II SA/Rz 377/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-06-17
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Małgorzata Wolska, Krystyna Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie pierwszej instancji w sprawie zarzutów dotyczących modernizacji ewidencji gruntów i budynków, gdy spór o przebieg granicy został rozstrzygnięty prawomocnym orzeczeniem sądu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., ponieważ prawomocne orzeczenie sądu dotyczące rozgraniczenia nieruchomości uczyniło postępowanie w przedmiocie zarzutów dotyczących modernizacji ewidencji gruntów bezprzedmiotowym. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i powinna być aktualizowana na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, a nie rozstrzygać sporów o prawo do gruntu.Stan faktyczny
Skarżący złożyli zarzuty do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym dotyczącym modernizacji ewidencji gruntów i budynków, w szczególności w zakresie przebiegu granicy między działkami nr 129/3 i 115/2. Starosta uwzględnił te zarzuty, jednak Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK) uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji, uznając je za bezprzedmiotowe w związku z prawomocnym orzeczeniem sądu rozgraniczającym przedmiotowe działki. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując decyzję WINGiK.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Krystyna Józefczyk Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Z. W. i A. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego -skargę oddala-
Przedmiotem skargi Z.W. i A.W. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (zwany dalej: WINGiK) z dnia [...] stycznia 2019 r. Nr [...], którą po rozpoznaniu odwołania wyżej wymienionych oraz E.M. uchylono decyzję Starosty [....] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] orzekającą o uwzględnieniu zarzutów zgłoszonych przez Z. i A.W. zgłoszonych do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym obrębu P. gm. [...], w części dotyczącej przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 129/3 i 115/2 oraz o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w części dotyczącej przebiegu granic i powierzchni działek nr 129/4, 115/2, 127/8 i 129/3 zgodnie z operatem technicznym wpisanym do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z dnia [...] czerwca 2017 r. pod nr [...] i jednocześnie umorzono postępowanie pierwszej instancji w całości.
W podstawie prawnej organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U.
z 2017 r. poz. 2101 ze zm. – zwana dalej "P.g.k.").
Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia decyzji wynika, że Starosta Powiatu [...] działając na podstawie art. 24a P.g.k. zarządził przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze obrębu P. gm. [...] Zgodnie z art. 24a ust. 4 i 5 P.g.k. projekt operatu opisowo-kartograficznego, będący wynikiem prac modernizacyjnych, został wyłożony do wglądu w dniach od [...] lutego do [...] marca 2015 r.
Uwagi do nowych danych ewidencyjnych działki nr 129/3 w zakresie przebiegu jej granicy złożył A.W.
Starosta [...] o sposobie rozpatrzenia uwag poinformował zainteresowanego pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. i uznał je zasadne w części dotyczącej oznaczenia przebiegu granicy pomiędzy działką nr 129/3 a działką nr 115/2 jako spornej.
Dane zawarte w projekcie stały się obowiązujące i zostały uwidocznione
w bazie danych ewidencji gruntów i budynków, o czym Starosta [...] poinformował dnia 8 kwietnia 2015 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] (poz. [...]).
W dniu 24 kwietnia 2015 r. do organu wpłynęło pismo Z. i A.W. dotyczące przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 129/3 i 115/2. Wyżej wymienieni wskazali, że zgodnie z obowiązującą w latach 1964-2015 mapą ewidencyjną (...) działka 129/3 graniczyła bezpośrednio z drogą publiczną (działka 410/13)" i taki stan przedstawia też mapa znajdująca się w księdze wieczystej nr [...], która obejmuje ww. działkę. Natomiast "na mapie po modernizacji (...) działka nr 129/3 nie graniczy już z pasem drogowym", co ich zdaniem spowodowało, że zostali pozbawieni dostępu do drogi publicznej. Podkreślili również, że "ewentualna zmiana przebiegu granic na mapie ewidencyjnej powinna być możliwa dopiero w wyniku zakończenia (...) postępowania rozgraniczeniowego".
Powyższe uwagi Starosta przekazał wykonawcy prac geodezyjnych. Natomiast Z. i A.W. zwrócili się o zawieszenie postępowania w związku z toczącym się przed Sądem Rejonowym w [...] postępowaniem
o rozgraniczenie działki nr 115/2 z działkami sąsiednimi, w tym z działką nr 129/3.
Postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. ([...]) Starosta [...] zawiesił postępowanie w sprawie rozpatrzenia zgłoszonych zarzutów. Postanowienie to zostało uchylone na mocy postanowienia WINGiK z dnia [...] grudnia 2015 r. ([...]).
W dalszej kolejności postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. ([...]) Starosta [...] z urzędu zawiesił postępowanie -
w związku ze śmiercią jednej ze stron. Również i to postanowienie zostało uchylone przez WINGiK mocą postanowienia z [...] kwietnia 2016 r. ([...]).
Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Starosta [...] orzekł o odrzuceniu zarzutów dotyczących "danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym obrębu P. w odniesieniu do granicy działki nr 129/3 z działką nr 115/2".
WINGiK decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że rozpatrując sprawę zarzutów Starosta nie wyjaśnił dostatecznie "czy przebieg granicy pomiędzy działką nr 115/2 a działką nr 129/3 został prawidłowo ustalony i wykazany w operacie opisowo-kartograficznym obrębu P. w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków". WINGiK wskazał, że z protokołów i szkiców granicznych z ustaleń przebiegu granic pomiędzy działkami nr 115/2 i 129/3 dokonanymi w dniach [...] października 2014 r. i [...] marca 2015 r. nie wynika wprost w jaki sposób i na podstawie jakich dokumentów wykonawca prac modernizacyjnych ustalił przebieg przedmiotowej granicy. Ponadto dokumentacja sporządzona przez wykonawcę nie zawierała stosownej analizy wszelkich dostępnych materiałów, zawierających informacje o przebiegu spornej granicy.
Dnia 28 kwietnia 2017 r. wykonawca prac modernizacyjnych przeprowadził ponowne czynności ustalenia przebiegu granic działki nr 115/2 z działkami sąsiednimi o nr 127/8, 129/3, 129/4 i 410/13. Operat techniczny będący wynikiem tych prac został wpisany do ewidencji materiałów zasobu dnia [...] czerwca 2017 r. pod nr [...], jako aneks do operatu z modernizacji. Dodatkowo dnia [...] lipca 2017 r. organ ewidencyjny przeprowadził oględziny w terenie.
Po uzupełnieniu materiału dowodowego i ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] orzekł o uwzględnieniu zarzutów Z. i A.W. zgłoszonych do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym obrębu P. gm. [...] w części dotyczącej przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 129/3 i 115/2 oraz o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w części dotyczącej przebiegu granic i powierzchni działek nr 129/4, 115/2, 127/8 i 129/3 zgodnie z operatem technicznym wpisanym zasobu dnia [...] czerwca 2017 r. pod nr [...] (aneks do operatu z modernizacji).
Odwołania od powyższej decyzji złożyli Z. i A.W. oraz odrębne E.M.
Z. i A.W. zawnioskowali o jej uchylenie i przywrócenie w operacie ewidencji gruntów i budynków stanu granic działek nr 115/2 i 129/3 oraz powierzchni do stanu sprzed modernizacji oraz przywrócenie właściwego wpisu
w księgach wieczystych prowadzonych dla tych działek. Zawnioskowali ponadto
o zawieszenie sprawy do czasu zakończenia rozgraniczenia w postępowaniu sądowym (sprawa o sygn. [...]).
Natomiast E.M. zawnioskowała o uchylenie decyzji
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a przede wszystkim o zawieszenie postępowania aktualizacyjnego do czasu prawomocnego zakończenia sądowego postępowania rozgraniczeniowego, toczącego się przed SR w [....] , sygn. [...].
Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 7d pkt 1a, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 1, art. 24a ust. 9 i 10 P.g.k w zw. z § 35 pkt 1 i 3, § 37, § 39, § 56 ust. 1, § 60-62 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.) jako podstaw prawnych do dokonania przedwczesnego i bezpodstawnego uwzględnienia zarzutów uczestników. Odwołująca złożyła ponadto zażalenie na postanowienie Starosty z [...] czerwca
2017 r. o odmowie zawieszenia postępowania aktualizacyjnego.
W związku ze złożonymi wnioskami o zawieszenie postępowania WINGiK wystąpił do odwołujących się stron o złożenie oświadczenia czy sprzeciwiają się zawieszeniu postępowania .
W odpowiedzi Z. i A.W. wycofali wniosek
o zawieszenie postępowania.
Dnia 1 lutego 2018 r. E.M. przedłożyła do organu nieprawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. sygn. akt [...] o rozgraniczeniu nieruchomości, w którym ustalony został przebieg granic działek nr 115/2, 129/3, 410/13, 129/4, 5014/1 i 127/8 położonych w obrębie P. Następnie dnia [...] września 2018 r. przedłożyła pismo w którym zawiadomiła, że "prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] września 2018 r. sygn. akt [...] oddalono apelację Z. i A.W. od postanowienia Sądu Rejonowego
w [....] z dnia [...] grudnia 2017 r. sygn. akt. [...] o rozgraniczenie działek.
Dnia [...] listopada 2018 r. Starosta poinformował, że zmiany wynikające z ww. postanowień zostały ujawnione w bazach danych ewidencji gruntów i budynków.
WINGiK wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.
Podał, że organ odwoławczy uprawniony jest do umorzenia postępowania
I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego i do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Istota bezprzedmiotowości postępowania polega na nastąpieniu takiego zdarzenia prawnego lub faktycznego, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między sytuacją faktyczną danego podmiotu a sytuacją prawną danego podmiotu, z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej.
Organ zaznaczył, że w realiach rozpoznawanej sprawy przesłanki umorzenia postępowania Starosty wynikają z samego przedmiotu postępowania dotyczącego rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych podczas modernizacji ewidencji gruntów
i budynków obrębu P. przez Z. i A.W. do danych dotyczących przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 129/3 i 115/2.
Zaznaczył, że przepisy regulujące prowadzenie ewidencji gruntów i budynków nakładają na starostę obowiązek bieżącej i ciągłej jej aktualizacji - na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności
z dostępnymi dla organu ewidencyjnego dokumentami i materiałami źródłowymi.
Wskazując na art. 24 ust. 2a P.g.k. wyjaśnił, że na organie ewidencyjnym ciąży obowiązek dokonania z urzędu aktualizacji informacji zawartych w ewidencji.
W przedmiotowej sprawie aktualizacji dokonano po wpłynięciu do Starosty prawomocnego postanowienia SR w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. o ustaleniu granicy pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr 115, 129/3, 410/3, 129/4 o 5014/1 oraz 127/8, położonymi w obrębie P. Powyższe zmiany zostały ujawnione przez Starostę w bazach danych ewidencji gruntów i budynków.
WINGiK wskazał, że ponieważ stan ewidencyjny, ujawniony w operacie opisowo-kartograficznym, co do którego Z. i A.W. wnieśli zarzuty, został zmieniony ww. postanowieniem sądowym, stąd postępowanie w sprawie rozpatrzenia tych zarzutów stało się bezprzedmiotowe, a w konsekwencji koniecznym było jego umorzenie.
Końcowo organ zaznaczył, że orzeczenie sądowe rozstrzygnęło spór dotyczący zasięgu prawa własności i uregulowało sporny przebieg granic, co nie byłoby możliwe w postępowaniu ewidencyjnym prowadzonym przez Starostę.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyli Z.W.i A.W. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Kwestionowanym decyzjom zarzucili naruszenie art. 24a ust. 10 p.g.k. oraz art. 35 § 3, § 6 i § 7 K.p.a., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik toczących się spraw administracyjnych i sądowych. Zwrócili uwagę, że złożyli zarzuty do projektu protokołu weryfikacyjnego w toku prac modernizacyjnych, które zostały odrzucone. Również ich zarzuty do wyników modernizacji, zgłoszone [...] kwietnia 2015 r. nie spotkały się z żadną reakcją organu. Dopiero rok po upływie ustawowych terminów wydana została decyzja. Powyższe pozbawiło ich możliwości bezzwłocznego zaskarżenia nieprawidłowości. W ich ocenie Starosta swoim działaniem "odebrał im władanie nad ich własnością". Nie zastosował się do art. 9, art. 2 pkt 8 i art. 24a P.g.k. i § 44 pkt 2 rozporządzenia, przekazał niewiążące dane
z operatu powstałego niezgodnie z wymogami prawa do ksiąg wieczystych. Wskazali, że ich własność została pomniejszona z 25 arów do 22 arów, a działka nr 129/3 pomniejszona o 1 ar, przy jednoczesnym zwiększeniu powierzchni działki sąsiedniej nr 115/2. Wskazali, że zmiana kształtu działek dokonana przy modernizacji pozbawiła ich jedynego prawnego dojazdu i dojścia do budynków mieszkalnych
z drogi głównej nr 28 (po wprowadzeniu zmian do ewidencji i ksiąg wieczystych dojazd został zniszczony i zablokowany przedmiotami należącymi do właścicielki działki nr 115/2).
Skarżący zarzucili, że organ rozpoznając sprawę pominął w zupełności wcześniej wydawane decyzje z 2011 r. oraz wyrok WSA z 4 kwietnia 2012r., sygn.
II SA/Rz 30/12, decyzję Głównego Geodety Kraju z [...] kwietnia 2013 r., a także pełną dokumentację geodezyjną opracowaną dla celów uwłaszczeniowych z 1973 r.
Ich zdaniem ustalenia dotyczące położenia działek 129/3 i 115/2 dokonane podczas modernizacji oraz późniejsze ustalenia biegłego geodety sądowego, który
w opinii oparł się w dużej części na danych pomiarowych z modernizacji (także pomijając operat do AWZ) są całkowicie błędne.
WINGiK w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i odnosząc się do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji (bądź postanowienia) lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.
Jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli Sąd nie stwierdzi wskazanych wyżej naruszeń skarga podlega oddaleniu stosownie do treści art. 151 P.p.s.a.
Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów, a w szczególności wskazanych w skardze przepisów P.g.k. oraz K.p.a.
Należy przypomnieć, że z przepisów art. 20, art. 22 i art. 24 P.g.k. wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko zbiorem informacji oraz danych o gruntach
i budynkach, które stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości
w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych (art. 21 ust. 1 ustawy). Spełnia ona funkcje informacyjno-techniczne, rejestrując stany prawne ustalane w innym trybie i przez inne organy. Nie rozstrzyga ona sporów o prawo do gruntu ani też takich praw nie nadaje. Ewidencja ta winna być utrzymywana w stanie aktualności (art. 20 ustawy
w zw. z § 44 pkt 2 i § 47 rozporządzenia, co należy do zadań starosty - winien on dokonywać zmian zapewniających aktualność ewidencji). Zmiany te dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych (zob. wyrok NSA
z dnia 13.05.1999 r., II SA 566/99, Lex 46217). Ewentualne zaś kwestionowanie tych dokumentów może się odbywać w przepisowym trybie i nie należy do organów ewidencji gruntów (zob. wyrok NSA z dnia 17.02.1993 r., II SA1155/92, ONSA 1994/2/61).
W świetle tych uwag, a więc co do charakteru ewidencji gruntów oraz warunków wprowadzania zmian do operatu ewidencji gruntów, a także zebranego w sprawie niniejszej materiału dowodowego stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji jest trafne, a tym samym zasługuje na akceptację Sądu. Wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. decyzja WINGiK jest w pełni prawidłowa.
Jak wynika z akt sprawy Starosta Powiatu [...] działając na podstawie art. 24a P.g.k. prowadził modernizację ewidencji gruntów i budynków na obszarze obrębu P. gm. [...]. Zgodnie z art. 24a ust. 4 i 5 P.g.k. projekt operatu opisowo-kartograficznego, będący wynikiem prac modernizacyjnych, został wyłożony do wglądu w dniach od [...] lutego do [...] marca 2015 r. Zarzuty podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków zostały zgłoszone przez Z.i A.W. w zakresie przebiegu granicy pomiędzy ich działką nr 129/3 a działką nr 115/2 własności E.M.
Przedmiotem prowadzonego przez organu postępowania było zatem rozpatrzenie zarzutów, jakie zostały zgłoszone przez skarżących a dotyczyły przebiegu granicy pomiędzy wyżej wskazanymi działkami. Nadto, co wynika z akt sprawy, odnośnie przebiegu tej granicy toczył się spór, zakończony prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., sygn. [...] o ustaleniu granicy między nieruchomościami położonymi w miejscowości P. gmina [...] oznaczonymi nr 115/2 (własność E.M.), nr 129/3 (własność A.W. i Z.W.), nr 410/3, nr 129/4, nr 5014/1 i nr 127/8. Apelacja od tego postanowienia została oddalona mocą postanowienie Sądu Okręgowego w [...] Wydział I Cywilny z [...] września 2018 r., sygn. [...], [...].
Z dostępnych Sądowi akt wynika także, że pismem z dnia [...] listopada 2018 r. Starosta P. poinformował WINGiK o ujawnieniu w bazach danych ewidencji gruntów i budynków, przebiegu granicy i zmian wynikających z ww. orzeczenia sądu.
Słusznie zauważył WINGiK, że treść § 44 pkt 2 rozporządzenia oraz art. 24 ust. 2a P.g.k. nakładają na organ obowiązek dokonywania z urzędu aktualizacji informacji zawartych w ewidencji. Aktualizacji tej dokonuje się z urzędu jeżeli zmiany tych informacji wynikają z dokumentów o jakich mowa w art. 23 ust. 1-4 (art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b P.g.k.), w tym m. in. prawomocnych orzeczeń sądowych
o rozgraniczenie nieruchomości.
Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych (zob. wyrok WSA
w Warszawie z 17 maja 2007 r., sygn. IV SA/Wa 301/07; wyrok NSA z dnia 10 października 2008 r., sygn. I OSK 1696/07, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Prawidłowo zatem organ odwoławczy stwierdził, że ponieważ stan ewidencyjny ujawniony w operacie opisowo-kartograficznym (co do którego zgłoszono zarzuty), został zmieniony orzeczeniem sądowym i ujawniony w bazie danych ewidencji gruntów i budynków a orzeczenie sądowe rozstrzygnęło spór co do zasięgu prawa własności i uregulowało przebieg granicy miedzy działkami 129/3
i 115/2, to postępowanie w zakresie zarzutów (zgłoszonych do danych dotyczących przebiegu granicy pomiędzy ww. działkami) stało się bezprzedmiotowe, to zaś uzasadniało uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie w całości postępowania pierwszoinstancyjnego.
Zgodnie z treścią art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo
w części. W sprawie będącej przedmiotem skargi z taką sytuacja mamy do czynienia. Postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej (wyrok WSA w Opolu z dnia 29 grudnia 2008 r., sygn. II SA/Op 565/2008 LexPolonica nr 2011083). Dlatego też prawidłowym było wydanie przez organ II instancji decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i umarzającej postępowanie w I instancji na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
Odnośnie podnoszonych przez skarżących zarzutów Sąd raz jeszcze wyjaśnia, że ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne. Wpisy w niej mają charakter deklaratoryjny i nie kształtują nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z m. in.
z dokumentów, orzeczeń sądowych. Oznacza to, że organ ewidencyjny nie może
w sposób dowolny dokonywać zmian w prowadzonej ewidencji gruntów i budynków, a jedynie w ściśle określonych w ustawie przypadkach. W okolicznościach sprawy sporne kwestie dotyczące przebiegu granicy i powierzchni działek (będące przedmiotem zarzutów zgłoszonych do operatu), zostały rozstrzygnięte orzeczeniem sądowym, a zmiany wynikające z tego orzeczenia ujawnione w ewidencji gruntów
i budynków. Dlatego jako niezasadne należało ocenić zarzuty skarżących
o "odebraniu im władania nad nieruchomością", o "pomniejszeniu ich własności",
o pominięciu wcześniej wydanych decyzji i dokumentacji geodezyjnej.
Reasumując Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego - przepisów wskazanych w skardze, jak również naruszenia przepisów procesowych, w szczególności w stopniu nakazującym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Stanowisko organu odwoławczego, należy uznać za słuszne.
W konsekwencji więc, skorzystanie przez ten organ z dyspozycji przewidzianej w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. było prawidłowe i odpowiada prawu.
Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło