II SA/Rz 597/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Maria Piórkowska /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2012 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego -skargę oddala- II SA/Rz 597/12 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] maja 2012 r., Nr [...] Wojewoda po rozpoznaniu odwołania B. P. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2012 r., Nr [...], orzekającej o odmowie wymeldowania J. M. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego pod adresem [...], ul. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 2 i art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993) – powoływanej dalej jako ustawa. Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że Prezydent Miasta [...], wszczął z urzędu postępowanie o wymeldowanie J. M. z pobytu stałego, z lokalu mieszkalnego w P. ul. [...]. Postępowanie zostało wszczęte w związku z pismem Zrzeszenia Właścicieli i Zarządców Domów w P., w którym zawarto informację, że wyżej wymieniona posiada własne mieszkanie w miejscowości Pr., gdzie zamieszkuje. W toku prowadzonego postępowania, w tym w trakcie oględzin i rozpraw administracyjnych przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2011 r. i [...] stycznia 2012 r. oraz na podstawie zeznań świadków organ I instancji ustalił, że nieruchomość położona przy ul. [...] w P. stanowi współwłasność K. P., H. D., J. D. i B. P. Zgodnie z decyzją o przydziale z dnia [...] września 1974 r. głównym najemcą lokalu przy ul. [...] w P. jest B. M. W lokalu tym oprócz głównego najemcy zameldowana jest jego żona – W. M. oraz córka J. M. (która posiada zameldowanie na pobyt stały od dnia [...] lipca 1990 r.). Organ ustalił również, że J. M. jest najemcą lokalu przy ul. R. w P. (pismo A z dnia [..] grudnia 2011 r. znak: [...]). Z zeznań świadków nie wynika, że J. M. opuściła na stałe dotychczasowe miejsce pobytu. Przeprowadzone oględziny potwierdziły, że ww. posiada do swojej dyspozycji oddzielny pokój, umeblowany i zagospodarowany, znajdują się tam jej rzeczy osobiste (odzież, kosmetyki itp.) Pozostała część mieszkania tj. pokój i kuchnia, zagospodarowane są przez rodziców J. M., gdzie ww. posiada swoje rzeczy użytkowe (mikrofalówka, naczynia kuchenne itp.), których wspólnie używają. Ustalono także, że opłaty za media dot. ww. lokalu naliczane są za 3 osoby. Natomiast przesłuchani na okoliczność przebywania w lokalu przy ul. R w P., świadkowie nie potwierdzili stałego zamieszkiwania J. M. w tym lokalu. Przeprowadzone w tym lokalu oględziny wykazały, że choć lokal jest umeblowany to sprawie wrażenie niezamieszkałego (brak rzeczy osobistych, rzeczy codziennego użytku). J. M. wyraziła zamiar zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] w P. Podniosła, że w lokalu tym przebywa na co dzień, sprawuje opiekę nad chorą matkę, ponosi część kosztów utrzymania ww. lokalu. Główny najemca lokalu – B. M. również wyraził wolę zamieszkiwania J. M. w tym lokalu. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., Nr [...] orzekł o odmowie wymeldowania J. M. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego pod adresem [...], ul. [...]. W uzasadnieniu wskazał, na art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podał, że niezbędnymi przesłankami do wydania decyzji o wymeldowaniu jest opuszczenie lokalu, niedopełnienie obowiązku wymeldowania oraz ustalenie, że opuszczenie to miało charakter dobrowolny i trwały. W przedmiotowej sprawie ustalony stan faktyczny sprawy potwierdza, że brak jest przesłanek uzasadniających wymeldowanie J. M. z pobytu stałego. Nie nastąpiło bowiem w sposób trwały i definitywny opuszczenie przez ww. przedmiotowego lokalu. Od tej decyzji odwołanie złożyła w imieniu swoim i pozostałych współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] B. P. Podała, że J. M. nie przebywa stale w lokalu nr [...]. Przychodzi do rodziców po pracy, na czas posiłków. Potwierdzają to obserwacje przeprowadzone od wiosny do jesieni w okresie ostatnich 2 latach. Odwołująca zakwestionowała przeprowadzone jednorazowo, w lokalu przy ul. R., oględzin. Były one zapowiedziane i umożliwiły "przygotowanie lokalu", tak by wyglądał na niezamieszkany. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy cytując treść przepisu art. 15 ust. 2 ustawy, wskazał, że przesłankami wymeldowania osoby są: opuszczenie miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełnienie obowiązku wymeldowania. Opuszczenie lokalu musi mieć charakter trwały i dobrowolny. Ponadto konieczne jest ustalenie nie tylko faktu fizycznego przebywania osoby w lokalu, ale też czy opuszczając go działała z jednoczesnym zamiarem zerwania z nim związków i przeniesienia swojego centrum życiowego w nowe miejsce. Odnośnie kwestii charakteru opuszczenia lokalu koniecznym jest ustalenie m.in. czy osoba mieszka w lokalu, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przyjmuje i nadaje korespondencję, czy w pobliżu tego lokalu koncentruje się miejsce jej pracy, nauki, korzystania z usług i opieki medycznej. Organ zwrócił uwagę, że stan przejściowej nieobecności czy też występowania regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie upoważnia do automatycznego stwierdzenia, że zameldowany opuścił lokal. Odnośnie zaś dobrowolności opuszczenia lokalu należy ustalić, że musi ona wynikać z woli osoby, a nie bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Zdaniem Wojewody organ I instancji prawidłowo i zgodnie z wymogami k.p.a. ustalił stan faktyczny sprawy, a ocena, że J. M. nie opuściła trwale lokalu mieszkalnego nie narusza przepisów prawa, jest logiczna, nie nosi cech dowolności, jest przekonywująca. Podzielając ustalenie organu I instancji organ podał, że J. M. zamieszkuje w lokalu mieszkalnym w P. przy ul. [...], co potwierdziły strony postępowania (J. M., B. M.) oraz świadkowie (A. S. i A. S.). Przeprowadzone oględziny potwierdziły, że lokal ten stanowi jej centrum życiowe. Natomiast ani świadkowie w osobach M. C. i A. Z., ani przeprowadzone oględziny nie potwierdziły faktu stałego zamieszkania J. M. w lokalu przy ul. R. w P. Organ dodał, że złożone na piśmie wyjaśnienia B. P. również nie potwierdzają faktu opuszczenia lokalu przez J. M. B. P. zamieszkuje w G., a wiedzę na temat przebywania czy zamieszkiwania J. M. w lokalu przy ul [...] posiada od osób trzecich. Organ uznał zatem, że w okolicznościach sprawy zachodzą negatywne przesłanki uniemożliwiające wymeldowanie J. M. z pobytu stałego pod adresem [...] ul. [...]. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje kwestia wypowiedzenia umowy najmu przedmiotowego lokalu głównemu najemcy B. M. Sprawy cywilno-prawne rozstrzygają sądy powszechne. Wojewoda zaznaczył, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu danej osoby w lokalu. Wymeldowanie z lokalu nie może zastąpić eksmisji z lokalu. Dopiero orzeczona i wykonana przez komornika eksmisja jest podstawą do wymeldowania osoby z danego lokalu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła B. P. Nie precyzując kierunku jej weryfikacji podniosła, że jest krzywdząca i nieobiektywna. Zarzuciła pominięcie przez organ przedstawionych przez nią dowodów na okoliczność prawidłowości i legalności zameldowania J. M. w lokalu przy ul. [...] w P. w 1990 roku. Zakwestionowała sposób przeprowadzenia oględzin mieszkań przy ul. [...] i ul. R., które pozostają ze sobą w sprzeczności i nie mogą być dowodem w sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, z przyczyn podniesionych w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy /145 § 1 pkt 1/, ani też nie narusza przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie, mając na uwadze treść art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm./ powołanego przez orzekające organy jako podstawa materialnoprawna zaskarżonego rozstrzygnięcia przywołać należy treść tego przepisu. W brzmieniu obowiązującym w przedmiotowej sprawie, przepis ten stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z wykształconego w zakresie ustawy o ewidencji ludności orzecznictwa sądowego, a przede wszystkim z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r /sygn. akt K 20/01/ wynika, że ewidencja ludności służąca rejestrowaniu pobytu ma charakter wyłącznie porządkowy, zaś czynność meldunkowa nie posiada żadnego związku z prawem do lokalu. Zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokali, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Jedynie stwierdzenie faktu przebywania, bądź nieprzebywania w lokalu winno być kryterium rozstrzygającym o zameldowaniu, natomiast podstawę do wymeldowania stanowi ustalenie przez właściwy organ faktu opuszczenia lokalu, a opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny /wyrok NSA z 1.07.2008 r., OSK 739/07, wyrok NSA z 3.04.2009 r., II OSK 485/08, wyrok z 25.03.2009 r., II OSK 402/08, wyrok NSA z 14.10.2008 r., II OSK 1189/07/. Oznacza to, że orzekający w sprawie o wymeldowanie organ, postępowanie poprzedzające rozstrzygnięcie winien poprzedzić wnikliwym postępowaniem zmierzającym do ustalenia faktów Mając na uwadze powyższe uwagi, w ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy dokonały prawidłowej interpretacji przywołanego przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W toku prowadzonego postępowania, w oparciu o przeprowadzoną w dniu [...] listopada 2011 r. rozprawę administracyjną, przesłuchania świadków oraz oględziny lokalu ustaliły, że J. M., której wymeldowania domaga się skarżąca, faktycznie przebywa w miejscu zameldowania w [...] przy ul. [...]. Według ustaleń orzekającego organu, w przedmiotowym mieszkaniu, zajmowanym przez rodziców jest centrum życiowe J. M., gdzie przebywa i spożywa posiłki. W sprzeczności z tymi ustaleniami nie pozostają zeznania świadków; J. M., A. S., A. S., M. C. i A. Z. oraz ustalenia rozprawy administracyjnej z dnia [...] stycznia 2012 r., jak również oględziny lokalu położonego w P. przy ul. R. wskazujące, że w mieszkaniu tym J. M. przebywa sporadycznie. W tym ustalonym stanie faktycznym prawidłowo więc wyprowadzony został wniosek o braku podstaw do wymeldowania J. M. z lokalu zajmowanego przez jej rodziców - położonego w P. przy ul. [...]. Brak jest bowiem cech stałego i dobrowolnego opuszczenia w/w lokalu, a tylko takie przesłanki warunkują wydanie decyzji o wymeldowaniu, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ustosunkowując się do zarzutów skargi podnieść należy, że dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, wydanej w oparciu art. 15 ust,2 w/w ustawy nie jest istotny ani sposób zameldowania w spornym lokalu J. M., ani też inne prowadzone w sprawie postępowania. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ przepisów postępowania; skarżąca brała czynny udział składając wnioski dowodowe, jak również była powiadamiana o podejmowanych w postępowaniu czynnościach procesowych, zaś wydane decyzje zarówno przez organ I instancji jak i II instancji spełniają wymogi określone art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. W tym stanie sprawy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ orzekł jak w sentencji.