II SA/Rz 496/24
WyrokWSA w Rzeszowie2024-07-24
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Karina Gniewek - Berezowska, Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy potrącenia komornicze z emerytury z tytułu zaległych alimentów wypłaconych z Funduszu Alimentacyjnego mogą stanowić podstawę do odliczenia od dochodu przy ustalaniu odpłatności za pobyt w schronisku dla bezdomnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że potrącenia komornicze z emerytury z tytułu zaległych alimentów wypłaconych z Funduszu Alimentacyjnego nie stanowią podstawy do odliczenia od dochodu przy ustalaniu odpłatności za pobyt w schronisku dla bezdomnych. Sąd oparł się na uchwale NSA z 8 listopada 2021 r. I OPS 2/21, zgodnie z którą alimenty, o których mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, nie obejmują należności uiszczanych na rzecz funduszu alimentacyjnego. W związku z tym, dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe, a ustalona odpłatność za pobyt w schronisku jest zgodna z prawem.Stan faktyczny
Skarżący M.O. zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą odpłatność za jego pobyt w schronisku dla bezdomnych na poziomie 50% jego dochodu. Skarżący podniósł, że jego dochód jest nieprawidłowo obliczany, ponieważ kwota 453,44 zł pobierana jest przez komornika tytułem zaległych alimentów, co pozostawia mu jedynie 114,26 zł miesięcznie na niezbędne potrzeby. Zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji RP i ustawy o pomocy społecznej.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 6 lutego 2024 r. nr SKO.405.PS.268.5.2024 w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w schronisku dla bezdomnych - skargę oddala –
II SA/Rz 496/24
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi M.O. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z 6 lutego 2024 r. nr SKO.405.PS.268.5.2024 dotycząca ustalenia odpłatności za pobyt w schronisku dla bezdomnych.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Prezydent Miasta [...] decyzją z 2 stycznia 2024 r. nr OS.III.5112.1.24.2024 ustalił odpłatność dla M.O. za pobyt w Schronisku dla bezdomnych w T. w okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia 2024 r. w wysokości 567,71 zł miesięcznie, co stanowi 50% jego dochodu.
W odwołaniu od w/w decyzji M.O. wskazał na nieprawidłowe obliczenie jego dochodu, który faktycznie wynosi 681,09 zł, gdyż kwotę 453,44 zł pobiera komornik tytułem zaległych alimentów.
SKO opisaną na wstępie decyzją z 6 lutego 2024 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wyjaśniło, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r., poz. 901 ze zm., dalej: u.p.s.), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 776 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
W świetle art. 8 ust. 3 u.p.s., za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu;
2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Dochód M.O. wynosi 1135,41 zł i przekracza w/w kryterium dochodowe.
Zgodnie § 3 uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z 30 listopada 2022 r. w sprawie ustalenia szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych, gdy dochód osoby samotnie gospodarującej lub na osobę w rodzinie osoby kierowanej mieści się w przedziale przekroczenia kryterium dochodowego od 125 do 150%, to wysokość odpłatności za pobyt w schronisku dla osób bezdomnych powinna mieścić się w przedziale powyżej 50% do 65% dochodu. Z uwagi na powyższe, odpłatność za pobyt M.O. w Schronisku dla bezdomnych została ustalona na poziomie 50% dochodu, czyli najniższym możliwym progu (1135,41 zł x 50% = 567,71 zł).
Z akt sprawy wynika, iż kwoty 453,44 zł miesięcznie, egzekwowane od M.O. który jest dłużnikiem alimentacyjnym, przekazywane są na poczet zadłużenia alimentacyjnego wypłaconego przez Prezydenta Miasta [...]. Dłużnik alimentacyjny - w świetle art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - to osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. Występujące u M.O. zadłużenie jest wynikiem niewywiązywania się przez niego z obligatoryjnych obowiązków w stosunku do własnych dzieci. Fakt wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji własnego dziecka. Potrącenia komornicze na fundusz alimentacyjny dokonywane ze świadczenia emerytalnego odwołującego nie stanowią podstawy do odliczenia ich od przychodu. Gmina udzielając pomocy nie może ponosić obciążeń komorniczych spowodowanych działaniem skarżącego, bowiem wstąpiłaby w rolę spłacającego zobowiązania za dłużnika (uchwała NSA z 8 listopada 2021 r. I OPS 2/21).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję SKO z 6 lutego 2024 r. M.O. zarzucił naruszenie art. 2, art. 7, art. 8, art. 30 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., poz. 483), jak również art. 2 ust. 1, art. 3 i art. 18 ust. 1 pkt 6 u.p.s. jako zarazem naruszenie jego interesu prawnego, polegające na próbie pozbawienia go niewielkiego dochodu i pozostawienie mu kwoty zaledwie 114,26 zł na miesiąc, która nie wystarczy na lekarstwa ani na inne niezbędne osobiste potrzeby.
Zakwestionował uchwałę NSA, wskazując na przepis art. 269 § 1 P.p.s.a., wg którego, jeżeli jakikolwiek sąd administracyjny rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu NSA, przedstawia powstałe zagadnienie do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Kolegium cytując art. 3 ust. 1 u.p.s., z którego wynika, że "zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy", pominęło dalszy fragment "i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka". Ta manipulacja Kolegium świadczy o jego stronniczości, gdyż opuszczony fragment art. 3 ust. 1 wyjątkowo nie pasował SKO w jego "argumentacji".
Pomimo wyższego wykształcenia i braku nałogów spotkała go tragedia w postaci wykluczenia społecznego m.in. ze względu na wiek, a po dwukrotnej operacji kolana oraz operacji kręgosłupa nie był w stanie podjąć jakiejkolwiek pracy umysłowej czy fizycznej. Od ponad dwudziestu lat żyje w skrajnym ubóstwie, za często mniej niż miesięczna rata alimentacyjna. W końcu znalazł się w Schronisku dla bezdomnych, w którym panują okropne warunki, bo jest to "umieralnia" dla ludzi głównie 50+ z marginesu społecznego. Pozbawienie go całego dochodu pozbawia go szansy na opuszczenie Schroniska. Nie spotkał się dotąd z jakimkolwiek gestem pracowników socjalnych pomocnym w wyjściu z bezdomności, a jest to ustawowy obowiązek pomocy społecznej wynikający z art. 2 ust. 1 u.p.s. Art. 3 ust. 2 u.p.s. niejako wzmacnia nakaz nałożony na pomoc społeczną w art. 2 ust. 1 u.p.s. poprzez zapobieganie sytuacjom o których mowa w art. 2 ust. 1. Powinien był być objęty "indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności".
Skarżący zakwestionował uchwałę RM Tarnobrzega z 30 listopada 2022 r., która w pewnych fragmentach jest niezgodna z prawem. Wynika z niej chociażby, że osoba której dochód przekracza kryterium dochodowe powyżej 250%, może zostać pozbawiona swojego dochodu nawet w stu procentach celem opłacenia pobytu w schronisku. Natomiast osobie której dochód nie przekracza kryterium dochodowego wynoszącego 776 zł i która zapłaci np. 10% z tego dochodu pozostanie do dyspozycji ok. 700 zł. Powyższe potwierdza, że bezdomni nie są równo traktowani wobec prawa miejscowego ujętego w przedmiotowej uchwale. Godność człowieka podlega konstytucyjnej ochronie, a jej proceduralnym wyrazem jest prawo do rzetelnego procesu.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach).
Przedmiotem skargi jest decyzja SKO w Tarnobrzegu z 6 lutego 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z 2 stycznia 2024 r. o ustaleniu dla skarżącego odpłatności za pobyt w schronisku dla bezdomnych w wysokości 567,71 zł miesięcznie w okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia 2024 r.
Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli względem powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
I. W sprawie co do zasady nie jest kwestionowany przez skarżącego sam obowiązek ponoszenia opłaty za pobyt w schronisku dla bezdomnych (związany z udzieleniem mu schronienia w formie tymczasowego pobytu w tym schronisku w okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia 2024 r. – decyzją Prezydenta M. [...] z 29 grudnia 2023 r. nr OS.III.5112.44.3.2023), ale ustalenie wysokości tej opłaty na poziomie 50% jego dochodu, wskutek czego do dyspozycji pozostaje mu kwota 114,26 zł miesięcznie, nieadekwatna do niezbędnych wydatków na zaspokojenie koniecznych potrzeb życiowych (zakup leków, dodatkowej żywności, odzieży, środków higieny itp.).
Poza wszelkimi wątpliwościami w sprawie pozostaje ustalona przez organy wysokość miesięcznych dochodów skarżącego z pobieranej emerytury (1 135,41 zł) oraz dokonywanych z niej potrąceń komorniczych z tytułu obciążających go zaległych alimentów wypłaconych z Funduszu Alimentacyjnego (453,44 zł).
Sąd podziela stanowisko organów mające oparcie w przywołanej przez nie uchwale NSA z 8 listopada 2021 r. I OPS 2/21, że alimenty o których mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. nie stanowią należności uiszczanych przez dłużnika alimentacyjnego, czy to dobrowolnie czy też podlegających ściągnięciu w drodze egzekucji sądowej, na rzecz funduszu alimentacyjnego (zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s., za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną m.in. o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób).
Podjęcie uchwały abstrakcyjnej ma ten skutek, że uchwała ta wiąże sądy administracyjne, co wynika z art. 269 § 1 P.p.s.a. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (tak m.in. wyroki NSA z 27 listopada 2020 r. II GSK 3773/17, z 12 lutego 2019 r. I FSK 116/17 i z 8 listopada 2017 r. II OSK 378/16). Sąd w składzie orzekającym w sprawie nie stwierdził przy tym przesłanek do zastosowania wynikającej z powyższego przepisu możliwości odstąpienia od stanowiska wyrażonego w tej uchwale (jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio).
Tym samym potrącenia komornicze w kwocie 453,44 zł jakie są dokonywane z pobieranej przez skarżącego emerytury tytułem zaległości na Fundusz Alimentacyjny nie stanowią podstawy do odliczenia ich od jego dochodu i uwzględnienia przy ustaleniu odpłatności za pobyt w schronisku dla bezdomnych.
II. Zgodnie z art. 48a ust. 1 u.p.s., udzielenie schronienia (które w myśl art. 36 pkt 2 lit. i u.p.s. jest jedną z form świadczenia niepieniężnego z pomocy społecznej) następuje przez przyznanie tymczasowego schronienia m.in. w schronisku dla osób bezdomnych.
Stosownie do art. 97 ust. 1 u.p.s., w przypadku osoby bezdomnej skierowanej do schroniska dla osób bezdomnych nie ma zastosowania ust. 1 zdanie drugie /oznacza to, że nie ma do niej zastosowania zwolnienie z ponoszenia opłat, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty kryterium dochodowego/. Jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza jednak kwoty kryterium dochodowego, opłata nie może być wyższa niż 30% dochodu osoby samotnie gospodarującej lub dochodu na osobę w rodzinie osoby skierowanej do schroniska dla osób bezdomnych. Ponieważ – jak wskazano wyżej – bez wpływu na dochód skarżącego pozostają dokonywane z pobieranej przez niego emerytury potrącenia zaległych alimentów wypłaconych z Funduszu Alimentacyjnego, a tym samym jego dochód przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej (776 zł), zwrócenia uwagi wymaga regulacja art. 97 ust. 5 u.p.s., wg której rada powiatu lub rada gminy w drodze uchwały ustala, w zakresie zadań własnych, szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach treningowych lub wspomaganych.
W przypadku Miasta [...] zostało to uczynione uchwałą Rady Miasta [...] z 30 listopada 2022 r. nr [...] w sprawie ustalenia szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych (Dz. Urz. Woj. Podk. z 7 grudnia 2022 r., poz. [...]); na mocy jej § 3, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie osoby skierowanej do schroniska dla osób bezdomnych – wyrażony jako % kryterium dochodowego o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.s. - kształtuje się powyżej 125 % do 150 % /w przypadku skarżącego wynosi on 146 %/, wysokość odpłatności za pobyt w schronisku dla osób bezdomnych, liczona % w stosunku do dochodu, wynosi 50 - 65%.
Jak wynika z wydanych w sprawie decyzji organu I i II instancji, dla skarżącego odpłatność za pobyt w schronisku dla bezdomnych została ustalona w wysokości 50% jego dochodu (567,71 zł miesięcznie), a więc w granicach wynikających z przytoczonej uchwały.
III. W tej sytuacji brak jest podstaw do zakwestionowania wynikających z tych decyzji rozstrzygnięć, zwłaszcza że ustalona nimi dla skarżącego opłata kształtuje się na najniższym możliwym poziomie, co pośrednio – w granicach wynikających z przytoczonych wyżej regulacji – wyklucza zarzut skargi naruszenia jego interesu prawnego poprzez pozostawienie mu do dyspozycji jedynie kwoty 114,26 zł miesięcznie, jako nie pozwalającej mu na zaspokojenie wszystkich niezbędnych potrzeb.
Niewątpliwie na uwagę zasługują twierdzenia skarżącego, który na poparcie swojego stanowiska zaprezentowanego w skardze, a wcześniej w odwołaniu, powołuje się na uregulowania Konstytucji RP stanowiące o przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka (art. 30) oraz zasadę równości wobec prawa i zakaz dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny (art. 32).
Jakkolwiek przepisy Konstytucji – jako najwyższego prawa RP - stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej (art. 8), to jako istotny jawi się jednak także zapis jej art. 7 (odzwierciedlający zasadę praworządności), zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Podległość Konstytucji oraz obowiązek jej bezpośredniego stosowania, w wymiarze praktycznym, zobowiązuje sądy do strzeżenia konstytucyjności prawa. Realizacja tego obowiązku - w uproszczonym schemacie - sprowadza się do stosowania przepisów Konstytucji wprost, bądź współstosowania ich z przepisami aktów niższej rangi w ramach tzw. prokonstytucyjnej wykładni prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2024 r. III OSK 130/22 - LEX nr 3710344).
Takim aktem niższego rzędu a jednocześnie źródłem prawa powszechnie obowiązującego jest w okolicznościach sprawy u.p.s. oraz wydana na podstawie zawartego w niej upoważnienia uchwała RM [...] z 30 listopada 2022 r. nr [...] w sprawie ustalenia szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych – jako akt prawa miejscowego na obszarze działania organu który je ustanowił (art. 87 Konstytucji RP). U.p.s. określa zadania w zakresie pomocy społecznej, rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania, organizację pomocy społecznej oraz zasady i tryb postępowania kontrolnego w zakresie pomocy społecznej (art. 1).
Wg art. 2 ust. 1 u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Stosownie zaś do art. 3 u.p.s., pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (ust. 1), przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (ust. 3), a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (ust. 4).
Z żadnego z przytoczonych wyżej przepisów ani innych uregulowań Konstytucji RP oraz u.p.s. nie wynika, aby zadaniem pomocy społecznej było całkowite wyręczanie osób w pozyskiwaniu środków na życie, bowiem sprzeciwiałoby się to celom opieki społecznej, której zadaniem jest przyczynienie się do usamodzielniania osób i rodzin z niej korzystających. W tym zakresie Sąd w pełni akceptuje stanowisko Kolegium wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i identyfikuje się z poglądem wyrażonym w wyroku NSA z 27 października 2023 r. I OSK 1517/21 - LEX nr 3632152, że przyjęty model pomocy społecznej nie bazuje na założeniu, że świadczenia z pomocy służą zapewnieniu stałego źródła utrzymania i zaspokojenia w efekcie wszystkich bytowych potrzeb.
Sąd ma świadomość położenia w jakim znalazł się skarżący i ogólnie ciężkiej jego sytuacji materialno – bytowej, niemniej w kontekście powyższego za nieuzasadniony należy uznać zarzut skargi upatrujący w obciążeniu go płatnością za pobyt w schronisku dla bezdomnych w kwocie 567,71 zł miesięcznie, próbę pozbawienia go niewielkiego dochodu oraz uniemożliwienie mu przez to życia w warunkach o jakich mowa w art. 3 ust. 1 u.p.s., tj. odpowiadających godności człowieka. Skarżący ma zapewniony pobyt w schronisku wraz z wyżywieniem, co zabezpiecza jego podstawowe potrzeby.
W opisanej sytuacji nie można tracić z pola widzenia, że to sam skarżący poprzez uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego w przeszłości doprowadził do powstania zadłużenia w Funduszu Alimentacyjnym, którego spłata jest obecnie od niego egzekwowana, skutkując zmniejszeniem jego dochodów (niezależnie od opłaty za pobyt w schronisku dla bezdomnych). Nie jest więc tak, że stanowi to bezpośrednio konsekwencję obciążenia go opłatą za pobyt w schronisku, która niejako skumulowała się z obciążającym go zadłużeniem alimentacyjnym.
Wyraźnego podkreślenia w związku z tym wymaga również, że skarżący ponosi tylko niewielką część opłaty za pobyt w schronisku, gdyż jak wynika z sentencji decyzji organu I instancji, pełny miesięczny koszt pobytu w nim wynosi 2 166,46 zł. Różnica jest też więc w pewnym sensie dodatkową świadczoną mu pomocą.
Sąd nie dostrzega również uzasadnionych podstaw, aby z powyższych względów dopatrywać się niezgodności wydanych w sprawie decyzji z w/w uchwałą RM [...] z 30 listopada 2022 r. W związku z podniesionymi zarzutami niezgodności tej uchwały z prawem, zwrócenia uwagi wymaga, że w ramach niniejszego postępowania Sąd nie jest uprawniony do badania takiej zgodności, gdyż wykracza to poza przedmiot postępowania. Odnosząc się jednak do zarzutów dotyczących rzekomego nierównego traktowania osób bezdomnych w zależności od posiadanych przez nie dochodów /osoba której dochód przekracza kryterium dochodowe powyżej 250% może zostać pozbawiona swojego dochodu nawet w stu procentach celem opłacenia pobytu w schronisku, natomiast osobie której dochód nie przekracza kryterium dochodowego wynoszącego 776 zł i która zapłaci np. 10% z tego dochodu pozostanie do dyspozycji ok. 700 zł/ Sąd stoi na stanowisku, że zróżnicowanie wysokości opłaty za pobyt w schronisku w zależności od osiąganych dochodów jak najbardziej jest wyrazem równego i sprawiedliwego traktowania, czego nie można by powiedzieć w sytuacji, gdyby takiego zróżnicowania nie było i osoby przebywające w schronisku byłyby zobowiązane do ponoszenia odpłatności w jednakowej wysokości niezależnie od posiadania dochodów i ich wysokości.
Nawiązuje do tego zresztą wprost uzasadnienie uchwały RM [...] z 30 listopada 2022 r., w którym już na etapie jej uchwalania wskazano, że projekt uchwały zakłada ustalenie odpłatności w zależności od dochodu osoby kierowanej, nie zaś jak dotychczas w oparciu o koszt pobytu, co pozwoli na ustalanie opłaty w sposób obiektywny, mający na uwadze sytuację dochodową beneficjentów pomocy społecznej, a co za tym idzie, nie spowoduje nadmiernego obciążenia finansowego odpłatnością.
Reasumując, z opisanych przyczyn Sąd nie podzielił zarzutów skargi i jej argumentacji. Jednocześnie nie stwierdził względem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji naruszeń prawa rzutujących na ich prawidłowość, a podlegających uwzględnieniu z urzędu.
Ubocznie Sąd zwraca skarżącemu uwagę, że fakt obciążenia go odpłatnością za pobyt w schronisku dla bezdomnych nie stoi na przeszkodzie w ubieganiu się przez niego o inne formy wsparcia (w tym finansowego) z pomocy społecznej.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło