II SA/Rz 459/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-12-03

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) lub częściowym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym ani częściowym, ponieważ nie udokumentował swojej sytuacji materialnej i finansowej w sposób spójny i wiarygodny. Mimo wcześniejszych wezwań i odmów, nadal nie przedstawił szczegółowych informacji o dochodach, wydatkach, stanie majątkowym ani kondycji prowadzonego zakładu, co uniemożliwia ocenę jego możliwości ponoszenia kosztów postępowania.
Stan faktyczny
K. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w związku z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej. Wskazał na niskie dochody z gospodarstwa rolnego jako jedyne źródło utrzymania. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca nie wykazał swojej sytuacji materialnej w sposób wystarczający i wiarygodny, mimo wcześniejszych wniosków i wezwań do uzupełnienia dokumentacji.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. K. C. wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym formularzu PPF wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego; wniosek ten pozostawał w związku z doręczonym mu uzasadnieniem wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 16 czerwca 2015 r. sygn. akt j.w. oddalającym skargę W. N. oraz sygnalizowanym w piśmie z dnia 5 października 2015 r. /data nadania w urzędzie pocztowym/ zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej i wymogiem jej sporządzenia przez osobę uprawnioną. W uzasadnieniu wskazał, że jedynym źródłem utrzymania jego i żony jest dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 560 zł. Dochodu nie przynosi natomiast prowadzony Zakład [...]. Jako posiadany majątek, oprócz Zakładu, wykazał dom o pow. 80 m² (w połowie zajmuje go córka z rodziną, prowadząca odrębne gospodarstwo domowe) oraz nieruchomość rolną o pow. 7,36 ha. Wraz z żoną nie posiada "żadnych kosztowności, udziałów, obligacji, żadnych wartościowych ruchomości". Miesięczne dochody pokrywają się w całości z wydatkami. W związku z powyższym stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 2 i 3 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: - w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zastępcy prawnego w osobie m.in. radcy prawnego) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, - w zakresie częściowym (zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego) – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie w/w przesłanek - niezależnie od zakresu dochodzonego prawa pomocy - obciąża osobę wnioskującą, która powinna wykazać, że nie jest w stanie we własnym zakresie pokryć związanych ze sprawą kosztów; odzwierciedla to m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2012 r. I OZ 184/12, zgodnie z którym to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy. K. C. wywodząc zasadność przyznania mu całkowitego prawa pomocy z bardzo niskich dochodów (po 280 zł/osobę miesięcznie), z obowiązku tego się nie wywiązał. Abstrahując od braku obiektywnych możliwości pokrycia z tak niskich dochodów wszystkich niezbędnych wydatków związanych z zaspokajaniem koniecznych potrzeb życiowych i to chociażby w najbardziej ich podstawowym zakresie, nie wykazał rodzaju i wysokości aktualnie ponoszonych obciążeń finansowych związanych m.in. z zakupem żywności, opłatami za tzw. media, a także innych doraźnie występujących, w tym kosztów ogrzewania, leczenia, zakupu odzieży, obuwia, środków czystości (w tym zakresie zdawkowo wskazał, że wydatki te równoważą się z dochodami). W żaden sposób nie wykazał również, że wraz z żoną cierpi jakikolwiek niedostatek oraz że zagraża im jakikolwiek uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. W tym kontekście udzielone przez wnioskodawcę informacje nie jawią się jako spójne i wiarygodne, a tym samym dające wystarczającą podstawę do przyznania mu chociażby częściowego prawa pomocy. Jego finansowanie ze środków publicznych (Skarbu Państwa) powoduje, że okoliczności decydujące o jego przyznaniu nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowanie na korzyść osoby składającej wniosek. W przypadku jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, istnieje co prawda możliwość jej wezwania do złożenia w zakreślonym terminie do złożenia dodatkowego oświadczenia lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.), niemniej w przypadku skarżącego uznano to obecnie za niecelowe. W niniejszej sprawie występował on już bowiem dwukrotnie o przyznanie prawa pomocy: wnioskiem z dnia 30 grudnia 2014 r. (dot. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego) oraz z dnia 15 lipca 2015 r. (dot. zwolnienia od kosztów sądowych). W związku z pierwszym wnioskiem wzywany był do złożenia dodatkowego oświadczenia i dokumentów źródłowych w zakresie niezbędnym do jego prawidłowej oceny, niemniej z obowiązku tego w należyty sposób się nie wywiązał, co też stanowiło podstawę do odmowy przyznania mu prawa pomocy (postanowienie WSA z dnia 16 lutego 2015 r., względem którego Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2015 r. II OZ 244/15 oddalił zażalenie). W załatwieniu drugiego wniosku, postanowieniem z dnia 24 września 2015 r. WSA odmówił zmiany postanowienia z dnia 16 lutego 2015 r. Dla potrzeb rozpoznania w/w wniosków, co zostało wyraźnie wskazane w treści w/w postanowień, K. C. nie wykazał wzajemnej korelacji między wysokością uzyskiwanych dochodów a ponoszonymi przez niego i żonę wydatkami, m.in. nie wskazał wysokości dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych otrzymywanych z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (postanowienie z dnia 16 lutego 2015 r.) oraz kosztów utrzymania gospodarstwa domowego (postanowienie z dnia 10 kwietnia 2015 r.). Informacje w tym zakresie nie zostały także udzielone dla potrzeb rozpoznania niniejszego wniosku. Tym co zarówno wcześniej jak i obecnie budzi największe zastrzeżenia jest również brak jakiegokolwiek udokumentowania kondycji finansowej i dochodowości prowadzonego Zakładu [...], który – sięgając do jednego z pierwotnych wniosków K. C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie II SA/Rz 515/04 – co najmniej od 11 lat rzekomo generuje straty, a mimo to nadal w jakiś sposób funkcjonuje. Zgodnie z postanowieniem NSA z dnia 14 maja 2013 r. II OZ 351/13, strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W kontekście wydanych w niniejszej sprawie względem K. C. wcześniejszych rozstrzygnięć w przedmiocie prawa pomocy, należy przypisać mu pełną świadomość co do niezbędnych informacji /dokumentów wymaganych do dokonania prawidłowej oceny jego sytuacji materialnej i możliwości płatniczych. Skoro z ciążącego na nim obowiązku w dalszym ciągu się nie wywiązał, brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego przez niego wniosku w jakiejkolwiek części. Tym samym w pełni pozostają aktualne argumenty powołane w w/w orzeczeniach, a złożenie przez wnioskodawcę kolejnego wniosku dotkniętego brakiem niezbędnych informacji należy postrzegać jako celowe działanie zmierzające do przedłużania postępowania sądowego i generowania związanych z tym zbędnych kosztów. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 w/z z art. 245 § 2 i 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło