II SA/Rz 631/11
WyrokWSA w Rzeszowie2011-10-25
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Krystyna Józefczyk, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy służba w Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" w latach 1948-1951 może stanowić podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że służba w Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" w latach 1948-1951 nie jest wymieniona w ustawie o kombatantach jako tytuł do przyznania uprawnień kombatanckich ani jako działalność z nią równoważna. Organ administracji prawidłowo odmówił przyznania uprawnień, ponieważ przedstawione przez skarżącego okoliczności nie spełniają wymogów ustawowych.Stan faktyczny
Skarżący P. K. wystąpił o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu służby w Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" w latach 1948-1951. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania tych uprawnień, uznając, że wskazana służba nie jest wymieniona w ustawie jako podstawa do ich uzyskania. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ utrzymał swoją decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, domagając się podjęcia ostatecznej decyzji w sprawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę P. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2011 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich -skargę oddala-
II SA/Rz 631/11
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011r., nr [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] maja 2011r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił P. K. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu służby w Powszechnej Organizacji "Służba Polsce".
Jako podstawę prawną organ powołał art. 127 § 3 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1-4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 ze zm.).
Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że P. K. wystąpił o przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Podał, że w okresie od [...].09.1948r. do [...].03.1951r. pracował w Powszechnej Organizacji Młodzieżowej "Służba Polsce".
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów
i Osób Represjonowanych odmówił przyznania P. K. uprawnień kombatanckich, wskazując, że akta sprawy nie zawierają dowodów podlegania represjom lub prowadzenia działalności kombatanckiej określonej ustawą. Wnioskowane okoliczności tj. służba w Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" nie podlegają przepisom art. 1-4 ustawy.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy P. K. przedstawił dodatkowe dokumenty oraz wskazał na fakty z jego życia, a dotyczące zatrudnienia
w [...], kwestii budowy kiosku na jego działce oraz fakt zatrudnienia jego ojca po
I Wojnie Światowej na poczcie w M.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2011r., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu organ orzekający wskazał, że strona nie wykazała, jakichkolwiek nowych okoliczności faktycznych czy prawnych uzasadniających uchylenie własnej decyzji. Powołując się na treść art. 6 k.p.a. oraz ustawę z dnia 24 stycznia 1991r. wskazał, że ten ostatni akt w sposób enumeratywny wylicza tytuły, które mogą być uznane za działalność kombatancką lub działalność równoważną uzasadniającą przyznanie uprawnień kombatanckich. Wskazywane przez stronę okoliczności nie zostały przewidziane przez ustawodawcę, jako tytuł uzasadniający przyznanie uprawnień kombatanckich.
Decyzję tę zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie P. K. Nie zgadzając się z jej treścią, zwrócił się o podjęcie przez Sąd ostatecznej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że podnoszone przez skarżącego okoliczności nie spełniają wymogów ustawowych, stąd brak podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stąd też żądanie skarżącego - o podjęcie ostatecznej decyzji w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich - nie mogło zostać uwzględnione, gdyż takie rozstrzygnięcie /in merito/ nie mieści się w kompetencjach tego Sądu. Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ - zwana dalej P.p.s.a. W związku z powyższym uwzględnienie skargi - a w myśl art. 145 § 1 pkt 1 - 3 P.p.s.a. polega na uchyleniu zaskarżonej decyzji, stwierdzeniu jej nieważności lub niezgodności z prawem - może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że kwestionowana w skardze decyzja jest dotknięta naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn określonych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, czy też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa z przyczyn określonych w K.p.a. lub w innych przepisach. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.
Z lektury akt sprawy wynika, że P. K wystąpił o przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 ze zm./ - zwana dalej ustawą o kombatantach. Jako tytuł do przyznania tych uprawnień skarżący podał pracę w Powszechnej Organizacji Młodzieżowej "Służba Polsce" w okresie od [...].09.1948r. do [..].03.1951r.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2011r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wniosku P. K. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2011r., nr [...] o odmowie przyznania wyżej wymienionemu uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu.
W ocenie Sądu zasadnie organ uznał, że podnoszone przez skarżącego okoliczności nie zostały przewidziane przez ustawodawcę, jako tytuł do przyznania uprawnień kombatanckich.
Obowiązująca ustawa z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego w art. 1 ust. 2 oraz art. 2 - 4 w sposób pełny wymienia tytuły, za które uzyskuje się lub utrzymuje się uprawnienia kombatanckie. Podnoszone przez skarżącego okoliczności, a dotyczące przeżyć w okresie okupacji hitlerowskiej oraz okresu powojennego tj. pracy
w Powszechnej Organizacji Młodzieżowej "Służba Polsce" nie stanowią tytułów, które mogłyby zostać uznane za działalność kombatancką lub za działalność z nią równoważną uzasadniającą przyznanie uprawnień kombatanckich.
Z dokumentów zalegających w aktach sprawy, w tym oświadczenia złożonego przez P. K. oraz jego życiorysu wynika, że skarżący w czasie, gdy wybuchła II Wojna Światowa rozpoczął naukę w Podstawowej Szkole Powszechnej. Po ukończeniu siódmej klasy, rozpoczął naukę w Gimnazjum Przemysłowym Cukrowni "[...]" w P. W tym czasie powstał obowiązek odbycia służby w Powszechnej Organizacji Młodzieżowej "Służba Polsce". Obowiązek ten realizował w okresie od [...].09.1948r. do [...].03.1951r. Oprócz pracy w PGR-rze, odbył szkolenie wojskowe. Na potwierdzenie powyższego skarżący dołączył dokumentację fotograficzną oraz świadectwo ukończenia Gimnazjum Przemysłowego Cukrowni "[...]".
Jednakże równocześnie w aktach sprawy zalega: pismo Archiwum Państwowego we W. z dnia [...] kwietnia 2007r. z którego wynika, że w przechowywanych aktach Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" w księgach ewidencyjnych brygad stacjonujących w powiecie świdnickim nie odnaleziono wpisu na nazwisko K. P., pismo Archiwum Państwowego w K. z dnia [...] marca 2011r. informujące, że w zasobie aktowym brak jest dokumentów potwierdzających służbę w wyżej wskazanej organizacji oraz pismo z dnia [...] marca 2011r. w którym A S.A. (następca prawny Cukrowni "[...]" w P.) informuje, że w dokumentacji archiwalnej nie odnaleziono dokumentów dotyczących Organizacji "Służba Polsce" oraz Gimnazjum Przemysłowego Cukrowni "[...]" w P., nie odnaleziono także wpisu zawierającego nazwisko skarżącego w rejestrach zatrudnienia z okresu 1948 do 1951.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza argumentację Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, że podnoszone przez P. K. okoliczności nie stanowią dowodów podlegania represjom lub prowadzenia działalności kombatanckiej w rozumieniu ustawy o kombatantach.
Wyjaśnienia wymaga, że praca w ramach "Służby Polsce" nie stanowi represji
w rozumieniu ustawy. Powszechna Organizacja "Służba Polsce", działająca w latach 1948-55, była państwową, paramilitarną organizacją młodzieży, prowadzącą obowiązkowe przysposobienie zawodowe i wojskowe i indoktrynację ideologiczną; brygady robotnicze, utworzone z jej członków, kierowano do pracy na budowach, głównie w Warszawie i Nowej Hucie ("Encyklopedia szkolna PWN- Historia" pod red. B. Kaczorowskiego PWN 2002 s. 570). O tym, czy praca w ramach "Służby Polsce" wiąże się z uprawnieniami do emerytury, orzec może ZUS, a następnie Sąd ubezpieczeń społecznych (art. 177 in princ. Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r.- Dz.U. 78/97/483, sprost. 28/01/319; art. 1, art. 2 § 1 , art. 476 § 2 p. 2 kpc) – por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 maja 2005r., sygn. akt IV SA/Po 1446/04 (publ. baza: https://cbois.nsa.gov.pl)
Reasumując zebrany w sprawie materiał aktowy, w tym podnoszone przez skarżącego okoliczności nie mogą zostać potraktowane jako działalność kombatancka, ani jako działalność równorzędna z działalnością kombatancką, tym samym zasadnie odmówiono przyznania P. K. uprawnień kombatanckich.
Mając to wszystko na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na zasadzie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło