II SA/Rz 413/09

PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-07-15

Skład orzekający: Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, osoba niepełnosprawna z niskimi dochodami, powinien zostać zwolniony z kosztów sądowych i otrzymać ustanowionego radcę prawnego w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, osoba niepełnosprawna z miesięcznym dochodem w wysokości 444 zł, który pokrywa jedynie podstawowe potrzeby życiowe, powinien zostać zwolniony z kosztów sądowych w całości oraz otrzymać ustanowionego radcę prawnego. Koszty postępowania sądowego, w tym wpis sądowy w kwocie 500 zł, przekraczają jego możliwości finansowe i spowodowałyby obniżenie warunków egzystencji poniżej poziomu koniecznego.
Stan faktyczny
J.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Wojewody zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na roboty budowlane. Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, żyjącą skromnie z zasiłku stałego w wysokości 444 zł miesięcznie, co nie pozwala mu na pokrycie kosztów sądowych w wysokości 500 zł.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w całości, 2) ustanowiono na rzecz skarżącego radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego, na decyzję Wojewody, z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], wydaną w przedmiocie zatwierdzenia projektu na budowę oraz udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, - postanawia – 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości, 2) ustanowić na rzecz skarżącego radcę prawnego. J. P. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. Wniosek ten złożono w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 413/09, dotyczącej skargi wyżej wymienionego na decyzję Wojewody P. wydaną na podstawie przepisów prawa budowlanego. Sprawa o sygn. II SA/Rz 413/09 nie została zakończona przed WSA w Rzeszowie. W aktualnym stanie, Strona skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł. Sytuacja majątkowa i rodzinna strony skarżącej została bardzo dokładnie opisana w druku urzędowym PPF oraz w załączonych do wniosku dokumentach m.in. w orzeczeniu o ustaleniu stopnia niepełnosprawności, decyzji o przyznaniu zasiłku stałego oraz decyzji o ustaleniu podatku od nieruchomości. Z treści tych dokumentów wynika, że wnioskodawca żyje bardzo skromnie. Jedyny dochód, jaki uzyskuje stanowi zasiłek stały w wysokości 444 zł miesięcznie. Skarżący jest współwłaścicielem budynku mieszkalnego o łącznej powierzchni użytkowej 80m². J.P. samodzielnie i bez pomocy innych osób prowadzi gospodarstwo domowe. Jest osobą niepełnosprawną. Ponoszenie znaczących jak na dochody strony wydatków dokumentują kserokopie faktur za dostarczony gaz, energię elektryczną, dostarczoną wodę oraz usługi telekomunikacyjne. Stwierdzono, co następuje: Wniosek strony skarżącej decyzję Wojewody dotyczy instytucji zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strona powinna udowodnić, że poniesienie kosztów postępowania sądowego (tj. opłat sądowych i wydatków sądowych), spowoduje obniżenie warunków egzystowania poniżej poziomu utrzymania koniecznego. Na mocy art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej P.p.s.a.), przyznanie prawa w zakresie całkowitym jest możliwe jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajduje się wnioskujący, koszty te obejmują wpis sądowy w kwocie 500 zł. Oprócz tej kwoty J.P. może zostać w przyszłości zobowiązany do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia do wyroku WSA. Opisana w wniosku PPF sytuacja majątkowa i rodzinna strony skarżącej ponad wszelką wątpliwość udowodnia brak zdolności pokrycia wiążących się z procesem ciężarów fiskalnych. Dochód J.P. podany w wysokości 444 zł., a także pozostałe składniki majątku przedstawionego we wniosku nie pozwoliłyby skarżącemu na poniesienie zarówno ciężaru wpisów sądowych, wydatków a także wynagrodzenia radcowskiego. Wnioskujący posiada lokal mieszkalny, jednak jego dochody, uniemożliwiają nawet częściowe uczestniczenie w kosztach niniejszej sprawy. Wydatki poniesione w związku z udziałem strony skarżącej w postępowaniu sądowym właściwie uniemożliwiałoby dokonanie zakupu podstawowych dla życia dóbr i usług (tj. żywność, lekarstwa, odzież podstawowej potrzeby). Łatwo zauważyć, iż wpis należny z tytułu wniesienia skargi przekracza łączny miesięczny dochód skarżącego. Jego pokrycie pozbawiłoby wnioskującego wszystkich środków pieniężnych, jakie przeznacza na swe utrzymanie. Dochody skarżącego są tak niskie, że pozwalają wyłącznie na zakup podstawowej żywności oraz środków czystości. Trudno przypuszczać, aby z kwoty 444 zł J.P. mógł wygospodarować środki na inne wydatki, nie wspominając od kosztach postępowań sądowych. Odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby zmusić J. P. do wycofania skargi na decyzję organu budowlanego. Ponieważ o kontynuowaniu postępowania sądowoadministracyjnego nie mogą decydować posiadane przez obywatela zasoby majątkowe, skarżącemu należy przyznać prawo pomocy w pełnym zakresie tej instytucji. Wypada dodać na koniec, że w podobny sposób sytuację majątkową J. P. oceniał WSA w sprawach o sygnaturach: II SA/Rz 1016/06, II SA/Rz 973/06, II SA/Rz 561/06 oraz II SA/Rz 12/06. Z tych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło