II SA/Rz 383/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-06-18
Skład orzekający: Piotr Godlewski, Elżbieta Mazur - Selwa, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za czasowe zajęcie nieruchomości, ustalone na podstawie art. 126 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powinno obejmować szkody powstałe przed wydaniem decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości oraz czy powinno uwzględniać utracone korzyści i koszty rekultywacji?Ratio decidendi
Odszkodowanie ustalone na podstawie art. 126 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami powinno obejmować wyłącznie szkody powstałe po wydaniu decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości, chyba że zachodzi stan wyższej konieczności (art. 126 ust. 5 u.g.n.). Ponadto, odszkodowanie to powinno uwzględniać wartość poniesionych szkód, w tym utraconych korzyści, a organy administracji mają obowiązek rzeczowo ocenić operat szacunkowy w kontekście podniesionych zarzutów, w tym dotyczących kosztów rekultywacji.Stan faktyczny
Skarżący domagał się odszkodowania za szkody powstałe w wyniku czasowego zajęcia nieruchomości na potrzeby usunięcia awarii gazociągu. Organy administracji ustaliły odszkodowanie, opierając się na operacie szacunkowym, jednak skarżący zarzucił, że nie uwzględniono wszystkich szkód, w tym utraconych korzyści i kosztów rekultywacji, a także szkód powstałych przed wydaniem decyzji o zajęciu nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając decyzje organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty; zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Patryk Rak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania pieniężnego z tytułu udostępnienia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty z [...] października [...] r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego M. P. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi M. P. (skarżący) jest decyzja Wojewody [...] (Wojewoda) z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] (Starosta) z dnia [...] października 2018 r. nr [...] o ustaleniu odszkodowania z tytułu udostępnienia nieruchomości.
Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco:
Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Starosta działając na podstawie art. 126 ust. 1, 2, 3 i 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami udzielił zezwolenia na zajęcie nieruchomości gruntowej położonej w [...], obręb [...], oznaczonej nr ew. 936 objętej KW Nr [...] stanowiącej własność M. i O. P. Celem wydania zezwolenia było usunięcie awarii gazociągu niskiego ciśnienia DN 200 poprzez dokonanie naprawy polegającej na usunięciu pękniętej spoiny i wstawieniu nowego odcinka gazociągu. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W decyzji zobowiązano "P." Sp. z o.o. z siedzibą w T. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, po usunięciu awarii gazociągu.
W dniu 4 lipca 2017 r. skarżący zwrócił się do Starosty o ustalenie odszkodowania z tytułu udostępnienia nieruchomości oraz powstałych szkód.
W toku postępowania Starosta ustalił, że strony nie doszły do porozumienia w sprawie wysokości odszkodowania.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Starosta:
I. ustalił odszkodowanie pieniężne w wysokości 1.089 zł z tytułu udostępnienia nieruchomości oraz szkód powstałych na działce ew. nr 936 położonej w [...] - wskutek zajęcia nieruchomości decyzją znak: [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. w celu usunięcia awarii gazociągu niskiego ciśnienia DN 200;
II. zobowiązał "P." Sp. z o. o. Oddział Gazowniczy w J. w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna do wypłaty kwoty odszkodowania określonego w pkt. I na rzecz M. P. i O. P.;
III. stwierdził, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, Wojewoda decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, że w zaskarżonej decyzji błędnie określono podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania.
Decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] Starosta działając na podstawie art. 126 ust. 1, ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 121 - dalej w skrócie: "u.g.n.") oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej w skrócie: "k.p.a."):
I. ustalił odszkodowanie pieniężne w wysokości 1.089 zł z tytułu udostępnienia nieruchomości oraz szkód powstałych na działce ew. nr 936 położonej w [...] - wskutek zajęcia nieruchomości decyzją znak: [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. w celu usunięcia awarii gazociągu niskiego ciśnienia DN 200;
II. zobowiązał "P." Sp. z o. o. do wypłaty kwoty odszkodowania określonego w pkt. I w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna na rzecz M. P. i O. P.;
III. stwierdził, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania stanowił w sprawie operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego J. S. W operacie szacunkowym z dnia 12 października 2017 r. biegła określiła wartość odszkodowania za zajęcie nieruchomości i powstałe szkody na kwotę 1 369,00 zł. Kwota ta obejmowała oszacowaną wartość szkód zaistniałych w dniu 5 lipca 2016 r. - na kwotę 339,00 zł i oszacowaną wartość szkód zaistniałych w dniu 15 grudnia 2016 r. - na kwotę 1 030,00 zł. Zastrzeżenia do sporządzonej wyceny wniosły strony postępowania.
Pismem z dnia 29 stycznia 2018 r. "P." Sp. z o.o., przesłała Staroście notatkę w sprawie ustalenia zakresu rzeczowego szkód powstałych w związku z usunięciem awarii gazociągu w dniu 15 grudnia 2016 r. na działce ew. nr 936. Notatka ta stanowiła podstawę do sporządzenia nowego operatu szacunkowego z dnia 14 lutego 2018 r. Wojewoda wyjaśnił, że pomimo określenia "Korekta operatu szacunkowego" stanowi on nowy operat w sprawie, w którym celem wyceny jest określenie wysokości odszkodowania za zajęcie gruntu i straty związane z usuwaniem awarii w dniu 15 grudnia 2016 r.
Następnie Wojewoda wyjaśnił, że operat szacunkowy jest jednym z dowodów w sprawie i tak jak każdy inny dowód podlega ocenie przez organ administracji, stosownie do art. 77 k.p.a. W szczególności na podstawie art. 80 k.p.a. rozpoznając sprawę organ administracji publicznej ma prawo i obowiązek ocenić dowodową wartość złożonego operatu szacunkowego, zbadać, czy przedłożona mu opinia jest zupełna, logiczna i wiarygodna.
Wojewoda wskazał, że autor operatu wysokość odszkodowania za rośliny sadownicze oszacował na podstawie poradnika "Szacowanie wartości ogrodniczych plantacji kultur wieloletnich" - K. Zmarlicki - PFSRM-Warszawa 2017 r. Wysokość odszkodowania za zmniejszenie produkcyjności gruntu - koszty rekultywacji określono w podejściu kosztowym, metodą kosztów odtworzenia, techniką szczegółową. Odszkodowanie za czasowe zajęcie ustalono na podstawie analizy rynku. Ostatecznie wartość odszkodowania została oszacowana na kwotę 1.089 zł, w tym czasowe zajęcie gruntu na kwotę - 283 zł, nasadzenia - 406 zł i rekultywacja - 400 zł.
Oceniając trafność opinii biegłej Wojewoda uznał, że mogła być ona podstawą do ustalenia odszkodowania za zajęcie nieruchomości i szkody związane z usuwaniem awarii. Analiza treści opinii - operatu szacunkowego nie wykazała bowiem zaistnienia nieprawidłowości, które mogłyby skutkować nieuznaniem tego dowodu. Opinia zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami prawa. Autorka operatu wyczerpująco wyjaśniła przyjęty przez nią wybór metody szacowania nieruchomości. W ocenie Wojewody opinia jest wiarygodna i odpowiada aktualnie obowiązującym przepisom prawa.
Odnosząc się natomiast do podnoszonej w odwołaniu kwestii wysokości przyznanego odszkodowania, Wojewoda wskazał, iż odszkodowanie nie zawsze pokrywa się z oczekiwaniami osoby, której prawo własności zostało ograniczone. Jednakże subiektywne przekonanie strony o zaniżonej wartości odszkodowania nie może świadczyć o wadliwości sporządzonego operatu szacunkowego.
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 77§1, 78§1 k.p.a. poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że:
- podmiot zajmujący nieruchomość nie jest obowiązany doprowadzić nieruchomość do stanu poprzedniego, a nieprzywrócenie nieruchomości do poprzedniego stanu skutkuje przerzuceniem tego obowiązku na właścicieli nieruchomości i wypłatą nieuzgodnionego z właścicielami odszkodowania, co jest niezgodne z treścią art. 126 ust. 3 u.g.n.,
- straty związane z wyłączeniem gruntu i tunelu foliowego z użytkowania od dnia zajęcia nieruchomości do chwili obecnej, oraz przez okres rekultywacji, nie są szkodami powstałymi w wyniku zajęcia nieruchomości, za które przysługuje odszkodowanie,
- wysokość odszkodowania oszacowana przez autorkę operatu szacunkowego jest trafnie oszacowana, a opinia jest wiarygodna, pomimo wielu zastrzeżeń podnoszonych przez właścicieli nieruchomości,
- brak odniesienia się do podnoszonych powyżej zarzutów w uzasadnieniu decyzji nie ma wpływu na jej treść i nie wymaga żadnych wyjaśnień.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji; 2) wezwanie "P." Sp. z o. o. do przywrócenia stanu poprzedniego zajętej nieruchomości lub wypłaty uzgodnionego z właścicielami odszkodowania za odstąpienie od w.w. przywrócenia; 3) wezwanie Starosty do naliczenia na rzecz właścicieli nieruchomości odszkodowania zapewniającego całkowitą kompensatę doznanego uszczerbku, obejmującą zarówno straty, jakie poszkodowany poniósł, jak i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono; 4) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł kwestię braku uregulowania prawnego przebiegu gazociągu niskiego ciśnienia na działce ew. nr 936, oraz bezprawnych - w ocenie skarżącego – działań związanych z usuwaniem awarii gazociągu.
Następnie skarżący zarzucił, wykaz szkód powstałych w związku z usuwaniem awarii gazociągu w dniu 15 grudnia 2016 r. nie został skonsultowany z właścicielami nieruchomości. Zdaniem skarżącego, podczas prac spowodowano następujące szkody:
- rozcięcie siatki stanowiącej ogrodzenie nieruchomości - dla wprowadzenia koparki i innego sprzętu remontowego,
- zniszczenie nasadzeń,
- zniszczenie konstrukcji nośnej tunelu foliowego,
- całkowite zniszczenie wierzchniej warstwy żyznej ziemi na grządkach warzywnych i pod tunelem foliowym,
- wyłączenie z użytkowania i utrata pożytków z grządek warzywnych i tunelu foliowego przez okres od zajęcia nieruchomości aż do zakończenia rekultywacji gruntu i odtworzenia konstrukcji tunelu foliowego.
Zdaniem skarżącego, "P." Sp. z o.o. nie wykonała żadnych czynności związanych z przywróceniem nieruchomości do stanu poprzedniego, natomiast w operacie szacunkowym nie zostały uwzględnione szkody wynikłe z kilkuletniego wyłączenia z użytkowania gruntów zajętych uprzednio pod grządki warzywne i tunel foliowy. Operat zawiera natomiast całkowicie nierealne wyliczenie kosztów rekultywacji gruntu ciężkim sprzętem rolniczym w przeciągu kilku lat (po kilka zabiegów rocznie), pomija straty i utracone korzyści wynikłe z wyłączenia z użytkowania gruntów i tunelu foliowego do czasu zakończenia rekultywacji i odtworzenia konstrukcji tunelu foliowego, oraz w istocie przerzuca obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego nieruchomości na właścicieli nieruchomości. Ponadto skarżący zarzucił, że operat nie uwzględnia m. in. odtworzenia ogrodzenia i konstrukcji wspornej tunelu foliowego, utraty przydatności do użytku folii po upływie kilku lat, czyli do momentu zakończenia rekultywacji i rekonstrukcji tunelu, odtworzenia zniszczonego ogrodzenia, a przy wyliczeniu wysokości ewentualnego odszkodowania za zniszczoną warstwę żyznej ziemi pomija m. in. koszty związane z poszukiwaniem wykonawcy i negocjowaniem ceny, poszukiwaniem, i dowozem nawozów i nasion, kosztów wielokrotnego dojazdu do nieruchomości w ciągu 2 lub 3 lat firmy wykonującej zlecenie, konsultacji z prawnikami, kosztów korespondencji, rozmów telefonicznych i podróży związanych z podpisaniem umowy z wykonawcą, oraz czasu spędzonego na poznawaniu przepisów prawa, sporządzaniu pism, odwołań od decyzji i skarg.
Skarżący również wskazał, że o jego kompromisowej postawie świadczy fakt, iż przyjął propozycję odstąpienia od egzekwowania naprawy ogrodzenia w zamian za dostarczoną rolkę siatki ogrodzeniowej, oraz odstąpienie od obowiązku rekonstrukcji tunelu foliowego w zamian za dostarczenie materiału (rur PCV) niezbędnego do jego odtworzenia, chociaż wcale nie ma pewności co do pełnej przydatności tego materiału - rurki wydają się mniej sztywne niż wcześniej użyte, a rekonstrukcja tunelu będzie możliwa dopiero po rekultywacji gruntu.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem kwestionowana nią decyzja, podobnie jak i decyzja ją poprzedzająca, narusza prawo procesowe, normujące zasady i tryb gromadzenia i oceny materiału dowodowego – art. 7, art., 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.
Bezsporne jest, że postępowanie było prowadzone w trybie art. 126 ust. 3 u.g.n. Warunkiem ustalenia odszkodowanie oparciu o powołany przepis jest: 1) upływ terminu, na jaki nieruchomość została zajęta; 2) nieosiągnięcie porozumienia pomiędzy podmiotem, który zajął nieruchomość a jej właścicielem co do wysokości odszkodowania w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości. Z przedstawionych uregulowań wynika, pewna kolejność zdarzeń, która w sensie prawnym, determinuje możliwość ubiegania się o odszkodowanie
w trybie art. 126 ust. 3 u.g.n. W pierwszej kolejności powinna zostać wydana decyzja w trybie art. 126 ust. 1 u.g.n. o czasowym zajęciu nieruchomości, dalej powinno dojść do faktycznego zajęcia nieruchomości i realizacji na niej określonych działań (prac); następnie przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego; ewentualne "rokowania" w celu osiągnięcia porozumienia zajmującego z właścicielem nieruchomości co do kwoty odszkodowania za poniesione szkody; i dalej – w razie nieosiągnięcia porozumienia w tym zakresie, decyzja administracyjna ustalająca odszkodowanie w trybie art. 126 ust. 3 u.g.n. Jednoznacznie z powyższego wynika, że odszkodowanie zasądzane w trybie art. 126 ust. 3 u.g.n. obejmuje wyłącznie takie szkody, które powstały po prawnym zajęciu nieruchomości, na podstawie decyzji wydanej w trybie art. 126 ust. 1 u.g.n. Odszkodowania, o jakim mowa w art. 126 ust. 3 u.g.n. – poza wyjątkami, o których za chwilę – nie obejmuje szkód, które powstały w związku z "niedecyzyjnym" zajęciem nieruchomości. Mówiąc wprost odszkodowanie ustalone w oparciu o art. 126 ust. 3 u.g.n. nie może dotyczyć szkód spowodowanych przed wydaniem decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości – art. 126 ust. 1 u.g.n. Wyjątkiem od tej reguły jest "stan wyższej konieczności" przewidziany w art. 126 ust. 5 u.g.n. Wzmiankowana sytuacja dotyczy takich układów faktycznych, w których w wyniku zdarzenia nagłego, zachodzi konieczność natychmiastowego - a więc bez uprzedniej decyzji administracyjnej wydawanej
w standardowym układzie na podstawie art. 126 ust. 1 u.g.n. - zajęcia nieruchomości w celu zapobieżenia powstania znacznej szkody. W takim skonfigurowaniu, podmiot zajmujący nieruchomość jest zobowiązany w terminie 3 dni od zajęcia nieruchomości wystąpić o wydanie decyzji o czasowe zajęcie nieruchomości, natomiast organ wydaje decyzję potwierdzającą zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości
w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku – art. 126 ust. 8 u.g.n. Powołane reguły stosuje się również w przypadku nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkody wynikającej z awarii, o których mowa w art. 124b – art. 126 ust. 10 u.g.n.
Transponując poczynione uwagi w tło faktyczne niniejszej sprawy odnotować w pierwszej kolejności należy, że decyzja w przedmiocie czasowego zajęcia nieruchomości została wydana 5 grudnia 2016 roku. W jej podstawie powołano
art. 126 ust. 1, ust.2, ust. 3, i ust. 10 u.g.n. Tym samym Sąd przyjmuje, że ewentualne odszkodowanie ustalone w trybie art. 126 ust. 3 u.g.n. powinno obejmować swoim zakresem wyłącznie te szkody, które zostały spowodowane działaniami podjętymi po dacie 5 grudnia 2016 roku. W aktach sprawy znajduje się operat szacunkowy z dnia 12 października 2017 roku, z którego wynika, że obejmuje on szkody powstałe tak w dniu 15 grudnia 216 roku, a więc po wydaniu decyzji, jak
i w dniu 5 lipca 2016 roku, a zatem jeszcze przed wydaniem decyzji. Korekta operatu z 14 lutego 2018 roku jest niejednoznaczna, albowiem z jednej strony, na stronie tytułowej wskazano, iż dotyczy ona wyłącznie szkód powstałych w dniu 15 grudnia 2016 roku, z drugiej zaś zawiera ustalenia, że do zajęcia nieruchomości doszło także w dni 5 lipca 2016 roku, kiedy to dokonano wykopu na powierzchni 3m2, w miejscu gdzie znajdowała się grządka z groszkiem cukrowym. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji kwestii tej nie rozstrzygają, albowiem właściwie w ogóle nie odnoszą się treści operatu. Zapadłe rozstrzygnięcia nie poddają się weryfikacji w obszarze ustaleń, które w sposób jednoznaczny wskazywałyby, czy decyzja ustalająca odszkodowanie obejmuje szkody powstałe wyłącznie w dniu 15 grudnia 2016 roku, czy również szkody powstałe w dniu 5 lipca 2016 roku.
Sąd zwraca uwagę, że w decyzji z [...] grudnia 2016 roku o czasowym zajęciu nieruchomości znajduje się passus wskazujący na decyzję z dnia [...] lipca 2016 roku potwierdzającą czasowe zajęcie nieruchomości w dniu 5 lipca 2016 roku. Z dalszej części uzasadnienia wynika jednak, że decyzja ta została uchylona w trybie odwoławczym. Z urzędu Sąd posiada wiedzę, iż toczyło się postępowanie w przedmiocie potwierdzenia przesłanek zajęcia nieruchomości skarżącego w dniu 5 lipca 2016 roku, które zakończyło się decyzją umarzającą postępowanie. Wydane w tym przedmiocie decyzje organów obu instancji zostały uchylone wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 10 sierpnia 2017 roku, sygn. II SA/Rz 620/17. Wyrok stał się prawomocny w następstwie oddalenia skargi kasacyjnej przez NSA – wyrok z dnia 25 maja 2018 roku, sygn. akt I OSK 2873/17.
"Poszlakowo" można więc wnioskować, że w sensie prawnym powinny zostać przeprowadzone dwa odrębne postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania za czasowe zajęcie nieruchomości: pierwsze w odniesieniu do szkód powstałych w dniu 5 lipca 2016 roku i drugie, w odniesieniu do szkód powstałych
w dniu 15 grudnia 2016 roku. Rzeczą organów jest jednoznacznie te kwestie wyjaśnić i dać temu wyraz w uzasadnieniach wydanych decyzji.
Kolejną kwestią, która nie została wyjaśniona w sposób prawidłowy, a była monitowana przez skarżącego w odwołaniu, jest brak rozważenia i rozstrzygnięcia kwestii odszkodowania za utracone korzyści, w związku z wyłączeniem gruntu
i tunelu foliowego z użytkowania, przez okres niezbędny do przeprowadzenia rekultywacji. Zarówno sporządzony na potrzeby postępowania operat szacunkowy, jak i decyzje organów obu instancji do kwestii utraconych korzyści się nie odnoszą.
Z operatu wynika, że odszkodowanie obejmuje: czasowe zajęcie gruntu, zniszczone nasadzenia oraz rekultywację. Stosownie do postanowień art. 128 ust. 4 u.g.n. odszkodowanie ustalone na podstawie art. 126 ust. 3 u.g.n. powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód, a więc wartości rzeczywistych strat oraz utraconych korzyści. Jeżeli więc w następstwie czasowego zajęcia nieruchomości doszło do szkód polegających na wyłączeniu z produkcji gruntu, który dotychczas był użytkowany i uzyskiwano z niego plony rolne, sadownicze, to odszkodowanie powinno uwzględniać plony, których w następstwie zajęcia, przez okres niezbędny do zrekultywowania gruntu, nie da się uzyskać. Skarżący sygnalizował w toku postępowania, że nie odnosi się do kwestii utraconych korzyści, co jednak nie spotkało się z reakcją procesową organów, która czyniłaby zadość wymogom przewidzianym w art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.
Organy nie ustosunkowały się również do podnoszonych przez skarżącego kwestii dotyczących wysokości odszykowania, w tej jego części, która odnosi się do kosztów rekultywacji gruntu. Skarżący konsekwentnie podnosi, że ujęta w tym zakresie kwota jest zbyt niska, by opłacić prace i usługi wyszególnione w operacie
a niezbędne do zrekultywowania gruntu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ do wzmiankowanych zarzutów odwołania się nie odnosi. Podaje jedynie ogólne argumenty świadczące za prawidłowością operatu. W ocenie Sądu jest to działanie wadliwe. Obowiązkiem organu jest rzeczowo ocenić operat sporządzony na potrzeby postępowania przez pryzmat podniesionych wobec niego zarzutów, czego
w niniejszej sprawie zabrakło.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organy jednoznacznie ustalą
i wyjaśnią, jakie zdarzenia są przedmiotem odszkodowania, a w szczególności, czy chodzi wyłącznie o szkody powstałe w dniu 15 grudnia 2016 roku. Zweryfikują, czy w operacie uwzględniono cały zakres szkód wyrządzonych w okresie czasowego zajęcia nieruchomości będącego przedmiotem analizy, odniosą się do podnoszonych przez skarżącego kwestii dotyczących odszkodowania za utracone korzyści oraz za koszty rekultywacji gruntu. Rzeczowej analizie powinien również zostać poddany sporządzony na potrzeby postępowania operat szacunkowy.
Uwzględniając całość powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 i 135 P.p.s.a. uchylił zarówno decyzję zaskarżoną, jak i decyzję organu I instancji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło