II SA/Rz 364/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej - p o s t a n a w i a - odmówić przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie prawomocnym wyrokiem z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 364/09 oddalił skargę M. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej. Po rozpoznaniu wniosku M. R. o doręczenie odpisu sentencji wyroku wraz z uzasadnieniem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 364/09 odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z uwagi na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia z uchybieniem terminu. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 28 stycznia 2010 r. (dowód doręczenia – k. 40 akt sądowych sprawy). W dniu 2 lutego 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) M. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosek o przywrócenie terminu do "wniesienia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem". W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż "jako bezdomny jest prześladowany przez władze lokalne" i z uwagi na "niezakończenie spraw zagubił się w dotrzymaniu terminu sprawy z dnia 21.10.2009 r." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył, co następuje: Możliwość przywrócenia terminu przewiduje art. 86 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., który stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a.). Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi Sąd stwierdza, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, iż usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 str. 333). Konieczną a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Tut. Sąd zauważa, iż prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności. W wyroku z dnia 28.06.2007 r., sygn. II OSK 479/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż o braku winy można zatem mówić wtedy, gdy mimo dołożenia przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, termin został naruszony. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (publ. system informatyczny LEX nr 344095). Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. W przeciwnym razie strona powinna zadbać z wyprzedzeniem o swoją sprawę. – (por. postanowienie NSA z dnia 26.11.2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08). Reasumując, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonywujący uprawdopodobni brak swojej winy i wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała cały czas. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy zachodzi przeszkoda, której strona przy użyciu największego wysiłku nie mogła usunąć. Takiego braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie wykazano. Z akt sprawy wynika, iż skarżący pismem z dnia 9 września 2009 r. został zawiadomiony o terminie rozprawy. W zawiadomieniu tym wskazano, iż stawiennictwo jest nieobowiązkowe. Jednakże w zawiadomieniu tym zawarto równocześnie pouczenie o zasadach i trybie doręczania sentencji wyroku, w tym wyroku oddalającego skargę, jak również o trybie i terminie sporządzenia uzasadnienia takiego wyroku (k. 21 akt sądowych sprawy). W punkcie 2 zastrzeżono, że sentencji wyroku oddalającego skargę nie doręcza się stronom nieobecnym na rozprawie, zaś w punkcie 3 wskazano, że uzasadnienie takiego wyroku jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku oraz że wniosek złożony po tym terminie jest czynnością bezskuteczną. W przedmiotowej sprawie M. R. wskazał, iż "jako bezdomny jest prześladowany przez władze lokalne" i z uwagi na "niezakończenie spraw zagubił się w dotrzymaniu terminu sprawy z dnia 21.10.2009 r." Powyższa argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie i w żaden sposób nie wskazuje na niemożność dokonania przez skarżącego czynności technicznej jaką jest złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sporządzenie i nadanie wspomnianego wniosku nie jest ani czynnością wymagającą fachowej wiedzy, ani czynnością czasochłonną, wobec czego może być dokonane także wtedy, gdy na stronie ciążą inne zobowiązania (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 772/08, Lex nr 493676). Sąd stwierdza, iż skarżący nie wykazał od kiedy zaistniała przyczyna uchybienia terminu i kiedy ona ustała, a tym samym nie wykazał, że wniosek o przywrócenie terminu złożył w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.) W związku z powyższym Sąd, kierując się zasadami doświadczenia życiowego, uznał, iż skarżący był w stanie dokonać w terminie czynności jaką było złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając w oparciu o art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.