II SA/Rz 55/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-01-24
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie zwykłe, prowadzące działalność non-profit, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie wykazało braku wystarczających środków na ich pokrycie?Ratio decidendi
Stowarzyszenie zwykłe, nawet prowadzące działalność non-profit, nie jest automatycznie zwolnione z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Aby uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia, musi wykazać, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Samo prowadzenie działalności statutowej, w tym inicjowanie sporów sądowych, powinno być uwzględnione przy planowaniu finansowym, a przerzucanie ciężaru funkcjonowania na państwo poprzez zwolnienie od kosztów jest sprzeczne z zasadą prowadzenia działalności na bazie własnego majątku.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwykłe "S." wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wznowieniu postępowania administracyjnego. Stowarzyszenie argumentowało, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych, skupiając się na działalności ekologicznej i propagowaniu turystyki. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że strona nie wykazała braku wystarczających środków.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
24.01.2012 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 24.01.2012 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, stowarzyszenia zwykłego "S.", o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego stowarzyszenia na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...].10.2011 r. znak: [...], wydane w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego, - postanawia – odmówić zwolnienia od kosztów sądowych.
Sygn. II SA/Rz 55/12
Uzasadnienie
Wnioskiem złożonym w dniu 16.01.2012 r., strona skarżąca Stowarzyszenie "S." (dalej Stowarzyszenie) zwróciło się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sprawa o sygn. II SA/Rz 55/12 dotyczy skargi wyżej wymienionego Stowarzyszenia na postanowienie SKO. Wniesienie skargi na postanowienie SKO powoduje obowiązek pokrycia przez stronę wpisu sądowego w wysokości 200 zł.
Stwierdzono, co następuje :
Wniosek strony skarżącej, nie zasługuje na uwzględnienie.
Granice procesowego żądania skarżącego Stowarzyszenia dotyczą zwolnienia od całości kosztów sądowych, czyli opłat i wydatków. Strona ubiega się o przyznanie prawa pomocy w części. Według treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może otrzymać jednostka organizacyjna, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wniosku PPPr stwierdzono, że Stowarzyszenie jest organizacją społeczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada środków do opłacenia kosztów sądowych. Stowarzyszenie to skupia się na działalności ekologicznej i propagowaniu turystyki wśród mieszkańców.
Naczelny Sąd Administracyjny w dotychczas stanowionym orzecznictwie konsekwentnie stoi na stanowisku, iż prowadzenie działalności, jako organizacja non profit nie jest przesłanką do zwolnienia Stowarzyszenia od kosztów postępowania sądowego. Organizacje non profit nie są zwolnione od obowiązku zapewnienia środków na prowadzenie działalności statutowej, w zakres, której wchodzą również spory sądowe (np. postanowienie NSA z 19.10.2010 r., sygn. II OZ 1041/10).
W świetle postanowień regulaminu Stowarzyszenia, jego celem jest m.in. działanie na rzecz ochrony zdrowia i życia ludności przed zagrażającymi im oddziaływaniami inwestycji. Niewątpliwie tego rodzaju działalność wiąże się z inicjowaniem przez Stowarzyszenie sporów sądowych, czego dowodem jest niniejsza sprawa sądowoadministracyjna. Mając na uwadze ten cel działań Stowarzyszenia należy przyjąć, że strona wnioskująca o prawo pomocy mogła przewidzieć ewentualność wszczęcia postępowania sądowego a tym samym zorganizować środki potrzebne na pokrycie niezbędnych kosztów sądowych. "Stowarzyszenie S." pomimo, że nie może prowadzić działalności gospodarczej, czy przyjmować spadków i darowizn, to ma szanse wygospodarować potrzebny do kontynuowania procesu majątek skoro według § 10 regulaminu Stowarzyszenia na fundusze stowarzyszenia składają się wpływy ze składek członkowskich. Przerzucenie ciężaru funkcjonowania Stowarzyszenia na Państwo przez uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych, rodzi ten skutek, że faktycznie działalność Stowarzyszenia zostaje finansowana ze środków publicznych, co przeczy zasadzie, iż stowarzyszenia prowadzą działalność na bazie własnego majątku (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2009 r., sygn. II OZ 270/09). Resumując, strona nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, czego wymaga do uzyskania prawa pomocy treść art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło