II SA/Rz 370/08

WyrokWSA w Rzeszowie2009-03-25

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Maria Zarębska-Kobak, Stanisław Śliwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest zgodne z prawem, jeśli decyzja organu pierwszej instancji została doręczona przedstawicielowi nieobecnej strony, a następnie strona wniosła odwołanie po upływie terminu, powołując się na nieznajomość postępowania?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania było zgodne z prawem. Doręczenie decyzji organu pierwszej instancji ustanowionemu przez sąd przedstawicielowi strony nieobecnej w postępowaniu administracyjnym było skuteczne, a termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg od daty tego doręczenia. Późniejsze doręczenie decyzji stronie nie powoduje otwarcia od nowa terminu do wniesienia odwołania. Zarzuty dotyczące antydatowania decyzji organu pierwszej instancji nie podważają legalności postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, dopóki nie zostanie udowodnione popełnienie przestępstwa.
Stan faktyczny
Wójt Gminy orzekł o wymeldowaniu L. C. z pobytu stałego. Decyzja została doręczona ustanowionemu przez sąd przedstawicielowi L. C. w dniu 5.09.2007 r. L. C. wniósł odwołanie od tej decyzji w dniu 7.01.2008 r., wskazując, że przebywa w areszcie śledczym od 6.11.2006 r. Wojewoda stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając, że termin upłynął 19.09.2007 r. L. C. zaskarżył postanowienie Wojewody do WSA, zarzucając nieznajomość postępowania i antydatowanie decyzji organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak NSA Stanisław Śliwa Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Kozik po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 25 marca 2009 r. sprawy ze skargi L. C. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] września 2007 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960, ze zm.), Wójt Gminy orzekł o wymeldowaniu L. C. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w B. Decyzja ta została doręczona ustanowionemu w sprawie, postanowieniem Sądu Rejonowego w S., przedstawicielowi nieobecnego L. C. – A. W. w dniu 5.09.2007 r. W dniu 30.01.2008 r. do Wójta Gminy wpłynęło odwołanie od tej decyzji z datą 7.01.2008 r., w którym L. C. wskazał, że przebywa w areszcie śledczym w Ł. od 6.11.2006 r., a Wójt Gminy musiał być o tym fakcie powiadomiony przez Prokuraturę Rejonową w R. Postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...], wydanym w oparciu o art. 134 k.p.a. oraz art. 50 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Wojewoda stwierdził, że odwołanie L. C. zostało wniesione z uchybieniem terminu. W motywach tego rozstrzygnięcia wskazał, że decyzja organu I instancji została doręczona skutecznie przedstawicielowi nieobecnego w postępowaniu administracyjnym L. C. w dniu 5.09.2007 r., a zatem 14-dniowy termin do złożenia odwołania od tej decyzji, wynikający z art. 129 k.p.a., upłynął 19.09.2007 r. Wniesione przez L. C. odwołanie (datowane na 7.01.2008 r.) zostało złożone w administracji zakładu karnego w styczniu 2008 r., a w takim stanie rzeczy należy uznać je za złożone z uchybieniem ustawowego terminu. Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 6 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Odnosząc się do zarzutu odwołującego co do wiedzy organu o jego przebywaniu w areszcie w dacie wydania decyzji organu I instancji, Wojewoda stwierdził, iż Wójt Gminy o takim fakcie nie był informowany, stąd też wystąpił do Sądu Rejonowego w S. o ustanowienie przedstawiciela dla osoby nieobecnej. W skardze na to postanowienie, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, nazwanej zażaleniem, L. C. wniósł o uchylenie decyzji o wymeldowaniu. W motywach skargi podniósł, że Wójt Gminy nie powiadomił go o toczącym się postępowaniu, podczas gdy on już z aresztu śledczego kierował do Wójta pisma, m. in. w lipcu 2007 r. wniosek o wydanie dowodu osobistego. W dniu 3.01.2008 r. otrzymał pismo tegoż organu informujące o wydaniu decyzji z [...] września 2007 r. o wymeldowaniu i 4 dni po jego otrzymaniu, tj. 7.01.2008 r. skierował odwołanie. Skarżący wskazał także, że w związku z podejrzeniem poświadczenia przez Wójta Gminy nieprawdy, złoży stosowane zawiadomienie do prokuratury. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, z przyczyn, które były podstawą wydania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 P.p.s.a. do ich uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji lub postanowienia, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W rozpatrywanej sprawie Sąd tego rodzaju wad i uchybień nie stwierdził. Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowi art. 134 k.p.a. Przepis ten dotyczy pierwszego etapu postępowania odwoławczego, w którym następuje badanie wniesionego środka odwoławczego pod względem formalnym. Na tym etapie organ odwoławczy jest obowiązany ocenić czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie. Negatywny wynik badania wstępnego skutkuje wydaniem jednego z 2 wymienionych w art. 134 k.p.a. rozstrzygnięć – stwierdzenia niedopuszczalności odwołania lub stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania określony został w art. 129 § 2 k.p.a. i wynosi 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie. Rozpoczyna on bieg z chwilą skutecznego doręczenia decyzji stronie, to znaczy w sposób czyniący zadość wymaganiom ustawowym czyli zgodnie z przepisami art. 39-49 k.p.a. (por. A Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 709). W rozpatrywanej sprawie doręczenie zostało dokonane do rąk wyznaczonego przez sąd przedstawiciela dla osoby nieznanej z miejsca pobytu. Uprawnienie do wystąpienia do sądu o wyznaczenie takiego przedstawiciela (kurator absentis) daje organowi przepis art. 34 § 1 k.p.a., a samo wyznaczenie następuje na podstawie art. 184 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Podstawą do wyznaczenia kuratora jest fakt nieobecności strony w miejscu dotychczasowego zamieszkania i brak możliwości prowadzenia swoich spraw. W przypadku skarżącego okoliczności te zaistniały, w dacie wszczęcia postępowania był on poszukiwany listem gończym, co wynika z informacji Prokuratury Rejonowej w R., a zatem brak było możliwości ustalenia miejsca jego pobytu (por. wyrok WSA w Warszawie z 20.03.2006 r., IV SA/Wa 2355/05, System orzecznictwa LEX NR 223323). Prawidłowo zatem organ I instancji doręczył decyzję z dnia [...] września 2007 r. ustanowionemu przedstawicielowi L. C. – A. W. Nastąpiło to, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji – w dniu 5.09.2007 r., i od tej daty rozpoczął bieg 14-dniowy termin do wniesienia odwołania. Późniejsze doręczenie decyzji organu I instancji stronie reprezentowanej w postępowaniu administracyjnym przez kuratora ustanowionego na podstawie art. 34 k.p.a., któremu została uprzednio doręczona decyzja w danej sprawie, nie powoduje otwarcia od początku dla strony terminu wniesienia odwołania (taki pogląd zaprezentował też WSA w Warszawie w wyroku z 13.12.2006 r., V SA/Wa 1983/06, LEX Nr 306529). Konsekwencją takiego stanu rzeczy było ustalenie przez organ, że odwołanie z dnia 7.01.2008 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu i wydanie stosownego postanowienia stwierdzającego ten fakt w trybie art. 134 k.p.a. Uznając to postanowienie za odpowiadające prawu Sąd wziął także pod uwagę podniesione przez Wojewodę w toku postępowania sądowego okoliczności związane ze złożonym przez pracownicę Urzędu Gminy w S. wyjaśnieniem wskazującym na antydatowanie decyzji Wójta Gminy o wymeldowaniu L. Ci. Okoliczności te, dopóki nie zostanie stwierdzone, że wymieniona decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, czy też dopuszczono się przestępstwa poświadczenia nieprawdy przy potwierdzaniu jej odbioru, nie podważają legalności zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z powyższych względów na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło