II SA/Rz 427/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka SO (del.) Ewa Partyka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 21 września 2010 r. sprawy ze skargi B. Ś. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby -skargę oddala- Przedmiotem skargi B. Ś. jest decyzja Wojewódzkiego Komendanta Policji z [...] marca 2010 r. L.dz.[...]. Na mocy tego aktu wymieniony organ Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] z [...] marca 2010 r., nr [...] o zwolnieniu ze służby młodszy aspirant B. Ś. Stan faktyczny sprawy kształtuje się następująco: na podstawie rozkazu personalnego z [...] marca 2010 r., Nr [...], Komendant Powiatowy Policji w [...] zwolnił ze służby w Policji z dniem 2 marca 2010 r. mł. asp. B. Ś. W podstawie prawnej tego aktu powołano m.in. art. 41 ust. 2 pkt 7 oraz art. 45 ust. 3 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 ze zm. Zastosowanie tych regulacji było zdaniem organu konieczne z uwagi na to, że B. Ś. od dnia 26 stycznia 2009 r. do chwili obecnej jest niezdolny do służby z powodu choroby. Do dnia 26 stycznia 2010 r. funkcjonariusz przebywał na zwolnieniach lekarskich łącznie przez 360 dni. Wykazano, że funkcjonariusz w okresie od 26 stycznia 2009 r. do 27 stycznia 2010 r. nie podjął służby z powodu niezdolności spowodowanej chorobą. W okresie od 1 maja do 3 maja 2009 r. B. Ś. nie przebywał na zwolnieniu lekarskim, nie stawił się do służby i nie przedstawił zaświadczenia lekarskiego określającego aktualny stan zdrowia. Od 4 maja do 12 września 2009 r. B. Ś. przedkładał kolejne zwolnienia lekarskie, zaś 13 września 2009 r. nie uprzedzając o zakończeniu leczenia stawił się do służby. Na dzień 14 września 2009 r. wyżej wymieniony wpisał w grafiku służby dzień wolny za rzekomą służbę w dniu 13 września 2009 r. Zmiana w grafiku służby stanowiła podstawę wszczęcia wobec B. Ś. postępowania dyscyplinarnego, które w dniu [...] grudnia 2009 r. zostało zawieszone z powodu uznania zaistnienia długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania dyscyplinarnego. Od dnia 15 września 2009 r. do 9 lutego 2010 r. Bogdan Śmietana nadal przebywał na zwolnieniu lekarskim. Organ pierwszej instancji po stwierdzeniu upływu czasu 12 miesięcy przebywania funkcjonariusza poza służbą z powodu zwolnienia lekarskiego, wszczął w dniu [...] stycznia 2010 r. postępowanie w sprawie zwolnienia B. Ś. ze służby. Wszczęcie postępowania zostało poprzedzone skierowaniem wymienionego na badania lekarskie w celu ustalenia przydatności do dalszej służby. Skierowanie na badania nie zostało przez funkcjonariusza odebrane pomimo dwukrotnego awizowania. W dniu [...] lutego 2010 r. B. Ś. oświadczył funkcjonariuszowi podejmującemu próbę doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby, iż nie będzie przyjmował żadnych pism z Komendy Powiatowej w J., gdyż przebywa na zwolnieniu lekarskim. Dlatego Organ pierwszej instancji za datę doręczenia zawiadomienia o rozpoczęciu postępowania przyjął dzień 2 lutego 2010 r. W zakończeniu uzasadnienia rozkazu personalnego zauważono, iż B. Ś. odmawiając odbioru zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby pozbawił się możliwości czynnego uczestniczenia w tym postępowaniu jak również wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów. Rozkazowi personalnemu o zwolnieniu ze służby B. Ś. nadano w jego treści rygor natychmiastowej wykonalności, powołując przy tym art. 108 § 1 k.p.a. Opisany wyżej rozkaz personalny został zaskarżony przez B. Ś. do Komendanta Wojewódzkiego Policji. W treści odwołania stwierdzono, iż opinia Organu pierwszej instancji o przebywaniu na zwolnieniu przez okres 12 miesięcy nie podlega prawdzie albowiem 15 września 2009 r. zaprzestano pełnienia służby z powodu choroby. W dniu 13 września 2009 r. odwołujący się pełnił służbę na posterunku Policji w T. w godzinach od 16.00 do 24.00. Artykuł 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji nie zezwala na łączenie okresów przebywania na zwolnieniu lekarskim przedzielonych okresami służby, co według B. Ś. potwierdza wyrok NSA z 18 stycznia 2000 r., o sygn. SA/Łd 1269/97. Wojewódzki Komendant Policji po rozpoznaniu odwołania utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w mocy. Zdaniem organu odwoławczego, kilkudniowe przerwy w ciągłości zwolnień lekarskich nie przerwały biegu terminu, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 7 powyższej ustawy Komendant powołał się na § 3 ust. 1 pkt 1 zarządzenie Komendanta Głównego Policji nr [...] z [...] sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpieczeństwa i higieny służby oraz organizacji służby bhp w Policji (Dz.Urz. KGP z 2004 r., Nr 16, poz. 98). W myśl tego przepisu w celu zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy służby w Policji stosuje się odpowiednio przepisy działu X ustawy Kodeks pracy. Według treści art. 229 § 2 tego Kodeksu, w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy do oznaczonym stanowisku. Strona odwołująca się nie przedstawiła wymaganego zaświadczenia lekarskiego o zdolności do pełnienia służby zarówno od 1 do 3 maja 2009 r. oraz za okres od 13 do 14 września 2009 r. W dniu 13 września 2009 r. B. Ś. usiłował podjąć służbę, co według Organu odwoławczego nie oznacza, że był zdrowy i zdolny do służby. Zwrócono uwagę, iż przełożony B. Ś. nie podjął żadnych czynności, które wskazywałyby na dopuszczenie wymienionego do służby. W przepisie art. 41 ust. 2 pkt 7 cyt. ustawy chodzi o nieprzerwany okres zaprzestania służby z powodu choroby, nie zaś o nieprzerwany okres trwania zwolnienia lekarskiego. Za tą interpretacją świadczy według Komendanta linia orzecznicza sądów administracyjnych. Powołano w decyzji wyrok WSA w Warszawie z 7 maja 2009 r., II SA/Wa 183/09, wyrok WSA w Olsztynie z 29 marca 2008 r. II SA/Ol 1008/06. W skardze na opisaną wyżej decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, B. Ś., zarzucając naruszenie art. 6 – 10 § 1, art. 61 § 4, art. 67 § 1 i art. 108 § 1 k.p.a. oraz rażące naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o policji poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz błędną interpretację wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący stoi na stanowisku, iż do zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji może dojść tylko wtedy, gdy choroba będąca przyczyną zwolnienia trwa nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy. Ta ciągłość w przypadku skarżącego nie zachodzi albowiem w dniu 13 września 2009 r. pełnił służbę na stanowisku kierownika Posterunku Policji w T. O rozpoczęciu służby w tym dniu poinformował dyżurnego zgodnie z wytycznymi służbowymi. Skarżący przekonany jest o tym, iż to nie zaświadczenie, a orzeczenie komisji lekarskiej podległej MSWiA jest wiążącym dokumentem potwierdzającym zdolność policjanta do służby. Strona udała się 14 września 2009 r. do Powiatowego Komendanta Policji w J. po skierowanie na komisję lekarską, lecz po uzyskaniu informacji o zamiarze zwolnienia go ze służby przez Komendanta, ze względu na złe samopoczucie i chorobę zaprzestał pełnienia służby dnia 15 września 2009 r. Organy zwalniając skarżącego ze służby nie zapewniły mu czynnego udziału w postępowaniu a ponadto w sposób nieuzasadniony nadano pierwszoinstancyjnemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Nie uwzględniono okresu wysługi emerytalnej oraz nienagannej służby w Policji. Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi. Oprócz powołania argumentów zawartych w wydanej decyzji, odniesiono się do zarzutu dotyczącego błędnego nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Rygor ten nadano w związku z faktem zajmowania przez B. Ś. stanowiska kierowniczego. Powoływanie się przez skarżącego na fakt wieloletniej służby oraz okres niezbędny do nabycia uprawnień emerytalnych jest spóźniony. O warunki zwolnienia ze służby oraz inną podstawę prawną zwolnienia ze służby, skarżący mógł wnosić w czasie trwania stosunku służbowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga B. Ś. nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne kierując się zatem kryterium legalności dokonują kontroli zgodności zaskarżonego aktu /decyzji, postanowienia/ z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zakres tej kontroli wyznacza, natomiast przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza konieczność przeprowadzenia analizy /kontroli/ konkretnej sprawy w jej całokształcie. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia wskazanego w powyższej ustawie naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 tej ustawy, skarga podlegała oddaleniu. Przepisem prawa materialnego, który został przez organy zastosowany wobec skarżącego był art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawa z dnia 6 kwietnia 1996 r. o Policji /Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm./ Wskazuje on na jedną z okoliczności, uzasadniającą skorzystanie przez zwierzchnika służbowego funkcjonariusza z kompetencji do zwolnienia go ze służby w Policji. Tą ewentualność otwiera upływ 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Należy dodać, iż decyzja w sprawie zwolnienia ze służby jest decyzją dyskrecjonalną, co wiąże się z koniecznością właściwego umotywowania przesłanek wydanego rozstrzygnięcia. Skarżący jako kluczowy dla swej sprawy traktuje zarzut błędnej interpretacji i błędnego zastosowania wyżej przytoczonego art. 41 ust. 2 pkt 7 cyt. ustawy. W ocenie B. Ś. zwolnienie funkcjonariusza ze służby może nastąpić tylko wówczas, gdy choroba będąca przyczyną zaprzestania służby trwa nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy. W jego wypadku bieg 12 – miesięcznego terminu został przerwany, gdyż 13 września 2009 r., pełnił służbę na stanowisku kierownika Posterunku Policji w T. Zarzutu błędnej interpretacji WSA nie może podzielić z dwóch powodów. Po pierwsze, B. Ś. nie mógł pełnić 13 września 2009 r., służby w Policji skoro nie uzgodnił czasu i miejsca podjęcia czynności służbowych z bezpośrednim przełożonym. Nie jest przez skarżącego kwestionowane, iż jego bezpośredni przełożony nie podjął jakichkolwiek czynności, które wskazywałyby na dopuszczenie go do służby po okresie zwolnienia chorobowego. Ze zgromadzonych przez organ dowodów wynika, że w dniu 13 września 2009 r., młodszy aspirant B. Ś. nie był ujęty w grafiku służby. Należy dodać, iż wyżej wymieniony przebywał na posterunku 13 września 2009 r., bez broni służbowej oraz służbowego umundurowania. Istota stosunku służbowego polega m.in. na tym, że funkcjonariusz Policji nie może samodzielnie i bez jakiegokolwiek porozumienia z przełożonym wybierać dogodnych dla siebie okresów pełnienia zadań służbowych. Potwierdzeniem tego jest § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz.U. Nr 131, poz. 1471). Według treści tego przepisu, po okresie usprawiedliwionej nieobecności w służbie policjant podejmuje służbę w pierwszym dniu, który zgodnie z harmonogramem jest jego dniem służby, chyba że kierownik komórki organizacyjnej jednostki organizacyjnej Policji zarządzi inaczej. Oznacza to, B. Ś. nie mógł pełnić 13 września 2009 r. służby, gdyż dzień ten nie został przewidziany w harmonogramie. Po drugie, B. Ś. nie przedłożył wymaganego z uwagi na czas zaprzestania służby z powodu choroby zaświadczenia lekarskiego. Warunkiem dopuszczania go do służby było przedstawienie wymienionego zaświadczenia, które potwierdzałoby, iż stan jego zdrowia umożliwia wykonywanie czynności służbowych w Policji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 lutego 2010r., sygn.. I OSK 1188/09, podzielił stanowisko organów Policji, co do stosowania wobec funkcjonariuszy art. 229 § 2 i 4 Kodeksu pracy. W świetle tych regulacji, pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika, przebywającego na zwolnieniu lekarskim dłużej niż 30 dni, bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Obowiązywanie tego przepisu w ramach stosunków służbowych w Policji, zakazywało przełożonemu dopuszczenie B. Ś. do wykonywania zadań służbowych. Słuszność ma skarżący co do znaczenia art. 26 ust. 1 powyższej ustawy., jednak ta regulacja nie wyłącza obowiązku uwzględniania hipotezy i dyspozycji powołanych wyżej przepisów Kodeksu pracy. Konieczność kierowania się tymi regulacjami wynika z mocy odesłania umieszczonego w § 3 ust. 1 pkt 1 zarządzenia Nr [...] Komendanta Głównego Policji z [...] sierpnia 2004 r., w sprawie szczegółowych warunkówi bezpieczeństwa służby oraz organizacji służby bhp w Policji (Dz.Urz. KGP nr 16, poz. 98). Ustalone przez organy okresy czasu, w których B. Ś. nie przebywał na zwolnieniu lekarskim (tj. od 1 maja do 3 maja 2009 r., oraz 13 września do 14 września 2009 r.) nie mogły spowodować zatamowania biegu 12 miesięcznego okresu przebywania poza służbą z powodu choroby. Terminu, o którym mowa nie przerywa brak zaświadczenia lekarskiego o dalszym trwaniu choroby za krótki okres nieobecności w służbie; organ może ustalać stan zdrowia policjanta za pomocą dostępnych mu dowodów (zob. wyrok NSA z 23 czerwca 2008 r., sygn. I OSK 1021/07). Należy wyraźnie podkreślić, iż strona skarżąca uniemożliwiła uzyskanie orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w R. pomimo doręczenia mu skierowania na badania. Na te badania funkcjonariusz nie zgłosił się, co potwierdza pismo Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWIA w R. z [...] lutego 2010 r. Z wyrażoną interpretacją art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, wyraźnie koresponduje aktualna w tej kwestii linia orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej NSA). W wyroku NSA z 24 lutego 2010 r., sygn. I OSK 1188/09, stwierdzono, iż gotowość do podjęcia służby w sytuacji, gdy brak jest stosowanego obligatoryjnego zaświadczenia lekarskiego nie stanowi podstawy przerwania biegu okresu 12 miesięcy. Z kolei w wyroku z 23 czerwca 2008 r., sygn. I OSK 1021/07, Sąd ten zauważył, iż fakt podjęcia przez policjanta obowiązku stawienia się w sądzie w charakterze świadka, nawet podpisanie listy obecności i nieposiadanie na ten dzień zwolnienia lekarskiego, nie spowodowało, że okres 12 miesięcy od dnia zaprzestania przez policjanta służby z powodu choroby został w wyniku tych zdarzeń przerwany. Postulowana przez skarżącego interpretacja art. 41 ust. 2 pkt 7 powyższej ustawy, mogłaby spowodować praktyczną niemożliwość zastosowania tej regulacji a tym samym pozbawienie jakiegokolwiek znaczenia dla zasady pozostawania w służbie wyłącznie funkcjonariuszy zdrowych fizycznie i psychicznie. Organy administracji prawidłowo wyjaśniły przesłanki, o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 7 cyt. ustawy. B. Ś. w okresie od 26 stycznia 2009 r., do 26 stycznia 2006 r., przebywał na zwolnieniu lekarskim. 12 miesięczny okres zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby nie został przerwany z powodu nie przedstawienia przez funkcjonariusza zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 229 § 2 i 4 Kodeksu pracy. W rezultacie, Komendant Powiatowy Policji w Jaśle mógł skorzystać z kompetencji przewidzianej w powyższym przepisie ustawy o Policji. Do zastosowania tej regulacji ukierunkowywała wymieniony organ norma art. 25 ust. 1 powyższej ustawy. Wskazany przepis jako jeden z podstawowych warunków przyjęcia do służby w Policji uznaje posiadanie przez kandydata odpowiedniej zdolności fizycznej i psychicznej. B. Ś. zarzuca prowadzącym postępowanie organom, iż uniemożliwiły mu wzięcie czynnego udziału w czynnościach oraz błędnie nadały decyzji o zwolnieniu ze służby rygor natychmiastowej wykonalności. Podniesione przez stronę zarzuty nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonej przez organy dokumentacji. W dniu 27 stycznia 2010 r., a więc dzień po upływie okresu 12 miesięcy od pierwszego dnia niezdolności do pełnienia służby, Komendant Powiatowy Policji w [...] sporządził zawiadomienie nr L.dz. [...], o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia B. Ś. ze służby. W jego treści pouczono stronę o wszystkich przysługujących stronie postępowania uprawnieniach procesowych. Z akt sprawy wynika niezbicie, iż kilkukrotnie podejmowano próby doręczenia tego zawiadomienia. W dniu 2 lutego 2010 r., zawiadomienie to zostało doręczone adresatowi na podstawie art. 47 § 1 K.p.a. Sporządzona przez młodszego aspiranta P. N. notatka służbowa poświadcza, iż w tym dniu B. Ś. odmówił przyjęcia tego pisma oraz pisma zawierającego skierowanie na badania Wojewódzkiego Komisji Lekarskiej MSWiA w R. Należy nadmienić, iż organ pierwszej instancji, pomimo braku takiego obowiązku, wystąpił z pytaniem do lekarza B. Ś. czy ze względu na stan jego zdrowia może uczestniczyć w postępowaniu w charakterze strony. W celu umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, Komendant Powiatowy Policji w J. przedłużył termin załatwienia sprawy do 2 marca 2010 r. W świetle tych okoliczności zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 oraz art. 61 § 4 i art. 67 § 1 K.p.a. nie znajdują potwierdzania w faktach. Zarzut naruszenia art. 108 § 1 K.p.a. także nie może zostać uwzględniony, albowiem organy umotywowały nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności przesłankami znajdującymi bezpośrednie odbicie w treści przywołanej regulacji. Należy przypomnieć, iż na mocy art. 108 § 1 K.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Wartości kojarzone z interesem społecznym a do nich należą bezpieczeństwo i porządek publiczny doznałby uszczerbku w wyniku trwania stanu niepewności co do zdolności B. Ś. do wykonywania służby w Policji. Zgodzić się wypada ze zdaniem organu pierwszej instancji, iż ważnym interesem społecznym jest dobre funkcjonowanie posterunku wyrażające się przede wszystkim potrzebą zapewnienia ciągłości służby oraz prawidłową realizacją zadań służbowych. Zaskarżone do WSA decyzje nie są obarczone innymi wadami prawnymi, mogącymi mieć wpływ na ocenę ich legalności. Wobec wyżej stwierdzonych okoliczności faktycznych i prawnych, skargę B. Ś. należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.