II SA/Rz 442/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego -skargę oddala- II SA/Rz 442/09 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] lutego 2009r. Nr [...] Prezydent Miasta działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r.o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm. zwana dalej ustawą) po rozpoznaniu wniosku H. K. orzekł o wymeldowaniu A. K. z pobytu stałego w R. z lokalu przy ul. M. [...]. W odwołaniu skarżąca A. K. zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie zasad postępowania administracyjnego oraz błąd w ustaleniach faktycznych, co do dobrowolności opuszczenia domu i możliwości powrotu oraz niepodjęcia środków prawnych umożliwiających posiadanie nieruchomości. W uzasadnieniu podała, że w ramach ochrony wielokrotnie wyzwała Policję o umożliwienie wejścia do domu, aby spotkać się z dziećmi i zabrać rzeczy osobiste. Policjanci odmawiali sporządzenia notatek z interwencji. Skarżąca dwukrotnie wystąpiła do Sądu Rejonowego w R. o ochronę posiadania, ale nie została zwolniona z kosztów postępowania sądowego (sygn. akt.... /06 - nie wskazała numeru sprawy; i [...]). Stwierdziła, że nawet gdyby został wydany wyrok o ochronę posiadania to i tak nie mogłaby z niego skorzystać ze względu na agresywne zachowanie H. K. Zgromadzony majątek zagarnął H. K. Organ administracji nie powinien decydować, kto ma prawo mieszkać w domu przy ul. M. do czasu zakończenia postępowania o podział majątku. Twierdzenia organu, że utrzymywanie zameldowania stanowiłoby fikcję jest sprzeczne z zasadą praworządności, gdyż skarżąca jako współwłaścicielka ma prawo mieszkać w tym domu. Zaznaczyła, że w aktach administracyjnych sprawy nie ma jej wniosku z dnia 21 lutego 2009r. o zawieszenie postępowania. Zarzuciła, że organ nie poparł wystarczającymi dowodami, że wersja H. K. o opuszczeniu domu przez skarżącą jest bardziej wiarygodna. Zeznania świadków skarżącej nie potwierdziły, że z własnej woli opuściła dom wraz ze starszą córką. H. K. przyznał, że zabrał klucze od domu i nie wyraził zgody na zamieszkiwanie skarżącej w tym domu, a w trakcie rozprawy nie kwestionował zeznań świadków skarżącej. Organ potwierdził jedynie fakt trwałego przymusowego wyrzucenia z domu bez prawa ponownego wejścia do domu. Organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej, bowiem okoliczności sprawy nie zostały w pełni wyjaśnione. Dodała, że była skazana za brak zameldowania tymczasowego, w lokalach, w których przebywała, a to dowodzi, że została z domu wyrzucona. Faktu opuszczenia skarżąca nie zarejestrowała na nośnikach informatycznych, a sprawa ta działa się przy udziale dzieci i stron. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem art. 15 ust. 2 ustawy w postępowaniu dowodowym konieczne jest ustalenie nie tylko faktu fizycznego nieprzebywania osoby w lokalu, ale także czy opuszczając lokal osoba działała z jednoczesnym zamiarem zerwania z nim związków i przeniesienia swojego centrum życiowego w nowe miejsce. Wojewoda stwierdził, że organ pierwszej instancji należycie i zgodnie z wymogami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ustalił stan faktyczny sprawy, zapewniając stronom czynny udział w prowadzonym postępowaniu, zaś ocena tego organu, którą Wojewoda w całości podzielił – iż A. K. opuściła lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy nie narusza art. 80 k.p.a. jest logiczna, nie nosi cech dowolności, jest przekonująca, a uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Organ pierwszej instancji ustalił, że A. K. nie przebywa w lokalu przy ul. M. [...] w R., lokal opuściła w styczniu 2006r. Okoliczność tę potwierdził H. K. na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007r. oraz słuchani świadkowie do protokołu w dniu 25 stycznia 2008r. W. P. i F. P. – rodzice skarżącej zeznali, że A. K. mieszka z nimi w Ś. od stycznia 2006r. Opuszczenie lokalu nastąpiło na skutek konfliktu z małżonkiem. Skarżąca nie czyniła starań umożliwiających jej powrót do lokalu (dwukrotny zwrot pozwu o ochronę naruszonego posiadania), dlatego opuszczenie lokalu przez skarżącą, mimo, że nastąpiło w skutek konfliktu z mężem uznać należy, za równoznaczne z opuszczeniem dobrowolnym (wyrok NSA z 25.10.2005r. sygn. akt II OSK 127/05, LEX nr 201427; wyrok z 12.04.2001r. sygn. akt V SA 3078/00 LEX nr 78937). Organ wyjaśnił, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. o niezgodności art. 9 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, że w postępowaniu meldunkowym nie bada się kwestii uprawnień do lokalu, a sprawy majątkowe należą do właściwości sądów powszechnych. Wobec niezamieszkiwania A. K. w przedmiotowym lokalu i braku obiektywnej możliwości realizacji woli przebywania w nim uzasadnione było wydanie decyzji o wymeldowaniu. Odwołująca wyraża wolę zamieszkania w spornym lokalu jednakże dla jej realizacji konieczna jest zgoda jedynego posiadacza lokalu H. K. (wyrok SR w R. sygn. akt [...]), a takiej zgody H. K. nie wyraził. Zameldowanie w danym lokalu służy celom ewidencyjnym i potwierdza fakt pobytu osoby w danym miejscu. W skardze do Sądu skarżąca A. K. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w szczególności art. 47 ust. 2, art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych; błędne ustalenia organu, co do treści zebranego materiału dowodowego przez przyjęcie błędnej i niewłaściwej interpretacji słów "dobrowolne wyprowadzenie się, zamiar przeniesienia centrum życiowego do innego lokalu, uznanie H. K. za jedynego właściciela domu"; naruszenie przepisów prawa procesowego w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 10, art. 107 § 1 i § 3, art. 75 § 1, art. 85 § 1, art. 92, art. 94 § 2, art. 80 k.p.a. Wskazując na wymienione zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podała, że lokal mieszkalny stanowi współwłasność A. i H. K., a postępowanie o podział majątku wyjaśni, komu zostanie przydzielony lokal i kto będzie mógł w nim zamieszkać. Postępowanie administracyjne było prawdopodobnie zawieszone, ale w aktach sprawy nie ma postanowienia o zawieszeniu, które przeglądała w trakcie zapoznawania się z aktami sprawy, a o fakcie zawieszenia nie była powiadomiona. Decyzja nie zawiera uzasadnienie faktycznego i prawnego zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Organ lakonicznie stwierdza, iż zeznania H. K. wiarygodniej przybliżają sytuację opuszczenia domu przez uczestniczkę. Zgodnie z art. 75 k.p.a. organ jako dowód winien dopuścić wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem (dokumenty, zeznania świadków i oględziny). Organ nie przeprowadził oględzin, a wezwanie o oględzinach doręczył z naruszeniem art. 94 § 2 k.p.a., gdyż wysłał je na adres lokalu, w którym nie przebywa z woli H. K. Organ nie uwzględnił wniosku skarżącej o odroczenie rozprawy z dnia 29.02.2009r. i rozprawę przeprowadził, czym pozbawił skarżącą możliwości słuchania świadków i zadawania im pytań. Powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu i podkreśliła, że H. K. groził pozbawieniem życia, dlatego opuściła dom, a takie opuszczenie nie jest dobrowolne. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie rozpoznając sprawę rozwodową stron stwierdził, że może przebywać w przedmiotowym lokalu z osobą trzecią (sygn. akt [...]). Wskazała na tezę wyroku WSA w Warszawie z dnia 2.11.2004r. sygn. akt I SA 3199/02, iż kwestia braku ciągłości pobytu nie stoi na przeszkodzie zameldowaniu na pobyt stały. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona. Ewidencja ludności służy do odzwierciedlenia stanu faktycznego i dostarcza wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywateli. Mechanizm wymeldowania polega na usuwaniu z informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje odzwierciedlać stan rzeczy wynikający z uprzedniego zgłoszenia zameldowania. Stosownie do art. 10 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz w związku z art. 25 Kodeksu cywilnego (Dz. U z 196r. nr 16, poz. 93 ze zm.) pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z definicji zamieszczonej w tych przepisach wynika, że warunkiem uznania pobytu danej osoby za stały jest nie tylko fizyczne przebywanie, ale też koncentrowanie w tym miejscu swoich życiowych spraw. Trzeba przyjąć, że miejsce pobytu stałego, to miejsce, w którym są realizowane podstawowe czynności życiowe, a w szczególności zamieszkiwanie, nocowanie, przygotowywanie i spożywanie posiłków, wypoczywanie, przechowywanie rzeczy niezbędnych do bytowania, przyjmowanie wizyt gości, przyjmowanie korespondencji itp. (wyrok WSA w Lublinie z 31.12.2007r. sygn. akt II SA/Lu 465/07 LEX nr 460737). Ze względu na cel ustawy ustawodawca w art. 15 ust. 2 ustawy dopuścił wymeldowanie w formie decyzji administracyjnej podejmowanej z urzędu lub na wniosek podmiotów mających w tym interes prawny, w sytuacji, gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Podstawą wymeldowania jest ustalenie, że podmiot podlegający wymeldowaniu nie przebywa w danym lokalu na skutek opuszczenia go. Opuszczenie lokalu, co do zasady musi być dobrowolne. Na równi jednak z dobrowolnym opuszczeniem lokalu muszą być traktowane wszystkie te przypadki, kiedy osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana i swoje centrum życiowe skoncentrowała w innym miejscu. Okolicznością bezsporną jest, że skarżąca w lokalu przy ul. M. [...] w R. nie zamieszkuje od stycznia 2006r. Fakt niezamieszkiwania został potwierdzony przez skarżącą, strony postępowania i wszystkich świadków słuchanych w sprawie, w tym ojca skarżącej F. P. Lokal skarżąca opuściła w sposób trwały, gdyż w nim nie nocuje, nie ma do niego dostępu, co sama przyznała, czyli najogólniej rzecz ujmując nie zamieszkuje. W aktach administracyjnych sprawy jest pismo Sądu Rejonowego w R. z dnia 10 stycznia 2008r., sygn. akt [...] informujące, że sprawa z powództwa A. K. przeciwko H. K. o przywrócenie do stanu poprzedniego i zaniechanie naruszeń w dniu 9 czerwca 2008r. została prawomocnie zakończona zwrotem pozwu (karta akt amin. nr 55). Akta administracyjne sprawy, w szczególności korespondencja prowadzona ze skarżącą wysyłana na adres: Ś. [...], którą skarżąca osobiście odbierała (zawiadomienie o oględzinach z 27 listopada 2008r.; zawiadomienie z 30.12.2008r. o zapoznaniu się z aktami sprawy w trybie art. 10 k.p.a.) potwierdza istnienie centrum życiowego skarżącej w tym lokalu. Dla rozstrzygnięcia sprawy meldunkowej bez znaczenia są przyczyny opuszczenia lokalu, na które powołuje się skarżąca. Nieistotna w sprawie meldunkowej jest też chęć zamieszkiwania w spornym lokalu, gdy faktycznie zamieszkiwanie nie istnieje. W aktualnym stanie prawnym nawet przysługiwanie tytułu prawnego do lokalu, w którym się nie zamieszkuje, nie stanowi prawnej przeszkody do wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego. Bez wpływu na wynik sprawy o zameldowanie w tej sytuacji jest zakończenie postępowania o podział majątku dorobkowego małżonków. Okoliczność ta nie stanowi przyczyny do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. (vide: wyrok NSA z 21 listopada 2008r. sygn. akt II OSK 1426/07 LEX nr 489261). Upływ czasu, w którym skarżąca nieprzerwanie nie mieszka w lokalu przy ul. M. również potwierdza wystąpienie przesłanki uprawniającej do wydania decyzji na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego. Przedstawiony stan faktyczny wskazuje, że wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 listopada 2004r. sygn. akt I SA/3199/02 wskazany przez skarżącą w skardze dotyczy stanu faktycznego, który różni się od stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, a nadto uległ zmianie stan prawny po wyroku Trybunału Konstytucyjnego wyżej powołanego. Odnosząc się do zarzutów skarżącej, co do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego Sąd na podstawie akt administracyjnych sprawy stwierdził, że zarzut ten jest nieuzasadniony. Organ z zachowaniem przepisów prawa odpowiednio wcześniej doręczał zawiadomienia o podejmowaniu każdej czynności, a po zakończeniu postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. umożliwił stronom zapoznanie się z aktami sprawy, co skarżąca uczyniła 2 lutego 2009r. (kata kat amin. nr 73). Ocenę materiału dowodowego organ przeprowadził z zachowaniem reguł wynikających z ar. 80 k.p.a. i nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. Podstawą uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. jest stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza akt sprawy dowodzi, że organy nie naruszyły przepisów postępowania w sposób wskazany w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.