II SA/Rz 597/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Anna Lechowska WSA Robert Sawuła Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J. T. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 597/08 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] Prezydent Miasta orzekł o zameldowaniu J. T. w lokalu przy ul. [...] w P. na pobyt stały. W podstawie prawnej organ powołał art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.) zwana dalej ustawą oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwana dalej w skrócie k.p.a. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające dowiodło, że spełnione zostały przesłanki uzasadniające zameldowanie J. T. w przedmiotowym lokalu na pobyt stały. Zamieszkuje pod wskazanym we wniosku adresem z zamiarem stałego pobytu i chce dopełnić obowiązku meldunkowego. Organ zaznaczył, że istniejące spory finansowe między stronami nie były przedmiotem oceny organu pod kątem przesłanek zameldowania. Wobec braku możliwości potwierdzenia faktu pobytu stałego zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy został on wykazany w postępowaniu wyjaśniającym, dlatego znajduje zastosowanie przepis art. 47 ust. 2 ustawy, a zameldowanie nie rodzi prawa do lokalu. Odwołanie od tej decyzji złożyła A. C. i zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 7, art. 9, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 3, art. 91 Konstytucji RP, Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, a w szczególności art. 6 i art. 17 – prawa do własności i niezakłóconego korzystania ze swojego mienia, art. 140 k.c. i art. 7 k.p.a. W uzasadnieniu kategorycznie stwierdziła, że nie wyraża zgody na zameldowanie kogokolwiek w swoim mieszkaniu. O woli zameldowania się J. T. w jej mieszkaniu dowiedziała się z zawiadomienia o rozprawie. Rozpoczęcie procedury administracyjnej na podstawie art. 9 ust. 2a i art. 47 ust. 2 ustawy jest rażącym błędem i nie ma odzwierciedlenia w tym konkretnym przypadku. Zarzuciła niestaranne przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, gdyż złamano zasadę dochodzenia do prawdy obiektywnej, która łączy się ściśle z zasadą praworządności. Naruszenie przez organ prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię doprowadziło do wydania decyzji, która narusza podstawowe zasady państwa prawa. Wojewoda decyzją z dnia [...] lipca 2008r. nr [...] uchylił w całości wymienioną na wstępie decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o odmowie zameldowania J. T. w lokalu przy ul. [...] w P. na pobyt stały. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Organ stwierdził, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie tego przepisu, na organie ciąży obowiązek przeprowadzenia postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcia o zameldowaniu lub jego odmowie w drodze decyzji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że A. C. jest właścicielką lokalu przy ul. [...] w P. od [...] stycznia 2002r. W dniu [...] kwietnia 2007r. zawarła umowę przedwstępną, w której zobowiązała się do sprzedaży J. T. lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w P. do końca stycznia 2008r. Kupujący miał do końca maja 2007r. otrzymać klucze do mieszkania i od dnia 1 czerwca 2007r. pokrywać koszty za mieszkanie, sprzedająca zobowiązała się do zameldowania skarżącego na okres od 1.06.2007r. do dnia 31.01.2008r. W czerwcu 2007r. A. C. wyprowadziła się z ww. lokalu, a fakt zamieszkiwania skarżącego w lokalu nie budzi wątpliwości. Strony nie zawarły przyrzeczonej umowy i dlatego nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, iż J. T. zamieszkuje nadal w lokalu zamiarem stałego pobytu, zatem nie jest spełniona przesłanka z art. 6 ust. 1 ustawy). Jeżeli zamiar ten nawet istnieje po stronie skarżącego, to ma charakter subiektywny, gdyż jest posiadaczem lokalu, a nie właścicielem. Skarżący takie stanowisko potwierdził w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2008r. skierowanym do Sądu Okręgowego w P., w którym domagał się zwrotu zapłaconej A. C. kwoty na poczet ceny mieszkania. Również w zeznaniu z dnia [...] kwietnia 2008r. podał, że ma zamiar mieszkać w przedmiotowym lokalu do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd. W tym stanie faktycznym i prawnym skarżący mógł wnosić do organu o zameldowanie na pobyt czasowy trwający do 3 miesięcy. Do takiego zameldowania nie jest potrzebne potwierdzenie pobytu przez właściciela. W skardze do Sądu skarżący J. T. zarzucił naruszenie art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 2b i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i wniósł o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. w Uzasadnieniu skargi podał, że uwadze organu uszła treść art. 8 ust. 1 i ust. 2 ustawy, według której osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 3 miesiące jest zobowiązana zameldować się na pobyt stały chyba, że zachodzą okoliczności wskazujące, iż pobyt ten nie utracił pobytu czasowego, natomiast ust. 2 art. 8 ustawy stanowi, że wątpliwości co do charakteru rozstrzyga właściwy organ. Rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w tym zakresie jest trafne. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i potwierdza jedynie fakt pobytu w danym lokalu. Jest to stwierdzenie okoliczności faktycznej niezależne od przysługujących danej osobie uprawnień do lokalu (wyrok NSA z 16.01.2007r. sygn. akt II OSK 173/06 LEX nr 328109). Skarżący w trakcie całego postępowania wyjaśniającego deklarował chęć stałego zamieszkiwania w lokalu, który zamierzał kupić i zapłacił całą umówioną cenę za lokal. Wspólnie z żoną prowadzą w tym lokalu gospodarstwo domowe. Do protokołu rozprawy skarżący oświadczył, że nie zamierza opuścić tego lokalu do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd. Nie oznacza to jednak zamiaru opuszczenia lokalu na tle wcześniej składanych wyjaśnień o stałym pobycie i wymeldowaniu się z pobytu stałego z lokalu wcześniej zajmowanym. Do tych twierdzeń w ogóle nie odniósł się organ drugiej instancji. Zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach prawa. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona. Z przepisu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.) wynika, że osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod danym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby licząc od dnia przybycia. Organ gminy prowadzący ewidencję ludności stosownie do art. 47 ust. 1 ustawy jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania poprzez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Zgodnie zaś z ust. 2 art. 47 ustawy, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości o zameldowaniu rozstrzyga właściwy organ. W tym przypadku następuje odstępstwo od zasady, iż obowiązek meldunkowy, wynikający wprost z przepisów ustawy nie wymaga konkretyzacji w decyzji administracyjnej. Wydana w trybie art. 47 ust. 2 ustawy decyzja administracyjna winna być poprzedzona przeprowadzeniem przez rozstrzygający organ postępowaniem dowodowym w celu usunięcia wątpliwości, co do zgłoszonych danych. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem J. T. z dnia [...] lutego 2007r., który zwrócił się do Prezydenta Miasta o zameldowanie na pobyt stały przy ul. [...] w lokalu nr [...], gdyż w lokalu tym zamieszkuje od [...] maja 2007r. Prezydent Miasta przeprowadził postępowanie wyjaśniające, z którego bezspornie wynika, że skarżący J. T. wspólnie z rodzina zamieszkuje w przedmiotowym lokalu nieprzerwanie od [...] maja 2007r. Z poprzedniego miejsca zamieszkiwania wyprowadził się i w dniu [...] sierpnia 2007r. wymeldował. Słuchani w postępowaniu świadkowie jednoznacznie potwierdzili fakt zamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu. Skarżący w lokalu przeprowadził remont angażując znaczne środki finansowe. Postępowanie dowodowe wbrew twierdzeniom skarżącej organ pierwszej instancji przeprowadził z zachowaniem reguł przewidzianych w art. 7 i art. 77 k.p.a. Całokształt materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje na nieprzerwany pobyt skarżącego w przedmiotowym lokalu od około 10 miesięcy na dzień wydania zaskarżonej decyzji, a z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie przed Sądem w dniu 28 stycznia 2009r. wynika, że nadal zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w P. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Taki zamiar skarżący przejawia w samym fakcie zamieszkiwania w lokalu. Skoro jego pobyt pod określonym adresem trwa ponad trzy miesiące, to z mocy art. 8 ust. 1 ustawy ciąży na nim obowiązek zameldowania się na pobyt stały i taki obowiązek poprzez fakt złożenia wniosku o zameldowanie na pobyt stały został wykonany. Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie znajduje oparcia w stanie faktycznym sprawy ustalonym na podstawie materiału dowodowego jak i obowiązujących przepisów prawnych wyżej przytoczonych. Wojewoda nie wykazał stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy okoliczności wskazujących na to, iż pobyt skarżącego w przedmiotowym lokalu ma charakter czasowy. Przeczy temu zebrany materiał dowodowy i oświadczenia złożone przez skarżącego w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Złożone podczas rozprawy oświadczenie, o woli opuszczenia lokalu po zwrocie pieniędzy przez A. C. jakie jej przekazał tytułem zapłaty za kupno lokalu na podstawie nieformalnej umowy kupna sprzedaży nie może podważyć innych obiektywnie istniejących przesłanek charakteryzujących pobyt stały skarżącego w przedmiotowym lokalu. Sąd uznał, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy skutkujące wydaniem decyzji o zameldowaniu skarżącego na pobyt stały. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje okoliczność, że A. C. właścicielka mieszkania nie wyraża zgodny na zameldowanie skarżącego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 29 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1432/05 Naczelny Sad Administracyjny wyraził pogląd, iż potwierdzenie faktu pobytu osoby, która chce dopełnić obowiązku meldunkowego w danym lokalu przez właściciela lub inny podmiot dysponujący do niego tytułem prawnym nie jest niezbędne do dokonania zameldowania tej osoby. Organy gminy prowadząc ewidencję ludności stwierdzają jedynie okoliczności faktyczne związane z pobytem poszczególnych osób w określonym miejscu pod oznaczonym adresem, nie potwierdzając ich uprawnień do przebywania w danym lokalu. (LEX Komputerowy System Informacji Prawnej nr 315127). Zameldowanie jest to rejestracja istniejącego stanu faktycznego niezależnie od legalności tego stanu, rozumianej jako znajdującej oparcie w tytule prawnym uprawniającym do przebywania w lokalu. Konieczność zameldowania nie jest uzależniona od stosunków panujących między stronami. Zameldowanie jako rejestracja stanu faktycznego nie sankcjonuje tego stanu jak również nie tworzy jakichkolwiek uprawnień do lokalu. Zameldowanie jako mające odzwierciedlać stan faktyczny w danym lokalu podlega stale aktualizacji ilekroć stan faktyczny ulegnie zmianie np. w skutek eksmisji osoby zameldowanej z bezprawnie zajmowanego lokalu (por. wyrok: NSA z 16.01.2007 sygn. akt II OSK 173/06 LEX nr 328109; WSA z 2.06.2005 sygn. akt IV SA/Wa 627/05 LEX nr 186653 Sąd stwierdził, że organ drugiej instancji uchylając decyzję organu pierwszej instancji o zameldowaniu i odmawiając zameldowania skarżącego w zajmowanym lokalu naruszył przepisy prawa materialnego to jest art. 10 ust. 1 ustawy przez błędną subsumpcję ustalonego stanu faktycznego, że skarżący zamierza w lokalu przebywać tylko czasowo. Ustalone i prawidłowo ocenione przez organ pierwszej instancji okoliczności sprawy przeczą rozstrzygnięciu organu odwoławczego. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a, a ich wysokość zgodnie ze złożonym oświadczeniem przez skarżącego na rozprawie odpowiada uiszczonemu wpisowi od skargi. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy przyjmie, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 10 ust. 1 ustawy wobec nieprzerwanego zamieszkiwania, czyli faktu przebywania przez skarżącego w lokalu przy ul. [...] w P. i wyda stosowną decyzję.