II SA/Rz 66/10

WyrokWSA w Rzeszowie2010-06-09

Skład orzekający: Robert Sawuła, Krystyna Józefczyk, Stanisław Śliwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, polegających na zmianie użytku gruntu z "B" (tereny mieszkaniowe) na "Ls" (lasy), została wydana z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, w szczególności w kontekście definicji lasu zawartej w ustawie o lasach oraz wiążącego charakteru planu urządzenia lasu?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności. Organ odwoławczy nie rozpoznał wniosku o przywrócenie terminu do złożenia podania o uzupełnienie decyzji, a następnie wydał kolejną decyzję bez skutecznego przywrócenia terminu. Ponadto, organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy prawa materialnego, nie uwzględniając wiążącego charakteru planu urządzenia lasu dla organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków oraz nieprawidłowo ocenił związek zabudowy na działce z gospodarką leśną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dla działki nr 168, polegających na zmianie użytku gruntowego z "B" (tereny mieszkaniowe) na "Ls" (lasy). Nadleśnictwo argumentowało, że na działce znajdują się budynki związane z gospodarką leśną i że plan urządzenia lasu kwalifikuje ją jako las. Organy administracji odmawiały zmiany, uznając, że działka ma charakter mieszkaniowy i rolniczy, a definicja lasu nie obejmuje gruntów zurbanizowanych z zabudową mieszkalną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Stanisław Śliwa Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Geodezyjnego i Kartograficznego dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz strony skarżącej A. kwotę 440 zł /słownie: czterysta czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej WINGiK) z dnia października 2009 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w pkt 2 w brzmieniu: "odmówić wprowadzenia zmiany użytków gruntowych działki nr 168 o pow. 0,5168 ha położonej w obrębie nr [...] na terenie miasta P. z "B" (tereny mieszkaniowe) na użytek "Ls" (lasy) oraz w pkt 3 w brzemieniu: "w działce nr 168 o pow. 0,5168 ha dotychczasowe użytki: S-RII - 0,0526 ha i S-RIIIa - 0,0629 ha zastąpić użytkiem: RII - 0,0526 ha i RIIIa - 0,0629 ha zgodnie z wykazem zmian gruntowych". W podstawie prawnej decyzji objętej skargą organ wskazał przepis art. 111 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Nadleśnictwo [...] z siedzibą w [...] w dniu 19 lutego 2009 r. złożyło do Urzędu Miasta [...] pismo z wnioskiem o wprowadzenie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczącej działek nr 123 i 168 stanowiących własność Skarbu Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] położonych w mieście [...] w obrębie nr [...]. Do wniosku dołączono dokumentację geodezyjną włączoną do zasobu Grodzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 26 stycznia 2009 r., pod numerem ewidencyjnym [...]. Rozpoznając wniosek Nadleśnictwa Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. opisaną na wstępie orzekł w ten sposób, że w pkt 1) odmówił wprowadzenia zmiany użytków gruntowych działki nr 123 o powierzchni 12,4919 ha położonej w obrębie nr [...] na terenie miasta [...] z "B" (tereny mieszkaniowe) i "Bi" (inne tereny zabudowane) na "Ls" (lasy), w pkt 2) odmówił wprowadzenia zmiany użytków gruntowych działki nr 168 o powierzchni 0,5168 ha położonej w obrębie nr [...] na terenie miasta [...] z "B" (tereny mieszkaniowe) na "Ls" (lasy), w pkt 3) postanowił w działce nr 168 o powierzchni 0,5168 ha dotychczasowe użytki: S-RII-0,0526 ha, S-RIIIa-0,0629 ha zastąpić użytkiem: RII - 0,0526 ha i RIIIa - 0,0629 ha zgodnie z wykazem zmian gruntowych, w pkt 4 postanowił na mapie ewidencyjnej wykazać zmienione użytki gruntowe zgodnie z mapą uzupełniającą w skali 1 : 1000. W podstawie prawnej tej decyzji Prezydent powołał się na art. 20 i art. 22 ust.1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027, określanej dalej jako Upgik) oraz art. 104 i 107 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się także na treść art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435 ze zm., określanej dalej jako Uol) określający pojęcie lasu. Po dokonaniu analizy wniosku Prezydent mając na uwadze w/w przepis stwierdził, że część działki nr 123 położona w obrębie nr [...], na której wykazany jest w operacie ewidencyjnym użytek "Bi" (inne tereny zabudowane) nie ma statusu leśnego, o jakim stanowi art. 3 Uol, posadowiony na niej budynek mieszkalny nie jest wykorzystywany dla potrzeb gospodarki leśnej. Ponadto podniósł, że działka nr 168 położona w obrębie nr [...] również nie ma statusu leśnego zgodnie z powyższym przepisem. Organ zwrócił uwagę, że fakt ten znajdować ma odzwierciedlenie w dokumentacji geodezyjno-kartograficznej wykonanej przez Biuro Urządzenia Lasu i Geodezji Leśnej Oddział [...], zaewidencjonowanej pod nr [...] w dniu 27 sierpnia 1997 r., dotyczącej m.in. zmiany klasyfikacji gleboznawczej obecnej działki nr 168 w obrębie nr [...], gdzie na tej działce nie wykazano użytku gruntowego "Ls". W końcowej części uzasadnienia organ stwierdził, że użytek gruntowy "B" wykazany w granicach działki nr 168 położonej w obrębie nr [...] w ewidencji jest zgodny ze stanem faktycznym i nie wymaga weryfikacji, zaś użytki "S-RII" i "S-RIIIa" wykazane w operacie ewidencyjnym są niezgodne ze stanem rzeczywistym, co wymaga sprostowania celem doprowadzenia do zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a ujawnionym w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta. Odwołanie od tej decyzji złożyło Nadleśnictwo [...] z siedzibą [...]. Podniosło, że projektowana zmiana wpisu będzie zgodna z art. 3 Uol i została zaakceptowana przez Wydział Geodezji Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Na poparcie prawidłowości proponowanych zmian, wskazało na wyroki NSA OZ w Rzeszowie z dnia 14 lipca 1999 r., SA/Rz 342/98 oraz wyrok NSA z dnia 13 lutego (bez wskazania roku) II SA 1784/02, podkreślając że wyroki te zostały przedstawione orzekającemu w sprawie organowi. Nadleśnictwo w szczególności zwróciło uwagę, że wnioskowana zmiana dotyczy gruntów, na których znajdują się leśniczówki, które są ściśle związane z gospodarką leśną, co stanowić ma o zasadności tej zmiany. WINGiK decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] uchylił pkt 1 decyzji Prezydenta dotyczący odmowy wprowadzenia zmiany użytków gruntowych w działce nr 123 o pow. 12,4919 ha położonej w obrębie nr [...] z konturu nr 769 – B (tereny mieszkaniowe) i konturu nr 771 – Bi (inne tereny zabudowane) na kontur nr 772 – Ls (lasy) i jednocześnie orzeczono o zmianie w działce nr 123 konturów klasyfikacyjnych nr 769 - B i nr 771 - Bi na kontur klasyfikacyjny nr 772 - Ls. Jako podstawę tej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7b ust. i art. 20 ust.1 i ust. 3 Upgik, a także art. 3 Uol. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia powołano się na treść art. 3 Uol, wyjaśniając dalej, że w tym przepisie brak jest odniesienia do gruntów niezalesionych położnych w obrębie miejskich terenów zurbanizowanych. Dodatkowo wskazano, że wymieniony przepis nie precyzuje, czy chodzi tu także o zabudowania o charakterze mieszkalnym, które z definicji mają mieć zupełnie inny charakter użytkowy. Po dokonanej analizie zebranego w sprawie materiału organ odwoławczy doszedł do przekonania, że stanowisko zajęte przez organ I instancji jest prawidłowe tylko w części dotyczącej działki nr 168. Opisano dokonaną analizę na podstawie operatu technicznego dotyczącego weryfikacji rodzajów użytków w działkach nr 123 i 168 położonych w mieście [...] obręb [...], włączonych do zasobu dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej Miasta [...] z dnia 26 stycznia 2009 r., nr [...] oraz opinii gleboznawczej z dnia 17 kwietnia 2009 r. wykonanej przez uprawnionego gleboznawcę. Konkludując organ odwoławczy wskazał, że w stosunku do dotychczasowego użytku gruntowego o symbolu – Bi (traktowanego łącznie z konturem B) może mieć zastosowanie art. 3 Uol. Podkreślił, że mimo położenia działki nr 123 w granicach miasta, występujący na niej w bezpośrednim sąsiedztwie siedliska leśnego kontur zabudowania, służy między innymi gospodarce leśnej i jako użytek leśny zgodnie z w/w przepisem winien być oznaczony symbolem – Ls. Pismem z dnia 4 września 2009 r. Nadleśnictwo wniosło o uzupełnienie decyzji WINGiK z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku w żądanym zakresie. Nadleśnictwo wskazało, że organ II instancji zawarł w decyzji merytoryczne rozstrzygnięcie w zakresie działki nr 123, natomiast nie zawarł żadnego rozstrzygnięcia dotyczącego działki nr 168. Wniosek o przywrócenie terminu motywowano chorobą merytorycznego pracownika strony odwołującej się i nieznacznym rozmiarem uchybienia. Po rozpatrzeniu tego wniosku WINGiK decyzją z dnia [...] października 2009 r. opisaną na wstępie utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2009 r. w zakresie pkt 2 oraz pkt 3 rozstrzygnięcia organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy analogicznie jak w decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r., w oparciu o art. 3 Uol, powtórzył swoje stanowisko dotyczące gruntów niezalesionych położonych w obrębie miejskich terenów zurbanizowanych. Wskazano, że wykaz zmian w operacie geodezyjnym włączonym w dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej z dnia 13 stycznia 2009 r. nie wykazuje odnośnie działki nr 168 użytku leśnego. Powołując się na opinię gleboznawczą z dnia 17 kwietnia 2009 r. organ odwoławczy podniósł, że wykonana została przez upoważnionego gleboznawcę, potwierdza ona charakter mieszkalny w przeważającej mierze użytku gruntowego oznaczonego symbolem – B, tj. budynek mieszkalny, służący między innymi obsłudze rolniczej jako budynek gospodarczy, usytuowany we wschodniej części działki nr 168, której pozostała powierzchnia jest wyłącznie użytkiem rolnym (RII, RIIa i PsII). W ocenie organu odwoławczego treść art. 3 Uol nie odnosić się ma do gruntów nie zalesionych, zabudowanych i położonych w obrębie miejskich terenów zurbanizowanych. Co się tyczy związku budynków i budowli z prowadzona gospodarką leśną to cyt. przepis nie precyzować ma czy chodzi o zabudowania o funkcji mieszkalnej, które "z definicji mają zupełnie inny charakter". Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyło Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] z siedzibą w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji poprzedzającej w zakresie odmowy zmiany użytku gruntowego działki nr 168 obrębu [...], położonej w P. z "B" (tereny mieszkaniowe) na "Ls" (lasy), dodatkowo wniosło o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżące Nadleśnictwo zarzuciło organom I i II instancji naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 20 ust. 3a Upgik, poprzez pominięcie faktu, że ewidencję gruntów i budynków w części dotyczącej lasów prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach, art. 23 Upgik przez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2009 r., odnośnie odmowy wprowadzenia zmiany użytku gruntowego działki nr 168 położonej w P., mimo, że zmiana charakteru użytku z "lasu" na "B" nastąpiła z urzędu, bez wydania prawomocnej decyzji administracyjnej o dokonaniu zmiany użytku, ani zmiana ta nie wynikała z prawomocnego orzeczenia sądu, czy aktu notarialnego, a Nadleśnictwo nie składało wniosku do Prezydenta o dokonanie takiej zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Dodatkowo skarżące Nadleśnictwo zarzuciło błędną wykładnię art. 3 Uol przez pominięcie tej części ustawowej definicji "lasu", która określa, że jest nim grunt związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej budynki i budowle oraz błędną wykładnię pojęcia "gospodarki leśnej", zawartej w art. 6 ust. 1 Uol, przez pominięcie faktu, że jest to działalność leśna dotyczącą realizacji pozaprodukcyjnej części lasu, dodatkowo zarzucono nie uwzględnienie art. 6 Uol, dotyczącego planu urządzenia lasu i jego charakteru, i w tym zakresie zarzuciło nie wzięcie pod uwagę faktu, że skarżące Nadleśnictwo ma taki Plan Urządzania Lasu na lata 2008-2017, zatwierdzony decyzją Ministra Środowiska, w którym działka nr 168 w P. jest zakwalifikowana jako las oraz naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a., przez sprzeczne z zasadą praworządności działania organów administracji i nie wyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego sprawy z powodu braku wyczerpującego zebrania i rozpoznania całego materiału dowodowego sprawy, a w szczególności faktu, że dokonana bez wiedzy i zgody Nadleśnictwa zmiana użytku gruntu działki nr 168 nastąpiła dla potrzeb fiskalnych Prezydenta Miasta [...], który szukać ma w ten sposób dodatkowych przychodów dla gminy Miasto. W uzasadnieniu Nadleśnictwo zwróciło uwagę, że organ I instancji dokonał takiej zmiany, gdyż podatek od nieruchomości zabudowanych jest większy niż podatek leśny, jaki do tej pory uiszczało Nadleśnictwo za działkę nr 168 w P. służącą gospodarce leśnej. Zarzuciło organowi I instancji, że nie jest organem kompetentnym do oceny prawidłowości działań gospodarczych Nadleśnictwa [...], które jako jednostka organizacyjna Skarbu Państwa prowadzi gospodarkę leśną w oparciu o przepisy Uol i podlega nadzorowi merytorycznemu i formalnemu jednostek organizacyjnych wyższego szczebla Lasów Państwowych i Ministra Środowiska. Skarżące Nadleśnictwo nie zgodziło się ze stanowiskiem organu I i II instancji, że działka nr 168 w P. nie ma statusu leśnego, o jakim mowa w art. 3 Uol. Zarzuciło tym organom dokonywania kontroli sposobu wykorzystywania budynków i budowli, znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych. Na poparcie swojego stanowiska skarżące Nadleśnictwo wskazało na wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1996 r., NSA SA/Wr 1118/95 oraz wyrok z dnia 6 lutego 2007 r., I OSK 464/06, Lex nr 362471. W końcowej części uzasadnienia skargi podniesiono, że odległości obu osad leśnych od terenów pokrytych roślinnością leśną nie mają prawnego znaczenia wbrew temu, co sądzą o tym organy obu instancji. Skarżące Nadleśnictwo wskazało, że definicja lasu zawarta jest w art. 3 Uol, który wskazuje jednoznacznie, że jest to m.in. grunt zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej budynki i budowle, w związku z tym jednostki organizacyjne Lasów Państwowych wykonujące zarząd mieniem Skarbu Państwa, winny płacić za te grunty podatek leśny, a nie podatek od nieruchomości zabudowanych. Odpowiadając na skargę, WINGiK wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie odnosząc się do prezentowanych powyżej zarzutów skargi dotyczących braku kompetencji organów geodezyjnych w zakresie kontroli wykorzystywania budynków i budowli w zarządzie Lasów Państwowych oraz odnośnie zarzutu w zakresie planów urządzania lasów, organ II instancji podniósł, że zarzuty te zostały w części wyjaśnione w odpowiedziach z dnia 21 października 2009 r. i 18 listopada 2009 r. skierowanych do WSA w Rzeszowie na wcześniejsze skargi Nadleśnictwa skierowane do sądu, objęte sygn. akt II SA/Rz 840/09 i II SA/Rz 899/09. W piśmie procesowym z 23 marca 2010 r. pełnomocnik skarżącego nadleśnictwa podtrzymał zarzuty skargi, wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, zakwestionował prawidłowość stanowiska organu II instancji wyrażonego w odpowiedzi na skargę. Przede wszystkim zarzucił, że organ jest niekonsekwentny, skoro zajmuje merytoryczne stanowisko odmienne od tego, które przyjął w decyzji z [...] sierpnia 2009 r., a które dotyczyło działki nr 123, na której wybudowany jest budynek mieszkalny nadleśniczego. Na działce nr 168 znajduje się natomiast budynek leśnictwa, w którym mieści się kancelaria, załatwiane są przeto sprawy służące gospodarce leśnej. Dla zobrazowania położenia obu tych budynków i działek do pisma dołączono tzw. ortofotomapę. Dane w ewidencji gruntów, wedle pełnomocnika strony skarżącej winny w pełni uwzględniać przepisy o lasach, w szczególności należy respektować plan urządzenia lasu, skoro został zatwierdzony decyzją administracyjną. Wywód ten ma znajdować potwierdzenie w stanowisku judykatury, w piśmie wskazano orzeczenia, skąd zaczerpnąć miano to stanowisko. Pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał podczas rozprawy przed Sądem zarzuty skargi oraz jej uzupełnienia, dodając że w latach 90-tych toczyć się miały postępowania administracyjne jak i zapadały orzeczenia sądu administracyjnego w kwestii dążeń Prezydenta Miasta [...], aby działki na terenie P. należące do lasów Państwowych uczynić w ewidencji gruntów działkami nieleśnymi. Pełnomocnik nie był jednak jednoznacznie oświadczyć, czy zapadłe wówczas orzeczenia miały za przedmiot działkę nr 168, objętą zaskarżoną decyzją. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, wywodził iż działka nr 168 została nabyta przez nadleśnictwo, na niej zlokalizowany jest budynek mieszkalny, sam zaś fakt podejmowania w nim działalności przez leśniczego, czy inne osoby z jego upoważnienia działające nie powinien mieć znaczenia dla klasyfikacji gruntów, wyeksponował iż organ opierał się na klasyfikacji gleboznawczej sporządzonej przez klasyfikatora pochodzącego z P. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zapadła z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), przeto należy stwierdzić jej nieważność. Niesporne jest, że zaskarżona decyzja została oparta na dyspozycji art. 111 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu odwoławczym (na mocy art. 140 k.p.a. stanowiącego, iż w sprawach niuregulowanych w art. 136-139 w postępowaniu przed organami odwoławczymi maja odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji). Niesporne jest, że decyzja WINGiK z [...] sierpnia 2009 r. [...] została doręczona Nadleśnictwu [...] w dniu 20 sierpnia 2009 r. (k. 11 akt administracyjnych II instancji). Termin do wniesienia wniosku o uzupełnienie tej decyzji upływał zatem w dniu 3 września 2009 r. Strona wniosła o uzupełnienie decyzji organu odwoławczego sporządzając podanie w dniu 4 września 2009 r. i nadając je listem w tym samym dniu (dowód: stempel na kopercie nadawczej). W podaniu tym zawarto wniosek o przywrócenie terminu do złożenia podania w trybie art. 111 § 1 k.p.a. Niesporne także jest, że organ odwoławczy nie rozpoznał wniosku o przywrócenie terminu, zaś wydał kolejną decyzję w dniu [...] października 2009 r. bez skutecznego przywrócenia uchybionego terminu procesowego. Działanie polegające na rozpoznaniu środka prawnego strony wniesionego z uchybieniem terminu, a bez uprzedniego rozpoznania wniosku o jego przywrócenie uznać należy za rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Niezależnie od powyższego stwierdzenia Sąd zauważa, iż odpowiednie zastosowanie art. 111 § 1 k.p.a. w postępowaniu odwoławczym oznacza jednak, że uzupełniając swą decyzję organ II instancji uwzględnić powinien, aby uzupełniająca decyzja respektowała istnienie obligatoryjnego katalogu decyzji organu rozpoznającego odwołanie, przewidzianego dyspozycją art. 138 § 1 i 2 k.p.a. Zasada dwuinstancyjności ujęta w art. 15 k.p.a. oznacza, że organ odwoławczy winien rozpoznać tę samą sprawę administracyjną, którą rozpoznał organ I instancji. Prawidłowo powołana podstawa prawna zaskarżonej decyzji WINGiK z [...] października 2009 r. winna zatem zawierać oprócz powołanego art. 111 § 1 k.p.a. powołanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., skoro organ ten orzekł o utrzymaniu w mocy części decyzji organu I instancji. Niesporne jest, że decyzja Prezydenta Miasta wydana w I instancji zawierała cztery punkty rozstrzygnięcia. Niesporne jest i to, że w wyniku wniesienia odwołania od niej WINGiK własną decyzją z [...] sierpnia 2009 r. rozpoznał odwołanie, ale wyłącznie odnośnie do pkt 1 rozstrzygnięcia organu I instancji, orzekając w tym aspekcie na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Następnie Nadleśnictwo wniosło o uzupełnienie tej decyzji, a WINGiK decyzją z [...] października 2009 r., która jest przedmiotem skargi, rozpoznał odwołanie od decyzji organu I instancji utrzymując ją w mocy w zakresie pkt 2 i 3 rozstrzygnięcia organu I instancji. W ten sposób organ odwoławczy mimo żądania strony uzupełnienia swej decyzji doprowadził do sytuacji, w której poza zakresem jego wyrzeczenia w sprawie pozostał pkt 4 rozstrzygnięcia organu I instancji, w którym Prezydent Miasta orzekł o wykazaniu na mapie ewidencyjnej zmienionych użytków gruntowych zgodnie z mapą uzupełniającą. Skoro WINGiK rozpoznawał odwołanie od decyzji organu I instancji, której zakres rozstrzygnięcia ujęty był w czterech punktach, to decyzja uzupełniająca organu odwoławczego winna zamykać zakres wyrzeczenia przez organ odwoławczy adekwatnie do zakresu wyrzekania przez organ I instancji. Wynika to jednoznacznie z katalogu decyzji, jakie może podejmować organ odwoławczy, a który ujmuje art. 138 § 1 i 2 k.p.a. Ponieważ organ odwoławczy po wydaniu decyzji reformatoryjnej z [...] sierpnia 2009 r. odnoszącej się do części rozstrzygnięcia organu I instancji, wydając decyzję uzupełniającą z [...] października 2009 r. i konstruując zakres jej wyrzeczenia nie uwzględnił art. 138 § 1 k.p.a. stosując odpowiednio art. 111 § 1 k.p.a. ( zw. z art. 140 k.p.a.), przeto rażąco naruszył wskazane przepisy. Zdaniem Sądu organ odwoławczy nietrafnie dokonuje wykładni przepisów prawa materialnego, które miały w sprawie zastosowanie. Zgodnie z art. 20 ust. 3a Upgik ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Oznacza to, że ewidencja prowadzona przez starostę musi respektować pojęcia i definicje, w tym definicję "lasu", ujmowaną przez przepisy Uol. W myśl art. 3 pkt 2 Uol lasem w rozumieniu tej ustawy jest m.in. grunt związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Pod pojęciem gospodarki leśnej art. 6. ust. 1 Uol określa "działalność leśną w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu". Strona skarżąca eksponuje, że mimo braku zalesienia działki nr 168 prowadzona jest na niej działalność leśna w rozumieniu cyt. przepisu, w budynku znajdującym się na tej działce czynności urzędowe ma podejmować leśniczy. Wbrew wywodom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 3 pkt 2 Uol zawierający definicję lasu nie ogranicza zakresu przedmiotowego tej definicji tylko do gruntów położonych poza administracyjnymi granicami miast. Dla tej definicji nie ma więc znaczenia, czy "las" w rozumieniu cyt. przepisu położony jest w mieście, czy poza nim. W tym zakresie znaczenia zatem nabiera prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, do którego zobowiązane były orzekające w sprawie organy na mocy art. 7 k.p.a. W ocenie Sądu naruszony został obowiązek dążenia do ustalenia prawdy materialnej w sprawie, nadto nie uwzględniono w ocenie tego stanu faktycznego wszystkich dowodów w sprawie, jaki wynika z art. 80 k.p.a., wedle którego organ winien brać pod uwagę całokształt materiału dowodowego. Pominięty został walor dowodowy decyzji Ministra Środowiska z [...] lipca 2008 r. zatwierdzającej plan urządzenia lasu, albowiem organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji nie ustosunkował się do tego elementu materiału dowodowego. W wyroku z dnia 6 czerwca 2008 r. I OSK 846/07 Lex nr 496164 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że "wynikająca z planu urządzenia lasu jego powierzchnia i granice są wiążące dla organów ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że dopóki w planie urządzenia lasu nie zostanie dokonana zmiana, o której mowa w art. 23 ust. 1 ustawy z 1991 r. o lasach, dopóty organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione do dokonywania w prowadzonej przez siebie ewidencji zmian powierzchni i granic lasu, które nie odpowiadałyby ustaleniom planu urządzenia lasu". Zasadnie zarzuca strona skarżąca organowi odwoławczemu niekonsekwencję w traktowaniu obu działek będących przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji, przy podobnym charakterze zabudowań i pełnionych przez nie funkcji w zakresie gospodarki leśnej. W tym aspekcie w ocenie Sądu zasadnym byłoby uzupełnienie postępowania wyjaśniającego w trybie art. 136 k.p.a. przez organ odwoławczy poprzez przeprowadzenie oględzin działki nr 168 i jednoznaczne ustalenie charakteru zabudowań i ich związku z prowadzoną gospodarką leśną przez skarżące nadleśnictwo. Z zalegających w aktach opinii gleboznawcy wynika, że na działce tej znajdują się budynki o różnym przeznaczeniu, w tym także budynki administracyjno-biurowe oraz mieszkalne. Dopiero prawidłowe oględziny z zapewnieniem udziału strony skarżącej pozwolą jednoznacznie ustalić związek tej zabudowy z gospodarką leśną prowadzoną przez stronę skarżącą. Te uwagi prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja zapadła również z naruszeniem przepisów o postępowaniu, które mogły mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa). Reasumując : organ odwoławczy w pierwszej kolejności rozpozna wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia podania o uzupełnienie własnej decyzji z [...] sierpnia 2009 r., a następnie, o ile uwzględni ten wniosek przeprowadzi dodatkowe postępowanie wyjaśniające i wyda decyzję, w której uwzględni wykładnię przepisów prawa zawartą w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 200 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło