II SA/Rz 387/22
WyrokWSA w Rzeszowie2022-09-06
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Stanisław Śliwa, Karina Gniewek - Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej (Starosta) jest związany decyzją o warunkach zabudowy w zakresie oceny wpływu inwestycji na obszar Natura 2000, czy też może samodzielnie nałożyć obowiązek przedłożenia dokumentów Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w celu oceny tego wpływu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji architektoniczno-budowlanej (Starosta) nie jest bezwzględnie związany decyzją o warunkach zabudowy w kwestii oceny wpływu inwestycji na obszar Natura 2000. Pomimo wydania decyzji o warunkach zabudowy, która stwierdza brak znaczącego oddziaływania na środowisko, Starosta, kierując się zasadą przezorności i specyfiką obszarów Natura 2000, ma prawo i obowiązek samodzielnie ocenić, czy inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na te obszary. W przypadku uzasadnionych wątpliwości, organ może nałożyć obowiązek przedłożenia dodatkowych dokumentów właściwemu Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska.Stan faktyczny
Skarżący J.M. i T.M. domagali się pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i gospodarczego. Starosta odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia, zobowiązując inwestorów do przedłożenia dokumentów Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska celem oceny wpływu inwestycji na obszar Natura 2000, ponieważ działka znajdowała się na terenach chronionych. Wojewoda Podkarpacki utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów, w tym związanie organu decyzją o warunkach zabudowy.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek – Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2022 r. sprawy ze skargi J. M. i T. M. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 16 lutego 2022 r. nr I-III.7721.19.4.2021 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - skargę oddala -
Przedmiotem skargi J.M. i T.M. (dalej: "skarżący"), jest decyzja Wojewody Podkarpackiego z dnia 16 lutego 2022 r. nr I-III.7721.19.4.2021 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę.
Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia 25 listopada 2021 r. nr BOŚ.6740.112.2021 Starosta [...], działając na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej "k.p.a."), odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji pn. "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego", usytuowanych na działce nr ew. [...] w miejscowości J., gm. [...].
W uzasadnieniu wskazał, że z uwagi na lokalizację planowanej inwestycji na obszarach objętych ochroną środowiskową, postanowieniem z dnia [...] sierpnia
2021 r. ([...]) zobowiązał inwestorów do przedłożenia, właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska, dokumentów dotyczących planowanej inwestycji w celu oceny, czy zamierzenie inwestycyjne oddziałuje na obszary Natura 2000. W wyznaczonym terminie J. i T.M. nie wywiązali się z nałożonego obowiązku i nie przedłożyli dodatkowych dokumentów. Powyższe uniemożliwiło sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska i z tej przyczyny organ odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J.M. i T.M. domagając się jej zmiany i wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, ewentualnie jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucili naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art., 7a, art. 8, art. 77 k.p.a. oraz art. 4, art. 35 P.b. i art. 55 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i błędne ustalenie stanu faktycznego.
Odwołujący podnieśli, że nie zgadzają się ze stanowiskiem organu o konieczności przedłożenia dodatkowych dokumentów celem stwierdzenia braku potrzeby lub konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Wywiedli, że posiadają decyzję o warunkach zabudowy, którą organ wydający pozwolenia na budowę jest związany. Organ nie może kształtować warunków lokalizacji odmiennie od ustalonych w decyzji o warunkach zabudowy.
Wojewoda Podkarpacki, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 35 ust. 4 i art. 32 ust. 1 pkt 1 P.b., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powołując się na art. 32 ust. 1 i art. 35 ust. 1 P.b. wyjaśnił, że przedmiotowa inwestycja polega na budowie nowych obiektów budowlanych, tj. budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego, które zlokalizowane będą na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości J., gmina [...], powiat [...]. Dla ww. inwestycji wydana została decyzja Burmistrza [...] z 20 lipca 2018 r. nr 101/18 (znak: GNP.6730.122.2017) o ustaleniu warunków zabudowy. Przeniesiona następnie na rzecz inwestorów decyzją z dnia 20 grudnia 2019 r nr GNP.6730.272.2019.
Wojewoda podał, co także wynika z ww. decyzji, że działka nr [...] położona w miejscowości J. znajduje się na obszarach chronionych, tj.:
1. w granicach obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 o nazwie "Góry Słonne", kod PLB180003 (dyrektywa ptasia),
2. w granicach obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty o nazwie "Ostoja Góry Słonne", kod PLH180013 (dyrektywa siedliskowa),
3. w granicach Parku Krajobrazowego Gór Słonnych.
Fakt ten jest bezsporny, natomiast inwestorzy nie zgadzają się z nałożonym przez organ I instancji obowiązkiem o jakim mowa w art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r., poz. 2373, ze zm.- dalej: "ustawa o udostępnianiu"), tj. obowiązkiem przedłożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Rzeszowie wskazanych w postanowieniu z 11 sierpnia 2021 r. dokumentów celem stwierdzenia braku potrzeby lub konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.
W ocenie Wojewody z przepisu tego wynika, że pomimo wskazanych wyżej przepisów P.b., które nakładają na organy administracji architektoniczno-budowlanej obowiązek weryfikacji zamierzeń inwestycyjnych pod kątem ich zgodności z wymogami ochrony środowiska, również ustawa o udostępnianiu informacji nakłada na te organy obowiązek rozważenia przed wydaniem decyzji m.in. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, czy dane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Kwestia czy dane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 pozostawiona została uznaniu organu, który powinien kierować się zasadą przezorności (art. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska) oraz uwzględnić elementy środowiska, których występowanie było przyczyną wyznaczenia obszaru Natura 2000.
Powołując się na opracowane karty obszaru PLB180003 "Góry Słonne" i PLH80013 "Ostoja Góry Słonne" Wojewoda podał, że już tylko z uwagi na mnogość różnego rodzaju zwierząt i roślin oraz wielkości obszarów na jakich mogą występować uznać należy, że zasada przezorności znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Zaznaczył, że ani Starosta ani Wojewoda nie są organami wyspecjalizowanymi i uprawnionymi do przesądzenia, czy planowana inwestycja będzie w sposób znaczący negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Przewidywać można, że jakieś skutki w środowisku nastąpią. Słusznie z uwzględnieniem zasady przezorności, Starosta zobowiązał inwestorów do przedłożenia wskazanych dokumentów, które pozwolą temu wyspecjalizowanemu organowi dokonać właściwej oceny.
Odnośnie przedłożonej przez inwestorów kopii opinii ornitologicznej wykonanej przez eksperta przyrodniczego – J.H. Wojewoda uznał ją za mało przydatną. Po pierwsze dotyczy występowania tylko dwóch ptaków, tj. derkacza i orlika krzykliwego, a po drugie obserwacje tych ptaków wykonywane były w 2018 r. Dodatkowo w samej opinii autor wskazuje, że co prawda sporadyczna, ale jednak może występować kolizja inwestycji z obszarami żerowania Orlika krzykliwego i innych ptaków poszukujących pokarmu. Tak więc również i ten dokument może świadczyć o konieczności dokonania rzetelnej i szczegółowej analizy inwestycji pod kątem jej wpływu na obszar Natura 2000.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda wyjaśnił, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a także decyzja o warunkach zabudowy, wiąże organ architektoniczno-budowlany wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Oznacza to jednak tylko tyle, że organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę nie może kształtować odmiennie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu od tych, które zostały określone w tej decyzji oraz, że nie może obejmować pozwoleniem na budowę terenu, który nie został pozytywnie wskazany w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego czy decyzji o warunkach zabudowy. Poza tym postępowanie w sprawie uzyskania warunków jest zupełnie odrębny postępowaniem i stanowi dopiero pierwszy etap inwestycyjny. Właściwe organy w sprawie (wójt, burmistrz, prezydent przy decyzji o warunkach zabudowy oraz starosta przy decyzji o pozwoleniu na budowę) działają niezależnie i samodzielnie oceniają zgodność planowanej inwestycji z obowiązującymi na moment orzekania przepisami prawa. Zarówno Burmistrz [...], jak i Starosta [...] w ramach swoich kompetencji, zgodnie z ciążącymi na nich obowiązkami wynikającymi czy to z ustawy o planowaniu i zagospodarowani przestrzennym, czy ustawy P.b., czy w końcu ustawy o udostępnianiu informacji mieli prawo oraz obowiązek weryfikacji i oceny planowanej inwestycji pod kątem jej zgodności z wymogami ochrony środowiska.
Wojewoda nie dopatrzył się także naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów postępowania i uznał je za niezasadne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J.M. i T.M. – reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucili zaskarżonej decyzji:
1. naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, tj.:
- art. 55 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że decyzja o warunkach zabudowy nie wiąże Starosty w zakresie stwierdzonych ustaleń w szczególności w zakresie, że planowane przedsięwzięcie nie jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na Obszar Natura 2000;
- art. 59 ust. 1, art. 71 ust. 2, art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 84 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji - poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez bezpodstawne przyjęcie, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla każdego przedsięwzięcia oraz że wymóg jej dołączenia do wniosku o pozwolenie na budowę dotyczy wszystkich przedsięwzięć, podczas gdy obowiązujące przepisy ww. ustawy i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, ograniczają ten obowiązek do przedsięwzięć przekraczających określone w przywołanym rozporządzeniu parametry techniczne, co zwalnia wnioskodawców z załączenia do wniosku o pozwolenie na budowę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
- art. 96 ustawy udostępnianiu informacji w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy albowiem ocena oddziaływania na środowisko w sytuacji, gdy na danym terenie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego winna zostać przeprowadzona przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy;
- art. 35 ust. 1, 3, 4 P.b. polegające na niewydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę pomimo spełnienia przez skarżących przesłanek do wydania pozwolenia na budowę.
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7 w zw. a art. 77 w zw. z art. 9 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niedokonanie oceny materiału dowodowego w sposób wszechstronny i logiczny z naruszeniem słusznego interesu strony postępowania poprzez kwestionowanie nabytych uprawnień na podstawie decyzji o warunkach zabudowy na etapie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę,
- art. 7a § 1 k.p.a. jeżeli w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, w szczególności w zakresie istniejących wątpliwości co do zakresu właściwości rzeczowej Burmistrza [...] oraz Starosty [...];
- art. 8, art. 16 § 1, art. 110 k.p.a., tj. niezgodności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z decyzją Burmistrza [...].
Wskazując na powyższe zawnioskowali o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji Starosty i zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu skarżący podtrzymali dotychczasowe argumenty. Podkreślili, że w decyzji o warunkach zabudowy Burmistrz określił, że planowane przedsięwzięcie nie jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na Obszar Natura 2000. Inwestycja nie podlega przepisom ustawy udostępnianiu informacji ani rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Starosta nie miał podstaw prawnych do nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska dokumentów dotyczących inwestycji, a dokonana przez Wojewodę analiza w zakresie lokalizacji działki na obszarach chronionych wykracza poza zakres posiadanych kompetencji.
Skarżący stwierdzili, że organ architektoniczno-budowlany bezpodstawnie nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska dokumentów wskazanych w postanowieniu z dnia 11 sierpnia 2021 r. Powyższe jest sprzeczne z art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji i stanowi próbę podważenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy oraz podważa zasadę zaufania uczestników do władzy publicznej. Starosta [...] nie może dokonywać weryfikacji treści decyzji Burmistrza [...] i nie wolno mu postąpić wbrew ustaleniom tej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Skarga jest niezasadna.
Sąd w całości akceptuje ustalenia jak i ocenę prawną dokonane przez organy w kontrolowanych decyzjach. Decyzją z dnia 16 lutego 2022 r. Wojewoda Podkarpacki w Rzeszowie utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 25 listopada 2021 r. odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji pn. "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego, usytuowanych na działce nr ew. [...] w miejscowości J., gm. [...].
Przedmiotowa sprawa dotyczy budowy nowych obiektów' budowlanych, tj. budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego. Budynki te, wg projekty, zlokalizowane będą na działce ewidencyjnej nr [...], położonej w' miejscowości J., gmina [...], powiat [...].
Wobec faktu, iż na ww. działce nie obowiązuje żaden miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, dla inwestycji wydana została decyzja o warunkach zabudowy (decyzja Burmistrza [...] nr 101/18, z dnia 20.07.2018 r., znak: GNP.6730.122.2017), która następnie została przeniesiona na rzecz inwestorów decyzją Burmistrza [...] z dnia 20.12.2019 r., znak: GNP.6730.272.2019.
Działka ewidencyjna nr [...], położona w miejscowości J. znajduje się na obszarach chronionych, tj.
1. w granicach obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 o nazwie "Góry Słonne", kod PLB180003 (dyrektywa ptasia),
2. w granicach obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty o nazwie "Ostoja Góry Słonne", kod PLH180013 (dyrektywa siedliskowa),
3. w granicach Parku Krajobrazowego Gór Słonnych.
Starosta [...] weryfikując planowany zakres robót doszedł do przekonania, iż projektowana inwestycja może potencjalnie negatywnie oddziaływać na ww. obszary chronione. Dlatego też postanowieniem z dnia 11.08.2021 r., znak: BOŚ.6740.112.2021, działając na podstawie art. 96 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r., poz. 2373, z późn. zm.), nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Rzeszowie wskazanych w tym postanowieniu dokumentów celem stwierdzenia braku potrzeby lub konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.
Główną linię sporu w przedmiotowej sprawie stanowi ustalenie tego, czy Starosta [...] mógł nałożyć na inwestorów obowiązek wynikający z art. 96 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i czy zrobił to słusznie. Zdaniem Sądu istniały po temu podstawy faktyczne i prawne.
Zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a, oraz do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji oraz przed przyjęciem tego zgłoszenia, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Natomiast stosownie do art. 96 ust. 3 ustawy jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1. uzna, że przedsięwzięcie, inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska dokumentów wymienionych w tym przepisie.
Sąd akceptuje stanowisko Wojewody, iż oprócz przepisów prawa budowlanego, tj. art. 32 ust. 1 P.b. i art. 35 ust. 1 P.b., które nakładają na organy administracji architektoniczno-budowlanej obowiązek weryfikacji zamierzeń inwestycyjnych pod kątem ich zgodności z wymogami ochrony środowiska, również ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nakłada obowiązek na te organy, aby rozważyły, przed wydaniem decyzji m.in. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowy, czy dane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.
Odnosząc się natomiast do oceny, czy dane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, to wskazać należy, iż ustawodawca pozostawił tą kwestię uznaniu organu, który wydać ma decyzję administracyjną. Co prawda w przepisie art. 96 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku nie wskazano wprost kryteriów, jakimi powinien się on przy tym kierować, nie oznacza to jednak, że nie można ich wypracować w drodze interpretacji obowiązujących rozwiązań prawnych. Organ, o którym mowa, powinien uwzględnić tu dwa podstawowe kryteria. Po pierwsze - wynikającą z art. 6 Prawa ochrony środowiska zasadę przezorności, obligującą do przewidzenia wszelkich następstw ingerencji w środowisko oraz podjęcia działań, które będą im zapobiegały lub je ograniczały do minimalnego stanu, akceptowalnego z punktu widzenia ochrony środowiska (M. Talik, Zasada przezorności a model podejmowania decyzji w obszarze ochrony środowiska. Prawo i Środowisko 2005, nr 3, s. 136). Po drugie - powinien wziąć pod uwagę elementy środowiska przyrodniczego, których występowanie było przyczyną wyznaczenia obszaru Natura 2000 (siedliska lub gatunki priorytetowe objęte ochroną). Jeżeli wstępna ocena pokaże, że np. usunięcie drzewa nie będzie pozostawało w żadnym związku z chronionym siedliskiem lub gatunkiem - nie będzie zachodziła konieczność przeprowadzania oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Jeżeli natomiast z ustaleń dokonanych przez organ prowadzący postępowanie będzie wynikało, że drzewo stanowiące przedmiot postępowania jest np. miejscem żerowania gatunków' chronionych i nie można przewidzieć, jakie skutki w środowisku wywoła jego usunięcie, wówczas zasada przezorności będzie obligowała organ właściwy do wydania decyzji kończącej postępowanie do podjęcia działań zmierzających do przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 (K. Gruszecki [w:] Komentarz do ustawy (...).
Przedkładając powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że z karty obszaru PLB180003 "Góry Słonne" opracowanego w czerwcu 2002 r, zaktualizowanego w styczniu 2022 r., wynika, że gatunkami ptaków objętymi ochroną są: Brodziec piskliwy, Włochatka, Zimorodek, Orzeł przedni, Orlik krzykliwy, Jarząbek zwyczajny, Puchacz, Lelek. Bocian biały. Bocian czarny, Pluszcz, Błotniak stawowy, Błotniak łąkowy, Derkacz, Dzięcioł białogrzbiety, Dzięcioł średni, Dzięcioł czarny, Sokół wędrowny, Muchołówka białoszyja, Muchołówka mała, Sóweczka, Żuraw zwyczajny, Bielik, Gąsiorek, Pliszka górska, Trzmielojad, Dzięcioł trójpalczasty, Dzięcioł zielonosiwy, Puszczyk uralski, Jarzębatka, Drozd obrożny. Natomiast z karty obszaru PLH180013 "Ostoja Góry Słonne’" opracowanego w październiku 2006 r, zaktualizowanego w grudniu 2021 r., wynika, że siedliskami objętymi ochroną są siedliska gdzie występuje: Brzanka karpacka, Kumak górski, Ponurek Schneidera. Bezlist okrywowy, Wilk, Biegacz gruzełkowaty, Biegacz Zawadzkiego, Bóbr europejski, Głowacz białopłetwy, Zgniotek cynobrowy, Widłoząb zielony, Minóg ukraiński, Krasopani hera, Minóg strumieniowy, Wydra, Ryś, Zagłębek bruzdkowany, Kiełb Kesslera, Koza złotawa, Traszka grzebieniasta, Traszka karpacka, Niedźwiedź brunatny.
Tylko z uwagi na samą mnogość różnego rodzaju zwierząt i roślin oraz wielkości obszarów na jakich mogą występować uznać należy, że powołana wyżej zasada przezorności znajdzie w' niniejsze sprawie zastosowanie. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19.05.2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 298/17 " Wskazana zasada przezorności ma szczególne znaczenie w ochronie obszarów sieci Natura 2000, co znajduje odzwierciedlenie z wyrokach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. m.in. powołany przez GIOS wyrok C-98/03, Komisja Europejska przeciwko Niemcom, (2006) ECR 1-53). Zatem, jeżeli nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie danego zamierzenia inwestycyjnego jest nieznaczące, to należy przyjąć, że może być ono znaczące, a racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania są przesłanką na rzecz przeprowadzenia owej oceny i zawsze wystąpienie tych przesłanek interpretowane jest "na korzyść środowiska " a nie "na korzyść inwestycji" (por. "Ocena planów i przedsięwzięć oddziałujących na obszary Natura 2000". Wytyczne metodyczne dotyczące przepisów artykułu 6 (3) i 6 (4) Dyrektywy Siedliskowej 92/43/EWG. Komisja Europejska 2002 r.). Zatem, jak trafnie przyjęły Organy obu instancji, przesłanka do przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 nie jest pewność co do wystąpienia znaczącego negatywnego oddziaływania na cele ochrony danego obszaru, a jedynie prawdopodobieństwo wystąpienia takiego oddziaływania".
Zarówno Starosta [...] jak i Wojewoda Podkarpacki nie są organami wyspecjalizowanymi i uprawnionymi do przesądzenia, czy planowana inwestycja będzie w sposób znaczący negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Przewidywać jednak można, że jakieś skutki w środowisku nastąpią i tylko z tego powodu, powołując się na zasadę przezorności, Starosta [...] słusznie zobowiązał inwestorów do przedłożenia do organu właściwego odpowiednich dokumentów, które pozwolą temu wyspecjalizowanemu organowi dokonać właściwiej oceny. Na marginesie należy zauważyć, że w aktach organu I instancji zalega przedłożona przez inwestorów kopia opinii ornitologicznej wykonanej przez eksperta przyrodniczego - Pana J.H. Prawidłowo Wojewoda ocenił, że jest ona jednak mało przydatna, gdyż po pierwsze dotyczy występowania tylko dwóch ptaków, tj. Derkacza i Orlika krzykliwego, a po drugie obserwacje tych ptaków wykonywane były w roku 2018. Dodatkowo należy zauważyć, że w samej opinii jej autor wskazuje, że co prawda sporadyczna, ale jednak może występować kolizja inwestycji z obszarami żerowania Orlika krzykliwego i innych ptaków poszukujących pokarmu. Tak więc również i ten dokument może świadczyć o konieczności dokonania rzetelnej i szczegółowej analizy przedmiotowej inwestycji pod kątem jej wpływu na obszar Natura 2000.
Sąd w tym zakresie w całości akceptuje stanowisko Wojewody. Znajduje ono ponadto potwierdzenie także w postanowieniu znak: WST.PRZ.612.1001.2017.MM.4 z dnia 24.10.2017 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Przemyślu odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowego przedsięwzięcia wskazując, że realizacja zabudowy na wskazanej działce nr ewid. [...] niesie ryzyko wystąpienia znaczącego negatywnego wpływu na obszar Natura 2000. Co prawda postanowienie to zostało uchylone z przyczyn formalnych, a decyzja o warunkach zabudowy została uzgodniona w trybie milczącym, ale jak już wyjaśniono wyżej postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę jest postępowaniem odrębnym. Tym samym Burmistrz [...] w trybie art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej mógł uznać, że przedsięwzięcie nie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, ale powyższe nie uniemożliwiało Staroście [...] dokonanie odmiennej oceny, skoro w świetle art. 96 ust. 2 pkt 1 i art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy środowiskowej, ww. organy winny w ramach swoich postępowań rozważyć wpływ inwestycji na obszar Natura 2000.
W kontekście powyższego wskazać więc trzeba, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r., poz. 55 ze zm.), dalej: u.o.p., zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000, lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000 lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiazania z innymi obszarami. Jak stanowi art. 33 ust. 3 u.o.p., planowane przedsięwzięcia, które mogą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub obszarów, o których mowa w ust. 2, lub nie wynikają z tej ochrony, wymagają przeprowadzenia odpowiedniej oceny oddziaływania na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r., poz. 247 ze zm.), dalej: u.o.o.ś. Zasady przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 uregulowane są w Rozdziale 5 u.o.o.ś.
Sąd podziela stanowisko organów co do głównego zarzutu skargi, podnoszonego już w toku postepowania administracyjnego, iż organ winien na korzyść strony wziąć pod uwagę fakt, że została wydana pozytywna decyzja co do warunków zabudowy, tym samym na etapie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie ma prawa wymagać od stron dokumentów, albowiem organ jest związany decyzją o warunkach zabudowy.
Skarżący, powołując się na milczące uzgodnienie przez RDOŚ ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, wywodzą, że decyzja warunkach zabudowy wydana w przedmiotowej sprawie przez Burmistrza [...] wiąże Starostę [...] w sposób zupełny i uniemożliwia organom (Staroście i Wojewodzie) jakąkolwiek ocenę przedsięwzięcia ponad ustalenia tej decyzji.
Sąd akceptuje stanowisko organów, które przyjęły, że takie rozumowane jest błędne. Skarżący wadliwie przyjęli, że organy pozostają związane ww milczącym uzgodnieniem RDOŚ w zakresie spełnienia wymogów ochrony środowiska, gdy tymczasem w niniejszej sprawie taki automatyzm nie był uzasadniony także z uwagi na szczególne regulacje odnoszące się do inwestycji położonych na obszarach Natura 2000. Istnieje ponadto różnica między postępowaniem uzgodnieniowym prowadzonym na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. a postępowaniem w sprawie oceny oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000, której to różnicy skarżący w swojej argumentacji niniejszej nie uwzględnili.
Okoliczność wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy bez uprzedniego przeprowadzenia oceny oddziaływania określonego przedsięwzięcia na środowisko (art. 59 ust. 1 u.o.o.ś.) i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak to miało miejsce w okolicznościach sprawy, nie powoduje, że w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej zwolniony jest z ustalenia, czy planowana inwestycja może zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wynikające z powołanego przez skarżących art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. związanie organu wydającego pozwolenie na budowę decyzją o warunkach zabudowy oznacza, że organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę nie może kształtować odmiennie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu od tych, które zostały określone w tej decyzji. Związanie dotyczy tych warunków decyzji, które określają parametry planowanego obiektu, jak również warunków i zasad, które powinna spełniać inwestycja. Oznacza więc, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może kształtować warunków zabudowy odmiennie od ustalonych w decyzji. Jakkolwiek decyzja o warunkach zabudowy gwarantuje uzyskanie pozwolenia na budowę obiektu o parametrach określonych w tej decyzji, tym niemniej następuje to pod warunkiem, że jej adresat jako inwestor spełni wszystkie warunki przewidziane przepisami P.b. Zawarte w decyzji ustalającej warunki zabudowy stwierdzenie, że inwestycja nie została zaliczona do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które skutkowało na potrzeby wydania decyzji o warunkach zabudowy konkretyzacją art. 72 ust. 1 pkt 3 u.o.o.ś., nie może więc oznaczać, że z uwagi na treść art. 55 u.p.z.p. organ administracji architektoniczno-budowlanej zwolniony jest z obowiązku samodzielnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie niezbędnym do ustalenia, czy może wydać decyzję o pozwoleniu na budowę bez uprzedniego uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b.). Takie wymaganie ciążące na organie administracji architektoniczno-budowlanej w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2022 r., II OSK 865/19; wyrok NSA z 11 stycznia 2022 r., II OSK 209/19; wyrok NSA z 26 maja 2021 r., II OSK 2490/18; wyrok NSA z 23 kwietnia 2020 r., II OSK 1590/19; wyrok NSA z 21 stycznia 2020 r., II OSK 546/18; wyrok NSA z 9 maja 2017 r., II OSK 2245/14) nie budzi zasadniczych zastrzeżeń, wobec czego podzielenie przez Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę zasadniczych wniosków, które ze wskazanego wymagania wynikają, musi skutkować traktowaniem omawianego zakresie zarzutu jako w całości nieuprawnionego (tak słusznie NSA w wyroku z dnia 11 maja 2022 r., II OSK 1736/19).
Zasadę z art. 35 ust. 1 P.b. uzupełnia art. 32 ust. 1 pkt 1 P.b., stanowiąc, że pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Weryfikacja przesłanek z tego przepisu stanowi obligatoryjny element postępowania wyjaśniającego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Rozstrzygnięcie o tym, czy wnioskodawca zobowiązany jest przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach objęte jest na mocy ww. przepisu zakresem rozważenia, które organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobowiązany samodzielnie przeprowadzić, ponieważ nie jest ono kształtowane treścią art. 72 ust. 1 pkt 3 u.o.o.ś. ani art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. Przyjęte przez ustawodawcę założenie oparte zostało na uznaniu, że oceny z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska organy właściwe dokonują odpowiednio do zakresu swojej kompetencji na każdym z etapów procesu inwestycyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło