II SA/Rz 495/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ SO (del.) Ewa Partyka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 14 września 2010 r. sprawy ze skargi T. D. na akt Starosty Powiatu [...] w przedmiocie zwrotu opłaty za kartę pojazdu I. uchyla zaskarżony akt; II. zasądza od Starosty Powiatu [...] na rzecz skarżącego T. D. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wezwaniem z dnia [...] marca 2009 r. T. D. wystąpił do Starosty Powiatu [...] zwrot bezprawnie pobranej opłaty z tytułu wydania karty pojazdu dla samochodu m-ki Volkswagen Polo 1,4 nr rej. [p...]. Wzywający określił kwotę podlegającą zwrotowi na 425 złotych i wskazał, że jest to różnica pomiędzy opłatą pobraną od niego przez organ za zarejestrowanie pojazdu nabytego na terenie UE i rejestrowanego po raz pierwszy na terytorium RP, a opłatą, 75 złotych jaką był zobowiązany uiścić podmiot, który dokonywał rejestracji pojazdu nabytego na terytorium RP. Wnioskodawca żądając zwrotu różnicy opłaty wskazał, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu /Dz.U. nr 137, poz. 1310/ został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U6/04 /Dz.U. nr 108, poz. 908/. Z tego powodu, w ocenie T. D. Starosta Powiatu [...] nie miał podstawy prawnej do żądania zawyżonej opłaty z tytułu wydania karty pojazdu. Wskazując na te okoliczności wnioskodawca uznał, że jego żądanie znajduje oparcie w przepisach prawa. W odpowiedzi na wezwanie Starosta Powiatu [....] stwierdził, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzając nieważność § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. wskazał, że ten przepis, choć niekonstytucyjny to obowiązuje do dnia 1 maja 2006 r. Zdaniem organu utrzymanie w mocy niekonstytucyjnego przepisu, po dacie wyroku, pozwala przyjąć, że Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się o niekonstytucyjności § 1 ust. 1 rozporządzenia, w sprawie wysokości opłat (...) na przyszłość, a nie w stosunku do tych, które zostały uiszczone przed wyrokiem. W tym czasie obowiązywały przepisy, które dopuszczały możliwość pobrania kwoty 500 złotych tytułem opłaty, były one wykonaniem delegacji ustawowej, zatem pobranie takich opłat, w tym od wnoszącego o zwrot T. D. nie narusza przepisów prawa. Ze stanowiskiem Starosty Powiatu [...] nie zgodził się T. D. Wezwaniem z dnia 22 marca 2009 r. zażądał usunięcia naruszenia prawa przez zwrot bezpodstawnie pobranej opłaty w wysokości 425 złotych. W uzasadnieniu wezwania przytoczył argumentację z wniosku oraz wskazał, że odmowę zwrotu traktuje jako czynność materialno-techniczną. Starosta Powiatu [...] odpowiadając na wezwanie podtrzymał swoje stanowisko stwierdzając, że w obowiązującym stanie prawnym brak podstaw do uczynienia zadość żądaniu wnioskodawcy. Zaskarżając działanie Starosty Powiatu [...], T. D. stwierdził, że działanie organu narusza przepisy prawa. W podstawie skargi wskazał art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z art. 52 § 3 i 4 oraz art. 53 § 2 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. Wskazując na powyższe przepisy wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności oraz stwierdzenie istnienia uprawnienia do otrzymania zwrotu opłaty za kartę pojazdu oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację z uzasadnienia wniosku i wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Dodatkowo skarżący wskazał, że orzecznictwo sądów administracyjnych uznaje za właściwą drogę dochodzenia zwrotu nadpłaty w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tytułem przykładu wskazał niektóre orzeczenia sądów stanowiące wypowiedź w sprawie objętej przedmiotem skargi. Odpowiadając na skargę Starosta Powiatu [...] wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentacji prezentowanej w uzasadnieniu własnych odpowiedzi na żądania skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skarga T. D.zasługuje na uwzględnienie. W sprawie będącej przedmiotem skargi rozstrzygnięcia wymagają dwie kwestie jurydyczne. Pierwsza wiąże się z udzieleniem odpowiedzi w zakresie możliwej drogi dla dochodzenia zwrotu opłaty pobranej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie opłaty za kartę pojazdu /Dz.U. nr 137, poz. 1310 ze zm./. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko skarżącego przyjmując, że żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną załatwianą przez organ w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Stanowisko Sądu w tym zakresie jest przesądzone w orzecznictwie, przy czym w sposób jednoznaczny sformułowane zostało w uchwale NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07, ONSA i WSA 2008 nr 2, poz. 21, w której przyjęto wprost, że takie żądanie jest sprawą administracyjną załatwianą aktem lub czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zważyć należy, że na podstawie art. 269 p.p.s.a. uchwały NSA wiążą sądy orzekające w sprawach, z tego też względu Sąd podziela stanowisko, że w sprawie objętej skargą Sąd jest właściwy do merytorycznego rozpoznania skargi. Konsekwencją tego jest uznanie, że Starosta Powiatu [....] naruszył prawo odmawiając skarżącemu zwrotu kwoty 425 złotych z tytułu nadpłaty za wydanie karty pojazdu. Ten aspekt sprawy jest drugą kwestią, która wymaga rozstrzygnięcia. Sąd nie może podzielić poglądu wyrażonego przez organ, zgodnie z którym stwierdzenie niekonstytucyjności § 1 ust. 1 rozporządzenia nie ma znaczenia dla żądania skarżącego, skoro opłata z tytułu wydania karty pojazdu została uiszczona przed wydaniem wyroku przez Trybunał Konstytucyjny i odpowiadała opłacie ustalonej na podstawie rozporządzenia, dla którego istnieje delegacja ustawowa. Sąd stoi na stanowisku, że pobranie opłaty na podstawie przepisu, którego niekonstytucyjność i niezgodność z ustawą zostaje stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny musi być uznane za niekonstytucyjne. Jest tak dlatego, że stwierdzenie niekonstytucyjności skutkuje przyjęciem, że dany przepis jest niekonstytucyjny od samego początku. Konsekwencją tego jest przyjęcie, że § 1 ust. 1 rozporządzenia będąc niekonstytucyjny nie mógł stanowić podstawy prawnej dla ważnej czynności – pobrania opłaty. Pogląd Sądu znajduje oparcie w orzecznictwie np. uchwała NSA z dnia 30 października 2000 r., sygn. akt OPK 13/00, ONSA nr 2/2001, poz. 63, również wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I OPS 4/05 niepubl., wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 lipca 2009 r., IV SA/Po 330/09, LEX 553449. W realiach rozpoznawanej sprawy stwierdzenie niekonstytucyjności § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. oznacza nie stosowanie tego przepisu w stosunku do skarżącego. Oznacza to, że Starosta Powiatu [...] rozpoznając wniosek T. D. jest zobowiązany nie stosować wskazanego przepisu. W konsekwencji będzie musiał ustalić kwotę nadpłaty mając na uwadze wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 200 p.p.s.a.