II SA/Rz 378/11
WyrokWSA w Rzeszowie2011-12-15
Skład orzekający: WSA Jolanta Ewa Wojtyna, WSA Krystyna Józefczyk, WSA Ewa Partyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie prawa procesowego, polegające na braku udziału spadkobierców zmarłego strony w postępowaniu administracyjnym, stanowi podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest zobowiązany uchylić decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Brak udziału spadkobierców zmarłego strony w postępowaniu administracyjnym jest taką przesłanką wznowienia, uzasadniającą uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., niezależnie od tego, czy miało ono wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta ustalającą warunki zabudowy dla budowy 15 budynków mieszkalnych jednorodzinnych i drogi wewnętrznej. Skarżący zarzucali m.in. niewystarczającą szerokość projektowanej drogi wewnętrznej. Kluczowym ustaleniem sądu było, że jedna ze stron postępowania administracyjnego, E. H., zmarła przed wydaniem decyzji, a jej spadkobiercy nie brali udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję SKO i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Ewa Partyka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] ; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S. M. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi jest wydana na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.) oraz art. 61 ust. 1 pkt 1 – 5 i art. 64 ust. 1 ustawy
z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm.) decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...].
Decyzją tą Burmistrz po rozpatrzeniu wniosku C. K. ustalił warunki zabudowy dla przedsięwzięcia inwestycyjnego obejmującego budowę na terenie działek nr ewid. 1627/2, 1628/18, 1628/21, 1628/23, 1628/25, 1628/27, 1629, 1630/1, 1630/2, 1632, 1633/21 położonych w J. przy ul. B., 15 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie wolnostojącej oraz budowę wewnętrznej drogi dojazdowej o szerokości w liniach rozgraniczających 6 m, służącej do obsługi komunikacyjnej planowanych budynków jednorodzinnych.
Odwołanie od decyzji Burmistrza M. [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. wnieśli M. M. i S. M., wnioskując o jej uchylenie. Zarzucili w nim brak uwzględnienia w tej decyzji ich wniosku o poszerzenie projektowanej drogi wewnętrznej do szerokości 10 m, co już na etapie projektowania nie zabezpiecza interesu publicznego i prywatnego w postaci możliwości nadania tej drodze statusu drogi publicznej (gminnej) wraz z zapewnieniem przyszłym i obecnym mieszkańcom tego terenu dogodnych warunków komunikacyjnych. Poszerzenie drogi umożliwiłoby również wykonanie w pasie drogowym (a nie przy działkach budowlanych) niezbędnej infrastruktury technicznej, tj. instalacji energetycznej, telefonicznej, gazowej i deszczowej kanalizacji ściekowej odprowadzającej wodę z działek budowlanych, a nie tylko z utwardzonej powierzchni jezdni.
W wyniku rozpatrzenia odwołania SKO oznaczoną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając jej zgodność z przepisami prawa i spełnienie warunków niezbędnych do jej wydania wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 - 5 ustawy o planowaniu (...). Jednym z nich jest istnienie dostępu nieruchomości do drogi publicznej, przy czym zgodnie z przyjętym orzecznictwem może być to dostęp bezpośredni lub pośredni (tak wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 398/09). W przedmiotowej sprawie teren objęty wnioskiem przylega od strony północnej bezpośrednio do ulicy miejskiej (jest to ulica bez nazwy, łącząca ulicę B. z ulicą M., urządzona na działkach 1628/16, 1633/21, 1633/60 i 1633/76). Tym samym możliwe jest urządzenie obsługi komunikacyjnej planowanego zespołu budynków jednorodzinnych bezpośrednio z drogi publicznej planowaną drogą dojazdową wewnętrzną i planowaną drogą publiczną. Szerokość pasa drogowego drogi wewnętrznej zgodnie z § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75 poz. 690 ze zm.) ustalono na 6 m, co umożliwia wykonanie w jej ciągu jezdni o nawierzchni utwardzonej o szerokości nie mniejszej niż 3 m, chodników dla ruchu pieszego, a także sieci do kanalizacji deszczowej do odwodnienia utwardzonej nawierzchni drogi (szerokość jezdni zapewniającej dostęp do drogi publicznej ma być nie mniejsza niż 3 m, zaś dojazdu w postaci ciągu pieszo – jednego nie mniejsza niż 5 m). Ustalenie szerokości drogi na 6 m jest przy tym zgodne z żądaniem wnioskodawcy.
Zdaniem SKO, argumenty odwołania odnoszące się do zawężenia ciągu komunikacyjnego do drogi wewnętrznej, a tym samym przerzucenia odpowiedzialności za urządzenie i utrzymanie drogi na mieszkańców nie mogą być uwzględnione w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Jego celem jest wyłącznie określenie na podstawie obowiązujących przepisów sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy danego terenu, a w zakres kompetencji organu nie wchodzi ustalanie podmiotów mających tytuł prawny do terenu objętego planowanym przedsięwzięciem. Wydawana decyzja potwierdza jedynie możliwość realizowania na konkretnej działce gruntu wskazanej we wniosku inwestycji, stanowiąc poprzez swoje ustalenia pewne ograniczenia dla inwestora, czym związany jest organ właściwy do wydania pozwolenia na budowę (decyzja ustalająca warunki zabudowy nie przesądza jednak o tym, czy decyzja o pozwoleniu na budowę zostanie wydana – wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 czerwca 2009 r. II SA/Bk 199/09).
