniczne stawiane wówczas sieciom gazowymi. W okresie budowy budynku nie obowiązywał, żaden akt w formie rozporządzenia, który regulowałby bezpieczne odległości gazociągów od innych obiektów. Obowiązująca wówczas norma branżowa z 1971 r. nr BN-71/8976-31, jak słusznie zauważyły organy, nie stanowiła źródła prawa powszechnie obowiązującego. Nadto jej adresatem był inwestor gazociągu. Głównym zarzutem skarżącej spółki jest naruszenie § 110 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 26 kwietnia 2013 r. oraz przyjęcie, że normy określające odległości gazociągów od budowli obowiązujące w latach 60-tych i 70-tych XX wieku (wskazane w uzasadnieniu skargi) nie stanowią przepisów techniczno-budowlanych, których stosowanie wymagane było przez obowiązujące wówczas Prawo budowlane. Wskazać należy, że wymogi w zakresie odległości gazociągu od budynków powstały w okresie późniejszym i wynikały z wytycznych i norm branżowych, wskazując odległość 15 m. Normy odległościowe po raz pierwszy wprowadzono w rozporządzeniu Ministra Przemysłu z dnia 24 czerwca 1989 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 1989 r. Nr 45, poz. 243). Jednakże w rozporządzeniu tym zamieszczono przepis przejściowy - § 52, wskazujący, ze przepisy rozporządzenia nie dotyczą sieci gazowych wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, a także sieci gazowych, dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę. Także w następnym rozporządzeniu Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U z 1995 r. Nr 139 poz. 686) określono odległość gazociągów wysokiego ciśnienia. Również i to rozporządzenie w § 91 stanowiło, iż jego przepisów nie stosuje się do gazociągów, stacji gazowych, punktów redukcyjnych i tłoczni wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, a także gazociągów, stacji gazowych, punktów redukcyjnych i tłoczni dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę. Podobne uregulowanie zawiera rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 97, poz. 1055), które w § 89 stanowi, że przepisów rozporządzenia nie stosuje się do gazociągów, stacji gazowych, punktów redukcyjnych, tłoczni i magazynów gazu wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia i dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę. Obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Gospodarki z 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. z 2013 r., poz 640) w § 110 zawiera przepis intertemporalny według którego dla gazociągów: 1) wybudowanych przed dniem 12 grudnia 2001 r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę; 2) w okresie od dnia 12 grudnia 2001 r. do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia lub dla których w tym okresie wydano pozwolenie na budowę - stosuje się szerokość stref kontrolowanych określoną w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Strefa kontrolowana dla tego typu gazociągu w stosunku do budynków wolnostojących niemieszkalnych wg l.p.4.8 tabeli nr 1 załącznika nr 2 rozporządzenia wynosi 50 m, czyli odległość takiego budynku do osi gazociągu powinna wynosić 25 m. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy wskazać trzeba, iż w dacie budowy budynku gazociąg już istniał, i brak było przepisów, które obligowałyby inwestorów obiektów budowlanych do ich sytuowania w określonej odległości od gazociągu. Nadto strona legitymowała się ostatecznym pozwoleniem na budowę. Jak słusznie zauważyły organy, powołując się na przytoczone wcześniej wyroki NSA, z faktu usytuowania obiektu w odległości mniejszej niż wynika to z norm branżowych nie można wywodzić zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia w rozumieniu art. 50 - 51 Prawa budowlanego. Brak wykazania, że istnieje realne zagrożenie życia lub zdrowia ludzi przy braku naruszenia przepisów prowadzić musi do uznania, iż brak jest podstaw prawnych do dalszego prowadzenia postępowania. Należy przy tym pamiętać, że rozbiórka obiektu budowlanego jest najostrzejszą sankcją za naruszenie przepisów prawa budowlanego i musi wyraźnie z nich wynikać. Prawidłowe jest zatem jego umorzenie jako bezprzedmiotowego. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje bowiem, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w zakresie żądania wnioskodawcy (wyrok NSA z dnia 23.01.2003 r., II SA 428/01, System orzecznictwa LEX Nr 137801, wyrok NSA z dnia 24.04.2003 r., III SA 2225/01, Biuletyn Skarbowy 2003/6/25). Sąd podziela stanowisko organu, znajdujące również oparcie w wyroku NSA z dnia 12.03.2009 r., sygn. akt II OSK 337/08, nie publ, iż zagwarantowanie bezpieczeństwa sieci należy do właściwego zarządcy sieci gazowej. Zarządca sieci gazowej nie może przerzucać na organy nadzoru budowlanego obowiązków podejmowania działań usuwania skutków zagrożenia bezpieczeństwa, które w żaden sposób nie zostało zawinione przez inwestorów. Raz jeszcze należy podkreślić, że nie ma żadnych podstaw prawnych, aby dla obiektów obecnie lokalizowanych w pobliżu sieci stosować normatywy odległościowe wynikające z nieobowiązujących już przepisów, przerzucając niejako konsekwencję obowiązku dbałości o właściwą eksploatację tych sieci i urządzeń z operatora sieci na właścicieli gruntów sąsiednich, gdyż to ich prawo własności podlegałoby w istocie ograniczeniu przez zakaz zabudowy wykraczający poza rzeczywistą potrzebę (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19.10.2005 r., sygn. VII SA/Wa 1288/04). Z przytoczonych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.