II SA/Rz 379/06

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy – ustanowienie zastępcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia istnienia choroby zawodowej postanawia odrzucić wniosek o przyznanie prawa pomocy. W dniu 18 maja 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynął uzasadniony złym stanem zdrowia oraz brakiem umiejętności prawniczych i środków finansowych wniosek K. W. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku o podanej wyżej sygnaturze. W wyniku jego rozpoznania stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w postaci ustanowienia zastępcy prawnego w osobie m.in. adwokata lub radcy prawnego objęte jest zakresem częściowego prawa pomocy i związane jest z wykazaniem braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niezależnie od spełnienia kryteriów merytorycznych zwrócenia uwagi wymaga art. 243 _@POCZ@__@KON@_§ 1 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Granicą czasową skutecznego zgłoszenia żądania o przyznanie prawa pomocy jest więc prawomocne zakończenie sprawy przed sądem. Skarga K. W. została oddalona wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 13 marca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym. Skarżący nie skorzystał z możliwości złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, mimo że został o tym pouczony w piśmie o doręczeniu jego odpisu. Skutkowało to uprawomocnieniem się tego wyroku z dniem 19 kwietnia 2007 r. W tej sytuacji wniosek K. W. o przyznanie prawa pomocy złożony w dniu 17 maja 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) jako niespełniający warunku przewidzianego w art. 243 § 1 P.p.s.a. nie podlega wogóle merytorycznemu rozpoznaniu i ulega odrzuceniu w oparciu o art. 258 § 3 (do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu) w związku z art. 58 § 1 pkt 6 i art. 64 § 3 P.p.s.a. (sąd odrzuca skargę gdy jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wskazane w § 1 pkt 1-5 tego artykułu, przy czym jeżeli ustawa nie stanowi inaczej przepisy o skardze stosuje się odpowiednio do wniosku). Powyższe rozstrzygnięcie znajduje m.in. odzwierciedlenie w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2006 r. II GZ 51/06, z 4 lipca 2006 r. II OZ 684/06, z 7 lipca 2006 r. I OZ 1043/06 czy z 14 listopada 2006 r. II FZ 718/06. Zwrócenia uwagi wymaga przy tym najnowsza linia orzecznictwa sądowego, wg którego określenie "tok postępowania" oznacza także postępowanie, które zostało zainicjowane przez stronę postępowania po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, a które poprzez przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego /skargi kasacyjnej/ ma doprowadzić do wzruszenia tego prawomocnego orzeczenia (postanowienie NSA z dnia 21 marca 2006 r. I OZ 346/06 i z dnia 28 lipca 2009 r. I OZ 745/09). W kontekście powyższego również nie zachodzą więc przesłanki do merytorycznego rozpatrzenia wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy, gdyż ubieganie się o ustanowienie zastępcy prawnego do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku już po jego uprawomocnieniu się nie jest tożsame z wnioskowaniem o jego przyznanie także po uprawomocnieniu się wyroku, ale w związku z postępowaniem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej wymaga jej sporządzenia przez osobę uprawnioną - w niniejszej sprawie przez adwokata lub radcę prawnego, który to wymóg nie obowiązuje w przypadku składania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku). W tej sytuacji wnioskodawca uznając że zachodzą przesłanki uzasadniające przywrócenie mu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 13 marca 2007 r., powinien sam z takim wnioskiem o przywrócenie terminu wystąpić. Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia tego terminu. Stosownie do § 2 i 4 tego artykułu, w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu i równocześnie z tym wnioskiem dokonać czynności, która nie została dokonała w terminie (a więc złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia). W przypadku K. W., z uwagi na znaczny upływ czasu od wydania wyroku, doniosłe znaczenie ma także zastrzeżenie zawarte w art. 87 § 5, zgodnie z którym p_ppo upływie roku od uchybionego terminu, dopuszcza jego przywrócenie tylko w przypadkach wyjątkowych. W kontekście powyższego, dopiero ewentualne uwzględnienie wniosku i przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku otwierałoby wnioskodawcy drogę do ubiegania się o ustanowienie w ramach prawa pomocy fachowego pełnomocnika do wniesienia skargi kasacyjnej. Skoro zatem obecnie złożony wniosek K. W. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest niedopuszczalny, podlega on odrzuceniu. Z tej przyczyny odstąpiono również od wzywania K. W. do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na stosowanym w postępowaniu sądowo administracyjnym urzędowym formularzu PPF, który to wymóg wynika z art. 252 § 2 P.p.s.a.