Decyzję SKO z dnia [...] lutego 2011 r. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie M. M. i S. M., wnosząc o uchylenie jej i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza M. [...] oraz uwzględnienie ich wniosku o poszerzenie projektowanej drogi wewnętrznej do szerokości 10 m.
W jej treści wskazali na nieadekwatność powołanego przez Kolegium wyroku WSA w Białymstoku do stanu sprawy, gdyż w opisanym w nim stanie faktycznym istniała już określona zabudowa i w jej obrębie dokonywano zmian zagospodarowania terenu. W przedmiotowej sprawie do której odnoszą się wydane decyzje zachodzi zaś sytuacja, w której warunki zabudowy będą stanowić podstawę podziału geodezyjnego terenu pod budowę 15 budynków mieszkalnych i już na etapie wydawania warunków zabudowy należy przewidzieć pojawienie się w przyszłości komplikacji o których mowa w odwołaniu od decyzji Burmistrza M. [...], tj. zalewania działek wodami opadowymi z uwagi na ukształtowanie terenu, bez możliwości odprowadzania wód opadowych do kanalizacji deszczowej, którą przewiduje się jedynie dla odprowadzania wód z drogi dojazdowej (problem ten występuje już przy zabudowanej części ul. B.). Zdaniem skarżących uchylanie się od dostrzeżenia problemów związanych z korzystaniem z projektowanej drogi i znajdujących się przy niej nieruchomości przez ograniczenie się do minimum zgodnego z przepisami świadczy o nieuwzględnianiu interesu społecznego, jakim jest bezkonfliktowe korzystanie z publicznej, a nie wewnętrznej drogi. Jak wynika bowiem z decyzji o warunkach zabudowy, droga ta ma służyć jedynie komunikacji, a pozostałe sprawy związane z poprowadzeniem mediów i związanymi z tym uciążliwościami przerzucone są na właścicieli nowo powstałych z podziału nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wskazało, że zarzuty skargi są powtórzeniem zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, zaś szczegółowe wyjaśnienie podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia zostało przedstawione w uzasadnieniu wydanej przez niego decyzji.
Postanowieniem z dnia 18 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 378/11 WSA
w Rzeszowie odrzucił skargę M. M. z uwagi na nieuiszczenie przez nią pomimo wezwania wpisu od skargi. Z tej przyczyny merytoryczna zasadność jej wniesienia podlega badaniu przez Sąd jedynie względem S. M.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określono przepisami między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego.
Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd może uwzględnić skargę jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Bezspornym jest, że E. H. jest stroną postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie piętnastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie wolnostojącej oraz budowę wewnętrznej drogi dojazdowej służącej do obsługi komunikacyjnej nowopowstających budynków jednorodzinnych.
W wykazie stron, którym należało doręczyć decyzje administracyjne wymieniony jest E. H. Decyzje administracyjne wydane zostały [...] grudnia 2010 roku i 23 lutego 2011 r. Jak ustalono w postępowaniu sądowoadministracyjnym E. H. zmarł 7 września 2010 roku. Spadkobiercy zmarłego nie brali udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyn określonych w art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a.
Zdaniem T. Wosia "sąd administracyjny jest obowiązany uchylić decyzję jeżeli stwierdzi wystąpienie którejś z przesłanek wznowienia postępowania" (Postępowanie s. 450, Prawomocność decyzji str. 41). Jeżeli pojęciu "naruszenia prawa" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. przypisze się znaczenie bardziej zobiektywizowane, nawiązując do szerokiego pojmowania wad w konkretyzacji uprawnień i obowiązków w decyzji administracyjnej, które to wady mogą być następstwem okoliczności niezależnych od organu orzekającego, a nawet zewnętrznych od organu orzekającego, a nawet zewnętrznych wobec danego postępowania jurydykcyjnego, to w gruncie rzeczy każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa", nie jest istotne kto je naruszył i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. Liczy się wyłącznie okoliczność, że proces kształtowania normy indywidualnej nie przebiegał z takich czy innych przyczyn prawidłowo (uzasadnienie wyroku składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 stycznia 2006 r. I OPS 4/05).
Takie stanowisko prezentuje również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2006 r. II OSK 1321/05 NSA sformułował ogólną tezę, iż w razie stwierdzenia przez sąd, że kontrolowany akt narusza prawo, a naruszenie daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego to zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Naruszenie zasady udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez Sąd bez względu na to, czy miało ono wpływ na wynik sprawy.
Dla zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b nie ma znaczenia, że zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony.
Z tych względów na zasadzie przepisu art. 145 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145 1 pkt 4 k.p.a. orzeczono jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na zasadzie przepisów art. 200 i 205 1 p.p.s.a.
Orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. o tymczasowej ochronie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło