II SA/Rz 372/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Maria Piórkowska /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 października 2012 r. sprawy ze skargi A. M. na niewykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 26.01.2011 r., sygn. akt II SA/Rz 1181/10 -skargę oddala- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 26 stycznia 2011r., sygn. akt II SA/Rz 1181/10, po rozpatrzeniu skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyli zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że w toku postępowania administracyjnego organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego – a to art. 7, art.10, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, a to przesądza o naruszeniu przepisu prawa materialnego, tj. art. 40 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. – o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r., nr 175, poz. 1362 ze zm.) w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Wskazano, że przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszej sprawie był wniosek A. M. o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie strat powstałych w dniu [...] maja 2010 r. w wyniku podtopienia. Wskazując na uregulowania dotyczące przyznawania zasiłków celowych, podano, że rozstrzygnięcia w tym zakresie wydawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. W okolicznościach sprawy organy przekroczyły jego zakres. WSA w Rzeszowie wskazał, że wbrew zaleceniom organu odwoławczego zawartym w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę nie wyjaśnił, czy szambo i kanalizacja funkcjonują, a organ II instancji, ponownie rozpoznając sprawę, powyższych uchybień nie dostrzegł. Podano, że podstawą dokonania ustaleń w zakresie dotyczącym funkcjonowania szamba i kanalizacji były oględziny dokonane w dniu [...] sierpnia 2010r. przez komisję składającą się z pracowników Urzędu Miejskiego w U. i Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w U. Z protokołu sporządzonego w związku z dokonaniem oględzin wynika jedynie, że szambo nie posiada uszkodzeń mechanicznych. Protokół nie zawiera żadnej wzmianki o tym, czy kanalizacja funkcjonuje, co jest okolicznością istotną z punktu widzenia oceny, czy na skutek podtopienia skarżąca doznała szkód skutkujących niemożnością funkcjonowania rodziny w warunkach odpowiadających godności człowieka. Nadto wskazano, że oględziny zostały przeprowadzone bez obecności zainteresowanej, jak również dorosłego domownika zainteresowanej, co skutkuje uznaniem, że zostały wadliwie przeprowadzone, z naruszeniem prawa skarżącej do złożenia wyjaśnień w przedmiocie stanu faktycznego utrwalonego w protokole oględzin. W protokole tym podano, że szambo nie posiada uszkodzeń mechanicznych. Kierując się zasadami doświadczenia życiowego Sąd podał, że nie tylko uszkodzenia mechaniczne mogą być przyczyną niedrożności kanalizacji, bowiem do takiego rezultatu mogło doprowadzić zamulenie szamba w wyniku zalania. Sąd zalecił zbadanie, czy taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanym przypadku. Sąd wskazał ponadto, że w uzasadnieniu decyzji organ winien wyjaśnić także, czy otrzymał środki pochodzące z budżetu państwa na pomoc osobom poszkodowanym w związku z powodziami jaki nawiedziły Polskę w miesiącu maju i czerwcu 2010 r., czy ze środków takich skorzystały inne osoby poszkodowane na terenie właściwości Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w U. i czy z uwagi na wysokość tych środków jest możliwe udzielenie pomocy w danym przypadku we wnioskowanym zakresie. Brak należytego rozważenia tych okoliczności spowodowało niemożność zweryfikowania zasadności odmowy. Za trafny Sąd uznał zarzut skarżącej, że uzasadnienie decyzji nie przekonuje o zasadności odmowy przyznania zasiłku. Postanowieniem WSA w Rzeszowie z dnia 12 kwietnia 2011 r. stwierdzono, że ww. wyrok jest prawomocny od dnia 29 marca 2011 r. W dniu 29 czerwca 2011 r. A. M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę przeciwko Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 721/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił powyższą skargę jako niedopuszczalną, podając, że warunkiem dopuszczalności złożenia skargi, w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), na niewykonanie wyroku sądu, jest uprzednie skierowanie pisemnego wezwania do właściwego organu obowiązanego do wykonania wyroku sądu administracyjnego lub organu właściwego do załatwienia sprawy na danym etapie postępowania administracyjnego. W okolicznościach sprawy A. M. nie spełniła powyższego wymogu formalnego, gdyż nie wezwała dopiero po uprawomocnieniu się wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r. i zwrocie akt organowi przez tut. Sąd, właściwego organu do załatwienia sprawy. Pismem z dnia 18 stycznia 2012 r. A. M. wezwała Samorządowe Kolegium Odwoławcze do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 1181/10. Zarzuciła "trwającą od ponad pół roku" bezczynność organów. Pismem z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając A. M. na ww. wezwanie, wyjaśniło, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 stycznia 2011 r. został przez organ I instancji tj. Burmistrza [...], wykonany. Na skutek powyższego wyroku sprawa podlegała załatwieniu przez Burmistrza [...], który wydał w tej sprawie w dniu [...] czerwca 2011 r. decyzję. Wobec jej niezaskarżenia decyzja stała się ostateczna. SKO za bezzasadny uznało podnoszony zarzut bezczynności i przewlekłości. W dniu 20 lutego 2012 r. A. M. złożyła bezpośrednio w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie skargę, którą zarządzeniem przewodniczącego z dnia 8 marca 2012 r. przekazano do właściwego organu (9 marca 2012 r. – data nadania przez tut. Sąd, na adres właściwego organu). W złożonej skardze A. M. podała, że kierując się pouczeniem Sądu przed wniesieniem skargi wezwała Burmistrza [...] i Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] do wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 stycznia 2011 r. Wobec zawarcia w jednym piśmie skargi przeciwko dwóm organom, na podstawie art. 57 § 3 p.p.s.a., zarządzono ich rozdzielenie i zarejestrowanie pod odrębnymi sygnaturami. Skargę kierowaną przeciwko Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Rz 372/12. Natomiast skargę przeciwko Burmistrzowi [...] pod sygn. akt II SA/Rz 363/12. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie. Podało, ze zarzuty podnoszone przez skarżącą nie znajdują uzasadnienia, bowiem po wyroku uchylającym decyzję Kolegium z dnia [...] października 2010 r. i decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. organ I instancji ponownie rozpatrzył sprawę przyznania A. M. zasiłku celowego i w dniu [...] czerwca 2011 r. wydał w tym przedmiocie decyzję. Wobec niezłożenia przez A. M. odwołania brak jest możliwości jej weryfikacji przez Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga na niewykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 1181/10 jest niezasadna w świetle regulującego tę kwestię art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2012 r. poz. 270/. Powołany wyżej przepis, w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W judykaturze, na kanwie przepisu art. 154 § 1 p.p.s.a. wykształcił się pogląd, że przez "niewykonanie wyroku" należy rozumieć sytuację, w której sąd prawomocnym wyrokiem zobowiązał organ do podjęcia określonych działań, polegających na wydaniu w określonym terminie aktu lub dokonaniu określonych przez sąd czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia bądź obowiązku wynikających z przepisów prawa, zaś organ nie wydał stosownego aktu lub nie dokonał stosownej czynności w powtórnym postępowaniu prowadzonym w wykonaniu wyroku sądu administracyjnego /tak postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2011 r., IIOSK 1046/11, lex nr 1083499, wyrok NSA z dnia 5 lipca 2011 r., I OSK 230/11 lex 1082699/. Żadna z powołanych wyżej sytuacji, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 1181/10 uchylający decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2010 r. oraz poprzedzającąją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. z przyczyn naruszenia przez ten organ przepisów postępowania administracyjnego, stał się prawomocny 29 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, w/w prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy przesłał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w dniu 13 kwietnia 2011 r. /k. 2/, które otrzymało je w dniu 15 kwietnia 2011 r . Następnie , przy piśmie z dnia 18 kwietnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przesłało prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy Burmistrzowi [...], który otrzymał je w dniu 22 kwietnia 2011 r. /k.3/. Pismem z dnia 1 czerwca 2011 r., na podstawie art. 36 k.p.a. skarżąca została poinformowana przez organ I instancji o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy do dnia 22 czerwca 2011 r., a pismo to zostało jej doręczone w dniu 2 czerwca 2011 r. Jak wynika z akt sprawy organ I instancji - Burmistrz [...] zakończył postępowanie w sprawie wydaniem decyzji w dniu [...] czerwca 2011 r., a która to decyzja została skarżącej skutecznie doręczona w dniu 9 czerwca 2011 r. Decyzją organ pouczył stronę o sposobie złożenia środków zaskarżenia, z których skarżąca nie skorzystała, a więc decyzja ta stała się ostateczna. W tym stanie sprawy brak jest podstaw zarówno do zarzucenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu niewykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2011 r. jak i niewykonania zaleconych tym wyrokiem czynności z uwagi na to, że organ ten, z uwagi na niezłożenie przez skarżącą środków odwoławczych nie badał decyzji pierwszoinstancyjnej w toku instancji. Wskazać nadto należy, że w myśl uregulowaniu zawartego w art. 154 § 1 p.p.s.a. poza zasięgiem Sądu pozostaje merytoryczna kontrola rozstrzygnięcia wydanego przez organ - Burmistrza [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., a która to decyzja mogła jedynie podlegać takiej ocenie na zasadach ogólnych, tj. po wyczerpaniu toku instancji przez wojewódzki sąd administracyjny w wyniku złożonej skargi na to ostatnie rozstrzygniecie. Wbrew wnioskom skarżącej, żądanie oceny merytorycznej decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. przez Sąd w tym postępowaniu, wykracza poza ramy przesłanek art. 154 § 1 p.p.s.a. Z przyczyn wyżej podniesionych Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 1181/10 , jako niezasadną - oddalił.