II SA/Rz 524/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym skargi P. B. reprezentującego grupę mieszkańców i K. G.- sołtysa reprezentującego sołectwo na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zmiany granic Miasta - p o s t a n a w i a - 1) odrzucić skargę P. B. reprezentującego grupę mieszkańców, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") 2) odrzucić skargę K. G. – sołtysa reprezentującego sołectwo, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. P.B. reprezentujący grupę mieszkańców oraz K. G. działając jako sołtys Sołectwa wnieśli skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w sprawie zmiany granic miasta. Do skargi dołączono wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skierowane przez P. B. do Rady Miasta wraz z dołączoną listą poparcia oraz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skierowane do Rady Miasta przez K. G. wraz z uchwałą Zebrania Wiejskiego upoważniającą ją, jako sołtysa do reprezentowania Sołectwa w całości spraw związanych z zaskarżoną uchwałą. W wykonaniu zarządzenia z dnia 5 czerwca 2017 r. wezwano P. B. do nadesłania pełnomocnictwa do reprezentowania grupy mieszkańców i a, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga P. B. podlegała odrzuceniu z uwagi na nie uzupełnienie braków formalnych skargi – tj. nie nadesłanie pełnomocnictwa do reprezentowania grupy mieszkańców, Ka G. z uwagi na brak zdolności sądowej po stronie reprezentowanego przez nią sołectwa. Zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") sąd odrzuca skargę gdy: nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi – pkt 3, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej - pkt 5. 1. P. B. wnosząc skargę do tutejszego Sadu w imieniu mieszkańców R. i R. nie dołączył do niej dokumentu umocowującego go do działania w imieniu tych mieszkańców w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dołączone przez niego do skargi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i lista popierających wezwanie mieszkańców, dotyczyła postępowania administracyjnego i nie mogła być skuteczna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jak wynika z art. 101 ust. 2a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz.U. z z 2016 r., poz. 446; dalej: "u.s.g."): "skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. Uregulowanie zawarte w art. 101 ust. 2a u.s.g., odmienne od zawartego w treści art. 35 § 1 P.p.s.a., zakresu osób, którym strona może udzielić pełnomocnictwa w postępowaniu przed sądem administracyjnym, stanowi lex specialis wobec przepisów P.p.s.a., a jego celem jest uproszczenie obrony interesów lokalnej społeczności jako członków korporacji terytorialnej (wspólnoty samorządowej). Nie oznacza to jednak, że pisemne upoważnienie do występowania w imieniu konkretnego mieszkańca gminy jest dokumentem, o którym mowa w przepisie art. 48 § 1 P.p.s.a, zgodnie z którym strona powołująca się w piśmie na dokument obowiązana jest na żądanie sądu złożyć oryginał dokumentu w sądzie jeszcze przed rozprawą. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przepis art. 101 ust. 2a u.s.g. daje podstawę do reprezentowania mieszkańców gminy przez inny podmiot, ale warunkiem skuteczności tej reprezentacji jest udzielenie pisemnej zgody. Zgodnie z art. 57 §1 P.p.s.a. w zw. z art. 46 § 3 P.p.s.a.: "do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem". Jest to zatem warunek formalny, od którego spełnienia ustawa uzależnia nadanie sprawie biegu, a w konsekwencji, w przypadku jego nie uzupełnienia, zastosowanie znajdzie przepis art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. o odrzuceniu skargi. ( postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1267/10). Wobec powyższego wezwanie Sądu o nadesłanie pełnomocnictwa do reprezentowania grupy mieszkańców należało uznać za uzasadnione, a bezskuteczny upływ wyznaczonego w tym celu terminu skutkować musiał odrzuceniem skargi. 2. Z kolei skarga K. G. podlega odrzuceniu z tej przyczyny, że sołectwo nie ma zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie z art. 25 ustawy P.p.s.a. zdolność sądową, tj. zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona mają oprócz osób fizycznych i prawnych, nieposiadające osobowości prawnej: państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne oraz organizacje społeczne, jak również inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na nie obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W doktrynie prawa, jak i w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że jednostka pomocnicza nie jest kolejną jednostką samorządu terytorialnego, a stanowi część większej struktury jaką jest gmina. Jak sama nazwa wskazuje podmioty takie mają pomocniczy charakter, wykonują zadania gminy im powierzone i działają w ramach podmiotowości prawnej gminy. Same jednostki pomocnicze nie posiadają osobowości prawnej oraz umocowania do samodzielnego występowania w obrocie prawnym. Nie mogą być zatem samodzielnym podmiotem praw i obowiązków w sferze materialnego prawa administracyjnego. Brak regulacji prawnej w ustawie o samorządzie gminnym przyznającej sołectwom, dzielnicom i osiedlom prawo do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym na zasadach ustalonych w K.p.a. dla organizacji społecznych wyłącza także możliwość przyznania tym jednostkom pomocniczym gminy pozycji podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym (por. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2013 r. I OSK 1591/12, wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2003 r., sygn. akt IV SA 2841/2001, postanowienie WSA w Krakowie z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1143/16, wszystkie powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.