II SA/Rz 405/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk NSA Małgorzata Wolska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego -skargę oddala- W dniu 28 lutego 2011 r. T. K. złożył do Prezydenta Miasta [...] wniosek o wymeldowanie żony L. K. z pobytu stałego w będącym jego własnością budynku mieszkalnym przy ul. E. w T. Wnioskodawca uzasadnił swe żądanie tym, że L. K. wyprowadziła się z niego w grudniu 2009 r. i zabrała z sobą rzeczy osobiste. Obecnie zamieszkuje w mieszkaniu położonym w T. przy ul. Z. Prezydent Miasta [...] po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] orzekł o wymeldowaniu L. K. z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym położonym przy ul. E. w T. Zdaniem organu pierwszej instancji nie budzi wątpliwości, że L. K. wyprowadziła się dobrowolnie z tego lokalu po pożarze, który miał miejsce 18 grudnia 2009 r. Po tym wydarzeniu strona zamieszkała z córką L. C. i jej rodziną w mieszkaniu przy ul. Z. w T. i przebywa tam aktualnie. Świadkowie zeznali, że L. K. nie partycypuje w kosztach utrzymania lokalu przy ul. E. w T., który cały czas jest remontowany przez T. K. 17 czerwca 2009 r. Sąd Rejonowy w T. wydał wyrok (sygn. akt [...]) w sprawie z powództwa L. K. przeciwko T. K. o ochronę naruszonego posiadania, którym nakazał pozwanemu T. K., aby przywrócił powódce L. K. posiadanie budynku przy ul. E. w T. poprzez wydanie kluczy do wszystkich drzwi. Według Prezydenta Miasta [...] aktualny stan i kondycja lokalu mieszkalnego powoduje, że nie jest i nie może być obecnie zamieszkały. Podnoszony przez L. K. zarzut, że opuszczenie przez nią lokalu nie było dobrowolne nie znalazło potwierdzenia. Ustalono, że dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie o wymeldowanie pouczona o możliwości skorzystania z powództwa posesoryjnego z takiego prawa skorzystała. Postępowanie dowodowe potwierdziło, że aktualne miejsce zamieszkania L. K. w domu córki L. C. jest jej centrum życiowym, w którym koncentruje swe interesy osobiste i majątkowe. Pomimo wielokrotnie składnych deklaracji o zamiarze powrotu do spornego lokalu L. K. nie uczyniła nic, aby te deklaracje urzeczywistnić i zamieszkać w lokalu przy ul. E. w T. Upływ kilkuletniego okresu czasu od momentu opuszczenia lokalu daje podstawę do przyjęcia, że obecne centrum życiowe znajduje się w innym miejscu, tj. w lokalu przy ul. Z. w T. Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] do Wojewody [...] złożyła L. K. reprezentowana przez adwokata. Według pełnomocnika strony L. K. nie opuściła lokalu ponieważ zostawiła w nim swe osobiste rzeczy, wniosła powództwo o ochronę posiadania, porządkowała lokal, podejmowała starania o zwrot kluczy do lokalu. Wydana decyzja jest błędna albowiem Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 17 czerwca 2009 r. o sygn. akt [...], przywrócił L. K. posiadanie spornego lokalu. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...]. Według Wojewody dla sprawy istotne znaczenie ma to, że L. K. opuściła lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wojewoda nie zgodził się z poglądem prezentowanym przez pełnomocnika strony, że wymeldowanie jest niezgodne z prawem. Nie jest przekonująca postawa L. K. która oczekuje, że jej mąż samodzielnie wyremontuje lokal a ona wprowadzi się do niego jak dom będzie nadawał się do zamieszkania, gdyż obecnie się do tego nie nadaje. Dlatego deklarowany przez nią zamiar powrotu do lokalu nie może zostać zrealizowany. Jest rzeczą logiczną, że jeżeli ktoś zamierza powrócić do lokalu to współuczestniczy w kosztach jego remontu. Podkreślono również, że od czerwca 2011 r. L. K. dysponuje korzystnym dla siebie wyrokiem sądu a nie stara się wprowadzić jego postanowień w życie. W chwili obecnej wyrok ten stracił znaczenie skoro przedmiotowy dom nie ma drzwi wejściowych i wewnętrznych. Postawa L. K. jest szczególnie widoczna w treści protokołu z oględzin z dnia 16 grudnia 2012 r. (powinno być 2011 r.). Otóż strona podpisała ten protokół wraz ze stwierdzeniem, że dom przy ul. E. w T. nie nadaje się do zamieszkania a ona ma zamiar wyjechać na dłuższy czas za granicę. Decyzję Wojewody zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie reprezentowana przez adwokata L. K. zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w związku z art. 107 i 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji lub ewentualnie o stwierdzenie nieważności tych aktów. Według pełnomocnika nie można zgodzić się z twierdzeniem, że wyrok Sądu Rejonowego stracił na swym znaczeniu, bowiem egzekucje komorniczą L. K. może przeprowadzić w każdym czasie. L. K. chciała dokonać remontu przedmiotowego lokalu zaraz po powodzi, ale z uwagi na wadliwość decyzji scaleniowej oraz wynikających z nich wpisów Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie stwierdził, że nie jest ona stroną w sprawie. W konsekwencji wszelkie środki finansowe w postaci zasiłków celowych na remont pozyskał w całości wyłącznie T. K. Skarżąca nie zamierzała opuszczać trwale lokalu gdyż podejmowała starania o powrót do niego. Dowodzi tego w szczególności wystąpienie z powództwem do Sądu o ochronę posiadania. Wojewoda [...] rozpoznając odwołanie nie ustosunkował się do przytoczonych w odwołaniu orzeczeń sądów administracyjnych. W dniu 31 maja 2012 r. wpłynęło do WSA pismo pełnomocnika strony o dopuszczenie jako dowodu w sprawie wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt [...]. Na mocy tego wyroku Sąd m.in. dokonał podziału działki nr 268 położonej w T. na działki o nr 268/1 i 268/2. Pełnomocnik skarżącej twierdzi, że z powyższego wyroku wynika, iż działka o nr 268/1 w obrębie [...], na której zlokalizowany jest przedmiotowy budynek, stanowiła i stanowi własność T. K. oraz L. K. na prawach ustawowej wspólności małżeńskiej i dlatego wymeldowanie L. K. z jej własności nie znajduje oparcia w przepisach oraz w zebranym materiale dowodowym. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji. Wskazał, że przekonanie pełnomocnika o wadliwości decyzji jest jego subiektywnym odczuciem i nie zostało wysnute z przeprowadzonych dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, pod pojęciem czego rozumie się zgodność zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), stosownie do którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W myśl art. 15 ust. 2 tej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wedle ust. 1 tego artykułu, obowiązek wymeldowania się spoczywa na osobie opuszczającej miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, która powinna dopełnić tego obowiązku najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ustawowa przesłanka w postaci opuszczenia miejsca pobytu stałego jest spełniona, jeżeli opuszczenie ma charakter trwały i jest dobrowolne. Chodzi tu więc o taką sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. W wyroku z dnia 26 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 716/09 NSA wskazał, że kwestia dobrowolności ma drugorzędne znaczenie, o ile tylko opuszczeniu lokalu towarzyszy zamiar opuszczenia go w sposób trwały. Zamiar ten ma istotne znaczenie dla oceny czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło, jednak przy jego ustalaniu nie można poprzestać wyłącznie na oświadczeniach osoby zainteresowanej. Dla oceny tego zamiaru istotne będą takie okoliczności, jak sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu oraz obiektywna możliwość realizacji woli przebywania (tak w wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 201 Or. sygn. akt IV SA/Wa 1938/10). Dokonana we wskazanych aspektach ocena zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji prowadzi do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu organy administracji na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonały prawidłowych ustaleń, skutkujących wymeldowaniem L. K. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. E. w T. W sprawie nie budzi wątpliwości, że w przypadku L. K. doszło do dobrowolnego opuszczenia przez nią tego miejsca zamieszkania, gdyż na równi z tym są traktowane wszystkie te przypadki, kiedy osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana, a swoje centrum życiowe skoncentrowała w innym miejscu (w niniejszej sprawie było to spowodowane pożarem lokalu mieszkalnego oraz wynikającym z dokonanych zniszczeń obiektywnym brakiem możliwości dalszego zamieszkiwania w nim, który to stan rzeczy trwał nadal w dacie wydawania decyzji przez organ I i II instancji - fakt ten potwierdziła sama skarżąca, jak również wszyscy świadkowie). W tej sytuacji, mimo utrudnień w dostępie skarżącej do lokalu przy ul. E. w T. spowodowanych działaniami jej męża (wymiana zamków w drzwiach), wyrażaną przez nią chęć powrotu należy oceniać jako deklarację składaną na użytek toczącego się postępowania, która nie przekłada się na konkretne działania zmierzające do realizacji tego celu. Mimo wydanego względem męża skarżącej sądowego nakazu przywrócenia jej posiadania budynku przy ul. E. w T. poprzez wydanie kluczy do wszystkich drzwi umożliwiających swobodny do niego dostęp, nie podjęła ona żadnych czynności mających na celu wyegzekwowanie od niego tego nakazu. Także samo wytoczenie przez skarżącą powództwa posesoryjnego nastąpiło już po wszczęciu postępowania w sprawie o jej wymeldowanie, po upływie ok. 15 m-cy od opuszczenia budynku przy ul. E. w T. Jeśli budynek ten miałyby stanowić centrum życiowe dla L. K. a jego opuszczenie byłoby wymuszone określoną sytuacją, to z pewnością działania faktyczne (remont budynku, partycypowanie w kosztach jego utrzymania) oraz prawne nakierowane na powrót do tego miejsca zostałyby przez nią podjęte bezzwłocznie; zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 21 listopada 2008 r. II OSK 1426/07, nawet w sytuacji usunięcia danej osoby z lokalu wbrew jej woli, jeżeli przez długi okres czasu nie podejmuje ona kroków prawnych w celu przywrócenia jej posiadania tego lokalu, może to świadczyć o opuszczeniu przez nią miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Za prawidłowe należy też uznać wnioski wyciągnięte przez organy z oględzin nieruchomości przy ul. E. w T. dokonanych pod kątem spełnienia przesłanek przemawiających za wymeldowaniem spod tego adresu L. K. lub odmową takiego wymeldowania. Stwierdzenie pozostawienia tam części należących do niej rzeczy w sytuacji złożenia przez nią oświadczenia o ich zbędności dla jej codziennego funkcjonowania również świadczy o tym, że opuszczony lokal nie stanowi dla niej centrum życiowego wiążącego się z zamiarem stałego pobytu w nim. Za miejsce koncentracji interesów życiowych należy uznać bowiem miejsce, w którym dana osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe tj. mieszka, nocuje, spożywa posiłki, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego użytku (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny i znajomych itp. (wyrok WSA w Warszawie, IV SA/Wa 279/10); w przypadku skarżącej nie budzi wątpliwości, że aktualnie koncentruje się ono w domu córki L. C., tj. mieszkaniu położonym w T. przy ul. Z. Konkludując, należy podkreślić, że obowiązek zameldowania /wymeldowania służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu konkretnej osoby w danym lokalu. Zameldowanie na pobyt stały w oznaczonej miejscowości pod wskazanym adresem ma odpowiadać faktycznemu przebywaniu tam danej osoby, a nie sankcjonować fikcję meldunkową. Postępowanie o wymeldowanie i decyzja je kończąca ma charakter wyłącznie ewidencyjny. Potwierdza wyłącznie fakt nieprzebywania osoby w danym lokalu i w żaden sposób nie rzutuje na prawa rzeczowe do niego (z tego względu wpływu na postępowanie o wymeldowanie nie mają ewentualne prawa skarżącej wywodzone z toczącej się sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej nieruchomości położonej przy ul. E. w T. z rzeczywistym stanem prawnym). O ile zatem skarżąca w przyszłości faktycznie zrealizuje swój zamiar powrotu do wcześniejszego miejsca stałego zamieszkania w T. przy ul. E., nie będzie żadnych przeszkód do ponownego jej zameldowania w tym miejscu. Z tej przyczyny zawarte w skardze zarzuty wskazujące na naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 107 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. należy uznać za pozbawione uzasadnionych podstaw. Skoro zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.