II SA/Rz 593/14
WyrokWSA w Rzeszowie2014-07-22
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Magdalena Józefczyk, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone osobie uprawnionej, która w tym samym okresie otrzymała od zobowiązanego alimenty (choćby w niższej kwocie i przekazane na potrzeby dziecka, a nie jako alimenty), może być uznane za nienależnie pobrane, jeśli osoba ta nie miała świadomości, że popełnia błąd?Ratio decidendi
Świadczenie z funduszu alimentacyjnego nie może być uznane za nienależnie pobrane, jeśli osoba uprawniona nie działała ze złą wolą i nie miała świadomości, że otrzymane środki od zobowiązanego wykluczają przyznanie świadczenia z funduszu. Brak jednoznacznej wykładni przepisów w okresie pobierania świadczeń oraz sposób przekazywania środków (na potrzeby dziecka) mogą uzasadniać brak przypisania złej wiary.Stan faktyczny
Skarżąca I. G. kwestionowała decyzje organów administracji, które uznały za nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone jej na rzecz córki w okresach od 2008 do 2012 roku. Organy oparły swoje rozstrzygnięcia na fakcie otrzymania przez skarżącą od byłego męża (zobowiązanego do alimentów) kwot po 150 zł miesięcznie, o czym skarżąca nie powiadomiła organu wypłacającego świadczenia. Skarżąca podnosiła, że pieniądze były przesyłane na potrzeby dziecka, a nie jako alimenty, i że nie była świadoma obowiązku informowania organu o takich wpłatach.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzające je decyzje Burmistrza Gminy, stwierdził, że decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lipca 2014 r. sprawy ze skarg I. G. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego I. uchyla zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2014 r, nr [...], nr [...], nr [...], [...], nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej I. G. kwotę 26 zł /słownie: dwadzieścia sześć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skarg I. G. są:
1) decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] (dalej: "SKO" lub "Kolegium) z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane przez I. G. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w łącznej kwocie 1800 zł za okres od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 2 pkt 7 lit. d), art. 23 ust. 1, ust.6 i ust.7, ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą oraz art. 17, art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) zwana dalej w skrócie k.p.a.
Świadczenie za wymieniony okres było przyznane decyzją Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...] z funduszu alimentacyjnego na rzecz małoletniej S. G. w wysokości 400 zł miesięcznie na okres od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r.;
2) decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] o uznaniu za nienależnie pobrane przez I. G. w okresie od 1 października 2010 r. do 30 września 2010 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w łącznej kwocie 1800 zł. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 2 pkt 7 lit. d), art. 23 ust. 1, ust. 6 i ust. 7 ustawy oraz art.17 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Burmistrz Gminy [...] świadczenie za powyższy okres przyznał decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] z funduszu alimentacyjnego na rzecz małoletniej S. G. w wysokości 400 zł miesięcznie na okres od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r.;
3) decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrz Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane przez I. G. w okresie od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w łącznej kwocie 300 zł. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 2 pkt 7 lit. d, art. 23 ust.1, ust. 6 i ust. 7 ustawy oraz art. 17 i art. 138 §1 k.p.a.
Burmistrz Gminy [...] decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...], rozpoznając wniosek I. G. przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz małoletniej S. G. w wysokości 500 zł miesięcznie na okres od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r.;
4) decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], którą uchylono decyzję Burmistrz Gminy [...] w części dotyczącej kwoty, która winna wynosić 1650 zł, zamiast 1750 zł, w pozostałym zakresie, to jest uznania nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2009 r do 30 września 2010 r. utrzymało w mocy. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 2 pkt 7 lit. d), art. 23 ust. 1, ust. 6 i ust. 7, ustawy art. 17 i art. 138 § 2 pkt 1 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...], Burmistrz Gminy [...] rozpoznając wniosek I. G. przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz małoletniej S. G. w wysokości 400 zł miesięcznie na okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r.;
5) decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzje Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] przedmiocie uznania za nienależnie pobrane przez I. G. w okresie od 1 października 2011 r. do 30 września 2012 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w łącznej kwocie 1800 zł . Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 2 pkt 7 lit. d), art. 23 ust. 1, ust. 6 i ust. 7 ustawy oraz art. 17 i art. 138 § 1 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...], Burmistrz Gminy [...] rozpoznając wniosek I. G. przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz małoletniej S. G. w wysokości 400 zł miesięcznie na okres od 1 października 2011 r. do 30 września 2012 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. zmieniono powyższą decyzję w zakresie wysokości przyznanego świadczenia określając ją na kwotę 500 zł począwszy od 5 marca 2012 r. do 30 września 2012 r.
W pismach z dnia 10 grudnia 2013 r. Burmistrz Gminy [...] (odpowiednio we wszystkich sprawach) zawiadomił I. G. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresach świadczeniowych 2008/09; 2010/11; 2012/13; 2009/10; 2011/12 (kolejność wg sygnatur, pod którymi sprawy zostały zarejestrowane w WSA w Rzeszowie) .
W uzasadnieniach zaskarżonych decyzji organ I instancji wyjaśnił, że po przyznaniu ww. świadczenia otrzymał od zobowiązanego alimentacyjnie R. G. dowody wpłat kwot do 150 zł miesięczne w okresach świadczeniowych tytułem alimentów. Wobec braku powiadomienia organu o tym fakcie przez I. G. wypłacone w części świadczenie w myśl art. 2 pkt 7 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, uznać należało za nienależnie pobrane. Zgodnie zaś z art. 23 tej ustawy, świadczenie takie podlega zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami.
W jednobrzmiących odwołaniach od powyższych decyzji I. G. wyjaśniła, że w 2005 r. zwróciła się do swoich byłych teściów o pomoc finansową, ponieważ nie mogła liczyć na byłego męża, a ich syna. W niedługim czasie po tym fakcie teściowa zaczęła przesyłać pieniądze w kwocie po 150 zł miesięcznie, które ostatecznie zaczęła pobierać. Nie była świadoma, że popełniła błąd, ponieważ w rozmowie telefonicznej komornik sądowy poinformował ją, że pieniądze otrzymywane przekazem powinna podejmować. Podkreśliła, że nie może liczyć w wychowywaniu córki na jej ojca, który wybrał inny, hulaszczy tryb życia. Podała ponadto, że na przekazach pocztowych zawsze było napisane "na potrzeby dziecka", a nie "na poczet alimentów". Pieniądze te przestały być wysyłane w 2012 r. w związku ze śmiercią byłej teściowej.
W wymienionych na wstępie decyzjach Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] stwierdziło, że odwołania skarżącej I. G. nie zasługują na uwzględnienie. Tylko decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Kolegium co do zasady utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2014 r., a reformacja dotyczyła kwoty nienależnie pobranego świadczenia, która winna wynosić 1650 zł (11 wpłat po 150 zł.), a nie jak wyliczył organ I instancji 1750 zł.
W myśl art. 23 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Natomiast pojęcie nienależnie pobranego świadczenia zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 7 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2011 r., a to z uwagi na dyspozycję art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 205, poz. 1212) i oznacza m.in. świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty. Za niewątpliwe uznano przy tym, że R. G. był zobowiązany do łożenia świadczeń alimentacyjnych na rzecz córki, a I. G. otrzymała z funduszu świadczenie. Ze zgromadzonych dowodów wynika również, że R. G. łożył częściowo na utrzymanie córki w kwotach po 150 zł miesięcznie, a I. G. pobierała te należności. W decyzji przyznającej świadczenie zawarte było pouczenie o konieczności powiadomienia organu wypłacającego świadczenie o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do świadczenia z funduszu oraz o obowiązku zwrotu świadczenia pobranego nienależnie. O fakcie otrzymywania pieniędzy od byłego męża I. G. organu nie powiadomiła. Dlatego też zaskarżone rozstrzygnięcie było prawidłowe.
Z decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego wymienionymi w punkt 1 do 5 an wstępie, nie zgodziła się I. G. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi, w których zarzuciła:
1) naruszenie art. 2 pkt 7 lit. d) w zw. z art. 23 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez błędne przyjęcie, że kwota 150 zł widniejąca na przekazie pocztowym "na potrzeby dziecka" oznaczała częściowe pokrycie alimentów przez zobowiązanego i przez to pobrała nienależnie świadczenie z funduszu alimentacyjnego,
2) naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 i art. 7 Kpa poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego choćby w postaci zeznań R. G. i jego najbliższej rodziny jednocześnie nie podejmując wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,
3) błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na wadliwym uznaniu, że osobą przekazującą wpłaty był R. G., podczas gdy pieniądze przekazywała jego matka T. G. celem zabezpieczenia innych potrzeb dziecka, niż czyniły to alimenty, a R. G. w tym czasie nie pracował i przebywał w zakładzie karnym.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, przedstawiając argumentację zbieżną do wyrażonej w zaskarżonych decyzjach.
Postanowieniami z dnia 26 maja 2014 r. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, ze skargi w sprawach zarejestrowanych pod sygn. akt II SA/Rz 593/14; II SA/Rz 594/14; II SA/Rz 595/14; II SA/Rz 596/14; II SA/Rz 597/14, jako pozostające z sobą w związku, zostały na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzone pod sygn. akt II SA/Rz 593/14.
Poddawszy wyżej zaskarżone decyzje kontroli legalności Sąd doszedł do przekonania, że skargi zasługują na uwzględnienie, gdyż organy orzekające obydwu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ an wynik sprawy.
Stan faktyczny spraw ustalony przez organy administracji w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Sąd uznaje za własne ustalenia.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy kwoty pobrane przez skarżącą w okresie od 2008 r. do końca 2012 r. (pięć kolejnych okresów świadczeniowych) są świadczeniami nienależnie pobranymi.
Z akt administracyjnych wynika, że córka skarżącej S. G. jest dzieckiem chorym, uczącym się w szkole specjalnej. Natomiast z wyjaśnień skarżącej wynika, że w 2005 r. zwróciła się do teściów o pomoc finansową dla ich małoletniej wnuczki. Podniosła, że na przekazach pocztowych, za pośrednictwem, których otrzymywała pieniądze zawsze było napisane "na potrzeby dziecka", ale z pozwu ojca małoletniej S., R. G. z dnia 6 czerwca 2005 r. o obniżenie alimentów wynika, że propozycja wysyłania na rzecz wnuczki kwoty 150 zł miesięcznie wyszła od matki R. G. (karta akt admin. nr 136). Ponadto przekazy pocztowe przestały przychodzić po śmierci matki R. G., co miało miejsce w grudniu 2012 r., gdyż ostania wpłata miała miejsce w listopadzie 2012 r. Taka też data, co do ostatniej wpłaty w kwocie 150 zł na potrzeby S. G. wynika z materiału dowodowego sprawy (karta akt admin. nr 111).
Problematyką nienależnie pobranych świadczeń na tle regulacji zawartych w materialnym prawie administracyjnym jako zagadnienia istotnego dla podmiotów korzystających z różnych form pomocy od Państwa zajmowało się piśmiennictwo jak i judykatura. Na uwagę zasługuje stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wypowiadając się w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń stwierdził, że zawodne jest formułowanie kategorycznych stanowisk, uzasadniających bez żadnych wyjątków, że dokonanie przez dłużnika do rąk wierzyciela spłaty zaległych alimentów w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego i zaniechanie poinformowania organów o tym fakcie powoduje automatycznie, że świadczenie wypłacone z funduszu jest świadczeniem nienależnie pobranym. WSA w Poznaniu uznał też, że świadczeniem nienależnie pobranym jest świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). W konsekwencji tego przyjmuje się, że obowiązek zwrotu obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Po 782/13; LEX nr 1343190).
Dodać należy, że przywołany wyżej wyrok WSA w Poznaniu powstał na kanwie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 826/09 (LEX nr 558234), w którym NSA wyraził pogląd, że świadczenie będzie nienależnie pobrane w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy z 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, gdy strona pobiera świadczenia, chociaż wie, że nie powinna ich pobierać w ogóle lub w danej wysokości.
Skład orzekający przychyla się do wyżej przedstawionych poglądów z uwagi na zasadniczą zbieżność elementy stanu faktycznego spraw, jak i ze względu na zastosowanie celowościowej i słusznościowej wykładni pojęcia "nienależnie pobranego świadczenia".
W ocenie Sądu, zważywszy na okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie można skarżącej I. G. przypisać elementu złej woli. Aby ocenić rzeczywiste intencje skarżącej nie wystarczy, tak jak to uczyniły organy orzekające, stwierdzić, że świadczeniobiorca został pouczony o obowiązku informowania o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego odpowiednio w każdej decyzji, którą organ I instancji przyznał prawo do świadczenia alimentacyjnego na rzez córki S. G. w ww. okresach świadczeniowych.
Sąd zwraca uwagę, że ustawowa definicja "nienależnie pobranego świadczenia", zawarta w art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy ulegała zmianie w kontrolowanym okresie świadczeniowym to jest od 2008 do grudnia 2011 r. Zgodnie z art. 2 pkt 7 ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2011 r. nienależnie pobrane świadczenie oznaczało świadczenie funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty. Brzmienie tego przepisu budziło wiele kontrowersji interpretacyjnych, czego dowodzi analiza orzecznictwa sądowoadministracyjnego, gdzie wyraźnie była zaznaczona linia orzecznicza przyjmująca, że aby można było mówić o jednoczesności pobierania obu świadczeń musi zachodzić tożsamość okresu, za który świadczenie wypłacono, a więc świadczenie wypłacone z funduszu alimentacyjnego musi dotyczyć tego samego miesiąca, co wypłacone równocześnie alimenty (wyrok NSA z 11.01.2012 r. sygn. akt I OSK 1345/11; wyrok NSA z 3.12.2010 r. sygn. akt I OSK 1073/10, wyrok NSA 28.07.2010 r. sygn. akt I OSK 597/10). Wyraźnie był też reprezentowany odmienny pogląd, że w sytuacji gdy osoba uprawniona otrzymuje świadczenie alimentacyjne od osoby zobowiązanej, obojętnie czy zaległe, czy bieżące - wykluczona jest możliwość przyznania prawa do świadczeń z funduszu (wyrok WSA z 8.12.2009 r. sygn. akt II SA/Bk 481/09; wyrok WSA z 16.12.2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 416/09). Konsekwencją braku jednolitej linii orzeczniczej w zakresie ustalania świadczeń nienależnie pobranych spowodowało zmianę treści art. 2 pkt 7 lit. d ustawy, celem ujednolicenia praktyki w zakresie ustalania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w przypadku, gdy osoba uprawniona otrzymała alimenty.
W świetle braku jednolitego rozumienia art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy nie sposób zaakceptować, że skarżąca przed dniem 1 stycznia 2012 r. kierowała się złą wolą i zataiła przed organami informację o części otrzymanych alimentów. Nawet, przy zachowaniu najwyższej staranności miała prawo przyjąć, że kwoty po 150 zł przesyłana na "potrzeby dziecka" nie jest tożsama z wystąpieniem przesłanek z art. 2 pkt 7 lit. d ustawy.
Sytuacja ta ulegała zmianie po 1 stycznia 2012 r., kiedy na mocy art. 2 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 205, poz. 1212), art. 2 pkt 7 lit. d ustawy otrzymał brzmienie, według którego - nienależnie pobrane świadczenie oznacza świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określona w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów.
O powyższej zmianie skarżąca nie została poinformowana, co zdaniem Sądu wyklucza możliwość przyjęcia po jej stronie złej wiary także w odniesieniu do świadczeń przyjętych po 1 stycznia 2012 r. Z tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 2 pkt 7 w związku z art. 23 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Brak zatem podstaw do obciążania skarżącej obowiązkiem zwrotu świadczeń w sytuacji niewykazania, że było nienależnie pobrane.
Sąd ponadto zwraca uwagę, że w okolicznościach niniejszej sprawy powstają wątpliwości co do faktu, że wpłaty kwoty po 150 zł były dokonywane przez zobowiązanego, gdyż sam twierdzi w pozwie o podwyższenie alimentów, że to jego matka zadeklarowała taką pomoc dla wnuczki, a wpłaty ustały po śmierci matki R. G. Nie zmienienia to faktu, że gdyby nawet wpłaty pochodziły od R. G. z tytułu zaległych alimentów, to i tak nie można skarżącej przypisać działania w złej wierze.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Sąd uwzględnił skargę i na mocy art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów II i i instancji, jako dotkniętych takim samym naruszeniem przepisów prawa materialnego o istotnym znaczeniu dla wyniku sprawy.
O zwrocie kosztów postępowania sadowego, które obejmują koszty przejazdu do Sądu i z powrotem Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Ponownie rozpoznając sprawę organy będą kierowały się wykładnią pojęcia nienależnie pobranego świadczenia zawarta w uzasadnieniu wyroku. Konsekwencją wykładni dokonanej przez Sąd wobec braku złej wiary po stronie skarżącej. W konsekwencji brak podstaw do obciążania skarżącej obowiązkiem ich zwrotu zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło