II SA/Rz 449/12

WyrokWSA w Rzeszowie2012-06-12

Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Ewa Partyka, Stanisław Śliwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wiążącej oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku WSA, który nakazywał rozważenie przyznania zasiłku celowego rodzinie właścicielki nieruchomości zniszczonej w wyniku klęski żywiołowej, mimo że sama właścicielka przebywa za granicą?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z powodu rażącego naruszenia art. 153 p.p.s.a. Organy administracji nie zastosowały się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku WSA, który nakazywał rozważenie przyznania zasiłku celowego rodzinie właścicielki nieruchomości zniszczonej w wyniku klęski żywiołowej. Ignorowanie tej oceny prawnej, mimo braku zmiany stanu prawnego lub istotnych okoliczności faktycznych, stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się przyznania zasiłku celowego na odbudowę domu zniszczonego w wyniku klęski żywiołowej. Właścicielka domu, P. K., przebywała na stałe w Stanach Zjednoczonych. Organy administracji odmawiały przyznania zasiłku, koncentrując się na braku zamieszkiwania właścicielki w Polsce. Poprzedni wyrok WSA nakazywał rozważenie przyznania pomocy rodzinie właścicielki (matce i bratu), którzy zamieszkiwali w zniszczonym domu. Organy po ponownym rozpatrzeniu sprawy nadal odmawiały przyznania świadczenia, powołując się na przepisy dotyczące finansowania pomocy i wytyczne Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, co zdaniem WSA stanowiło naruszenie art. 153 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka NSA Stanisław Śliwa Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi P. K., D. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących P. K., D. K. i J. K. solidarnie kwotę 257 zł /słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn. II SA/Rz 449/12 Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania P. K. reprezentowanej przez J. K. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., znak [...], postanowiło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję o odmowie przyznania zasiłku celowego specjalnego. Według Kolegium wnioskodawczyni jako właścicielka domu jednorodzinnego położonego w K., przy ul. Z., poniosła stratę w wyniku klęski żywiołowej w postaci gwałtownych opadów deszczu w maju 2010 r., które wywołały osunięcie się ziemi i zagrożenie dla budynku skutkujące koniecznością jego rozbiórki. P. K. nie jest jednak uprawniona do zasiłku celowego z tego tytułu, ponieważ art. 5 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej uprawnia do świadczeń osoby posiadające obywatelstwo polskie, mające miejsce zamieszkania i przebywające na terytorium RP. P. K. od 9 lat przebywa w Stanach Zjednoczonych, u swoich dziadków, gdzie wyjechała w wieku 15 lat. W Allen Scholie w Nowym Jorku uzyskała uprawnienia do wykonywania zawodu pomocnika medycznego i podjęła tam w 2010 r., staż. Wyszła za mąż w Stanach Zjednoczonych, jednak pozostając w separacji z mężem, zamieszkuje nadal u dziadków. Nie udzielono wiarygodności twierdzeniom strony, iż zamieszkuje wraz z bratem i matką w zniszczonym domu w Polsce, gdzie jest zameldowana na stałe. Brak jest także podstaw do przyjęcia, że zamierza powrócić do kraju. Pobyt w Stanach Zjednoczonych nie może być traktowany w jej przypadku jako krótkotrwały wyjazd (np. w celach edukacyjnych lub zarobkowych), gdyż okoliczności sprawy wskazują na wytworzenie się więzi przesądzających o skoncentrowaniu w państwie obcym centrum życiowego strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 27 września 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 409/11, uchylił opisane wyżej decyzje administracyjne o odmowie przyznania P. K. zasiłku celowego z tytułu klęski żywiołowej. Zdaniem Sądu uprawniona jest teza, wedle której w razie wystąpienia z wnioskiem o przyznanie zasiłku celowego na odtworzenie lokalu mieszkalnego zniszczonego w wyniku wystąpienia klęski żywiołowej, będącego własnością osoby nie przebywającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i zaspokajającej swe potrzeby mieszkaniowe w chwili wystąpienia klęski i w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego o powyższy zasiłek na terytorium innego państwa, organ pomocy społecznej winien rozpoznać ten wniosek, biorąc pod uwagę potrzebę zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej osób bliskich właściciela lokalu, którzy zaspokajali w nim w trakcie wystąpienia klęski żywiołowej swoje potrzeby mieszkaniowe, a którzy tworzą rodzinę w rozumieniu przepisów UPS. Sąd podzielił wywody pełnomocnika skarżącej, iż w sytuacji wystąpienia klęski żywiołowej nie należy tracić z pola widzenia celu, jakiemu w takich przypadkach ma służyć pomoc społeczna. Niesporne w sprawie dla orzekających organów jest to, że w K. przy ul. Z. zlokalizowany jest budynek mieszkalny należący do skarżącej, w którym niewątpliwie przed wystąpieniem klęski żywiołowej w postaci osunięcia ziemi gospodarstwo domowe prowadzili matka skarżącej – J. K. i brat P. K. – D. K. W wyniku klęski żywiołowej dom mieszkalny stał się niezdatny do zamieszkania, skoro wydano skarżącej nakaz jego rozbiórki. Orzekające w sprawie organy skoncentrowały się na kwestii braku zamieszkiwania i pobytu P. K. w K., jako negatywnej przesłanki do przyznania zasiłku celowego na odtworzenie budynku mieszkalnego, natomiast całkowicie umknęło im z pola uwagi, że skoro adresatem świadczeń z pomocy społecznej jest "rodzina", to należało wniosek skarżącej rozpoznać pod kątem możliwości przyznania takiej pomocy jej rodzinie w rozumieniu prawa rodzinnego, a zarazem "rodzinie" w rozumieniu Ups. Z treści przepisów Ups wynika, że adresatem pomocy społecznej może być także "rodzina", W rozumieniu Ups rodzinę tworzą osoby spokrewnione i niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (art. 6 pkt 14 Ups). Rodzinę tworzą J. K. i D. K. którzy w chwili wystąpienia klęski żywiołowej prowadzili wspólne gospodarstwo domowe i zaspokajali swe potrzeby mieszkaniowe w budynku stanowiącym własność skarżącej. Organ pomocy społecznej rozpoznający wniosek P. K. musiał mieć świadomość, że osoby te wobec nakazu rozbiórki budynku tracą możliwość zaspokojenia podstawowej potrzeby bytowej. Wykorzystanie zatem okoliczności, iż dom ten stanowi własność skarżącej, która nie przebywa na terytorium RP do wydania decyzji odmownej, bez jednoczesnego rozważenia przyznania takiej pomocy rodzinie skarżącej (w rozumieniu przepisów prawa rodzinnego i opiekuńczego), oznaczało naruszenie przepisów art. 40 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4 Ups. W wyniku ponownego rozpoznania wniosku P. K. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], odmówił przyznania wnioskodawczyni pomocy finansowej w formie zasiłku celowego w kwocie 300 000 zł na odbudowę, budowę lub zakup budynku mieszkalnego zniszczonego w wyniku osunięcia ziemi w maju 2010 r., na terenie miasta K. Decyzja Prezydenta Miasta [...] została utrzymana w mocy przez SKO decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...]. Istotną przesłanką odmowy przyznania świadczenia na odbudowę, budowę lub zakup budynku mieszkalnego zniszczonego w wyniku osunięcia się ziemi jest fakt, że przyznanie pomocy rodzinie P. K. (w rozumieniu kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), choć niewykluczone na gruncie art. 40 ustawy o pomocy społecznej, wykraczałoby poza ramy uznania administracyjnego określone przepisami odnoszącymi się do źródeł finansowania tej pomocy wskazanych w przepisach ustaw o finansach publicznych i o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Wskazanie na źródła finansowania pomocy na odtworzenie budynków mieszkalnych, które zostały zniszczone w wyniku osunięć ziemi jest w rozważanej sprawie ważne. Stosownie do art. 51 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego z budżetu państwa mogą być udzielane właściwym jednostkom samorządu terytorialnego dotacje celowe na realizację zadań związanych z usuwaniem bezpośrednich zagrożeń dla bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz z usuwaniem skutków powodzi i osuwisk ziemnych oraz usuwaniem skutków innych klęsk żywiołowych. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji będąc dysponentem środków dotacji celowej z budżetu państwa na realizację określonych zadań był uprawniony do określenia zasad jej przyznawania i wykorzystania, w tym do określenia kręgu podmiotów uprawnionych do tej pomocy. Zasady te określone zostały w piśmie skierowanym do podmiotów zainteresowanych realizacją pomocy. Organ ten wykorzystując instytucje z ustawy o pomocy społecznej (w tym art. 40 tej ustawy) do bezpośredniej realizacji zadań związanych z wykorzystywaną dotacją celową, był uprawniony do określenia kręgu beneficjentów pomocy odmiennie niż wynikałoby to tylko z samych uregulowań ustawy o pomocy społecznej, a uczynił to korzystając z uprawnień dysponenta środków dotacji celowej, które stanowią źródło finansowania pomocy, przez uściślenie w piśmie z dnia 24 września 2010 r. kto jest uprawniony do pomocy i przy spełnieniu jakich warunków. Jakkolwiek pismo to nie stanowi przepisu prawa, to określono w nim ramy uznania administracyjnego wiążące organy orzekające w sprawach pomocy, które nie kolidują z przepisem ustawy. Według SKO wspomniane pismo nie jest podstawą odmowy świadczenia lecz jest nim to, że powołane w tym piśmie przepisy ustawowe wyznaczające ramy uznania administracyjnego zostałyby przekroczone w sytuacji przyznania wnioskowanej pomocy rodzinie P. K. Dysponent dotacji celowej wskazał, że osobami uprawnionymi do uzyskania pomocy są rodziny i osoby samotnie gospodarujące, lecz z wnioskiem o uzyskanie pomocy w wysokości do 300.000 zł na odtworzenie budynków mieszkalnych, które zostały zniszczone w wyniku osunięć ziemi może wystąpić jedynie właściciel takiego budynku mieszkalnego lub lokalu, pod warunkiem, że w zniszczonym budynku lub lokalu mieszkalnym było prowadzone gospodarstwo domowe w dniu zdarzenia. Oznacza to, że rodzina jako beneficjent świadczeń z pomocy społecznej udzielanej w wyniku rozdysponowania dotacji celowej może uzyskać wsparcie, o ile prowadziła w zniszczonym domu gospodarstwo domowe i zamieszkiwała w chwili zdarzenia wraz z właścicielem zniszczonego budynku (stosownie do art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej). Nie jest więc trafnym pogląd, że dla określenia kręgu beneficjentów pomocy, o której mowa w odwołaniu, wystarczą same tylko przepisy ustawy o pomocy społecznej, w tym art. 40 oraz art. 100 tej ustawy. Uregulowania cytowanej ustawy (i to tylko niektóre) oraz aparat, jakim dysponują ośrodki pomocy społecznej stanowią jedynie środek do realizacji celów (pomoc państwa świadczona z budżetu na realizację zadań związanych z usuwaniem skutków m. in. powodzi i osuwisk), których specyfika znacznie odbiega od tych realizowanych zwykle przez pomoc społeczną. Zdaniem SKO elementem, który przesądził o uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmownej decyzji upatrywać należy nie w błędnym przytoczeniu podstawy prawnej, czy błędnej wykładni przepisów, ani też w błędnym procedowaniu prowadzącym w efekcie do niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego, lecz jedynie w niewłaściwym uzasadnieniu rozstrzygnięcia, a raczej jego braku w tych elementach, które znajdując oparcie w przywołanych w podstawie prawnej przepisach nie znalazły rozwinięcia w uzasadnieniu decyzji w kluczowej dla sprawy kwestii uznania administracyjnego. Skargę na decyzję SKO wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie P. K. reprezentowana przez adwokata A. B. Strona wniosła o uchylenie decyzji SKO w Krośnie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji Kolegium zarzucono naruszenie art. 153 p.p.s.a., art. 40 ust. 2 w związku z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej, a także art. 77 § 1 w związku z art. 7 K.p.a. Według skarżącej organ nie podał i nie uzasadnił, czym kierował się stosując zasadę uznania administracyjnego, jak również nie wyjaśnił jaki ważny interes społeczny jest nadrzędny w stosunku do słusznego interesu obywatela. Analiza przepisów ustawy o pomocy społecznej jak również wytycznych Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji prowadzi do wniosku, że wnioskodawczyni spełniła wszystkie wskazane tam przesłanki uprawniające do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego. Po pierwsze, z wnioskiem o zasiłek celowy wystąpiła właścicielka budynku mieszkalnego P. K. a po drugie w budynku tym prowadzone było gospodarstwo domowe przez J. K. - matkę wnioskodawczyni i D. K. - brata wnioskodawczyni, po trzecie budynek mieszkalny w wyniku klęski żywiołowej został zniszczony, co stwierdzono prawomocną decyzją administracyjną PINB z dnia [...] grudnia 2010 r. znak [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 19 stycznia 2011 r. II SA/Ke 774/10, nie uzależnił przyznania zasiłku od potrzeby zaspokojenia w zniszczony budynku swojej potrzeby mieszkaniowej. WSA w Rzeszowie dokonał oceny prawnej, oraz wskazań co do dalszego postępowania w sprawie. Organ odwoławczy pominął przesłanki jakimi kierował się utrzymując w mocy decyzję odmawiającą przyznania zasiłku wydaną przez Prezydenta Miasta [...] lecz jedynie skupił się na wyjaśnieniu zwrotu z ustawy o pomocy społecznej że zasiłek celowy może być przyznany. SKO odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie. Organ nie zgodził się z twierdzeniem, że zostały spełnione przesłanki przyznania pomocy społecznej wnioskodawczyni, skoro to ona złożyła wniosek. Nie jest prawdą jakoby można byłoby oddzielić pojęcie osoba uprawniona od osoby właściciela. Idąc tropem rozumowania skargi należałoby przyjąć, że właściciel budynku czy lokalu mając centrum życiowe zlokalizowane poza granicami kraju nie będąc pozbawiony możliwości zaspokajania swojej potrzeby życiowej skutkiem zdarzenia losowego uzyskuje pomoc na odtworzenie budynku tylko dlatego, że zaspokajała tam potrzeby mieszkaniowe jego rodzina. Rodzina nie może skorzystać z tej konkretnej formy pomocy jaką jest pomoc przy odtworzeniu budynku czy lokalu gdyż zadecydował o tym dysponent środków budżetowych państwa. Zastrzegł on tę formę pomocy dla ściśle określonych podmiotów; w rozważanym przypadku tylko dla właściciela budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 153 poz. 1269). Natomiast zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270). Stosownie do treści tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia rozstrzygnięcia organu administracji publicznej lub stwierdzenia nieważności ewentualnie niezgodności z prawem gdy dotknięte jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, iż organy orzekające rażąco naruszyły przepis art. 153 p.p.s.a., a stwierdzenie niewykonania wskazań Sądu i pominięcie oceny prawnej w ponownie prowadzonym postępowaniu stanowiło podstawę uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno wówczas gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów prawa procesowego. Oznacza to, że organ administracji jest zobowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku bez względu na poglądy wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w rozstrzygnięciach organów administracji w innych sprawach. Nawet w przypadku sporu, co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa lub nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (por. wyrok NSA 7.XII. 1998 r. sygn. akt I SA/1089/99 powołany przez J.P. Tarno w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 str. 223). Oznacza to, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. wyrok NSA 10.I.2011 r. sygn. akt II OSK 2059/09 lex nr 953021). Przenosząc te rozważania na okoliczności sprawy będącej przedmiotem rozpoznania skład orzekający nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Rz 409/11 z dnia 27 września 2011 r. W rozpoznawanej sprawie nie doszło bowiem do zmiany stanu prawnego jak również nie zaistniała żadna zmiana okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko sądu wyrażone w wymienionym wyżej wyroku. W powołanym wyroku Sąd stwierdził, iż problematykę przyznawania zasiłku celowego w przypadku klęski żywiołowej normuje przepis art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, wedle którego "zasiłek celowy może być przyznawany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej". Tak więc zgodnie z tym przepisem adresatem tego świadczenia z pomocy społecznej może być zarówno "osoba" jak i "rodzina". Niesporne w sprawie jest to, że budynek mieszkalny zlokalizowany w K. przy ul. Z., należący do skarżącej, w którym przed wystąpieniem klęski żywiołowej w postaci osunięcia się ziemi gospodarstwo domowe prowadzili matka skarżącej J. K. i jej brat D. K. Zdaniem Sądu zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy "pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych" zaś wg art. 3 ust. 1 pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka". "Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej". Zdaniem Sądu orzekającego w poprzedniej sprawie rodzinę w rozumieniu cyt. ustawy tworzą J. i D. K. którzy w chwili klęski żywiołowej prowadzili wspólne gospodarstwo domowe zaspokajali swoje potrzeby mieszkaniowe w budynku będącym własnością skarżącej. Osoby te wobec nakazu rozbiórki budynku tracą możliwość zaspokojenia podstawowej potrzeby bytowej. Wydanie ponownej decyzji odmownej z uzasadnieniem, że dom jest własnością skarżącej, która nie przebywa na terytorium RP bez równoczesnego rozważenia przyznania takiej pomocy rodzinie skarżącej jest naruszeniem art. 40 ust. 2 ustawy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia czytamy: "organ rozpoznając ponownie wniosek uwzględni wykładnię przepisów prawa dokonaną przez Sąd". W swym rozstrzygnięciu organ I instancji przyjął, że matka i brat skarżącej nie spełniają ustawowych przesłanek pojęcia rodziny nie pozostając z nią w faktycznym związku, wspólnie nie zamieszkując i nie gospodarując. Natomiast w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego czytamy "choć niewykluczone na gruncie art. 40 ustawy o pomocy społecznej jest przyznanie pomocy rodzinie lecz to wykraczałoby poza ramy uznania administracyjnego określone przepisami odnoszącymi się do źródeł finansowania tej pomocy wskazanych w przepisach ustaw o finansach publicznych i dochodach jednostek samorządu terytorialnego". Zdaniem organu ustawa o pomocy społecznej jest tylko aktem prawnym, którego instrumenty zostały wykorzystane dla realizacji zadań związanych ze świadczeniem pomocy z budżetu państwa. Powołano się również na pismo Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 2010 roku, w którym określone zostały podstawy finansowana pomocy oraz zasady i tryb ich udzielania, zadaniem organu Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji będąc dysponentem środków dotacji celowej z budżetu państwa był uprawniony do określenia zasad jej przyznawania w tym również do określenia kręgu podmiotów uprawnionych do pomocy. Sąd uznał, iż opisane działanie organów obu instancji w swym rozstrzygnięciu stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W doktrynie prawa administracyjnego ukształtował się pogląd, że rażące naruszenie prawa ma miejsce wówczas, gdy w stanie prawnym niebudzącym wątpliwości co do jego rozumienia wydaje się decyzję, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów. "Można powiedzieć, że czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowania w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy (I.Borkowski, B. Adamiak Kodeks postępowania administracyjnego, str. 663-664). Elementem stanu prawnego rozpoznawanej sprawy, który przekłada się na kwalifikowane wady zaskarżonej decyzji jest przepis art. 153 p.p.s.a. Z tych względów Sad działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło