II SA/Rz 44/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Mielcu na uchwałę Rady Miejskiej w Radomyślu Wielkim z dnia 26 października 2023 r. nr LIX/447/23 w przedmiocie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników Ochotniczej Straży Pożarnej z terenu Gminy Radomyśl Wielki I. stwierdza nieważność § 1 pkt 2 zaskarżonej uchwały; II. oddala skargę w pozostałym zakresie. Przedmiotem skargi Prokuratora Rejonowego w Mielcu jest uchwała Rady Miejskiej w Radomyślu Wielkim z 26 października 2023 r. nr LIX/447/23 w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników oraz kandydatów na strażaków ratowników Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu Gminy Radomyśl Wielki za udział w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniach i ćwiczeniach - podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r., poz. 40, dalej: u.s.g.) oraz 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 194, dalej: u.o.s.p.). W skardze na opisaną wyżej uchwałę Prokurator zarzucił istotne naruszenie przepisów prawa, tj. art. 7 i 94 Konstytucji RP, art. 40 ust. 1 u.s.g. poprzez: 1) ustalenie w § 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu Gminy Radomyśl Wielki "Za uczestnictwo w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych i działaniach określonych w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych w kwocie - 20 zł", 2) ustalenie w § 1 pkt 2 zaskarżonej uchwały ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu Gminy Radomyśl Wielki "Za uczestnictwo w szkoleniu pożarniczym i/lub ćwiczeniach organizowanych przez Państwową Straż Pożarną lub Gminę w kwocie - 8 zł"; 3) ustalenie w § 2 zaskarżonej "Ustala się ekwiwalent pieniężny dla kandydatów na strażaków ratowników OSP, o których mowa w art. 9 ust. 2 pkt 1 u.o.s.p. w kwocie - 8 zł"; czym przekroczono zakres ustawowego upoważnienia RM do ustanowienia w drodze uchwały przepisów prawa miejscowego określających wysokość ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ochotniczych OSP, albowiem art. 15 ust. 2 u.o.s.p. wskazuje, iż "Ekwiwalent pieniężny nalicza się za każdą rozpoczętą godzinę liczoną do wyjazdu w celu realizowania zadań, o których mowa w art. 3 pkt 7, bez względu na liczbę wyjazdów w ciągu jednej godziny, a w przypadku kandydata na strażaka ratownika OSP - za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia". W uzasadnieniu skargi Prokurator wyjaśnił, że podstawę kompetencyjną zaskarżonej uchwały stanowi art. 15 ust. 1 i 2 u.o.s.p. Zgodnie z art. 15 ust. 2 u.o.s.p., "Wysokość ekwiwalentu pieniężnego ustala, nie rzadziej niż raz na 2 lata, właściwa rada gminy w drodze uchwały. Wysokość ekwiwalentu pieniężnego nie może przekraczać 1/175 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1251, 1429 i 1672) przed dniem ustalenia ekwiwalentu pieniężnego. Ekwiwalent pieniężny nalicza się za każdą rozpoczętą godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej lub gotowości do wyjazdu w celu realizowania zadań, o których mowa w art. 3 pkt 7, bez względu na liczbę wyjazdów w ciągu jednej godziny, a w przypadku kandydata na strażaka ratownika OSP - za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia. Ekwiwalent pieniężny jest wypłacany z budżetu właściwej gminy." Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały w świetle zasady praworządności określonej w art. 7 Konstytucji RP Prokurator wskazał, iż materia regulowana wydanym aktem prawa miejscowego powinna wynikać z upoważnienia ustawowego, nie przekraczać zakresu tego upoważnienia, ale także realizować wszystkie obowiązki wynikające z tego upoważnienia. Zgodnie bowiem z art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego wydają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów na podstawie i w granicach zawartych w ustawach. Akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP), są aktami normatywnymi niższego rzędu, które powinny być zgodne z aktami prawnymi wyższego rzędu. Organ uchwałodawczy ma zatem obowiązek przestrzegać zakresu upoważnienia udzielonego w ustawie w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego. Zawarte w § 1 pkt 1 i 2 zaskarżonej uchwały zapisy dotyczące naliczania ekwiwalentu "za uczestnictwo w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych i działaniach określonych w art. 3 pkt 7 u.o.s.p., "za uczestnictwo w szkoleniu pożarniczym i/lub ćwiczeniach organizowanych przez Państwową Straż Pożarną lub Gminę" i "ekwiwalent pieniężny dla kandydatów strażaków ratowników OSP" (przy czym nie wiadomo czy chodzi o ekwiwalent za cały okres kandydowania, czy jest to stawka godzinowa) wprowadzają dowolność uznania ram czasowych momentu (zdarzenia) - uprawniającego do wypłacenia ekwiwalentu, bowiem jest to pojęcie węższe od regulacji przyjętej przez ustawodawcę. Ustawodawca w sposób precyzyjny określa moment od kiedy przysługuje ekwiwalent, którym jest rozpoczęta godzina liczona od zgłoszenia wyjazdu z jednostki lub gotowości do wyjazdu w celu realizowania zadań określonych w art. 3 pkt 7 tej ustawy, a w przypadku kandydata na strażaka ratownika OSP - za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia. W tej sytuacji należy uznać, że doszło do przekroczenia umocowania ustawowego zawartego w art. 15 ust. 1 i 2 u.o.s.p. Posłużenie się w zaskarżonym akcie prawa miejscowego odmiennym słownictwem niż w przytoczonym przepisie ustawy rodzi uzasadnione obawy, że przy realizacji prawa do ekwiwalentu będzie on naliczany w sposób uznaniowy, albowiem posłużono się pojęciami mniej ostrymi niż w zapisie ustawy. W ocenie skarżącego Prokuratora, powyższe naruszenia prawa mają charakter istotny w rozumieniu art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g. Przez istotną sprzeczność należy rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, w tym z ustawą (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 grudnia 2003 r. sygn. P 9/02, OTK- A 2003/9/100). Wobec przekroczenia zakresu upoważnienia ustawowego zawartego w art. 15 ust. 1 i 2 u.o.s.p. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. W odpowiedzi na skargę RM wniosła o umorzenie postępowania wywołanego przedmiotową skargą z uwagi na jego bezprzedmiotowość na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oraz o nieobciążanie organu kosztami postępowania. Podniosła, że pomimo posłużenia się w zaskarżonej uchwale odmiennym słownictwem niż w przepisie ustawy, realizacja uchwały następowała zgodnie z brzmieniem przepisów ustawowych. Po dokonaniu analizy wniesionej skargi RM 30 grudnia 2024 r. podjęła uchwałę nr XI/92/24 z w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników oraz kandydatów na strażaków ratowników Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu Gminy Radomyśl Wielki za udział w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniach i ćwiczeniach, doprowadzając do zgodności słownictwa w uchwale RM z przepisami ustawowymi. W § 3 wskazanej uchwały ustalono, że traci moc uchwała RM w Radomyślu Wielkim z 26 października 2023 r. nr LIX/447/23 w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników oraz kandydatów na strażaków ratowników Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu Gminy Radomyśl Wielki za udział w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniach i ćwiczeniach. Podjęta uchwała - w ocenie organu - w pełni uwzględnia zarzuty podniesione przez skarżącego. Zgodnie z dyspozycją art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienia o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego zachodzi m.in. wtedy, gdy z obrotu prawnego wyeliminowana zostanie decyzja stanowiąca przedmiot zaskarżenia. Powyższa sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego; takim aktem jest objęta wniesioną w niniejszej sprawie skargą uchwała RM w Nowej Dębie z 29 listopada 2023 r. nr LXXVIII/642/2023 w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych. W myśl art. 147 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Mimo że art. 147 § 1 P.p.s.a. wprost o tym nie stanowi, w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalił się pogląd, że tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia przez sąd administracyjny nieważności uchwały organu gminy (przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g., w myśl którego uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym stwierdzenie nieważności następuje wyłącznie w przypadku istotnego naruszenia prawa). Do istotnych naruszeń prawa kwalifikują się uchybienia prowadzące do skutków które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym, przez co należy rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc z Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi oraz z powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego; do takich zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.o.s.p., "strażak ratownik OSP, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu, otrzymuje, niezależnie od otrzymywanego wynagrodzenia, ekwiwalent pieniężny". Z ust. 2 tego artykułu wynika m.in., że "ekwiwalent pieniężny nalicza się za każdą rozpoczętą godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej lub gotowości do wyjazdu w celu realizowania zadań, o których mowa w art. 3 pkt 7, bez względu na liczbę wyjazdów w ciągu jednej godziny, a w przypadku kandydata na strażaka ratownika OSP - za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia". Objęte skargą uregulowania uchwały stanowią zaś: § 1 "Ustala się ekwiwalent pieniężny dla strażaków ratowników Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu Gminy Radomyśl Wielki w wysokości: 1. Za uczestnictwo w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych i działaniach określonych w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych w kwocie - 20 zł, 2. Za uczestnictwo w szkoleniu pożarniczym i/lub ćwiczeniach organizowanych przez Państwową Straż Pożarną lub Gminę w kwocie - 8 zł", § 2 "Ustala się ekwiwalent pieniężny dla kandydatów na strażaków ratowników OSP, o których mowa w art. 9 ust. 2 pkt 1 u.o.s.p. ustawy o ochotniczych strażach pożarnych w kwocie - 8 zł". Zdaniem skarżącego Prokuratora, wskazanymi zapisami uchwały naruszono zakres ustawowego upoważnienia RM do ustanowienia w drodze uchwały przepisów prawa miejscowego poprzez pominięcie koniecznych elementów dotyczących naliczania ekwiwalentu, tj. za każdą rozpoczętą godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu w celu realizowania zadań o których mowa w art. 3 pkt 7, bez względu na liczbę wyjazdów w ciągu jednej godziny, a w przypadku kandydata na strażaka ratownika OSP za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia. I. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego Prokuratora co do zasadności zarzutów dot. § 1 pkt 1 i § 2 skargi. Jak wynika z art. 40 ust. 1 u.s.g., gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego, obowiązujących na obszarze gminy, na podstawie upoważnień ustawowych. Nadto, w myśl art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zgodnie zaś z art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Z powyższych przepisów wynika upoważnienie rady gminy do wydawania aktów prawa miejscowego, których zadaniem jest wykonanie upoważnienia zawartego w ustawie szczególnej, w granicach i zakresie przedmiotowym w nim określonym, z uwzględnieniem specyfiki i potrzeb danej gminy. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny pomiędzy aktem wydawanym w ramach delegacji ustawowej a ustawą, co z reguły stanowi istotne naruszenie prawa. Wg § 115 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" - stosowanego do aktów prawa miejscowego z mocy jego § 143, w rozporządzeniu zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym (upoważnieniu ustawowym). W świetle powyższego istotne jest, aby stanowiąc prawo miejscowe gmina trzymała się ściśle treści upoważnienia w oparciu o które uchwala określone normy prawne. Lokalny prawodawca powinien przy tym posłużyć się w wydawanym akcie takimi sformułowaniami, które w jak najpełniejszy sposób oddadzą brzmienie upoważnienia (unikając przy tym pojęć, które mogłyby wzbudzać wątpliwości co do regulowanej materii). Kontrolując uchwały wydawane w oparciu o ten przepis sądy administracyjne wielokrotnie podkreślały jego wagę i wynikający z tego zakaz modyfikacji przepisów ustawowych. Mimo zatem, że w w/w rozporządzeniu mowa jest również o tym, by nie powtarzać przepisów ustawy upoważniającej ani innych aktów normatywnych (§ 118, § 137 w zw. z § 143), to w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że nie można tych regulacji uznawać za bezwzględne, gdyż powtórzenie może być istotne dla zapewnienia spójności przepisów, komunikatywności tekstu prawnego oraz usunięcia możliwych wątpliwości interpretacyjnych. Ważne jest, aby powtórzenie było dosłowne, a więc by nie wprowadzało normy prawnej sprzecznej z intencją ustawodawcy (powtórzenie takie jest nieszkodliwym powieleniem przepisu ustawowego w akcie prawa miejscowego, nakierowanym na poprawę jego czytelności i komunikatywności; por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 września 2023 r. III OSK 2588/22, wyrok WSA w Krakowie z 7 stycznia 2020 r. III SA/Kr 1125/19 i wyrok WSA w Bydgoszczy z 17 grudnia 2019 r.). Mimo zatem, że uregulowanie określonej kwestii na poziomie ustawowym zasadniczo powinno czynić zbędnym normowanie jej w uchwale, nie oznacza to, że w treści uchwały ustalającej wysokość ekwiwalentu nie mogą znaleźć się postanowienia powtarzające treść art. 15 ust. 1 i 2 u.o.s.p. w zakresie w jakim precyzują, że ekwiwalent przysługuje za uczestnictwo w określonych działaniach, za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej (...). Realizacja konstytucyjnej zasady działania na podstawie i w granicach prawa nie oznacza restrykcyjnego zakazu powtórzeń przepisów ustawowych w aktach prawa miejscowego, ale bezwzględny zakaz wprowadzania zapisów sprzecznych z zapisami ustawy. RM w Radomyślu Wielkim ustaliła w stosunku do strażaków ratowników OSP z terenu Gminy Radomyśl Wielki oraz kandydatów na strażaków ratowników OSP stosowne ekwiwalenty pieniężne za ustawowo określone rodzaje ich aktywności. Sąd nie podziela zastrzeżeń Prokuratora, że w tym zakresie zapisami § 1 i 2 kwestionowanej uchwały RM w sposób nieuprawniony dokonała modyfikacji art. 15 ust. 2 u.o.s.p. (poprzez użycie sformułowań znaczeniowo "węższych" od regulacji przyjętych przez ustawodawcę), skoro z zapisów tych nie wynika, że stawka ekwiwalentu ma być naliczana za każdą rozpoczętą godzinę liczoną do wyjazdu w celu realizowania zadań o których mowa w art. 3 pkt 7, bez względu na liczbę wyjazdów w ciągu jednej godziny, a w przypadku kandydata na strażaka ratownika OSP - za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia, co w konsekwencji przekłada się także na wątpliwości co do tego, od jakiego momentu należy naliczać ekwiwalent. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 15 ust. 2 u.o.s.p., ustalenie ekwiwalentu pieniężnego przysługującego strażakowi ratownikowi OSP /kandydatowi na strażaka ratownika OSP następuje dwuetapowo: etap pierwszy – poprzez ustalenie wysokości ekwiwalentu w formie stawki godzinowej w granicach wskazanych w art. 15 ust. 2 u.o.s.p., etap drugi – po zakończeniu określonych działań, poprzez przemnożenie ustalonej stawki ekwiwalentu przez liczbę godzin uczestnictwa strażaka ratownika OSP /kandydata na strażaka ratownika OSP w tych działaniach. Posługując się terminologią przyjętą przez ustawodawcę należy zatem odróżnić "ustalenie wysokości ekwiwalentu" przez radę gminy od "naliczenia wysokości ekwiwalentu", które ma charakter wtórny, podejmowany po zakończonym działaniu. Zdaniem Sądu, analiza treści § 1 i 2 zaskarżonej uchwały wskazuje, że RM uregulowała kwestię ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika OSP oraz dla kandydata na strażaka ratownika OSP w sposób jak najbardziej zgodny z zakresem upoważnienie ustawowego zawartego w art. 15 u.o.s.p. W przepisach uchwały ustalono wysokość ekwiwalentu pieniężnego przysługującego strażakowi ratownikowi OSP i kandydatowi na strażaka ratownika OSP z terenu Gminy Radomyśl Wielki, który uczestniczył odpowiednio w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniu lub ćwiczeniu. W okolicznościach sprawy brak wskazania, że ekwiwalent ten przysługuje "za każdą rozpoczętą godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej bez względu na liczbę wyjazdów w ciągu jednej godziny" czy też "za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia" nie skutkuje modyfikacją przepisów ustawy, a jedynie prowadzi do uniknięcia ustawowych powtórzeń. Nie można w analizowanym przypadku zgodzić się ze stanowiskiem Prokuratora, że zapisy przedmiotowej uchwały będą prowadziły do sporów co do wysokości ekwiwalentu przysługującego strażakom ratownikom OSP /kandydatom na strażaków ratowników OSP oraz momentu jego naliczania. Brak dookreślenia w uchwale początkowego momentu liczenia świadczenia (przy ustaleniu samej wysokości stawki ekwiwalentu, ze wskazaniem, za jakie formy aktywności się on należy) nie powoduje - wbrew twierdzeniu Prokuratora - powstania w tym zakresie wątpliwości. To bowiem, czego nie zapisano w kwestionowanej uchwale, znajduje się w akcie ustawowym. Posłużenie się zaś obydwoma tymi aktami prawnymi pozwala na jednoznaczne ustalenie istotnej dla sprawy treści. RM realizując upoważnienie z art. 15 ust. 2 u.o.s.p. miała bowiem dwie możliwości. Mogła określić samą stawkę ekwiwalentu z zaznaczeniem formy działania (strażaka ratownika OSP /kandydata na strażaka ratownika OSP) za które jest on w określonej sytuacji przyznawany (co też w zaskarżonej uchwale uczyniła), albo też określić tę stawkę z dokładnym zacytowaniem przepisu u.o.s.p., a więc ze wskazaniem, komu, za jakie działania i od jakiego momentu ekwiwalent w danej stawce podlega naliczeniu. Jako niedopuszczalne i w sposób istotny naruszające prawo należy ocenić wszelkie warianty pośrednie, czemu wielokrotnie dał już wyraz WSA w Rzeszowie stwierdzając nieważność – w całości lub w części - zaskarżanych w analogicznym przedmiocie uchwał. RM wybrała pierwszą z dopuszczalnych opcji, dlatego w tym względzie zarzuty skargi co do § 1 i 2 uchwały uznano za nieuzasadnione i jako taka podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku (z wyłączeniem § 1 pkt 2 uchwały, do którego odnosi się pkt I sentencji wyroku i co do którego zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności z innych przyczyn, opisane poniżej w pkt II). II. Sąd działając z urzędu i korzystając z ustawowych uprawnień do kontroli zaskarżonego aktu poza granicami skargi dostrzegł jednak, że niezależnie od okoliczności opisanych w pkt I niniejszego uzasadnienia odnoszących się do całości regulacji § 1 i 2 zaskarżonej uchwały, zapis jej § 1 pkt 2 z powodu innego naruszenia jawi się jako nieprawidłowy i sprzeczny z zakresem regulacji przekazanej radzie na podstawie normy kompetencyjnej z art. 15 u.o.s.p. Z przepisu art. 3 pkt 6 u.o.s.p. wynika bowiem, że do zadań ochotniczych straży pożarnych należy podejmowanie działań w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska przez organizowanie ćwiczeń oraz udział w szkoleniach, ćwiczeniach i zawodach sportowo - pożarniczych organizowanych przez Państwową Straż Pożarną, gminę lub inne uprawnione podmioty. Mając powyższe na względzie należy zatem uznać, że każde uczestnictwo strażaka ratownika OSP w szkoleniach lub ćwiczeniach, bez względu na to kto jest jego organizatorem, powinno być wynagradzane ekwiwalentem pieniężnym. Mimo że w praktyce najprawdopodobniej podmiotami najczęściej organizującymi /przeprowadzającymi szkolenia lub ćwiczenia dla strażaków ratowników OSP z terenu Gminy Radomyśl Wielki będzie Państwowa Straż Pożarna lub Gmina Radomyśl Wielki, to mimo wszystko zaskarżona uchwała w § 1 pkt 2 w sposób nieuprawniony ograniczyła możliwość przyznania ekwiwalentu pieniężnego strażakom ratownikom OSP z terenu Gminy w przypadku uczestnictwa przez nich w szkoleniu i ćwiczeniach organizowanych przez inne podmioty. III. Niejako ubocznie zwrócenia uwagi wymaga kwestia posługiwania się przez zaskarżoną uchwałę właściwą terminologią, wynikającą z zawartej w art. 15 u.o.s.p. normy kompetencyjnej. Jest to związane z zamiennym stosowaniem określeń "za udział" (w tytule uchwały) i "za uczestnictwo" (w § 1 pkt 1 i 2 uchwały), którym RM przypisuje tożsame znaczenia, podczas gdy ustawa posługuje się wyłącznie terminem "uczestnictwo". Abstrahując od potocznego /językowego rozumienia tych określeń, należy podkreślić, że użyte przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 u.o.s.p. pojęcie "uczestnictwa" w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu odzwierciedla określony przedział czasu, w którym strażak ratownik OSP pozostaje zaangażowany w te działania. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż skorzystanie w uchwale z terminu innego niż ustawowy dla określenia działania które ten termin ustawowy definiuje, rodzi niebezpieczeństwo, że przy realizacji prawa do ekwiwalentu, poprzez naliczenie jego wysokości, będzie mu nadawana treść inna od ustawowej, in concreto, że "udział w działaniu ratowniczym" nie będzie rozumiany jako "uczestnictwo w działaniu ratowniczym" od momentu zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej. W świetle powyższego stanowiska, jakakolwiek modyfikacja pojęcia uczestnictwa w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu i związanej z nim wypłaty ekwiwalentu dokonana w wydanej na podstawie tego przepisu uchwale stanowi istotne naruszenie prawa i skutkuje nieważnością tych przepisów (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 września 2023 r. III OSK 2588/22 - LEX nr 3606362 i WSA w Rzeszowie w wyroku z 25 marca 2025 r. II SA/Rz 21/25 - LEX nr 3855712.). Wynikające z przytoczonych orzeczeń uwagi co do pojęć "uczestnictwo" i "udział" pozostają w pełni adekwatne do naliczania ekwiwalentu tak w przypadku działań ratowniczych, akcji ratowniczych, jak też szkoleń lub ćwiczeń. Jak już wskazano wyżej, tytuł uchwały posługuje się sformułowaniem "za udział", a nie ustawowym określeniem "uczestnictwa", które stosownie do powyższych uwag nie może zostać uznane za tożsame. Regulacje o charakterze norm prawa miejscowego poświęcone zagadnieniom naliczania ekwiwalentu pieniężnego nie mogą pozostawiać wątpliwości mogących rzutować na niezgodny z ustawą wynik obliczeń. Ponieważ w okolicznościach sprawy rozbieżność z treścią art. 15 ust. 1 u.o.s.p. dotyczy tytułu zaskarżonej uchwały a nie jej § 1 mającego "realną" wartość normatywną, Sąd nie zakwalifikował tego jako rażącego naruszenia prawa uzasadniającego samoistne stwierdzenie nieważności uchwały w całości. Pozostawało to jednak i tak bez znaczenia wobec wadliwości opisanych powyżej w pkt II niniejszego uzasadnienia, które z opisanych w nim względów przemawiały za stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały odnośnie jej § 1 pkt 2, o czym Sąd na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Nie został przez Sąd uwzględniony zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek RM – reprezentowanej przez Burmistrza Radomyśla Wielkiego - wniosek o umorzenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. postępowania wywołanego wniesioną skargą, jako bezprzedmiotowego. RM nie przedstawiła bowiem Sądowi uchwały o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej uchwały, a tylko takie rozstrzygniecie powoduje, że uchwała od samego początku nie mogła wywołać skutków prawnych, a zatem nie kształtowała uprawnień lub obowiązków podmiotów prawa. Taką uchwałą nie jest uchwała z 30 grudnia 2024 r. nr XI/92/24, którą w § 3 postanowiono o utracie mocy zaskarżonej uchwały z 26 października 2023 r. nr LIX/447/23. Orzeczenie o uchyleniu /utracie mocy zaskarżonej uchwały przez organ który ją podjął – nawet przed wydaniem przez Sąd wyroku - nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tą uchwałę. Uchylenia zaskarżonej uchwały przez organ który ją wydał nie można także traktować w kategoriach autoweryfikacji zaskarżonego aktu na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. (zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 września 2019 r. II OSK 2630/17 - LEX nr 2743067, na gruncie konstytucyjnej zasady praworządności nie można przyjąć, że rada gminy ma kompetencję, aby w trybie autokontroli - na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. - uwzględnić skargę na uchwałę stanowiącą akt prawa miejscowego w przedmiocie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla członków Ochotniczych Straży Pożarnych, poprzez stwierdzenie jej nieważności). Uchylenie uchwały przerywa skutek prawny z dniem jej uchylenia, pozostawiając w mocy skutki powstałe na podstawie uchylonej uchwały od wejścia jej do obrotu prawnego do dnia jej uchylenia (tak m.in. wyroki NSA z 22 czerwca 2021 r. I OSK 339/19, z 27 maja 2008 r. II OSK 344/08 i z 27 września 2007 r. II OSK 1046/07). Tym samym utrata mocy przez zaskarżoną uchwałę nie oznaczała, że niniejsze postępowanie sądowe mogło zostać umorzone.